tiet 39 van 7tu trai nghia

( xác định được đúng đối tượng, tình cảm chủ yếu; thể hiện rõ các ý khi viết mở bài, thân bài, kết bài; thấy được sự khác biệt giữa văn nói và văn viết, nhất là ở mở bài và kết bài)..[r]

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO QUẬN 12

TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH

TỔ NGỮ VĂN

Giáo viên : Nguyễn Chính Thành

k iÓ m tr a b µ i c ò

1 Từ đồng nghĩa là gì

2 Từ “xinh” trong câu “Bà em là một

phụ nữ rất xinh.” đã sử dụng hợp lý chưa

Vì sao Nếu được phép viết lại câu

này, em sẽ thay từ “xinh” bằng từ đồng nghĩa nào

TỪ TRÁI NGHĨA

Tiết 39:

1 Thế nào là từ trái nghĩa:

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương.

- Lý Tương Như dịch

Bạch-Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu,

Gặp nhau mà chẳng biết nhau.

Ví dụ 1:

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương.

- Lý Tương Như dịch

Bạch-Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi: “khách từ đâu đến làng?”

-Hạ Tri

Trần Trọng San dịch

Ví dụ 1:

Cặp từ trái

nghĩa Cơ sở chung trái ngược về nghĩa

ngẩn >< cúi Chỉ hoạt động của đầu trẻ >< già Chỉ tuổi tác

đi >< trở lại Chỉ sự di chuyển

THẢO LUẬN NHÓM :

Cặp từ “lành-dữ” trong trường hợp “bát lành - tính dữ” có phải là cặp từ trái nghĩa không? Vì sao?

lành - bát dữ” không phải là cặp từ trái

nghĩa.

dữ” không trái ngược về nghĩa trên một

cơ sở chung (từ “lành” trong “bát lành” nói về sự nguyên vẹn của sự vật, còn từ

“dữ” trong “tính dữ” nói về tính cách dữ)

Tìm các cặp từ trái nghĩa qua bức hình sau:

Tìm từ trái nghĩa với các từ in đậm trong các trường hợp sau:

Ghi nhớ:

 Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

 Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu giường ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương.

- Lý Tương Như dịch

Bạch-Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu,

Gặp nhau mà chẳng biết nhau.

Trẻ cười hỏi: “khách từ đâu đến làng?”

-Hạ Tri

Trần Trọng San dịch

Ví dụ 1:

2 Sử dụng từ trái nghĩa:

“ Con kiến mà leo cành đa, Leo phải cành cụt, leo ra leo vào.

Con kiến mà leo cành đào, Leo phải cành cụt, leo vào leo ra.”

Ví dụ 3:

Qua hình ảnh gợi ý dưới đây, em hãy chỉ ra thành ngữ mà em đã học ở môn Ngữ văn 7?

“bảy nổi ba chìm”

Bánh trôi nước

Qua hình ảnh gợi ý dưới đây, em hãy chỉ ra thành ngữ mà em đã học ở môn Ngữ văn 7?

“lên thác xuống ghềnh”

Ghi nhớ:

Từ trái nghĩa được sử dụng trong thể đối, tạo các hình tượng tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm

cho lời nói thêm sinh động.

……… cao ………… thấp

Chọn từ thích hợp có sẵn sau vào chỗ trống : giá; trình độ.

……… hạ

………… cao ><

><

trình độ cao trình độ thấp

Chọn từ thích hợp có sẵn sau vào chỗ trống : giá; trình độ.

giá hạ giá cao ><

><

Bài tập 1: Tìm những từ trái nghĩa trong các câu ca dao, tục ngữ sau đây:

- “Chị em như chuối nhiều tàu, Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời.”

- “Số cô chẳng giàu thì nghèo, Ngày ba mươi Tết thịt treo trong nhà.”

- “Ba năm được một chuyến sai,

Áo ngắn đi mượn, quần dài đi thuê.”

III Luyện tập:

Bài tập 2: Tìm những từ trái nghĩa với những từ in đậm trong những cụm từ sau:

Bài tập 2: Tìm những từ trái nghĩa với những từ in đậm trong những cụm từ sau:

><

><

><

><

Bài tập 3: Điền các từ trái nghĩa thích hợp vào các thành ngữ sau:

 Vô thưởng vô …

 Bên … bên khinh

 Buổi … buổi cái

 Bước … bước cao

 Chân … chân ráo

Bài tập 3: Điền các từ trái nghĩa thích hợp vào

các thành ngữ sau:

 Chân cứng đá mềm

 Có đi có lại

 Gần nhà xa ngõ

 Vô thưởng vô phạt

 Buổi đực buổi cái

Bài tập 4: Hãy viết một đoạn văn ngắn về

tình cảm quê hương, có sử dụng từ trái nghĩa:

“ Khi xa quê, tôi luôn nhớ về dòng sông thơ mộng của quê hương.(1) Tôi nhớ nước sông

lấp lánh, huyền ảo như dải Ngân Hà trong

những ngày nắng ấm áp.(2) Tôi nhớ những con sóng xô bờ ào ạt trong những ngày mưa.(3)

Nhớ cả con nước khi vơi, khi đầy (4) Nhớ

những con thuyền khi xuôi, khi ngược (5) Ôi, thật diệu kỳ thay dòng sông quê tôi (6)”

TRÒ CHƠI NHÌN HÌNH ĐOÁN THÀNH NGỮ

1

2

4 5 6 7 8

10 9

V

H Ĩ A Ụ G

G

Ừ

R Á

Ĩ

I N H A

 Bi quan : là không lạc quan

Chơi chữ

DẶN DÒ

Học thuộc hai ghi nhớ bài “Từ trái nghĩa”.

Hoàn thiện bài tập 1, 2, 3, 4.

Soạn bài: Lập dàn bài cho đề: cảm nghĩ về tình bạn ( xác định được đúng đối tượng, tình cảm chủ yếu; thể hiện rõ các ý khi viết mở bài, thân bài, kết bài; thấy được sự khác biệt giữa văn nói và văn viết, nhất là ở

mở bài và kết bài)

DẠY TỐT HỌC TỐT

DẠY TỐT HỌC TỐT

CHÚC QUÝ THẦY CƠ VÀ CÁC EM SỨC KHỎE