Giao an Dia ly 6

* Đặt vấn đề vào bài mới: Sự phân bố lượng ánh sáng và nhiệt độ của môi trường trên bề mặt Trái Đất không đồng đều. Nó phụ thuộc vào góc chiếu của ánh sáng Mặt Trời và vào thời gian chiế[r]

Trang 1

Ngày soạn: 13/ 08/ 2010 Ngày giảng: 16/ 08/2010 lớp dạy: 6a,b

Tiết 1 Bài 1: BÀI MỞ ĐẦU

- Tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ môi trường

II/ CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ.

1 Thầy:

- Giáo án, SGK, tài liệu khác… Quả địa cầu Bản đồ Thế Giới

2 Trò:

- Học bài, SGK, vở ghi

III/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.

1 Kiểm tra bài cũ

* Đặt vấn đề vào bài mới: Ở tiểu học các em đã được làm quen với môn địa

lý, lên THCS môn địa lý sẽ là một môn khoa học chính được học từ lớp 6, vậy đểbiết được môn địa 6 có những nội dung gì và phải có cách học ntn?

2 Dạy nội dung bài mới

GV: Yêu cầu học sinh nhớ lại kiến thức

? ở lớp 5 các em đã được nghiên cứu những gì

ở môn địa?

HS:

GV: Yêu cầu học sinh n/c thông tin SGK mục 1

trang 3 thảo luận nhóm câu hỏi trong phiếu học

HS: Báo cáo kết quả, nhận xét

GV: Hướng dẫn học sinh quan sát quả địa cầu

1/ Nội dung của môn địa lí ở lớp 6 (21p)

- Trình bày các đặc điểm vàcấu tạo Trái Đất

- Các thành phần tự nhiên,mối quan hệ giữa chúng và cáchiện tượng khí tượng xungquanh ta

Trang 2

và một số bản đồ liên quan đến môn địa lớp 6

và giới thiệu

Hs: Quan sát

GV: Chuyển ý: Với những kiến thức trọng tâm

và mở đầu cho việc nghiên cứu môn địa lý ở

THCS như vậy chúng ta phải có cách học môn

địa lí ntn?

GV: Yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin mục

2 SGK + Hiểu biết

? Nêu phương pháp để học tốt môn địa lí 6?

HS: Mỗi học sinh một ý kiến

GV: Cho học sinh chơi trò chơi ô chữ.

Câu hỏi hàng ngang:

1 Đây là một trong những thành phần tự nhiên cấu tạo nên Trái Đất? - ĐẤT.

2 Đây là một trong những kĩ năng quan trọng trong việc dạy học Địa Lí? – PHÂN

Từ chìa khóa: Đây là một bộ môn trong chương trình lớp 6? - ĐỊA LÍ.

? Nêu nội dung chương trình địa lí 6?

? Làm thế nào để học tốt môn địa lí 6?

4 Hướng dẫn học sinh học bài (1p)

- Học bài và chuẩn bị bài mới: Vị trí, hình dạng và kích thước Trái Đất

Trang 3

Ngày soạn: 20/ 08/ 2010 Ngày giảng: 23/ 08/2010 lớp dạy: 6A,B

Tiết 2 Bài 1: VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT

1 Thầy:

- Quả địa cầu

- Tranh vẽ về trái đất và các hành tinh

- Các hình vẽ trong sgk

2 Trò:

- Học bài

1 Kiểm tra bài cũ (5p)

?1 Nêu nội dung của môn địa lí 6?

?2 Em cần học môn địa lí 6 ntn cho tốt?

Trả lời:

?1 - Trình bày các đặc điểm và cấu tạo Trái Đất 2,5đ

- Các thành phần tự nhiên, mối quan hệ giữa chúng và các hiện tượng khí tượng

xung quanh ta.2,5đ

?2 – Cần phải biết quan sát phân tích và sử lý thông tin ở kênh chữ và kênh

hình.2,5đ

- Cần biết liên hệ thực tế, quan sát sự vật hiện tượng địa lí xảy ra xung quanh mình

và tìm cách giải thích chúng 2,5đ

* Đặt vấn đề vào bài mới: Trong vũ trụ bao la, Trái Đất là một hành tinh

xanh trong hệ Mặt Trời, cùng quay quanh Mặt Trời với Trái Đất còn có 8 hành tinhkhác với các kích thước , màu sắc đặc điểm khác nhau Tuy rất nhỏ nhưng Trái Đất

là thiên thể duy nhất có sự sống trong hệ Mặt Trời Rất lâu rồi con người luôn tìmcách khám phá những bí ẩn về “chiếc nôi” của mình Bài học hôm nay

GV: Yêu cầu học sinh đọc tên hình 1, giới

thiệu H1

- Người đầu tiên tìm ra hệ mặt trời là

1/ Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời (15p)

Trang 4

NicôlaiCôpécníc(1473 - 1543)

- Thuyết nhật tâm hệ cho rằng Mặt Trời là

trung tâm của hệ Mặt Trời với 9 hành tinh

quay xung quanh trên 1 quỹ đạo XĐ

? Q/s H1 hãy kể tên 8 hành tinh chuyển động

xung quanh Mặt Trời(theo thứ tự xa dần Mặt

Trời).

HS:

GV: Sao Diêm Vương hiện nay không còn

được coi là hành tinh thứ 9 nữa nó chỉ được

coi là tiểu hành tình vì vậy hệ Mặt trời chỉ

còn 8 hành tinh

? Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong số 8

hành tinh theo thứ tự xa dần mặt trời?

HS:

GV: Mở rộng 5 hành tinh (Thủy, Kim, Hỏa,

Mộc, Thổ) được quan sát bằng mắt thường

thời cổ đại

- Năm 1781 bắt đầu có kính thiên văn phát

hiện sao Thiên Vương

- Năm 1846 Phát hiện sao Hải Vương

- Năm 1930 Phát hiện sao Diêm Vương đến

năm 2006 sao Diêm Vương không còn được

coi là hành tinh

? Ngoài 8 hành tinh đã nêu trên em có biết

trong hệ còn có thiên thể nào nữa không?

HS:

GV: Giới thiệu thuật ngữ “ hành tinh, hằng

tinh, Mặt trời, Hệ Mặt trời, hệ Ngân Hà.”

? ý nghĩa của vị trí thứ 3 (Theo thứ tự xa dần

Mặt Trời của Trái Đất)?

HS:

? Nếu Trái Đất ở vị trí của sao Hỏa hoặc sao

Kim thì nó có còn là thiên thể duy nhất có sự

sống không? tại sao?

HS: Không vì khoảng cách từ Trái Đất đến

Mặt Trời là 150 triệu Km, khoảng cách này

vừa đủ để nó tồn tại ở thể lỏng, rất cần cho sự

sống sức hút của Mặt Trời đến Trái Đất

GV Chuyển ý: Vậy để biết được Trái Đất

2/ Hình dạng kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh vĩ tuyến (21p)

Trang 5

trưng bánh dày?

? Ngày xưa người ấn Độ cổ, người Nga cổ

tưởng tượng Trái Đất có hình gì?

GV: Thế kỉ XVII hành trình vòng quanh Trái

Đất của Marenlăng trong 1083 ngày Ngày

nay qua ảnh từ vệ tinh, tàu vũ trụ gửi về đã

chứng minh Trái Đất có hình dạng ntn? để trả

lời câu hỏi

? Q/S ảnh trang 5 và H2, quả địa cầu: Trái

GV: Yêu cầu học sinh quan sát H2:

? Cho biết độ dài đường bán kính và xích đạo

của Trái Đất? có kết luận gì về kích thước

của Trái Đất?

HS:

GV: Dùng quả địa cầu minh họa lời giảng:

Trái Đất tự quay quanh 1 trục tưởng tượng

gọi là địa trục, địa trục tiếp xúc với bề mặt

Trái Đất ở 2 điểm đó chính là 2 cựuc Bắc và

Nam Địa cực là nơi gặp nhau của các kinh

tuyến, địa cực là nơi mà vĩ tuyến chỉ còn là

một điểm 900 khi Trái Đất tự quay địa cực

không di chuyển vị trí do đó 2 địa cực là

điểm mốc để vỏ mạng lưới kinh vĩ tuyến

? q/s H3 đường nối liền 2 điểm cực Bắc và

Nam là những đường gì? chúng có chung đặc

điểm nào?

HS:

? Nếu mỗi kinh tuyến cách nhau 1 0 thì có bao

nhiêu đường kinh tuyến?

