Bài giảng MÔN VĂN CHIÉU DỜI ĐÔ -ĐẠT GIẢI CẤP TỈNH NĂM 2009-2010

Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số

Trang 1

Người thực hiện : Đào Thị Phượng

Tổ : Văn

PHÒNG GIÁO DỤC THỊ XÃ BUÔN HỒ

Trường THCS Hùng Vương

Trang 2

Đọc thuộc lòng bài thơ “Ngắm trăng” của Hồ Chí Minh và cho biết nội dung chủ đạo của

văn bản.

Trang 3

“Ngắm trăng” là bài thơ tứ tuyệt giản dị mà hàm súc, cho thấy tình yêu thiên nhiên tha thiết, say mê và phong thái

ung dung lạc quan

của Bác

Trang 4

Em hãy nêu một số nét chính về tác giả Lí Công Uẩn?

- Lí Công Uẩn (974-1028) tức Lí Thái Tổ, người châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang

(nay là xã Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh).

Ngữ văn: Tiết 90 Văn bản : CHIẾU DỜI ĐÔ

Lí Công Uẩn

Trang 5

• - Chiếu là thể loại văn cổ do vua chúa viết

dùng để ban bố mệnh lệnh, thường thể hiện tư tưởng chính trị lớn lao có ảnh hưởng đến vận mệnh triều đại, đất nước

• - Chiếu có thể viết bằng văn vần,văn biền

ngẫu hoặc văn xuôi.

Dựa vào chú thích,

em hãy cho biết đôi nét về thể loại

chiếu?

Lí Công Uẩn

Trang 6

Năm 1010, ngay sau khi lên ngôi, Lí Công Uẩn đã viết bài

Chiếu dời đô để bày tỏ quyết định dời đô từ Hoa Lư

(nay thuộctỉnh Ninh Bình) về thành Đại La

(tức Hà Nội ngày nay)

Chiếu dời đô ra đời vào hoàn cảnh nào?

Lí Công Uẩn

Trang 7

Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà

tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành

ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không

được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi

Vaờn baỷn: Chieỏu dụứi ủoõ

Lớ Coõng Uaồn

Trang 8

• Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vư

ơng: ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi; đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại

tiện hướng nhìn sông dựa núi; địa thế rộng mà bằng;

đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nư ớc; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn

đời.

• Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để

định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?

Vaờn baỷn: Chieỏu dụứi ủoõ

Trang 9

Chiếu dời đụ

Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua

Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng

mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vỡ muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều

đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không

được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi

Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi; đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi; đia thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng

Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương

muôn đời.

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?

Có thể chia văn bản thành mấy phần? Em hãy chỉ ra giới hạn và nội

dung từng phần.

Vaờn baỷn : Chieỏu dụứi ủoõ

Trang 10

Chiếu dời đụ

Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vỡ muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời

đổi

Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao Vương: ở vào nơi trung tâm trời đất; được cái thế rồng cuộn hổ ngồi; đã đúng ngôi nam bắc đông tây; lại tiện hướng nhìn sông dựa núi; đia thế rộng mà bằng; đất đai cao mà thoáng Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương

muôn đời.

Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?

Sự cần

thiết

của

việc

dời

đô

Thành

Đại La

xứng

đáng

là kinh

đô bậc

nhất

Trang 11

Theo suy luận của tỏc giả thỡ việc

Dời đụ của cỏc vua nhà Thương, nhà Chu

Nhằm mục đớch gỡ? Kết quả của việc

Dời đụ ấy như thế nào?

Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vư

ơng cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ

đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không

được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc

đó, không thể không dời đổi

Xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần dời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam đại theo ý riêng mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm, mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân , nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Thương, Chu, cứ

đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không được lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không

được thích nghi Trẫm rất đau xót về việc

đó, không thể không dời đổi

Soi sử sách vào tình hình thực tế

Tác giả đã chỉ rõ việc làm và kết quả

của nhà Đinh, Lê như thế nào?

Nhà Thương, Chu Nhà Đinh, Lê

- Dời đô

- Vâng mệnh trời, theo ý dân.

