TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ QUỐC TẾ

Mục lục: 1.1. Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 1.2. Khái niệm và đặc điểm của đầu tư quốc tế 1.3. Phân loại đầu tư quốc tế 1.4. Nguyên nhân hình thành đầu tư quốc tế 1.5. Tác động của đầu tư quốc tế 1.6. Xu hướng đầu tư quốc tế trên thế giới 1.1. Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 1.1.1. Một số khái niệm về đầu tư (tt) 25Feb21 GV: Hồ Văn Dũng 5 Theo Luật Đầu tư của Việt Nam năm 2020, hiệu lực 112021, điều 3: Vốn đầu tư là tiền và tài sản khác theo quy định của pháp luật về dân sự và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên để thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh. 1.1. Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 1.1.1. Một số khái niệm về đầu tư (tt) 25Feb21 GV: Hồ Văn Dũng 6 Nhận xét: Khái niệm trên cho thấy đầu tư kinh doanh là việc nhà đầu tư bỏ vốn để thực hiện hoạt động kinh doanh mà không cho thấy được kết quả đầu tư kinh doanh sẽ thu được lợi ích kinh tế như thế nào nhằm thu hút đầu tư

Trang 1

25-Feb-21 GV: Hồ Văn Dũng 1

ĐẦU TƯ QUỐC TẾ (INTERNATIONAL INVESTMENT)

GV: Hồ Văn Dũng hovandung@iuh.edu.vn Khoa Thương mại – Du lịch Đại học Công nghiệp Tp.HCM

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN

VỀ ĐẦU TƯ QUỐC TẾ

Mục lục:

1.1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư

1.2 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư quốc tế

1.3 Phân loại đầu tư quốc tế

1.4 Nguyên nhân hình thành đầu tư quốc tế

1.5 Tác động của đầu tư quốc tế

1.6 Xu hướng đầu tư quốc tế trên thế giới

1.1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 1.1.1 Một số khái niệm về đầu tư

Theo Luật Đầu tư của Việt Nam năm

2020, hiệu lực 1/1/2021, điều 3:

Đầu tư kinh doanh là việc nhà đầu tư

bỏ vốn đầu tư để thực hiện hoạt động

kinh doanh.

1.1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư

1.1.1 Một số khái niệm về đầu tư (tt)

Theo Luật Đầu tư của Việt Nam năm 2020, hiệu lực 1/1/2021, điều 3:

Vốn đầu tư là tiền và tài sản khác theo quy

định của pháp luật về dân sự và điều ước quốc

tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên để thực hiện hoạt động đầu

tư kinh doanh.

1.1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 1.1.1 Một số khái niệm về đầu tư (tt)

Nhận xét:

Khái niệm trên cho thấy đầu tư kinh doanh

là việc nhà đầu tư bỏ vốn để thực hiện hoạt

động kinh doanh mà không cho thấy được kết

quả đầu tư kinh doanh sẽ thu được lợi ích

kinh tế như thế nào nhằm thu hút đầu tư

Trang 2

Đầu tư là việc sử dụng vốn vào

một hoạt động nhất định nhằm thu lợi nhuận và/hoặc lợi ích kinh

tế xã hội.

1.1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 1.1.1 Một số khái niệm về đầu tư (tt)

Đầu tư theo nghĩa hẹp chỉ bao gồm những hoạt

động sử dụng các nguồn lực ở hiện tại nhằm

đem lại cho nền kinh tế - xã hội những kết quả

trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã sử dụng để đạt được các kết quả đó.

Đầu tư theo nghĩa rộng là sự hy sinh các nguồn lực

ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu

về cho người đầu tư các kết quả nhất định trong tương

lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được các

kết quả đó Nguồn lực có thể là tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động và trí tuệ Các kết quả đạt được có thể là sự tăng thêm các tài sản tài chính, tài

sản vật chất, tài sản trí tuệ

1.1 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư 1.1.2 Đặc điểm của đầu tư

Trước hết phải có VỐN Thời gian tương đối dài Tính sinh lợi

Tính mạo hiểm (rủi ro)

quốc tế

1.2.1 Khái niệm đầu tư quốc tế

Đầu tư quốc tế là hình thức di chuyển vốn từ

nước này sang nước khác để tiến hành hoạt

động sản xuất kinh doanh hoặc các hoạt động

khác nhằm mục đích kiếm lời.