HS: 360 đường kinh tuyến

? Những vòng tròn trên quả địa cầu vuông

góc với các kinh tuyến là những đường gì?

chúng có đặc điểm gì?

HS:

? Nếu mỗi vĩ tuyến cách nhau 1 0 thì có bao

nhiêu đường vĩ tuyến?

- Các đường vĩ tuyến vuông gócvới các đường kinh tuyến, có đặcđiểm song song với nhau và có

độ dài nhỏ dần từ xích đạo vềcực

Trang 6

GV: Thực tế trên bề mặt Trái Đất không có

đường kinh tuyến vĩ tuyến, đường kinh vĩ

tuyến chỉ được thể hiện trên bản đồ và quả

địa cầu phục vụ cho nhiều mục đích cuộc

sống, sản xuất của con người

? Xác định trên quả địa cầu đường kinh vĩ

tuyến gốc?

? kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là

kinh tuyến bao nhiêu độ?

? Tại sao phải chọn một kinh tuyến gốc, vĩ

tuyến gốc?

HS: Để căn cứ tính số trị của các kinh vĩ

tuyến khác, để làm gianh giới bán cầu Đông

Tây, nửa cầu Bắc Nam

GV: Yêu cầu học sinh q/s H3+quả địa cầu+

thông tin thảo luận nhóm: (2p)

?1 Xác định giới hạn nửa cầu Bắc, Nam? có

bao nhiêu vĩ tuyến Bắc Nam?

?2 Xác định giới hạn bán cầu Đông, Tây? có

bao nhiêu kinh tuyến Đông Tây?

GV: Gọi học sinh đọc kết luận

- Các đường kinh, vĩ tuyến dùng

để xác định vị trí của mọi địađiểm trên bề mặt Trái Đất

3 Trên Quả địa cầu nước ta nằm ở:

a  Nửa cầu Bắc và nửa cầu Tây b  Nửa cầu Bắc và nửa cầu Đông

c  Nửa cầu Nam và nửa cầu Tây d  Nửa cầu Nam và nửa cầu Đông

4 Hướng dẫn học sinh học bài: (1p)

- Đọc bài đọc thêm.Làm bài tập 1, 2 - SGK

- Học bài và chuẩn bị bài mới: Bản đồ Cách vẽ bản đồ

? Bản đồ là gì? Vẽ bản đồ là gì? Làm thế nào để vẽ bản đồ?

Trang 7

Ngày soạn: 27/ 08/ 2010 Ngày giảng: 30/ 08/2010 lớp dạy: 6A,B

- Tham gia tích cực vào các hoạt động bảo vệ mơi trường.:

II/ CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRỊ.

1 Thầy:

- Một số Bản đồ:Thế giới, châu lục, bán cầu ( Đơng, Tây)

- Các hình vẽ trong sgk

2 Trị:

- Học bài, tìm hiểu trước bài mới

1

Kiểm tra bài cũ : (5p)

? Cho biết vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời, kể tên lần lượt các hành tinh trong hệ Mặt Trời? Thế nào là đường kinh vĩ tuyến?

Trả lời:

- Trái Đất nằm ở vị trí thứ 3 trong số 8 hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời 2,5đ

- Sao Thuỷ, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hoả, Sao Mộc, Sao Thổ, Thiên Vương, Hải

Vương 2,5đ

- Các đường kinh tuyến nối liền 2 điểm cực Bắc và Nam cĩ độ dài bằng nhau 2,5đ

- Các đường vĩ tuyến vuơng gĩc với các đường kinh tuyến, cĩ đặc điểm song song

với nhau và cĩ độ dài nhỏ dần từ xích đạo về cực 2,5đ

* Đặt vấn đề vào bài mới: Trong cuộc sống hiện đại, bất kể là trong xây

dựng đất nước, quốc phịng, vận tải, du lịch đều khơng thể thiếu bản đồ Vậy bản

đồ là gì? Việc sử dụng bản đồ ntn cho chính xác

GV: Treo một số loại bản đồ và giới thiệu +

Quả địa cầu: cho học sinh quan sát

? So sánh hình dáng của các lục địa trên

Quả địa cầu với trên bản đồ có gì giống và

khác nhau?

HS: - Giống: đều là hình vẽ thu nhỏ

1 Vẽ bản đồ là biểu hện mặt cong hình cầu của Trái Đất lên mặt phẳng của giấy.(25p)

Trang 8

vị trớ, sự phõn bố cỏc đối tượng, hiện tượng

địa lý tự nhiờn kinh tế xó hội của cỏc vựng

đất khỏc nhau trờn Trỏi Đất

? Q/s H5 Vì sao diện tích đảo Grơnlen lại to

gần bằng lục địa Nam Mỹ( trên thực tế đảo

chỉ bằng 1/9 lục địa)?

HS: - Khi dàn mặt cong sang mặt phẳng bản

đồ phải điều chỉnh nên bản đồ có sai số

- Phơng pháp chiếu Meccatô các đờng kinh

tuyến là những đờng thẳng song song, càng

về hai cực sự sai số càng lớn đó là điều giải

thích sự biến dạng của đảo Grơnlen ở vị trí

gần cực Bắc có diện tích gần bằng lục địa

GV Chuyển ý: Để biết đợc khi vẽ bản đồ

ng-ời ta phải làm những công việc gì

GV: Yêu cầu học sinh n/c thông tin + kiến

thức thảo luận câu hỏi: (5p)

? Để vẽ đợc bản đồ phải lần lợt làm những

công việc gì?

HS: Thảo luận nhóm

GV: Quan sát, hớng dẫn

HS: Báo cáo kết quả, nhận xét

GV: Chuẩn kiến thức và kết luận

? Bản đồ có vai trò ntn trong việc dạy và

học địa lí ở trờng phổ thông ?

HS: Bản đồ cung cấp cho ta khái niệm chính

xác về vị trí, về sự phân bố các đối tợng,

hiện tợng địa lí

GV: Gọi học sinh đọc kết luận cuối bài

- Baỷn ủoà laứ hỡnh veừ thu nhoỷ treõn

mặt phẳng (trang giaỏy), tửụng ủoỏichớnh xaực veà 1 khu vửùc hay toaứnboọ beà maởt Traựi ẹaỏt

- Veừ baỷn ủoà laứ chuyeồn maởt cong

cuỷa Traựi ẹaỏt ra maởt phaỳng cuỷagiaỏy  nhửừng vuứng ủaỏt ủửụùc theồhieọn treõn baỷn ủoà coự nhửừng bieỏndaùng nhaỏt ủũnh so vụựi thửùc teỏ

2 Thu thaọp thoõng tin vaứ duứng caực kớ hieọu ủeồ theồ hieọn caực ủoỏi tửụùng ủũa lớ treõn baỷn ủoà (12p)

- Thu thaọp thoõng tin veà caực ủoỏitửụùng ủũa lớ

- Tớnh tổ leọ, lửùa choùn caực kớ hieọu ủeồ theồ hieọn chuựng treõn baỷn ủoà

Trang 9

- Học bài và chuẩn bị bài mới: Tỉ lệ bản đồ.

?1 Nêu ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ?

?2 Để đo và tính khoảng cách trên thực địa ta phải làm như thế nào?

Ngày soạn: 04/09/2010 Ngày giảng: 06/09/2010 lớp dạy: 6A,B

Tiết 4 Bài 3: TỈ LỆ BẢN ĐỒ.

I/ MỤC TIÊU.

1 Về kiến thức:

- Hiểu tỉ lệ bản đồ là gì và nắm được ý nghĩa của hai loại: số tỉ lệ và thước tỉ lệ

- Biết cách tính các khoảng cách trên thực tế dựa vào số tỉ lệ và thước tỉ lệ

1 Thầy:

- Một số bản đồ có tỉ lệ khác nhau

- Hình 8 trong SGK phóng to

2 Trò:

- Học và nghiên cứu trước bài mới

1 Kiểm tra bài cũ: (5p)

? Bản đồ là gì? Bản đồ có vai trò ntn trong việc giảng dạy và học tập địa lí?

Đặt vấn đề vào bài mới: Bất kể loại bản đồ nào cũng đều thể hiện các đối

tượng địa lí nhỏ hơn kích thước thực của chúng Để làm được điều này người vẽphải có phương pháp thu nhỏ theo tỉ lệ khoảng cách và kích thước của các đốitượng địa lí để đưa lên bản đồ Vậy

Trang 10

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

Gv: Cho học sinh quan sát một số tỉ lệ bản

Gv: Đối với tỉ lệ của bản đồ thì tử số là

khoảng cách trên bản đồ còn mẫu số là

khoảng cách ngoài thực địa

Gv: Chuyển ý: bản đồ nào cũng có ghi tỉ lệ

? Bản đồ nào trong hai bản đồ H8 và H9 có

tỉ lệ lớn hơn? thể hiện các đối tượng địa lí

chi tiết hơn?

