Quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro

QUẢN LÝ RỦI RO THÔNG QUA VIỆC XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ

THEO TIÊU CHUẨN

Source: Theo tcvn

Trình bày: Phạm Thị Hoài Linh

Gần đây, tại các nước ở Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á, vấn đề quản lý doanh nghiệp (corporate governance) và quản lý nội bộ đang được đặc biệt

quan tâm Các tổ chức sẽ phải chứng tỏ rằng họ đã thiết kế được những hệ

thống quản lý phù hợp để giám sát và ưu tiên giải quyết các nhu cầu của các

bên liên quan cũng như quản lý được những rủi ro mà họ đang phải đối mặt

Nhiều người coi đây như những bước khởi đầu cần phải thực

hiện trong phạm vi chức năng của tổ chức Câu hỏi đặt ra là: "Làm thế

nào để doanh nghiệp có thể tổ chức được các yêu cầu đối nghịch nhau như

lợi nhuận cao hơn về mặt tài chính, trả lương hậu hĩnh, điều kiện làm

việc tốt hơn, giá thành thấp, dịch vụ tuyệt hảo và giảm thiểu tác động

đối với môi trường?" Cùng với làn sóng ISO 9001:2000, nhiều tổ chức đã

áp dụng hướng tiếp cận theo quá trình vào trong các hoạt động của mình

ISO 9001 trở thành một công cụ thiết yếu giúp họ hiểu được nhu cầu và

mong đợi của khách hàng Không những chỉ được áp dụng trong lĩnh vực sản

xuất, hướng tiếp cận theo quá trình của ISO 9001 còn đặc biệt hữu ích đối

với các tổ chức dịch vụ hành chính như các cơ quan chính quyền địa

phương, các cơ sở y tế và tài chính Với tư cách là một nguồn lợi ích gia tăng

giá trị, các tiêu chuẩn quản lý đòi hỏi các công ty phải xây dựng một

vòng tròn cải tiến liên tục khép kín đối với mỗi công việc được triển

khai

Các công ty đã áp dụng HTQL theo tiêu chuẩn đều phải công nhận việc áp

dụng các HTQL này giúp họ quản lý các quyền lợi xung đột nhau một cách

hợp lý và có cấu trúc Tuy nhiên, thử thách đối với các tổ chức này là việc

nhận biết cái gì chưa được thực hiện và bộ phận nào cần phát triển dựa

trên các hệ thống đã được thiết lập

Bên cạnh ISO 9001:2000, hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO

14001 và hệ thống an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp OHSAS 18001 là 2 hệ

thống quản lý tập trung vào việc quản lý các yếu tố rủi ro Cùng với các hệ

thống quản lý này, các tổ chức đều được khuyến khích cần phải xác định

và đánh giá tất cả các yếu tố rủi ro về nghề nghiệp và môi trường; cần

phải quản lý những rủi ro có ý nghĩa quan trọng thông qua việc loại bỏ

chúng, giảm thiểu tần số xuất hiện và những tác động tiêu cực Với việc áp

dụng các hệ thống quản lý này, các tổ chức sẽ nắm bắt tốt

hơn các yêu cầu và mong đợi của khách hàng Họ sẽ có cách thức quản lý

tốt hơn những vấn đề liên quan đến môi trường làm việc và cũng như chăm

sóc sức khoẻ và sự an toàn của người lao động tại cơ sở làm việc Các

tiêu chuẩn cung cấp một phương thức đo lường dựa trên các mục tiêu, giúp

Ưu tiên các nhu cầu của các bên liên quan

Bộ tiêu chuẩn mới ISO 9004:2000 - Hướng dẫn cải tiến hiệu quả - có thể giúp các công ty xem xét một cách hiệu quả và ưu tiên hoá các nhu cầu của các bên liên quan

Bằng việc áp dụng ISO 9004:2000, các tổ chức sẽ nhận thức rõ hơn về môi trường hoạt động lớn hơn mà họ đang vận hành Mọi tổ chức đều bị ảnh hưởng bởi các bên liên quan Trong một vài trường hợp, ta có thể thấy rất rõ những ảnh hưởng này Tuy nhiên, trong hầu hết các tổ chức, nhu cầu và các mong đợi của bên liên quan thường được cho là điều hiển nhiên vàviệc này dẫn tới việc sử dụng không hợp lý các nguồn lực của tổ chức

Các bên liên quan có thể bao gồm các đối tượng: chủ doanh nghiệp/cổ

đông; nhà cung ứng; các đối thủ cạnh tranh, xã hội, nhân viên và khách hàng Lãnh đạo cần cân nhắc những nhu cầu trưước mắt và trong tương lai cũng nhưư các nhu cầu xung đột nhau trong khi đề ra những mục tiêu ngắn hạn và lâu dài bởi không thể đáp ứng tất cả mọi nhu cầu này Mọi tổ chức đều có những giới hạn về các nguồn lực có thể khai thác Công ty phải phát triển các chiến lược kinh doanh trong đó cân bằng những mong đợi của các bên liên quan vì sự tồn tại trong một môi trường kinh doanh cạnh tranh gay gắt Một khía cạnh của chiến lược này là việc xác định các nguồn lực đáp ứng được hầu hết các nhu cầu hợp lý của các bên liên quan Việc nhận biết và ưu tiên các nhu cầu này

sẽ đóng góp vào việc đưa ra những quyết định chiến lược và hành động thấu đáo và đó cũng là thông tin đầu vàocho quá trình quản lý rủi ro