1.2 Khái niệm và đặc điểm của đầu tư quốc tế

1.2.2 Đặc điểm của đầu tư quốc tế

Có các đặc điểm của hoạt động đầu tư nói chung;

Có sự di chuyển vốn ra khỏi biên giới quốc gia của nước chủ đầu tư;

Thường chịu sự điều chỉnh của nhiều nguồn luật khác nhau

Trang 3

1.3 Phân loại đầu tư quốc tế

Đầu tư tư nhân quốc tế

FDI

(Foreign

Direct

Investment)

FII (Foreign Indirect Investment)

or FPI

IPL (International Private Loans)

PHÂN LOẠI THEO CHỦ ĐẦU TƯ

Đầu tư phi tư nhân quốc tế

ODA (Official Development Assistance)

OA (Official Aid)

1.3.1 Đầu tư tư nhân quốc tế

1.3.1.1 Đầu tư trực tiếp nước ngoài

INVEST

Home Country Host Country

1.3.1.1 Đầu tư trực tiếp nước ngoài a/ Các khái niệm

tiếp nước ngoài): nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn đầu tư nhằm tham gia quản lý, kiểm soát dự án đầu tư.

1.3.1.1 Đầu tư trực tiếp nước ngoài (tt)

Theo IMF: FDI là một hoạt động đầu tư được

thực hiện nhằm đạt được những lợi ích lâu dài

trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ

của một nền kinh tế khác nền kinh tế nước

chủ đầu tư, mục đích của chủ đầu tư là giành quyền quản lý thực sự doanh nghiệp.

Theo OECD: FDI là hoạt động đầu tư được thực

hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu

dài với 1 DN đặc biệt là những khoản đầu tư mang

lại khả năng tạo ảnh hưởng đối với việc quản lý

DN nói trên bằng cách: (i) Thành lập hoặc mở

rộng 1 DN hoặc 1 chi nhánh thuộc toàn quyền quản lý của chủ đầu tư; (ii) Mua lại toàn bộ DN đã có; (iii) Tham gia vào 1 DN mới; và (iv) Cấp tín dụng dài hạn (> 5 năm)

Trang 4

Chung quy lại, đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc

nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn và các tài sản hợp

pháp khác vào một quốc gia để tiến hành hoạt động

đầu tư và tham gia kiểm soát hoạt động đầu tư đó.

1.3.1.1 Đầu tư trực tiếp nước ngoài (tt) b/ Các hình thức FDI

 Theo cách thức xâm nhập:

 Đầu tư mới (greenfield investment)

 Mua lại và sáp nhập (Merger & Acquisition)

b/ Các hình thức FDI

 Theo hình thức pháp lý:

 Hợp đồng hợp tác kinh doanh

 Liên doanh

 100% vốn nước ngoài

 Hợp đồng BOT, BT, BTO

1.3.1.1 Đầu tư trực tiếp nước ngoài (tt) b/ Các hình thức FDI

 Theo lĩnh vực, ngành nghề:

 FDI hướng vào sản xuất nông nghiệp

 FDI hướng vào sản xuất công nghiệp

 FDI bất động sản

 …

c/ Đặc điểm

 Chủ đầu tư nước ngoài trực tiếp tham gia điều

hành đối tượng mà họ bỏ vốn đầu tư Quyền điều hành phụ thuộc vào tỷ lệ góp vốn.

 Thu nhập phụ thuộc kết quả đầu tư, được chia

theo tỷ lệ góp vốn (lời ăn, lỗ chịu).

 Kèm chuyển giao công nghệ.

1.3.1 Đầu tư tư nhân quốc tế (tt)

1.3.1.2 Đầu tư gián tiếp nước ngoài

a/ Khái niệm:

 FII (Foreign Indirect Investment – Đầu tư gián tiếp

nước ngoài): là hình thức đầu tư quốc tế trong đó nhà đầu tư nước ngoài mua chứng khoán của các công ty, các

tổ chức phát hành với một mức khống chế nhất định để thu lợi nhuận dưới hình thức cổ tức hoặc thu nhập chứng

khoán nhưng không nắm quyền kiểm soát trực tiếp đối

với tổ chức phát hành chứng khoán

Trang 5

b/ Các hình thức FII (Foreign Indirect Investment)/

FPI (Foreign Portfolio Investment - Đầu tư chứng

khoán nước ngoài):

 FPI vào cổ phiếu

 FPI vào trái phiếu

 FPI vào các loại chứng khoán khác (thương phiếu, công cụ phái sinh)

c/ Đặc điểm:

 Chủ đầu tư nước ngoài KHÔNG trực tiếp tham gia điều hành đối

tượng mà họ bỏ vốn đầu tư.