Gv: Chuyển ý: Khi đã biết tỉ lệ bản đồ vậy

dựa vào tỉ lệ đó ta tính khoảng cách

b- Ý nghĩa

- Tỉ lệ bản đồ cho biết bản đồ đượcthu nhỏ bao nhiêu so với thực địa

- Bản đồ có tỉ lệ bản đồ càng lớnthì số lượng các đối tượng địa líđưa lên bản đồ càng nhiều

2 Đo tính khoảng cách thực địa dựa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số trên bản đồ (15p)

Trang 11

mục 2 SGK trang 14.

? Để tính được khoảng cách trên bản đồ

dựa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số ta tiến hành

Gv: Gọi học sinh đọc kết luận cuối bài

- Các bước tiến hành: SGK trang14

- Học bài và chuẩn bị bài mới: Phương hướng trên bản đồ Kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí

?1 Làm thế nào để xác định phương hướng trên bản đồ?

?2 Thế nào là Kinh độ, vĩ độ và tọa đợ địa lí?

- Làm bài tập 2 và 3 trong SGK

Tiết 5 Bài 4: PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ

VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ.

I/ MỤC TIÊU.

- Nhớ được các qui định về phương hướng trên bản đồ

- Hiểu thế nào là kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí của 1 điểm

Trang 12

- Biết cách tìm phương hướng, kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lí của 1 điểm trên bản đồ

và trên quả địa cầu

II/ CHUẬN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ.

1 Thầy:

- Bản đồ Châu Á hoặc Bản đồ Đông Nam Á

2 Trò:

- Học bài và nghiên cứu trước bài mới

? Tỉ lệ bản đồ có ý nghĩa gì? Một bản đồ có tỉ lệ 1: 20.000 hãy nêu ý nghĩa của tỉ lệ đó? Làm bài tập 2 SGK trang 17?

Trả lời:

- Tỉ lệ bản đồ cho biết bản đồ được thu nhỏ bao nhiêu so với thực địa 2.5đ

- 1 Cm trên bản đồ ứng với 20.000 cm ngoài thực địa 2.5đ

- Bản đồ tỉ lệ 1: 200.000 thì 5 cm trên bản đồ ứng với 10 Km ngoài thực địa 2.5đ

- Bản đồ tỉ lệ 1: 6.000.000 thì 5cm trên bản đồ ứng với 300 Km ngoài thực địa

2.5đ

Đặt vấn đề vào bài mới: Khi chúng ta đang ở một địa phương mà trong tay

có tấm bản đồ địa phương đó Muốn xác định được phương hướng chúng ta cần đidựa vào bản đồ thì ta làm ntn?

Gv: Yêu cầu hcọ sinh nhắc lại kiến thức

? Đường kinh tuyến đường, vĩ tuyến là gi?

Hs:

Gv: Lấy điểm vuông góc giữa đường kinh

tuyến và vĩ tuyến làm trung tâm em hãy cho

Trang 13

? Đầu phía nào của vĩ tuyến chỉ hướng Đông

Tây?

Hs:

Gv: Yêu cầu học sinh quan sát H10

? Kể tên xác định các hướng chính trên bản

đồ?

Hs: Xác định

? Vậy cơ sở xác định phương hướng trên bản

đồ là dựa vào yêu tố nào?

Hs: Dựa vào các đường kinh tuyến và vĩ tuến

để XĐ phương hướng trên bản đồ

Gv: Trên thực tế có những bản đồ không thể

hiện kinh tuyến, vĩ tuyến thì dựa vào mũi tên

chỉ hướng Bắc rồi tìm các hướng còn lại

Gv Chuyển ý: Từ việc biết các kinh tuyến vĩ

tuyến ta làm thế nào đẻ xác định được kinh

độ vĩ độ

Gv: Yêu cầu h/s q/s H11

? Điểm C trong H11 là chỗ gặp nhau của

đường kinh tuyến, vĩ tuyến nào?

Hs: C 20oT

10oB

Gv: Trên H11 khoảng cách từ điểm C đến

kinh tuyến gốc XĐ kinh độ của nó còn

khoảng cách từ điểm C đến đường vĩ tuyến

đó đến kinh, vĩ tuyến gốc

- Tọa độ địa lí của một điểmchính là kinh độ, vĩ độ của địađiểm đó trên bản đồ

- Cách viết tọa độ địa lí của mộtđiểm: + Kinh độ trên

+ Vĩ độ dưới

-Ví dụ: C 200T

100B

3 Bài tập (7p)

Trang 14

a- Chuyến bay từ Hà Nội đi: + Viên Chăn hướng Tây Nam.

+ Gia Các Ta Hướng Nam

+ MaNiLa hướng Đông Nam

b- A 1300Đ B 1100Đ C 1300Đ

100 B 100 B 00

c- E 1400Đ Đ 1200Đ

00 100 N

d- OA hướng Bắc; OB hướng Đông; OC hướng Nam; OD hướng Tây

Gv: Gọi học sinh đọc kết luận

3 Củng cố, luyện tập (8p)

* Trò chơi ô chữ

- Câu hỏi trên ô chữ.

+ Câu hỏi hàng ngang

1 Bên trái của vĩ tuyến là hướng gì? ( 3 chữ cái): TÂY

2 Đất nước này có rthủ đô là viêng chăn? ( 3 chữ cái): LÀO

3 Kinh độ và vĩ độ của 1 địa điểm gọi là gì?( 10 chữ cái) TÏOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ.

4 Bên phải của vĩ tuyến gọi là hướng gì?( 4 chữ cái): ĐÔNG

5 Số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến đi qua điểm đó dến kinh tuyến gốc là gì?

(6 chữ cái): KINH ĐỘ

6 Số độ chỉ khoảng cách từ kinh tuyến đi qua điểm đó dến kinh tuyến gốc là gì?

( 4 chữ cái): VĨ ĐỘ

7 Đây là mô hình thu nhỏ của Trái Đất? ( 9 chữ cái): QUẢ ĐỊA CẦU

8 Đầu phía dưới của kinh tuyến chỉ hướng gì? ( 3 chữ cái): NAM

9 Đây là thủ đô của Philippin? ( 6 chữ cái): MANILA

10.Vĩ tuyến gốc còn được gọi là đường gì? ( 7 chữ cái): XÍCH ĐẠO

Trang 15

- Làm bài tập 1,2 tr 17 sgk

- Học bài và chuẩn bị bài mới: Kí hiệu bản đồ Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ

?1 Tìm hiểu kí hiệu bản đồ là gì? Có mấy loại kí hiệu bản đồ?

?2 Kí hiệu bản đồ được biểu hiện ở mấy dạng?

?3 Nêu cách biểu hiện địa hình trên bản đồ?

Tiết 6 Bài 5: KÍ HIỆU BẢN ĐỒ CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH TRÊN

- Một số bản đồ có kí hiệu phù hợp với sự phân loại trong sgk

- Một số hình ảnh về các đối tượng địa lí ( tự nhiên, kinh tế) và các kí hiệu tươngứng biểu hiện chúng

2 Trò:

- Học bài và nghiên cứu trước bài mới

? Thế nào là kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí của một điểm?Nêu cách viết toạ

độ địa lí của 1 điểm, cho VD?

Trả lời:

- Kinh độ và vĩ độ của một địa điểm là số độ chỉ khoảng cách từ kinh và vĩ tuyến

đi qua địa điểm đó đến kinh, vĩ tuyến gốc 3đ

- Tọa độ địa lí của một điểm chính là kinh độ, vĩ độ của địa điểm đó trên bản đồ

* Đặt vấn đề vào bài mới: Bất kể loại bản đồ nào cũng dùng một loại ngôn

ngữ đặc biệt, đó là hệ thống kí hiệu để biểu hiện các đối tượng địa lí về mặt đặcđiểm, vị trí, phân bố trong không gian Cách biểu hiện loại ngôn ngữ bản đồ này

Trang 16

ra sao? Để biểu hiện được nội dung ý nghĩa của kí hiệu ta phải làm gì? Thầy tròchúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài hôm nay

Gv: Treo bản đồ kinh tế Châu á:

Gv: Yờu cầu h/s q/s và n/c thụng tin trờn H

? Có mấy loại kí hiệu?Kể tờn

? Kể tên một số đối tượng địa lí được biểu

hiện bằng các kí hiệu: Điểm, đường, diện

tích?

