Bài soạn phan xa am

Bài 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANGEm nghe thấy tiếng vọng lại lời nói của mình ở đâu?. - Ta nghe được tiếng vang khi âm truyền đến vách đá dội lại đến tai ta chậm hơn âm truyền trực tiếp đến

1 Âm có thể truyền được qua những môi trường nào? Môi trường nào truyền âm tốt ? Lấy 1 ví dụ minh hoạ.

2 Hãy giải thích tại sao tiếng sét và tia chớp được tạo ra

gần như cùng một lúc, nhưng ta thường nhìn thấy chớp trước khi nghe thấy tiếng sét

- Ánh sáng truyền trong không khí nhanh hơn âm thanh rất nhiều Vận tốc của ánh sáng trong không khí là

300.000 km/s, trong khi đó vận tốc truyền âm trong

Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài, gọi là

Bài 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANG

Em nghe thấy tiếng vọng lại lời nói của mình ở đâu ?

- Tiếng nói của mình vọng lại, đó là tiếng vang

Khi nào có âm dội lại (vọng lại) ?

- Âm dội lại khi gặp một mặt chắn là âm phản xạ

Làm thế nào để nhận biết được âm phản

xạ ?

? Trong nhà của mình

em có nghe được tiếng vang không?

? Khi nào ta nghe được tiếng vang?

- Ta nghe được tiếng vang khi âm truyền đến vách đá dội

- Ta nghe được tiếng vang khi âm truyền đến vách đá dội lại đến tai ta

chậm hơn âm truyền trực tiếp đến tai ta một khoảng thời gian ít nhất là 1/15 giây

- Âm phản xạ là âm dội lại khi gặp một mặt chắn.

Bài 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANG

Âm phản xạ

? Âm phản xạ và tiếng vang có gì giống nhau và khác nhau?

+ Giống nhau: Đều là âm phản xạ

+ Khác nhau: Tiếng vang là âm phản xạ nghe

được cách âm trực tiếp ít nhất 1/15 giây

Bài 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANG

Em đã từng nghe tiếng vang ở đâu? Vì sao em nghe tiếng vang đó ?

C1 Ta nghe tiếng vang ở giếng nước sâu, ngõ hẹp dài, phòng rộng Vì ta phân biệt được âm phát ra trực tiếp và âm

phản xạ

Tại sao trong phòng kín ta thường nghe thấy

âm to hơn so với khi ta nghe chính âm đó ngoài trời?

Vì ở ngoài trời ta chỉ nghe được âm phát ra.

Còn ở trong phòng kín ta nghe được âm phát ra và âm phản xạ cùng một lúc nên nghe to hơn.

C2

Bài 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANG

Khi nói to trong phòng rất lớn thì nghe được tiếng vang Nhưng nói to như vậy trong phòng nhỏ thì lại không nghe thấy tiếng vang.

a) Trong phòng nào có âm phản xạ ?

b) Tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến bức tường để nghe được tiếng vang Biết vận tốc truyền âm trong không khí là 340m/s

Cả 2 phòng

Nói to trong phòng nhỏ không nghe thấy tiếng vang vì

âm phản xạ và âm phát ra đến tai ta gần như cùng lúc

C3

A B

m s

s

30

1 /

Vậy khoảng cách ngắn nhất từ chổ người nói đến bức tường là:

Có tiếng vang khi ta nghe thấy cách một khoảng thời gian ít nhất là 1/15s.

âm phản xạ với âm phát ra

Kết luận:

Thí nghiệm: H14.2

+ Mặt gương: âm nghe rõ hơn

+ Tấm xốp: âm nghe không rõ bằng

Trong những vật sau đây vật nào phản xạ âm tốt, vật nào phản xạ âm kém.

miếng xốp, mặt gương, áo len, mặt đá hoa, ghế đệm mút, tấm kim loại, cao su xốp, tường gạch.

Phản xạ âm tốt Phản xạ âm kém

cao su xốp

mặt gương mặt đá hoa tấm kim loại tường gạch

C4

Trong nhiều phòng hoà nhạc, phòng chiếu bóng, phòng ghi âm, người ta thường làm tường sần sùi và treo rèm nhung để làm giảm tiếng vang Hãy giải thích tại sao?

Bài 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANG

C5

Trả lời:

Trong các phòng trên người ta làm tường sần sùi và treo rèm nhung để hấp thụ âm tốt hơn nên giảm tiếng vang, âm nghe tốt hơn

Khi muốn nghe rõ hơn người ta thường đặt bàn tay khum lại sát vào vành tai, đồng thời hướng tai về phía nguồn âm Hãy giải thích tại sao?

Trả lời:

Mỗi khi khó nghe người ta thường làm như

vậy để hướng âm phản xạ từ tay đến tai ta giúp

ta nghe được âm to hơn

Bài 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANG

C6

Người ta thường sử dụng sự phản xạ của siêu âm để xác định độ sâu của biển.

Trả lời:

Thời gian âm truyền từ đáy tàu đến đáy

biển là: t = ½ s

Độ sâu của đáy biển là:

Giả sử tàu phát ra siêu âm và thu được

âm phản xạ của nó từ đáy biển sau 1 giây

(hình 14.4) Tính gần đúng độ sâu của đáy

biển, biết vận tốc truyền siêu âm trong

nước là 1500m/s

C7

* Trong cơn dông, khi có tia chớp thường kèm theo tiếng sấm Sau đó còn nghe thấy tiếng ì ầm kéo dài gọi là sấm rền Tại sao lại

có tiếng sấm rền?

TL:

Do tai ta sau khi nhận được tiếng sấm còn nhận được tiếp các âm phản xạ của sấm từ nhà cửa, rừng núi, mặt đất Tiếng sấm rền là

GHI NHỚ

- Âm gặp mặt chắn đều bị……… nhiều hay ít.Tiếng vang là âm……… nghe được cách âm………ít nhất là……… giây

- Các vật………, có bề mặt…….…

phản xạ âm kém Các vật…… có

bề mặt……… phản xạ âm tốt ( hấp thụ âm kém)

BÀI 14: PHẢN XẠ ÂM–TIẾNG VANG

phản xạ phản xạ trực tiếp

nhẵn

cứng 1/15

và kỹ thuật.

- Xem trước bài:

Chống ô nhiểm tiếng ồn

Em có biết: * Dơi phát ra siêu âm, khi gặp con mồi thì âm

phản xạ lại Dơi sẽ tính toán thời gian từ lúc phát ra âm đến lúc nhận âm để xác định vị trí con mồi Đặc biệt con dơi còn có thể

sử dụng phản xạ của siêu âm để tránh chướng ngại vật khi bay

Vì vậy có người còn nói rằng: “Dơi nhìn được trong bóng tối”

1 Môi trường nào không truyền được âm?

2 Những âm có tần số trên 20.000Hz gọi là:

3.Số dao động thực hiện được trong 1s gọi là gì?4 Âm dội lại khi gặp một mặt chắn gọi là âm gì? 5 Khi nào vật phát ra âm thanh?

6 Âm dội lại nghe cách âm trục tiếp1/15s gọi là gì?7 Những âm có tần số dưới 20 Hz gọi là gì?