Tổng quan an toàn sinh học phòng xét nghiệm

Vi n V sinh d ch t Trung ng

T ng quan

An toàn sinh h c phòng xét nghi m

Khoa An toàn sinh h c à Q n lý ch t l ng Khoa An toàn sinh h c và Qu n lý ch t l ng

M c tiêu h c t p

Sau bài h c này, h c viên có kh n ng:

1 Phân bi t đ c các khái ni m an toàn sinh h c và an ninh

1 Phân bi t đ c các khái ni m an toàn sinh h c và an ninh

sinh h c, k đ c các ví d v hàng rào b o v th nh t, hàng rào b o v th hai

hàng rào b o v th hai

2 Nêu đ c 2 lý do ph i đ m b o ATSH

3 K tên đ c 6 q đ nh an toàn sinh h c PXN t i VN

3 K tên đ c 6 quy đ nh v an toàn sinh h c PXN t i VN

4 S d ng đ c b ng phân lo i VSV theo nhóm nguy c

t Thô t 07/2012/TT BYT

trong Thông t 07/2012/TT-BYT

5 Th hi n đ c ý đ nh t ng c ng đ m b o ATSH t i PXN

c a mình

M t khái i à th t

M t s khái ni m và thu t ng

XNhóm nguy c 2: có nguy c lây nhi m cho cá th

m c đ trung bình nh ng nguy c cho c ng đ ng m c

th p, bao g m các lo i VSV có kh n ng gây b nh

nh ng ít gây b nh n ng cho ng i, có kh n ng lây

truy n sang ng i và có bi n pháp phòng, ch ng lây

nhi m, đi u tr hi u qu trong tr ng h p m c b nh

ng i, có kh n ng lây truy n sang ng i và có bi n

pháp phòng, ch ng lây nhi m, đi u tr hi u qu trong

Bài t p nhóm 1

Ü Chia c l p thành 5 nhóm, m i nhóm đ c phát 1 t p gi y màu

Ü Th o lu n trong 3 phút, phân lo i 5 VSV sau theo nhóm nguy c

1, 2, 3, 4:

X HIV - Human immunodeficiency virus

X Virus viêm gan B - Hepatitis B virus

X Virus cúm A/H5N1 - Influenza A virus H5N1

X Vi khu n t - Vibrio cholerae

X Vi khu n lao - Mycobacterium tuberculosis

Ü Vi t tên các VSV lên gi y màu:

Màu vàng – nhóm nguy c 1 Màu h ng – nhóm nguy c 3

Màu tr ng – nhóm nguy c 2 Màu xanh – nhóm nguy c 4

ánh giá nguy c

• Nguy hi m, nguy c cao • Nguy hi m, nguy c th p

ánh giá nguy c VSV là v n đ c t lõi c a ATSH (WHO)

T i h i đ b ATSH?

Lý do ph i đ m b o ATSH trong PXN

1 Tai n n, s c có th x y ra trong PXN

2 ã có s n các quy đ nh v ATSH t i VN

Tai n n s c có th x y ra trong PXN Tai n n, s c có th x y ra trong PXN

Ü Lây nhi m tác nhân gây b nh

Lây nhi m liên quan đ n PXN t 1930 - 2004

Lo i tác nhân Lây nhi m T vong

Lo i tác nhân Lây nhi m T vong

Nguy c lây nhi m TNGB

Ü T 1 đ n 5 tr ng h p lây nhi m/1 tri u gi làm vi cg p y g

Ü 4/1000 CBXN b lây nhi m TNGB do làm vi c trong PXN

Ü Cán b nghiên c u 4 1/1000 cao g p 6 7 l n cán b

Ü Cán b nghiên c u 4,1/1000, cao g p 6 - 7 l n cán b

ch n đoán

N Bi l i l S f t P i i l d ti (2006)

Ngu n: Biological Safety - Principles and practices (2006)

by Diane O Fleming and Debra L Hunt

Ví d v lây nhi m t i phòng xét nghi m

B nh viêm màng não

Ü 24/12/2000 Michigan m t nhà vi sinh h c ng i M 52

Ü 24/12/2000, Michigan m t nhà vi sinh h c ng i M , 52

tu i b viêm h ng c p, nôn, đau đ u, s t, đ n 25/12, BN

b xu t huy ty c 2 chân, sau, đó nhanh chóng lan r ngg g

Ü BN đ c c p c u t i BV và sau đó t vong do nhi m

trùng n ng Nuôi c y máu cho th y (+) v i VK viêm màngg g y y ( ) gnão nhóm C

Ü BN là m t nhà vi sinh h c c a m t phòng xét nghi m y t

c ng đ ng (M ) và đã làm vi c v phân l p VK viêmmàng não nhóm C trong 2 tu n tr c khi m c b nh

Ngu n: CDC; y ban an toàn và s c kh e phòng xét nghi m AIHA

Viêm gan B

ê Virus Viêm gan B d n đ n ung th

(Ngu n: CDC )