Hs:

? Vậy kí hiệu bản đồ phản ánh điều gì?

Hs:

Gv Chuyển ý: Riêng với địa hình trên bản đồ

có nhiều cách biểu hiện bằng các kí hiệu khác

? Trên bản đồ địa lí độ cao địa hình được

biểu hiện bằng những yếu tố nào?

Hs:

Gv: Y/c h/s q/s vào thang màu biểu hiện độ

cao địa hình trên bản đồ

? Cho biết quy ước dùng thang màu biểu hiện

độ cao trong bản đồ giáo khoa ở nhà

1 Các loại kí hiệu bản đồ (16p)

- các kí hiệu dùng cho bản đồ rất

đa dạng và có tính quy ước

- Ba loại kí hiệu: Kí hiệu điểm, kíhiệu đường, kí hiệu diện tích

- Ba dạng kí hiệu: Kí hiệu hìnhhọc, kí hiệu chữ, kí hiệu tượnghình

- Kết luận: Kí hiệu bản đồ biểuhiện vị trí, đặc điểm của các đốitượng địa lí được đưa lên bản đồ

2 Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ (20p)

- Biểu hiện độ cao địa hình bằngthang màu hoặc đường đồng mức

Trang 17

trường? ( độ cao được biểu diễn bằng những

+ Từ 2000 m trở lên màu nâu

Gv: Yêu cầu h/s mở SGK trang 85

? Đọc to thuật ngữ “đường đồng mức”?

Hs: Đọc bài

Gv: Cất bản đồ, để lại H16 yờu cầu h/s q/s

thảo luận nhúm 2 cõu hỏi sau? (3p)

?1 Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu mét?

?2 Sườn núi phía Đông hay phía Tây dốc

?2 Sườn nỳi phớa Tõy dốc hơn Vỡ

cỏc đường đồng mức ở phớa Tõy sườn

nỳi dầy sỏt vào nhau hơn.

Gv: Cho học sinh làm bài tập: Dựa vào

đường đồng mức xác định độ cao các điểm A,

B, C

Hs: A = 300 m; B = 250 m; C = 100 m

Gv: Trên bản đồ địa lí các đường đồng mức

biểu diễn độ cao và các đường đẳng sâu biểu

diễn độ sâu Đường đồng mức rất hay được

dùng trong các bản đồ quân sự như các em

đã thấy trong các phim lịch sử

Gv: Y/c cả lớp tiếp tục n/c thụng tin mục 2

Trang 18

Hs: Lên bảng XĐ

Gv: Vẽ một số đường đồng mức đánh số một số điểm trên đường đồng mứcyêu cầu học sinh lên xác định độ cao các điểm trên đó

4 Hướng dẫn học sinh học bài ( 1p)

- Học bài và chuẩn bị bài mới: Thực hành: Tập sử dụng địa bàn và thước đo để vẽ

sơ đồ lớp học

- Đem đầy đủ dụng cụ: Thước kẻ, com pa, giấy bút chì…

- Làm bài tập trong SGK

Ngày soạn: 13/10/ 2009 Ngày giảng: 16/10/2009 lớp dạy: 6A

Tiết 7 Bài 6: THỰC HÀNH: TẬP SỬ DỤNG ĐỊA BÀN VÀ THƯỚC ĐO ĐỂ

- Biết đo các khoảng cách trên thực tế và tính tỉ lệ khi đưa lên lược đồ

- Biết vẽ sơ đồ đơn giản của một lớp học hoặc một khu vực của trường trên giấy

2 Về kỹ năng:

- Rèn kĩ năng tìm phương hướng, đo đạc bằng thước đo

3 Về thái độ:

- Có niềm tin vào khoa học, có ý thức làm việc khoa học

1 Thầy:

- Địa bàn: 4 chiếc

- Thước dây:4 chiếc

- Thước kẻ, com pa, giấy bút…

2 Trò:

- Học bài, chuẩn bị đồ dùng thực hành

III/ DẠY NỘI DUNG BÀI MỚI.

Trang 19

?1 Có mấy loại, mấy dạng kí hiệu? Kể tên ? Xác định trên bản đồ một vài kíhiệu bản đồ.

?2 Để biểu hiện độ cao địa hình trên bản đồ người ta dùng kí hiệu gì?

Trả lời:

- Ba loại kí hiệu: Kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu diện tích 2,5đ

- Ba dạng kí hiệu: Kí hiệu hình học, kí hiệu chữ, kí hiệu tượng hình.2,5đ

- H/s xác định đúng một số loại kí hiệu trên bản đồ giáo viên treo.2,5đ

- Biểu hiện độ cao địa hình bằng thang màu hoặc đường đồng mức.2,5đ

Đặt vấn đề vào bài mới: Để biết cách xác định phương hướng dựa vào địa

bàn và vẽ được sơ đồ lớp học chúng ta sẽ làm như thế nào?

HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CÁCH SỬ DỤNG ĐỊA BÀN.(8p)

Gv: Cho học sinh quan sát địa bàn

? Địa bàn gồm những bộ phận nào?

Hs: - Kim nam châm + Màu xanh chỉ hướng Bắc

+ Màu đỏ chỉ hướng Nam

+ Khung lớp học và chi tiết trong lớp học

b- Vẽ sơ đồ, yêu cầu:

+ Tên sơ đồ

+ Tỉ lệ

+ Mũi tên chỉ hướng Bắc, ghi chú

Hs: Mỗi nhóm vẽ một sơ đồ theo yêu cầu

Gv: Quan sát, hướng dẫn

Hs: Trình bày bản vẽ, nhận xét, bổ sung

Gv: Chuẩn kiến thức

HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ ÔN TẬP.(5p)

Gv: Yêu cầu học sinh về nhà ôn tập theo những câu hỏi:

?1 Kể tên các hành tinh trong hệ mặt trời theo thứ tự xa dần mặt trời? vị trí củaTrái Đất trong hệ Mặt Trời?

?2 Phân biệt kinh tuyến và vĩ tuyến, vẽ hình minh họa?

?3 Bản đồ là gì? Vai trò của bản đồ trong việc học địa lí?

?4 Tỉ lệ bản đồ cho ta biết điều gi?

Trang 20

?5 Tại sao khi sử dụng bản đồ việc đầu tiên là phải xem bảng chú giải?

?6 Bài tập: 1,2 trang 8; 2,3 trang 14; bài 1,2 trang 17; bài 3 trang 19 SGK

IV/ Tổng kết bài thực hành (2p)

Gv: nhận xét kết quả bài thực hành

Nhận xét tinh thần thái độ của học sinh, tuyên dương và có phê bình

V/ Hướng dẫn học sinh học bài.(1p)

- Ôn lại kiến thức các bài đã học, học theo câu hỏi đã cho

- Chuẩn bị giấy kiểm tra tiết sau kiểm tra 1 tiết

Ngày soạn: 19/10/ 2009 Ngày kiểm tra: 23/10/2009 lớp: 6A

Tiết 8: KIỂM TRA 1 TIẾT.

Câu 1: Thế nào là đường kinh, vĩ tuyến (2đ)?

Câu 2: Muốn xác định phương hướng trên bản đồ người ta dựa vào đâu? Vẽ minh

họa các hướng chính (2đ)?

Câu 3: Cho 2 bản đồ có tỉ lệ sau: 1:10.000 (1) và 1:15.000 (2) Em hãy cho biết

bản đồ nào có tỉ lệ lớn hơn? Giải thích tại sao (2đ)?

B- Phần trắc nghiệm: 4đ

Hãy đánh dấu X vào  câu trả lời đúng nhất.( mỗi câu đúng 0,5 đ)

Câu 1: Trong hệ Mặt Trời, Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy theo thứ tự xa dần MặtTrời?

a. Vị trí thứ 3 b. Vị trí thứ 7

c. Vị trí thứ 9 d. Vị trí thứ 5

Câu 2: Bản đồ là:

a  Hình vẽ của Trái Đất lên bề mặt giấy

b  Hình vẽ thu nhỏ trên giấy, tương đối chính xác về 1 khu vực hay toàn

bộ bề mặt Trái Đất

c  Mô hình thu nhỏ của Trái Đất

d  Hình vẽ biểu hiện bề mặt Trái Đất lên mặt giấy

Câu 3: Bản đồ có tỉ lệ 1: 1.500.000 thì 1cm trên bản đồ ứng với bao nhiêu km trênthực địa?

