Với những vần thơ bình dị mà gợi cảm, bài thơ “Quê hương” đã vẽ ra 1 bức tranh sinh động, töôi saùng veà 1 laøng queâ mieàn biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn đầy sức sống củ[r]
Trang 1Nguyeón Vaờn Dửừng Trang 11
Ngaứy soaùn :29/12/2010
Ngaứy daùy : 5/1/2011
Tuaàn : 21
Tieỏt :77 Vaờn baỷn :
QUEÂ HệễNG
I MệÙC ẹOÄ CAÀN ẹAẽT
Giuựp HS:
- Caỷm nhaọn ủửụùc veỷ ủeùp tửụi saựng, giaứu sửực soỏng cuỷa 1 laứng queõ mieàn bieồn vaứ tỡnh caỷm ủoỏi vụựi queõ hửụng cuỷa taực giaỷ
- Thaỏy ủửụùc neựt ủaởc saộc ngheọ thuaọt cuỷa baứi thụ
II TROẽNG TAÂM KIEÁN THệÙC, Kể NAấNG
1 Kiến thức :
- Ngồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chung và ở bài thơ này : t/y q/hương đằm thắm
- H/ả khoẻ khoắn đầy sức sống của con người và sinh hoạt LĐ ; lời thơ bình dị, c/xúc trong sáng, tha thiết
2 Kĩ năng :
- Nhận biết được t/p thơ lãng mạn
- Đọc diễn cảm t/p thơ
- Phân tích được những chi tiết miêu tả, biểu cảm đặc sắc trong bài thơ
3 Giaựo duùc kú naờng soỏng
- Giao tiếp: trao đổi, trỡnh bày suy nghĩ về tỡnh yờu thiờn nhiờn, tỡnh yờu quờ hương đất nước được thể hiện trong bài thơ
- Suy nghĩ sỏng tạo: phõn tớch, bỡnh luận về giỏ trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ, vẻ đẹp của hỡnh ảnh thơ
- Xỏc định giỏ trị bản thõn: biết tụn trọng, bảo vệ thiờn nhiờn và cú trỏch nhiệm đối với quờ hương, đất nước
III TOÅ CHệÙC CAÙC HOAẽT ẹOÄNG DAẽY – HOẽC:
Kieồm tra sú soỏ lụựp, traọt tửù , veọ sinh
GV ủaởt caõu hoỷi vaứ goùi HS traỷ lụứi :
- Phaõn tớch caựch con hoồ ụỷ vửụứn
baựch thuự vaứ noồi noỏi tieỏc quaự khửự
cuỷa con hoồ ụỷ ủoaùn 2,3
Lụựp trửụỷng baựo caựo sú soỏ lụựp
HS trỡnh baứy :
HS khaực nhaọn xeựt
Hoaùt ủoọng 1 : KHễÛI ẹOÄNG
1.OÅn ủũnh lụựp 2.Kieồm tra baứi cuừ
Trang 2Nguyễn Văn Dững Trang 12
GV nhận xét cho điểm
GV giới thiệu bài mới
-Đọc thuộc lòng đoạn thơ 2-3
- GV cho HS đọc chú thích (*) tìm
hiểu về tác giả tác phẩm
- GV: Yêu cầu học sinh trình bày
lai lịch của tác giả
- (?) Bài thơ “Quê hương” được
trích từ đâu ?
GV hướng dẫn HS : Đọc với giọng
điệu nhẹ nhàng triều mến để thể
hiện tình cảm sâu nặng của tác giả
đối với quê hương
GV đọc mẫu
Gọi HS đọc lại văn bản
Yêu cầu HS tìm hiểu các chú
thích
GV: Cho học sinh tìm hiểu bố cục
bài thơ
(?) Bài thơ được Tế Hanh sáng tác
theo thể thơ nào? Bài thơ được
chia làm mấy đoạn? Nội dung
chính của mỗi đoạn?
- GV cho HS đọc lại 8 câu đầu bài
thơ “quê hương”
- GV: Tác giả giới thiệu quê hương
- HS đọc chú thích (*) rút ra ý cơ bản về tác giả – tác phẩm
- HS đọc - nhận xét
- Tìm hiểu các chú thích còn lại
- HS xác định bố cục – nhận xét – bổ sung (4 đoạn)
HS đọc văn bản và các chú thích SGK
Bài thơ có thể chia ra làm ba đoạn
- HS trả lời
* Đó là một làng chài
3.Giới thiệu bài mới
Hoạt động 2 :
I Giới thiệu chung:
1 Tác giả: Tế Hanh (1921
-2009) tại làng chài ven biển tỉnh Quảng ngãi.Thơ ông mang nặng nổi buồn và tình yêu thắm thiết
2 Tác phẩm: Bài thơ ‘Quê
Hương” rút trong tập “Nghẹn ngào” (1039) Sau được in lại trong tập “Hoa Niên” xuất bản năm 1945
Hoạt độïng 3:
II Đọc văn bản – tìm hiểu chú thích
Hoạt độïng 4:
II Tìm hiểu và phân tích:
1 Thể thơ – bố cục:
- Thể thơ: tám chữ
- Bố cục: chia làm ba đoạn :
a 2 câu đầu: Giới thiệu chung về làng quê
b 6 câu tiếp: Cảnh thuyền chài
ra khơi đánh cá
c 8 câu tiếp: Cảnh thuyền cá về bến
d khổ cuối: Nỗi nhớ làng quê
2 Cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cá.
- Hai câu đầu giới thiệu về làng quê
- Hình ảnh con thuyền cùng trai
Trang 3Nguyễn Văn Dững Trang 13
mình như thế nào?