- Vận nước lâu dài,phong tục phồn thịnh

-Không dời đô

-Theo ý riêng mình, khinh thường mệnh trời -Triều đại không được lâu bền, số phận ngắn ngủi, trăm hoc hao tổn, muôn vật không được thích nghi

Trang 12

Theo Lý Công Uẩn, kinh đô cũ ở vùng núi Hoa Lư của hai triều Đinh, Lê

là không còn thích hợp, vì sao?

Ngửừ vaờn: Tieỏt 90 Vaờn baỷn : CHIEÁU DễỉI ẹOÂ

Trang 13

Em nhận biết gì về tình cảm, ý chí của Lí Công Uẩn qua câu: “Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể

không dời đổi”?

Trang 14

Trẫm rất đau xót về việc đó

Thể hiện tình cảm của

mình để tác động đến tình

cảm của người nghe.

không thể không dời đổi

Khẳng định phải dời đô.

Trang 15

Lí Công Uẩn

Theo tác giả, địa thế thành Đại La

cĩ những thuận lời gì để

cĩ thể chọn làm nơi đĩng đơ?

+ Về lịch sử : kinh đơ cũ của Cao Vương.

+ Vị trí địa lí thuận lợi : nơi trung tâm trời đất;

được cái thế rồng cuộn hổ ngồì.Đã đúng ngơi nam bắc đơng tây;

lại tiện hướng nhìn sơng dựa núi, xứng đáng là trung tâm

kinh tế, chính trị, văn hố của cả nước.

+ Địa thế đẹp : rộng mà bằng; đất đai cao mà thống.

+ Cuộc sống của nhân dân được đảm bảo về mọi mặt : cư dân

khỏi chịu cảnh khốn khổ, ngập lụt;

muơn vật cũng rất mực phong phú, tốt tươi

Trang 16

Bản đồ thành cổ Đại La

Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa

Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn phương đất nước; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời.

Trang 17

Lí Công Uẩn

Thảo luận

Chứng minh “Chiếu dời đơ”

cĩ sức thuyết phục lớn bởi

cĩ sự kết hợp giữa lí và tình.

Về lí:

+ Nêu dẫn chứng trong lịch sử Trung Quốc.

+ Soi vào thực tế nhà Đinh, Lê.

+ Khẳng định phải dời đơ.

+ Chọn Đại La làm kinh đơ mới.

Về tình:

+ Bày tỏ tình cảm yêu nước, thương dân.

+ Bày tỏ tâm tình của mình với quần thần để

hỏi ý kiến họ một cách cởi mở, thân tình, bình đẳng.

Trang 18

Lí Công Uẩn

ra đời phản ánh ý chí độc lập tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt?

Dời đơ từ vùng núi Hoa Lư ra vùng đồng bằng

đất rộng chứng tỏ triều đình nhà Lí

đủ sức chấm dứt nạn phong kiến cát cứ,

thế và lực của dân tộc Đại Việt đủ

sức sánh ngang hàng phương Bắc.

định đơ ở Thăng Long là thực hiện

nguyện vọng của nhân dân thu giang sơn về

một mối, nguyện vọng xây dựng đất nước

độc lập tự cường, báo hiệu sự phát triển

lớn mạnh của dân tộc Đại Việt.

Trang 19

Lí Công Uẩn

Chứng minh “Chiếu dời đơ” cĩ kết cấu chặt chẽ,

lập luận giàu sức thuyết phục

Ý

tưởng

dời

đơ

Lí do dời đơ

(Hoa Lư khơng phù hợp)

Nêu lịch sử

(Dời đơ phát triển)

Thực tế triều Đinh, Lê

(Khơng dời nên suy vong)

N.N.chọn Đại La

(Hội đủ mọi điều kiện )

Lợi thế của Đại La

(Lí tưởng về mọi mặt)

Trang 20

Lí Công Uẩn

- Ơn lại bài.

- Soạn văn bản “Hịch tướng sĩ”.

Tiêu đề	Chiếu Dời Đô
Tác giả	Đào Thị Phượng
Trường học	Trường THCS Hùng Vương
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	2009-2010
Thành phố	Buôn Hồ

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	23,03 MB