Câu 4: Kí hiệu bản đồ gồm có mấy loại?

a. 5 loại b. 3 loại c. 6 loại d. 7 loại

Câu 5: Các dạng kí hiệu hình học, chữ, tượng hình thuộc loại kí hiệu nào?

Trang 21

a. điểm b. đường c. diện tích d. cả 3 loại

Câu 6: Để biểu hiện độ cao của địa hình trên bản đồ người ta dùng những kí hiệunào?

a. Thang màu b. Đường đồng mức c. Cả a và b.Câu 7: Đường vĩ tuyến dài nhất( đường Xích Đạo) dài?

a  40.076 Km b  40.176 Km c  40.276 KmCâu 8: Đường bán kính Trái Đất dài

III/ ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM:

A- Phần tự luận: 6đ

Câu 1: Đường kinh tuyến, vĩ tuyến là

- Các đường kinh tuyến nối liền 2 điểm cực Bắc và Nam có độ dài bằng nhau (1đ)

- Các đường vĩ tuyến vuông góc với các đường kinh tuyến, có đặc điểm song song

với nhau và có độ dài nhỏ dần từ xích đạo về cực (1đ)

Trang 22

Ngày soạn: 27/10/ 2009 Ngày giảng: 30/10/2009 lớp dạy: 6A

Tiết 9 Bài 7: SỰ VẬN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

- Trình bày được một số hệ quả của sự vận chuyển của Trái Đất quanh trục:

+ Hiện tượng ngày và đêm kế tiếp nhau ở khắp nơi trên Trái Đất

+ Mọi vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất đều có sự lệch hướng

2 Về kỹ năng:

- Biết sử dụng quả địa cầu, chứng minh hiện tượng Trái Đất tự quay quanh trục vàhiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau trên Trái Đất

3 Về thái độ:

1 Thầy:

- Qủa địa cầu

- Các hình vẽ trong SGK phóng to

2 Trò:

- Học bài, nghiên cứu trước bài mới

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.

1 Kiểm tra bài cũ

(Tiết trước kiểm tra 1 tiết thầy giáo không kiểm tra bài cũ nữa)

* Đặt vấn đề vào bài mới: Trái Đất có nhiều vận động Nhưng để biết được

sự vận động đó như thế nào? Và hệ quả của nó ra sao? Chúng ta tìm hiểu bài hômnay

Gv: Giới thiệu quả địa cầu Yêu cầu học sinh

n/c thông tin + q/s quả địa cầu+ q/s H19

? Trái Đất luôn tự quay quanh một trục ntn?

Hs:

? Trái Đất tự quay quanh một trục theo

hướng nào?

Hs:

Gv: Dùng quả địa cầu làm mẫu: chuyển động

của Trái Đất quanh trục

? Thời gian Trái Đất tự quay vòng quanh

trục (một ngày đêm) được quy ước là bao

nhiêu giờ?

Hs:

Gv: Mở rộng thực chất 24 giờ là người ta quy

1 Sự vận động của Trái Đất quanh trục.(22p)

- Hướng tự quay của Trái Đất từTây sang Đông

- Thời gian tự quay một vòng là

Trang 23

ước lấy tròn số còn Trái Đất quay một vòng:

23 giờ 56 phút 4 giây

? Tính tốc độ góc tự quay quanh trục của

Trái Đất?

Hs: 1 giờ / 150

? Cùng một lúc trên Trái Đất có bao nhiêu

khu vực giờ khác nhau?

Hs:

? Vậy mỗi khu vực giờ chênh nhau bao nhiêu

giờ? mỗi khu vực giờ rộng bao nhiêu kinh

? Từ khu vực giờ gốc đi về phía đông là khu

vực có thứ tự ntn? Và có giờ ntn so với khu

vực phía Tây?

Hs:

? Nước ta lấy giờ chính thức của kinh tuyến

nào đi qua? Sớm hơn giờ gốc là bao nhiêu?

Hs:

Gv: Yêu cầu học sinh quan sát H20

? ở khu vực giờ gốc là 12h ở nước ta sẽ là

mấy giờ? ở Tôkiô là mấy giờ?

Hs:

Gv: Như vậy mỗi quốc gia có giờ quy định

riêng Nhưng ở những nước có diện tích rộng

trải dài trên ều kinh tuyến như LBN 11 khu

vực giờ, CaNaĐa 5 khu vực giờ, thì người ta

lấy giờ đi qua thủ đô nước đó làm giờ chung

cho quốc gia đó

? Giờ phía Đông và giờ phía Tây có sự

chênh lệch ntn?

Hs:

? Người ta quy ước lấy kinh tuyến bao nhiêu

làm kinh tuyến đổi ngày?

Hs:

Gv: Yêu cầu học sinh lên bảng xác định kinh

tuyến đổi ngày

Gv Chuyển ý: Với sự chuyển động của Trái

- Giờ gốc (GMT): Khu vực cókinh tuyến gốc đi qua chính giữalàm khu vực gốc và đánh số 0( còn gọi là giờ quốc tế )

- Phía Đông có giờ sớm hơn phíaTây 1 giờ

- Kinh tuyến 1800 là đường đổingày quốc tế

2 Hệ quả sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất (19p)

a- Hiện tượng ngày, đêm

Trang 24

SGK trang 22 + Q/s H21.

? Tại sao Mặt Trời chỉ chiếu sỏng được một

nửa Trỏi Đất?

Hs:

? Nửa TĐ được MT chiếu sỏng gọi là gỡ?

Nửa khụng được chiếu sỏng gọi là gỡ?

Hs:

? Vận động tự quay của Trỏi Đất cú ý nghĩa

gỡ?

Hs:

? Tại sao hàng ngày ta đều thấy MT, Mặt

Trăng cỏc ngụi sao chuyển động theo hướng

Đụng Tõy?

Hs:

Gv Chuyển ý:

Gv: Yờu cầu cỏc nhúm quan sỏt H22 + N/c

thụng tin thảo luận:

?1 Cỏc vật chuyển động trờn TĐ cú hiện

tượng gỡ?

?2 ở nửa cầu Bắc nếu nhỡn theo hướng

chuyển động của vật thỡ vật chuyển động

ntn? ở nửa cầu Nam thỡ ntn?

- Cỏc vật chuyển động trờn bề mặt Trỏi Đất đều bị lệch hướng

+ Ở nửa cầu Bắc vật chuyển động về bờn phải

+ Ở nửa cầu Nam vật chuyển động về bên trái

? Xác định trên hình 22 hớng của vật từ P đến

N và O đến S?

Hs:

? ảnh hởng của sự lệch hớng tới các đối tợng

địa lí trên bề mặt Trái Đất ntn?

?2 Khi ở khu vực giờ gốc là 9 giờ thỡ Việt Nam là mấy giờ

a  18 giờ b  17 giờ c  21 giờ d  16 giờ

?3 Trờn Trỏi Đất khu vực giờ phớa Đụng sớm hơn khu vực giờ phớa Tõy là do:

a  Trỏi Đất quay từ Tõy sang Đụng

b  Trỏi Đất quay từ Đụng sang Tõy

Trang 25

c  Trái Đất quay quanh Mặt Trời.

d  Trục Trái Đất nghiêng

- Về nhà học bài và chuẩn bị bài 8: Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời.

?1 Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng nào?

?2 Hiện tượng các mùa?

- Đọc bài đọc thêm

Ngày soạn: 02/11/ 2009 Ngày giảng: 06/ 11/2009 lớp dạy: 6A

Tiết 10: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

I/ MỤC TIÊU.