GV giảng : Hai câu đầu rất bình
dị,tự nhiên tác giả giới thiệu
chungvề làng quê của mình.
- GV hỏi: Tác giả miêu tả cảnh thuyền
cùng dân chài ra khơi đánh cá như thế nào?
- Hình ảnh nào làm em chú ý hơn
cả? Vì sao? Biện pháp nghệ thuật
được tác giả sử dụng là như thế
nào? (so sánh)
- Những động từ nào cần lưu ý?
- Không khí của buổi ra khơi ra
sao?
- Lối nói ẩn dụ và biện pháp so
sánh ơe hai câu 7 &8 có hiệu quả
nghệ thuật ntn ?
- GV gọi HS đọc diễn cảm 8 câu
tiếp
- GV không khí bến cá khi thuyền về bến
được tái hiện như thế nào?
Lời cảm tạ chân thành đất trời đã
sóng yên biển lặng
-GV hỏi: Sau khi trở về những người làng
chài đã làm gì ?
- GV: Hình ảnh dân chài và con
thuyền được miêu tả như thế nào?
Hình ảnh thuyền nằm im trên bến
gợi em cảm xúc gì?
- GV gọi HS đọc khổ cuối
Câu hỏi thảo luận ( 2 phút ) :Tình
* bầu trời trong xanh , cao rộng , gió nhẹ nhốm nắng hồng bình minh
* So sánh hình ảnh con thuyền vơi con tuấn mã, cho thấy khí thế dũng mãnh của con thuyền toát lên một sức sống mạnh mẽ
Các động từ : hăng , phăng, vượt
* Không khí đầy hứng khởi và dạt dào sức sống
* Hai câu thơ miêu tả cánh buồm rất đẹp và lãng mạn với sự so sánh độc đáo bất ngơ Hình ảnh quen thuộc bỗng trở nên lớn lao thiêng liêng và rất thơ mộng
HS đọc 8 câu thơ tiếp theo
Không khí tấp nập ồn ào, đông vui từ những chiếc ghe đầy cá -> Đó là một bức tranh lao động thật đẹp
* Họ nghỉ ngơi thư giãn sau những ngày ra khơi mệt nhọc
* Nước da ngâm rạm nắng,nhuộm gió,thân hình vạm vỡ rắn chắt thắm đậm vị mặn mòi
Gợi lên cảm xúc yên bình
- HS phân tích, liên tưởng
tráng được miêu tả trong buởi sớm mai hồng
- Hình ảnh con thuyền so sánh thật ấn tượng những động từ mạnh: hăng, phăng, vượt
- Hình ảnh cánh buồm căng rất đẹp, một vẻ đẹp lãng mạn với sự so sánh độc đáo bất ngờ -> biểu tượng làng quê
Cánh buồm ………
………thâu góp gió
3 Cảnh thuyền cá về bến:
- Đó là một bức tranh ồn ào, náo nhiệt đầy ắp niềm vui và sự sống
Ngày hôm sau………
………đón ghe về
- Hình ảnh dân chài làn da ngăm rám nắng
“cả thân hình xa xăm”
-> vừa thực vừa lãng mạn
- Miêu tả nhân hóa con thuyền sau chuyến ra khơi trở nên có hồn
4 Cảm nhận của tác giả vơi
quê hương:
- Nhớ làng quê biển khôn ngui -Nhớ mùi vị nồng nàn của quê hương lao động
Trang 4Nguyễn Văn Dững Trang 14
cảm của tác giả đối với quê hương
mình ntn ?
- GV nhớ quê hương nhớ những gì?
- Tại sao lai nhớ nhất cái mùi nồng
nàn của quê mình?
Yêu cầu HS đọc ghi nhớ SGK
HS thảo luận trình bày : Tình cảm sâu nặng , nỗi nhớ làng quê khôn nguôi , chân thành da diết
- HS đọc – suy luận – trả lời
HS đọc ghi nhớ SGK
Nỗi nhớ chân thành da diết nên lời thơ giản dị thiết tha
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá
Hoạt độïng 5:
III Tổng kết:
Với những vần thơ bình dị mà gợi cảm, bài thơ “Quê hương” đã vẽ ra 1 bức tranh sinh động, tươi sáng về 1 làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khỏe khoắn đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài Bài thơ cho thấy tình cảm quê hương trong sáng tha thiết của nhà thơ
4.Củng cố:
Luyện tập:
1 Hocï thuộc lòng và diễn cảm bài thơ
2 Sưu tầm 1 số bài thơ viết về quê hương
5.Dặn dò: hướng dẫn tự học
- Về học bài
- Chuẩn bị bài: Khi Con Tu Hú