Xác định và đánh giá rủi ro

Rủi ro có thể là cơ hội của doanh nghiệp đồng thời nó cũng có thể là tiềm năng của sự mất mát và thua lỗ, sự tranh chấp, khiếu nại hay việc làm tổn hại đến con người, tài sản hay môi trường Chính vì vậy, lãnh đạo tổ chức cần phải quản lý hiệu quả các yếu tố này nhằm bảo vệ và tăng cường thế mạnh của tổ chức trên thị trường Trong khi thu thập thông tin, xác định vấn đề, cũng cần cân nhắc những vấn đề tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đếnhình ảnh của tổ chức

Bước kế tiếp trong quá trình quản lý rủi ro là thực hiện đánh giá

Công việc này có vẻ như là một vấn đề thao tác, nhưng thực tế nó đòi hỏi nỗ lực của toàn công ty Rủi ro có thể nằm trong một cơ hội cũng như nó có thể nằm trong một tai nạn

Các tổ chức có HTQLMT theo ISO 14001 có thể giám sát hoạt động của mình trong mối tưương quan đối với những vấn đề môi trường quan trọng (ví dụ: thoát hở khí ga và nưước, quản lý chất thải, nhiễm bẩn đất, nguyên liệu thô và các nguồn tài nguyên thiên nhiên, và các vấn đề liên quan đến môi trường và cộng đồng) Tiêu chuẩn này giúp các công ty đáp ứng các mong đợi chung của các bên liên quan: quản lý rủi ro và ngăn ngừa sự mất mát trong mối tưương quan với môi trường

Các tổ chức đã áp dụng thành công Hệ thống an toàn và sức khoẻ nghề nghiệp theo tiêu chuẩn OHSAS 18001 đã xác định các mối hiểm nguy và đánh giá các vấn đề rủi ro liên quan đến các hoạt động hàng ngày của công nhân, thậm chí cả các nhà thầu phụ và khách tham quan Họ cũng

mở rộng việc kiểm tra đối với các cơ sở vật chất tại nơi làm việc hay một nhà cung ứng bên ngoài Với việc ứng dụng bộ tiêu chuẩn này, tổ chức

đã thiết lập một văn hoá quản lý rủi ro, đồng thời đưưa ra những vấn đề khác mà các bên liên quan đều quan tâm: yếu tố con ngưười trong tổ chức

Thử thách đối với mỗi tổ chức là kiểm soát quá trình đánh giá rủi ro

và áp dụng nó trong toàn công ty

Quản lý rủi ro thông qua một hệ thống tích hợp

Một khi rủi ro được xác định, công ty phải quyết định lập kế hoạch ứng phó, chấm dứt, chuyển đổi hay xử lý chúng Việc xử lý rủi ro thường là

sự lựa chọn phức tạp nhất bởi nó đòi hỏi sự kiểm soát và đo lường Một vấn đề khó khăn nữa đó là rủi ro thường nằm ngoài phạm vi quản lý của

hệ thống

Một khía cạnh khác trong quá trình xử lý rủi ro là việc duy trì sự cân bằng giữa năng lực và quá trình Với việc áp dụng HTQLCL theo ISO 9001:2000, các tổ chức nhận ra rằng việc quản lý một quá trình bằng năng lựccá nhân sẽ phù hợp hơn là việc yêu cầu họ tuân theo mục lục công việc một cách tuần tự Lý thuyết này cũng áp dụng đối với việc quản lý rủi ro: Về bản chất, không phải lúc nào cũng có thể kiểm soát rủi

ro thông qua các mục lục hưướng dẫn Việc sử dụng nhân viên có năng lực và được đào tạo sẽ thực sự hiệu quả đối với quản lý rủi ro Sự đào tạo và kinh nghiệm phù hợp sẽ cho phép nhân viên xác định ra những rủi ro cố hữu trong những tình huống nhất định và vạch ra những hành động khắc phục phù hợp nhất

Hầu hết các hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn đều yêu cầu tổ chức phải

đo lường được hiệu quả hoạt động tưương ứng với các mục tiêu Đối với các tổ chức đã thực hiện thành công các hệ thống quản lý theo tiêu

Việc xây dựng hệ thống tích hợp quản lý rủi ro sẽ cung cấp cho tổ chức những thông tin và bằng chứng cần thiết để phục vụ cho sự duy trì sự phát triển của tổ chức đồng thời thực hiện cải tiến liên tục thông qua việc đánh giá hệ thống quản lý Việc ứng dụng một hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn sẽ đảm bảo cho việc ra những quyết định về tưương lai của tổ chức dựa trên các yếu tố thực tế

Một hệ thống cho những mô hình tối ưu

Các bằng chứng đã chỉ ra rằng phần lớn các tổ chức đều thực hiện quản lý rủi ro thông qua việc áp dụng hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn

Việc xây dựng trên hệ thống quản lý phù hợp là phương thức hữu hiệu nhất để phát triển tổ chức Có lẽ thử thách thực sự đối với các tổ chức không phải là việc xác định và quản lý rủi ro mà là cách thức thiết lập một văn hoá dựa trên một hệ thống quản lý duy nhất có thể sử dụng được để ứng dụng những mô hình tối ưu nhất

Các tiêu chuẩn quốc tế có thể giúp tổ chức đánh giá tất cả các nhu cầu

và mong đợi của các bên liên quan Kết quả của các cuộc đánh giá nội

bộ và bên ngoài có thể là động cơ khiến các tổ chức thực hiện quản lý các vấn đề rủi ro Toàn bộ hệ thống cần phải có tiêu điểm cải tiến liên tục song song với việc thực hiện các mục tiêu chiến lược để bảo vệ cho sự thịnh vượng của tổ chức Một hệ thống như vậy có thể được

mô tả như là một hệ thống quản lý tổng thể của doanh nghiệp

• Liệu quản lý rủi ro có phải là một vấn đề độc lập?

• Đó là thứ cần phải quản lý tách biệt khỏi hoạt động hàng ngày?