- Hiểu được cơ chế sự chuyển động cuả Trái Đất quanh Mặt Trời ( quỹ đạo, thờigian chuyển động và tính chất của sự chuyển động)

- Nhớ vị trí xuân phân, hạ chí, thu phân và Đông chí trên quỹ đạo cuả Trái Đất

- Biết được sự phân chia các mùa trên bề mặt Trái Đất do sự chuyển động của TráiĐất quanh Mặt trời

2 Về kỹ năng:

- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm, quan sát tranh, mô hình để rút ra kiến thức

3 Về thái độ:

- Đam mê việc học tập đối với bộ môn

1 Thầy:

- Hình vẽ 23 SGK

- Qủa địa cầu

- Mô hình sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

- Bảng phụ

2 Trò:

- Học bài, nghiên cứu bài mới

? Cho biết hướng tự quay và thời gian tự quay 1 vòng quanh trục của Trái Đất? VN nằm trong khu vực giờ thứ mấy? (Câu hỏi phụ: VN là mấy giờ nếu khu vực giờ gốc là 2h)

Trả lời:

- Hướng tự quay của Trái Đất từ Tây sang Đông 3đ

- Thời gian Trái Đất tự quay một vòng quanh trục là 24h ( 1 ngày đêm ) 3đ

- VN nằm trong khu vực giờ thứ 7 2đ

Trang 26

- Việt Nam là 7h + 2h = 9h 2đ

Đặt vấn đề vào bài mới: Gv: Tiết trước các em đã được tìm hiểu về sự

chuyển động quanh trục của Trái Đất và các hệ quả sinh ra do sự chuyển động đó.Ngoài sự chuyển động quanh trục Trái Đất còn chuyển động quanh Mặt Trời Vậy

sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời diễn ra ntn và hệ quả do sự chuyểnđộng đó ra sao? Thầy trò chúng ta cùng nghiên cứu bài hôm nay Tiết 10: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

Gv: Trước hết chúng ta nghiên cứu phần 1

Gv: Treo H23 giới thiệu H: Mặt trời ở vị trí

trung tâm, Trái Đất chuyển động quanh Mặt

Trời trên một quỹ đạo nhất định theo chiều

mũi tên và trên H là 4 vị trí của Trái Đất ở

các ngày: Hạ chí, Thu phân, đông chí và xuân

Gv: Vậy qua q/s H kết hợp nghiên cứu thông

tin phần 1 thảo luận cặp (1p) trả lời 2 câu hỏi

?2 Cho biết độ nghiêng và hướng cuả trục

Trái Đất ở các vị trí: xuân phân, hạ chí, thu

phân và đông chí.

Hs: ở các vị trí trên trục Trái Đất luôn

nghiêng 66o33’ so với mặt phẳng quỹ đạo và

hướng về một phía không đổi (Hướng bên

phải theo hướng nhìn)

Gv: Yêu cầu h/s tiếp tục n/c thông tin

? Thời gian Trái Đất chuyển động quanh Mặt

Trời 1 vòng là bao lâu?

- Thời gian Trái Đất chuyển độngquanh Mặt Trời 1 vòng là 365

Trang 27

Gv: Vì Trái Đất quay một vòng quanh Mặt

Trời hết 365 ngày 6 giờ (năm thiên văn)

nhưng trong thực tế người ta lấy tròn số một

năm là 365 ngày (năm lịch) Năm lịch thiếu

so với năm thiên văn là 6h (1/4 ngày) Vì thế

cứ 4 năm các em lại thấy có 1 năm nhuận là

366 ngày

? Sự chuyển động của Trái Đất trên quỹ đạo

quanh Mặt Trời là chuyển động gì?

Hs: Chuyển động tịnh tiến

? Khi Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời

khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời ntn?

Hs khá: Khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt

Trời có sự thay đổi Vào ngày cận nhật

Gv: Chuyển ý: Chúng ta đã biết trục Trái Đất

nghiêng và không đổi hướng trong khi

chuyển động trên quỹ đạo Và thực tế chúng

ta quan sát trên H khi Trái Đất chuyển động

trên quỹ đạo quanh Mặt Trời có lúc ngả nửa

cầu Bắc có lúc ngả lửa cầu Nam về phía Mặt

Trời thực tế này đã sinh ra các mùa Vậy hiện

tượng các mùa trên bề mặt Trái Đất ntn ta n/c

mục 2

Gv: Yêu cầu h/s n/c thông tin mục 2 SGK_26

và q/s H23.(Chú ý vào sự chiếu sáng của các

tia sáng Mặt Trời vào các nửa cầu và vào các

vĩ tuyến khác nhau, hướng nghiêng của các

nửa cầu về Mặt Trời) Thảo luận nhóm (4p)

tìm kiến thức điền vào ô chống hoàn thành

nội dung bảng sau

Gv: Chiếu bảng phụ và phát phiếu học tập

cho mỗi nhóm

Hs: Các nhóm thảo luận hoàn thành phiếu

Hs: Báo cáo kết quả, nhận xét

Gv: Đưa bảng chuẩn kiến thức cho học sinh

so sánh, yêu cầu nhóm nào sai tự sửa

ngày 6 giờ

2 Hiện tượng các mùa.(21p)

Ngày 22/6 (Hạ chí) 22/12(Đông chí) 21/3 (Xuân phân) 23/9 (Thu phân)

- Nửa cầu Bắc - Nửa cầu Nam

Trang 28

Nửa cầu ngả

gần, chếch

xa Mặt trời

ngả gần Mặt Trời

- Nửa cầu Namchếch xa mặt Trời

ngả gần Mặt Trời

- Nửa cầu Bắc chếch xa Mặt Trời

- Hai nửa cầuhướng về MặtTrời như nhau

- Nửa cầu Namnhận ớt

- Nửa cầu Bắc nhận ớt

- Nửa cầu Nam nhận nhiều

- Hai nửa cầunhận được lượngnhiệt và ỏnh sỏngnhư nhau

- Hai nửa cầu nhận được lượng nhiệt và ỏnh sỏng như nhau

tuyến Nam - Đờng xích đạo. - Đờng xích đạo

- Mùa nóng - Mùa lạnh - Mùa lạnh

chuyển sang mùanóng

- Mùa nóng chuyển sang mùa lạnh

Nửa

cầu

Nam

- Mùa lạnh - Mùa nóng - Mùa nóng

chuyển sang mùalạnh

- Mùa lạnh chuyển sang mùa nóng

Gv: Từ bảng kiến thức trên bạn nào cho biết ?

của Trái Đất quanh Mặt Trời (chú ý 4 ngày)

khẳng định cho kết quả bảng chuẩn kiến thức

(Chú ý giới thiệu mô hình trớc khi tiến hành)

Gv: Ngoài cách phân chia 2 mùa nóng lạnh

nh ở trên em hãy cho biết

? Ngời ta còn chia một năm ra làm mấy

mùa? Kể tên?

Hs: 4 mùa: Xuân, Hạ Thu, Đông

Gv: Sự phân chia ra làm 4 mùa thể hiện rõ rệt

nhất ở các nớc thuộc vùng ôn đới, còn các

n-ớc trong vùng nhiệt đới ví dụ nh Việt Nam sự

phân chia này không rõ rệt ở miền Bắc tuy

cũng có 4 mùa nhng hai mùa Xuân và Thu chỉ

là những thời kì chuyển tiếp ngắn ở miền

Nam hầu nh nóng quanh năm, chỉ có 2 mùa:

1 mùa khô và 1 mùa Ma

? Nắm đợc sự phân chia các mùa trên Trái

Đất giúp gì cho đời sống, sản xuất của con

ngời?

Hs: Chúng ta biết đợc thời điểm thay đổi của

thời tiết để thay đổi thời gian sinh hoạt trong

các hoạt động (nh xếp thời khoá biểu), có kế

hoạch chuẩn bị cây trồng phù hợp theo thời

vụ

- Sự phân bố ánh sáng, lợng nhiệt

và cách tình mùa ở 2 nửa cầu làtrái ngợc nhau: Nửa cầu Bắc làmùa nóng thì nửa cầu Nam làmùa lạnh và ngợc lại

Trang 29

* Thời gian cho 2 đội chơi là 3p Nghe theo hiệu lệnh của giáo viên mới đợc

- Nửa cầu Namchếch xa mặt Trời

- Nửa cầu Namngả gần Mặt Trời

- Nửa cầu Bắc chếch xa Mặt Trời

- Hai nửa cầuhướng về MặtTrời như nhau

- Nửa cầu Namnhận ớt

- Nửa cầu Bắc nhận ớt

- Nửa cầu Namnhận nhiều

- Hai nửa cầunhận được lượngnhiệt và ỏnh sỏngnhư nhau

- Hai nửa cầu nhận được lượng nhiệt và ỏnh sỏngnhư nhau

- Mùa nóng chuyển sang mùalạnh

- Mùa lạnh chuyển sang mùanóng

- Đội nào điền nhanh đúng và đúng luật chơi sẽ dành chiến thắng đợc tuyên dơng

- Tìm hiểu trớc bài mới

? Tìm hiểu xem quanh năm Mặt Trời chiếu sáng đợc bao nhiêu phần Trái Đất?