 Số vốn mua cổ phiếu của một chủ đầu tư nước ngoài bị khống chế.

 Đầu tư dưới hình thức tiền tệ.

 Thu nhập của chủ đầu tư: cổ tức, lợi vốn.

 Không kèm chuyển giao công nghệ.

1.3.1.3 Tín dụng tư nhân quốc tế

a/ Khái niệm

nhân quốc tế): là hình thức đầu tư quốc tế trong

đó chủ đầu tư của một nước cho đối tượng tiếp nhận đầu tư ở một nước khác vay vốn trong một khoảng thời gian nhất định và thu lợi

nhuận qua lãi suất tiền cho vay.

1.3.1.3 Tín dụng tư nhân quốc tế b/ Đặc điểm

Chủ đầu tư là chủ nợ của đối tượng tiếp nhận đầu tư.

Đối tượng tiếp nhận đầu tư chỉ có quyền sử dụng vốn trong 1 khoảng thời gian nhất định.

Hình thức cho vay bằng tiền.

Thu nhập không phụ thuộc vào kết quả sử dụng vốn.

1.3 Phân loại đầu tư quốc tế

1.3.2 Đầu tư phi tư nhân quốc tế

 Chủ đầu tư: các chính phủ, các tổ chức tài chính

quốc tế, các tổ chức phi chính phủ.

 Thường tồn tại dưới hình thức các dòng vốn hỗ

trợ (Assistance/Aid).

1.3.2 Đầu tư phi tư nhân quốc tế (tt)

1.3.2.1 Hỗ trợ phát triển chính thức

trợ phát triển chính thức)  dành cho các nước đang và kém phát triển.

Trang 6

a/ Khái niệm:

 Hỗ trợ phát triển chính thức là việc các tổ chức

quốc tế hoặc chính phủ một nước đầu tư cho các

nước đang phát triển nhằm hỗ trợ quá trình

phát triển kinh tế và xã hội ở nước đó.

b/ Các hình thức hỗ trợ phát triển chính thức

 ODA không hoàn lại (còn gọi là viện trợ không hoàn

lại) là vốn do các nhà tài trợ quốc tế đầu tư với ý nghĩa từ thiện, thực chất là quà tặng của một bên cho phía bên kia

có gắn với mục đích sử dụng của vốn, như: viện trợ xóa đói giảm nghèo, viện trợ cho người khuyết tật, viện trợ thực hiện cải thiện môi trường sống

b/ Các hình thức hỗ trợ phát triển chính thức

ODA cho vay ưu đãi là vốn do các chủ đầu tư quốc tế cho

chính phủ một nước vay với điều kiện ưu đãi (lượng vốn

lớn, lãi suất thấp hơn lãi suất thị trường, thời hạn sử dụng

dài, có thể có thời gian ân hạn), vì vậy thực chất là loại tín

dụng ưu đãi

Chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất thị trường được

gọi là yếu tố viện trợ Yếu tố viện trợ của ODA càng lớn thì

lãi suất cho vay càng nhỏ

c/ Đặc điểm

Bản chất của dòng vốn này chứa đựng yếu tố trợ giúp mang tính quốc tế, nên còn gọi là dòng vốn tài trợ quốc tế

ODA có yếu tố viện trợ do đó khối lượng vay vốn thường

lớn, thời hạn vay dài, lãi suất vay thấp

Đây là dòng vốn phụ thuộc nhiều vào mối quan hệ chính trị, xã hội giữa hai bên

Có sự giám sát của bên đầu tư trong quá trình vốn được sử dụng ở bên nhận đầu tư

c/ Đặc điểm (tt)

Khả năng đáp ứng vốn của dòng vốn này rất chậm, thường

có sự chênh lệch lớn giữa lượng vốn cam kết với vốn được

giải ngân trong thực tế

Việc di chuyển vốn thường kèm theo các điều kiện ràng

buộc đối với bên vay vốn, như điều kiện về cải thiện chính

sách vĩ mô (với ODA đa phương); điều kiện mua thiết bị tại

nước chủ đầu tư, hay đòi hỏi cải thiện môi trường đầu tư

(với ODA song phương)

1.3 Phân loại đầu tư quốc tế 1.3.2 Đầu tư phi tư nhân quốc tế (tt)

1.3.2.2 Hỗ trợ chính thức

cho các nước có nền kinh tế chuyển đổi (chủ yếu

là các nước thuộc Liên Xô và Đông Âu cũ).