Cá đ h ATSH t i VN Các quy đ nh v ATSH t i VN

Lu t Phòng, ch ng b nh truy n nhi m

S 03/2007/QH12

M C 4 AN TOÀN SINH H C TRONG XÉT NGHI M

i u 24 B o đ m an toàn sinh h c t i phòng xét nghi m

1 Phòng xét nghi m ph i b o đ m các đi u ki n an toàn

sinh h c phù h p v i t ng c p đ và ch đ c ti n hànhxét nghi m trong ph m vi chuyên môn sau khi đ c cquan nhà n c có th m quy n v y t c p gi y ch ng

nh n đ t tiêu chu n an toàn sinh h c

2 Chính ph quy đ nh c th v b o đ m an toàn sinh h c

t i phòng xét nghi m

s d ng, nghiên c u, trao đ i và tiêu h y m u b nh

ph m c a b nh truy n nhi m thu c nhóm A

tác nhân gây b nh truy n nhi m ph i đ c đào t o v

ki n th c chuyên môn, k n ng th c hành và trang bphòng h cá nhân đ phòng lây nhi m tác nhân gây

Ngh đ nh Quy đ nh chi ti t thi hành Lu t Phòng ch ng

Quy đ nh chi ti t thi hành Lu t Phòng, ch ng

b nh truy n nhi m v b o đ m an toàn

sinh h c t i phòng xét nghi m g g

S 92/2010/N -CP

Ch ng II: Phân lo i VSV gây b nh TN và PXN theo c p đ

Ch ng II: Phân lo i VSV gây b nh TN và PXN theo c p đ ATSH

Ch ng III: i u ki n b o đ m An toàn sinh h c t i PXN

Ch ng III: i u ki n b o đ m An toàn sinh h c t i PXN

Ch ng IV: Th m quy n, h s , th t c c p m i, c p l i và thu h i gi y ch ng nh n g y g đ t tiêu chu n ATSH

Ch ng V: Ki m tra ATSH

Ch ng VI: Phòng ng a, x lý và kh c ph c s c ATSH

Ch ng VI: Phòng ng a, x lý và kh c ph c s c ATSH

Các quy đ nh c a B Y t

X Thông t s 43/2011/TT-BYT quy đ nh ch đ qu n lý m u

b nh ph m b nh truy n nhi m

X Thông t s 07/2012/TT-BYT ngày 14/5/2012 quy đ nh Danh

m c vi sinh v t gây b nh truy n nhi m theo nhóm nguy c

à đ t à i h h hù h k th t ét hi

và c p đ an toàn sinh h c phù h p k thu t xét nghi m

X Thông t s 25/2012/TT-BYT ngày 29/11/2012 ban hành quy chu n k thu t qu c gia v th c hành và an toàn sinh h c t i PXN

X Thông t s 29/2012/TT-BYT ngày 04/12/2012 quy đ nh th

t c c p m i, c p l i gi y ch ng nh n PXN đ t tiêu chu n an

t à i h h

toàn sinh h c

Gi i thi u

Gi i thi u

Danh m c VSV gây b nh truy n nhi m theo

k thu t xét nghi m

Bài t p nhóm 2

Ü Chia c l p thành 5 nhóm, m i nhóm đ c phát 1 t p gi y màu

Ü D a vào Thông t s 07/2012/TT-BYT, phân lo i l i 5 VSV sau thành các nhóm nguy c 1, 2, 3, 4:

X HIV - Human immunodeficiency virus

X Virus viêm gan B - Hepatitis B virus

X Virus cúm A/H5N1 - Influenza A virus H5N1

X Vi khu n t - Vibrio cholerae

X Vi khu n lao - Mycobacterium tuberculosis

Ü Vi t tên các VSV lên gi y màu:

Màu vàng – nhóm nguy c 1 Màu h ng – nhóm nguy c 3

Màu tr ng – nhóm nguy c 2 Màu xanh – nhóm nguy c 4

Gi i thi u

Thông t s 29/2012/TT BYT ngày 04/12/2012

Thông t s 29/2012/TT-BYT ngày 04/12/2012

Th t c c p m i, c p l i gi y ch ng nh n

Cá t đ b ATSH Các y u t đ m b o ATSH

đ c ch ng nh n đ m b o ATSH

Ph bi n các quy đ nh v ATSH cho t t c nhân viên PXN

C ng i tham d khóa đào t o v an toàn sinh h c do

đ n v có th m quy n t ch c

ánh giá th c tr ng, l p k ho ch và tri n khai các ho t

đ ng v an toàn sinh h c c a PXN v c s ch t; trang

Influenza A Mycoplasma

Nguy hi m luôn ti m n trong phòng thí nghi m

Cái gì có th x y ra thì nó s x y ra (Murphy)

An toàn sinh h c không ph i là m t khoa h c chính xác