? Tìm hiểu xem số ngày và đêm dài ngắn ở các vĩ tuyến khác nhau trên Trái Đất?

Tiết 11 Bài 9: HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐấM DÀI NGẮN THEO MÙA

Trang 30

- Có niềm tin vào khoa học, có ý thức làm việc khoa học.

- Học bài, tìm hiểu trước bài mới

? Hãy cho biết vào các ngày 22/6; 22/12; 21/3 23/9 ở nửa cầu Bắc và Nam lần lượt là mùa gì?

- Ngày 21/3 Xuân phân ở nửa cầu Bắc, Thu phân ở nửa cầu Nam

- Thu phân là mùa chuyển tiếp giữa nóng và lạnh, Xuân phân ngược lại

Đặt vấn đề vào bài mới: Hiện tượng ngày đem dài ngắn theo mùa là hệ quả

quan trọng thứ 2 của sự vận động quanh Mặt Trời của Trái Đất Hiện tượng nàybiểu hiện ở các vĩ độ khác nhau, thay đổi thế nào? Những hiện tượng địa lí đó cóảnh hưởng tới cuộc sống và sản xuất của con người không?

Gv: Yêu cầu học sinh quan sát H24 SGK_28

? Đường nào biểu hiện trục Trái Đất?

đường nào là đường phân chia sáng tối?

Hs:

? Vì sao hai đường trên không trùng nhau?

Sự không trùng nhau đó nảy sinh hiện tượng

gì?

Hs:

? Vào ngày 22/6 (Hạ chí) ánh sáng mặt trời

chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến bao

1 Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất (22p)

- ở hai nửa cầu: Ngày đêm dàingắn khác nhau

Trang 31

nhiêu? vĩ tuyến đó là đường gì?

Hs:

? Vào ngày 22/12 (Đông chí) ánh sáng mặt

trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ tuyến

bao nhiêu? vĩ tuyến đó là đường gì?

Hs:

? Vào ngày 22/6; 22/12 lần lượt các nửa

cầu nào ngả về phía mặt trời nhiều nhất?

Nửa cầu còn lại ntn?

Hs:

Gv: Yêu cầu học sinh quan sát H25 +

Nghiên cứu thông tin:

? Nhận xét về độ dài ngày đêm của các địa

điểm A, B ở nửa cầu Bắc và A’, B’ ở nửa

cầu Nam vào các ngày 22/6 và 22/12?

Hs:

? Nhận xét độ dài ngày đêm trong ngày 22/6

và 22/12 ở địa điểm C nằm trên đường xích

đạo?

Hs: Ngày bằng đêm

? Kết luận gì về độ dài ngày đêm ở các vĩ

độ khác nhau trên Trái Đất?

Hs:

? Mặt Trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở

xích đạo vào những ngày nào? Khi đó nửa

cầu Bắc Nam nhận được ánh sáng Mặt Trời

ntn?

Hs:

Gv Chuyển ý: vậy để cụ thể hóa xem số

ngày và đêm dài suốt 24h ở hai nửa cầu ntn?

ta nghiên cứu mục

Gv: Yêu cầu học sinh tiếp tục quan sát H25

? Vào ngày 22/6; 22/12 độ dài ngày đêm

của các điểm D và D’ ở vĩ tuyến 66 0 33’ Bắc

và Nam sẽ ntn?

Hs: - ở nửa cầu Bắc: ngày 22/6 điểm D có

ngày = 24h, ngày 22/12 điểm D có đêm =

24h

- ở nửa cầu Nam: ngày 22/6 điểm D có đêm

= 24h, ngày 22/12 điểm D có ngày = 24h

Gv: yêu cầu học sinh quan sát H23, H25 +

nghiên cứu thông tin thảo luận nhóm hoàn

- Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ởnhững địa điểm có vĩ độ khácnhau, càng xa xích đạo về phía haicực càng biểu hiện rõ rệt

- Các địa điểm trên đường xíchđạo quanh năm ngày dài bằngđêm

2 ở hai miền cực số ngày có ngày, đêm dài suốt 24h thay đổi theo mùa (15p)

Trang 32

Cực BắcCực Nam

186 (6 tháng)

186 (6 tháng)23/9 đến

21/3

ĐôngHạ

Cực BắcCực Nam 186 (6 tháng)

Hs: Thực hiện theo y/c của giáo viên

4 Hướng dẫn học sinh học bài.(1p)

- Học bài, làm bài tập 3

- Tìm hiểu trước bài mới:

? Cấu tạo bên trong của Trái Đất gồm mấy lớp? Nêu đặc điểm các lớp?

? Lớp vỏ Trái Đất có vai trò như thế nào đối với đời sống con người?

Trang 33

Tiết 12 Bài10: CẤU TẠO BÊN TRONG CỦA TRÁI ĐẤT

I/ MỤC TIÊU

- Biết và trình bày được cấu tạo bên trong của Trái Đất gồm 3 lớp: vỏ Trái Đất, lớptrung gian và lõi ( hay nhân) Mỗi lớp đều có những đặc tính riêng về độ dày, vềtrạng thái vật chất và về nhiệt độ

- Biết lớp vỏ Trái Đất được cấu tạo do bảy mảng lớn và một số địa mảng nhỏ Cácđịa mảng này có thể di chuyển tách xa nhau hoặc xô chồm lên nhau, tạo nên các đãnúi ngầm dưới đáy đại dương, các dãy núi ở ven bờ các lục địa và sinh ra các hiệntượng núi lửa và động đất

2 Về kỹ năng:

- Rèn kĩ năng khai thác kiến thức

3 Về thái độ:

- Học bài, nghiên cứu trước bài mới

1/ Kiểm tra bài cũ (5p)

? Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất biểu hiện ntn? XĐ các đường chí tuyến, vòng cực, XĐ trên quả địa cầu?

Trả lời:

- Ở hai nửa cầu: Ngày đêm dài ngắn khác nhau

- Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở những địa điểm có vĩ độ khác nhau, càng xaxích đạo về phía hai cực càng biểu hiện rõ rệt

- Các địa điểm trên đường xích đạo quanh năm ngày dài bằng đêm

Đặt vấn đề vào bài mới: Trái Đất là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có

sự sống chính vì vậy từ lâu các nhà khoa học đã dầy công tìm hiểu Trái Đất đượccấu tạo ra sao, bên trong nó gồm những gì? Sự phân bố của các lục địa, đại dươngtrên lớp vỏ Trái Đất ntn?

2/ Dạy nội dung bài mới

Gv: Yêu cầu học sinh n/c thông tin, kiến thức

? Hiện nay lỗ khoan sâu nhất mà con người đã

khoan vào lòng đất là bao nhiêu Km?

Hs: 15 Km

Gv: Vì lỗ khoan sâu nhất chỉ đạt 15 Km trong

khi bán kính của Trái Đất dài hơn 6.370 Km

do đó để tìm hiểi các lớp đất sâu trong lòng đất

con người không thể nghiên cứu và quan sát

trực tiếp

1 Cấu tạo bên trong của Trái Đất (19p)

Trang 34

? Vậy con người đã dùng những phương pháp

nào để nghiên cứu các lớp đất sâu trong lịng

đất?

Hs:

Gv: Giụựi thieọu sụ lửụùc caực phửụng phaựp

nghiẽn cửựu bẽn trong Traựi ẹaỏt Ngồi ra

gần đây con người nghiên cứu thành phần tính

chất của các thiên thạch và mẫu đất, các thiên

thể khác nhau như Mặt Trăng để tìm hiểu thêm

về cấu tạo và thành phần của Trái Đất

Gv: Yêu cầu học sinh quan sát H26 SGK_31

? Cấu tạo Trái Đất từ ngồi vào trong được

chia làm mấy lớp?

Hs:

Gv: Yêu cầu H/s nghiên cứu bảng SGK_32

? Trình bày đặc điểm của 3 lớp cấu thành lên

? Kể một số trận động đất núi lửa ảnh hưởng

tới đời sống sinh hoạt của con người?

Hs:

? Khi nửụực ụỷ 100 0 C thỡ coự hieọn tửụùng

gỡ? Vaọy ụỷ 5000 0 C seừ noựng nhử theỏ

naứo?

Hs:

? Tái sao loừi Traựi ẹaỏt lái loỷng ụỷ

ngoaứi, raộn ụỷ trong?

Hs:

Gv Chuyển ý: Lớp vỏ tuy mỏng nhất nhưng lại

cĩ vai trị rất quan trong đối với con người vậy

cấu tạo của lớp này ra sao?