Trang 7

1.4 Nguyên nhân hình thành đầu tư quốc tế

1) Đầu tư ra nước ngoài nhằm khai thác lợi thế so

sánh của các quốc gia khác từ đó giảm thiểu

chi phí, tăng lợi nhuận.

2) Xu hướng giảm dần tỷ suất lợi nhuận ở các nước

công nghiệp phát triển cùng với hiện tượng dư thừa tương đối tư bản ở những nước này, nên đầu tư ra nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

3) Toàn cầu hóa gia tăng tạo điều kiện để các công

ty đa quốc gia bành trướng mạnh mẽ, chiếm lĩnh

và chi phối thị trường thế giới

4) Đầu tư ra nước ngoài nhằm nắm được thị trường

và nguồn cung cấp nguyên vật liệu chiến lược với giá rẻ đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong nước.

5) Để tránh hàng rào thuế quan và phi thuế quan của nước

sở tại

6) Tình hình bất ổn về chính trị, an ninh quốc gia cũng như

nạn tham nhũng ở nhiều khu vực trên thế giới, nạn rửa tiền… cũng là nguyên nhân khiến những người có tiền, những nhà đầu tư chuyển vốn ra nước ngoài đầu tư nhằm bảo tồn, phòng chống các rủi ro khi có sự cố về kinh tế chính trị xảy ra trong nước hoặc giấu nguồn gốc bất chính của tiền tệ

1.5 Tác động của đầu tư quốc tế

1.5.1 Đối với nước chủ đầu tư

• Quản lý vốn và công nghệ;

• Sự ổn định của đồng tiền;

• Cán cân thanh toán quốc tế;

• Việc làm và lao động trong nước

Tác động tiêu cực

• Bành trướng sức mạnh về kinh

tế và nâng cao uy tín chính trị;

• Giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tỷ suất lợi nhuận, khắc phục tình trạng thừa vốn tương đối;

• Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, khắc phục tình trạng lão hóa sản phẩm;

Tác động tích cực

1.5.1 Đối với nước chủ đầu tư (tt)

• Tìm kiếm các nguồn cung

cấp nguyên, nhiên liệu ổn

định;

• Đổi mới cơ cấu sản phẩm,

áp dụng công nghệ mới,

nâng cao năng lực cạnh

tranh

Tác động tích cực (tt)

1.5.2 Đối với nước nhận đầu tư

• Phụ thuộc về kinh tế;

• Tiếp thu công nghệ lạc hậu;

• Ô nhiễm môi trường;

• Triệt tiêu khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước;

• Các vấn đề văn hóa, xã hội;

• Cán cân thanh toán quốc tế.

• Bổ sung vốn cho đầu tư phát triển;

• Tiếp thu công nghệ phù hợp, đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước;

• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực;

• Góp phần tích cực vào các cân đối lớn của nền kinh tế:

• Cung cầu hàng hóa trong nước;

• Xuất nhập khẩu;

• Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng GDP

và tăng thu ngân sách Nhà nước.

Tác động tích cực

Trang 8

1.5.2 Đối với nước nhận đầu tư (tt)

• Mở rộng thị trường xuất khẩu,

nâng cao năng lực cạnh tranh trên

thị trường thế giới;

• Phát triển nguồn nhân lực, tạo

việc làm, nâng cao đời sống của

người lao động;

• Củng cố và mở rộng quan hệ hợp

tác quốc tế, đẩy nhanh tiến trình

hội nhập.

Tác động tích cực (tt)

1.6 Xu hướng đầu tư quốc tế trên thế giới hiện nay

Theo Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD: United Nations Conference

on Trade and Development):

 Các nền kinh tế mới nổi là những cường quốc mới về FDI;

 Có sự gia tăng mạnh của dòng FDI dịch vụ;

 Sự nổi lên của các TNCs nhà nước;

 Dòng vốn FDI vào các khu vực nghèo nhất tiếp tục giảm;

 Sự phân bố của các luồng vốn đầu tư nước ngoài trong số các nước kém phát triển còn không đồng đều

Kết thúc chương 1

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	390,12 KB