Gv: Cho học sinh quan sát quả địa cầu

? Xác định 6 lục địa và 4 đại dương trên quả

địa cầu?

Hs:

Gv: Yêu cầu học sinh n/c mục 2 SGK _ 32,33

? Lớp vỏ Trái Đất chiếm bao nhiêu % về thể

tích và khối lượng của Trái Đất?

- Gồm 3 lớp:

+ Lớp vỏ+ Lớp trung gian+ lớp lõi (nhân)

- Đặc điểm cấu tạo của 3 lớp:Bảng SGK trang 32

2 Cấu tạo của lớp vỏ Trái Đất (17p)

Trang 35

? Vỏ Trái Đất là nơi tồn tại của các thành

phần tự nhiên nào?

Hs:

Gv: Yêu cầu học sinh q/s H27 + N/c Thơng tin

thảo luận cặp trả lời 2 câu hỏi

?1: Kể tên các địa mảng chính của lớp vỏ Trái

Đất?

?2: Các địa mảng cĩ mấy cách tiếp xúc với

nhau? kết quả của các cách tiếp xúc đĩ là gì?

Hs: Thảo luận cặp

Hs: Báo cáo kết quả, nhận xét

Gv: Chuẩn kiến thức và kết luận

(Yêu cầu học sinh lên XĐ chỗ tiếp xúc các địa

mảng)

* Lửu yự: Caực ủũa maỷng khõng coỏ ủũnh

vaứ hieọn nay vaĩn tieỏp túc di chuyeồn

Gv: Gọi học sinh đọc kết luận cuối bài

- Lớp vỏ Trái Đất chiếm 1% thểtích; 0,5% khối lượng của TráiĐất

- Trên lớp vỏ cĩ núi, sơng lànơi sinh sống của xã hội lồingười

- Vỏ Trái Đất do một số địamảng kề nhau tạo thành, cácmảng di chuyển rất chậm Haimảng cĩ thể tách xa nhau hoặc

xơ vào nhau

4/ Hướng dẫn học sinh học bài (2p)

- Học bài và chuẩn bị bài mới: Thực hành sự phân bố lục địa và đại dương trên

bề mặt Trái Đất.

- Chuẩn bị thước kẻ, compa

- Làm bài tập 3 trang 33 SGK

Trang 36

Ngày soạn: 21/11/ 2009 Ngày giảng: 25/11/2009 lớp dạy: 6A,6B

1 Kiểm tra bài cũ ( Kiểm tra trong giờ thực hành)

Đặt vấn đề vào bài mới: Lớp vỏ Trái Đất, các lục địa và đại dương, có diện

tích = 510.106 Km2 Trong đó có bộ phận đất nổi chiếm 29% (tức là 149 triệu Km2

)còn bộ phận bị nước biển, đại dương bao phủ chiếm 71% Phần lớn các lục địa tậptrung ở nửa cầu Bắc nên thường gọi nửa cầu Bắc là “ Lục bán cầu” còn cac đạidương phân bố chủ yếu ở nửa cầu Nam nên thường gọi nửa cầu Nam là “ Thủy bán

cầu” (1p)

HOẠT ĐỘNG 1: BÀI TẬP 1.(10p)

Gv: Yêu cầu học sinh đọc bài tập 1

Gv: Cho học sinh quan sát quả địa cầu + quan sát H28 SGK trang 34

? Tỷ lệ diện tích lục địa và diện tích đại dương ở nửa cầu Bắc?

Hs: Diện tích lục địa 39,4%; diện tích đại dương 60,6%

? Tỷ lệ diện tích lục địa và diện tích đại dương ở nửa cầu Nam?

Hs: Diện tích lục địa 19%; Diện tích đại dương 81%

Gv: Dùng quả địa cầu khẳng định hai điều nhận định trên

Hs: Báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung

Gv: Dùng quả địa cầu chuẩn kiến thức

HOẠT ĐỘNG 3: BÀI TẬP 3 (10p)

Trang 37

Gv: Yêu cầu 1 học sinh đọc nội dung bài tập 3: Cho học sinh độc lập suy nghĩ

? Rìa lục địa gồm những bộ phận nào?

Hs: Gồm thềm lục địa và sườn lục địa

? Nêu độ sâu của từng bộ phận?

Hs: Báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung

Gv: Chuẩn kiến thức ( dùng quả địa cầu )

3 Tổng kết bài thực hành (2p)

- Dùng quả địa cầu xác định lại 6 lục địa và 4 đại dương

- Giáo viên nhận xét giờ thực hành Cho điểm những em hoàn thành tốt thực hành

- Học bài, đọc bài đọc thêm

- Tìm hiểu trước bài mới

Trang 38

Ngày soạn: 29/11/ 2009 Ngày giảng: 02/12/2009 lớp dạy: 6A Ngày giảng: 01/12/2009 lớp dạy: 6B

Tiết 14: TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC

1 Thầy:

- Bản đồ Thế Giới tự nhiên

- Các ảnh về các loại địa hình : núi cao, đồi, đồng bằng, hoang mạc cát, các dạng

bờ biển… trên Trái Đất

- Ảnh về núi lửa phun

2 Trò:

- Học bài, nghiên cứu bài mới

1 Kiểm tra bài cũ Kiểm tra việc hoàn thành thực hành ở nhà (2p)

Đặt vấn đề vào bài mới: Địa hình trên bề mặt Trái Đất rất phức tạp Đó là

kết quả của sự tác động lâu dài và liên tục của hai lực đối nghịch nhau: Nội lực vàngoại lực Tác động của nội lực thường làm cho bề mặt Trái Đất thêm gồ ghề, còntác động ngoại lực thiên về san bằng hạ thấp địa hình

2 Dạy nội dung bài mới. (40p)

Gv: Yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin +

quan sát bản đồ tự nhiên thế giới

? Địa hình bề mặt Trái Đất hiện nay ntn?

Hs:

? Nơi cao nhất và nơi thấp nhất của địa hình

bề mặt Trái Đất là bao nhiêu mét?

Hs:

? Nguyên nhân nào sinh ra sự khác biệt đó

của địa hình bề mặt Trái Đất?

Hs:

? Vậy nội lực là gì?

Hs:

1 Tác động của nội lực và ngoại lực (16p)

- Nội lực là lực sinh ra bên trongTrái Đất làm thay đổi vị trí lớp đá

Trang 39

? Lấy ví dụ về tác động của ngoại lực đến

việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất?

Hs:

Gv Chuyển ý: Tác động của nội lực sinh ra

Gv: Núi lửa do nội lực sinh ra ở lớp manti

Gv: Yêu cầu học sinh quan sát H31, H32

? Xác định và đọc tên từng bộ phận của núi

lửa?

Hs:

? Nêu nội dung H32?

Hs:

? Trên Trái Đất có khoảng bao nhiêu núi lửa

hoạt động? Khu vực nào có nhiều núi lửa

? Vì sao Nhật Bản, HaOai có nhiều núi lửa

của vỏ Trái Đất dẫn tới hìnhthành địa hình như: tạo núi, tạolực, hoạt động núi lửa động đất

- Ngoại lực là lực xảy ra bên trên

bề mặt đất chủ yếu là quá trìnhphong hóa các loại đá và quátrình xâm thực, sự vỡ vụn của đá

do nhiệt độ không khí, biển động

Trang 40

Gv: Yêu cầu học sinh q/s H33 + Nghiên cứu

thông tin thảo luận nhóm

?1: Nêu tác hại của một trận động đất?

?2: Biện pháp hạn chế tác hại của động đất

đối với đời sống con người?

- Động đất: Phá hoại công trình giao thông, nhà ở, ảnh hưởng tới môi trường,thiệt hại tài sản tính mạng con người

- Để hạn chế bớt thiệt hại do động đất:

+ Xây dựng nhà công trình chịu được chấn động lớn

+ Lập các chạm nghiên cứu dự báo động đất

+ Sơ tán dân khỏi vùng nguy hiểm

? Để đo sức mạng của động đất người ta chia

- Học bài đọc bài đọc thêm

- Tìm hiểu bài mới: ? Núi là gì? Đặc điểm và hình thức phân chia?

Tiêu đề	Giao án địa lý 6
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Địa lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Việt Nam

Định dạng
Số trang	93
Dung lượng	1,24 MB

Giao an Dia ly 6

ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT

KHÍ ÁP VÀ GIÓ TRÊN TRÁI ĐẤT