Mục tiêu bài học: Sau bài học HS cần 1.Về kiến thức: - Biết thành phần của lớp vỏ khí, biết vị trí của của các tầng trong lớp vỏ khí.Vai trò của lớp ôdôn trong tầng bình lu.. Đọc bảng c
Trang 1Ngày soạn : 12/01/2011 Ngày dạy : Lớp 6A : /01/2011 Tiết
Tuần 22 Tiết 21 Lớp 6B : /01/2011 Tiết
Bài 17: Lớp vỏ khí
I Mục tiêu bài học: Sau bài học HS cần
1.Về kiến thức:
- Biết thành phần của lớp vỏ khí, biết vị trí của của các tầng trong lớp vỏ khí.Vai trò của lớp ôdôn trong tầng bình lu
- Giải thích nguyên nhân hình thành và tích chất của các khối khí
2.Về kĩ năng:
- Đọc phân tích kênh hình, bản đồ, tranh ảnh địa lí
3 Thái độ tình cảm:
- Giúp các em có ý thức bảo vệ bầu không khí trong lành
II.Ph ơng tiện dạy học:
- Tranh về các tầng của lớp vỏ khí
- Biểu đồ các thành phần của không khí
- Bản đồ tự nhiên thế giới, khí hậu thế giới, khí hậu Việt Nam
- Bảng phụ
III.Tiến trình dạy học
1.
ổ n định tổ chức : (1phút )
2 Kiểm tra bài cũ : (4phút)
? Để đọc và sử dụng đợc các bản đồ hay lợc đồ địa hình tỷ lệ lớn có các đờng đồng mức nh yêu cầu của bài thực hành ta phải làm gì?
(Đọc bảng chú giải biết ý nghĩa ký hiệu, nắm vững tỷ lệ phơng hớng bản đồ ; hiểu rõ khái niệm về đờng đồng mức, biết cách đo tính khoảng cách trên thực địa dựa vào bản đồ; tính
độ cao của các địa điểm trên bản đồ)
3 Bài mới: (34phút)
A Mở bài: Lời giới thiệu SGK
B Phát triển bài :
Quan sát H45 (SGK) cho biết:
? Các thành phần của không khí ? Tỉ lệ ?
GV nêu vấn đề:
? Giả sử không có hơi nớc trong khí quyển thì sẽ
ra sao?
GV phân tích gảng giải:
Hơi nớc và khí CO2 hấp thụ năng lợng mặt trời
giữ lại các tia hồng ngoại gây ra Hiệu ứng nhà“
1’
33’
8’
1 Thành phần của không khí
- Thành phần của không khí gồm:
+ Khí Nitơ: 78%
+ Khí Ôxi: 21%
+ Hơi nớc và các khí khác: 1%
Trang 2kính điều hoà nhiệt độ Trái Đất.”
GV kết luận:
GV yêu cầu HS vẽ biểu đồ :“Các thành phần của
không khí” vào vở.
Chuyển ý: Xung quanh Trái đất có lớp không khí
bao bọc gọi là khí quyển Khí quyển nh cỗ máy
thiên nhiên sử dụng năng lợng mặt trời phân phối
điều hoà nớc trên khắp hành tinh dới hình thức
mây ma điều hoà các bon níc và ô xi trên trái đất,
con ngời không nhìn thấy không khí nhnng quan
sát đợc các hiện tợng khí tợng xảy ra trong khí
quyển Vậy khí quyển có cấu tạo thế nào? đặc
điểm ra sao ?
Quan sát H 46 (SGK) tranh cho biết :
? Lớp vỏ khí gồm những tầng nào?
GV chia lớp 3 nhóm yêu cầu thảo luận 3
* Nhóm 1: Vị trí đặc điểm tầng đối lu
*Nhóm 2: Vị trí đặc điểm tầng bình lu
*Nhóm 3: Vị trí đặc điểm các tầng cao khí quyển
Đại diện các nhóm trình bày kết quả các nhóm
khác góp ý bổ sung
GV giúp chuẩn kiến thức:
GV l u ý : Hiện tợng khí tợng là các yếu tố của thời
tiết: Mây, ma, … ảnh hởng đến đời sống sinh vật
trên Trái Đất Nhiệt độ giảm dần theo độ cao.
- Hiện tợng thủng tầng ôdôn ở Bắc và Nam cực.
? Ô nhiễm không khí là gì? Vấn đề chống ô nhiễm
không khí trên thế giới hiện nay nh thế nào?
Kí nghị định th Ki Ô Tô
GVmở rộng: Liên hệ về hội nghị biến đổi khí hậu
toàn cầu tại cobenhaghen- Đan Mạch
?Liên hệ vấn đề môi trờng tại địa phơng nơi mình
đang sinh sống?
? Dựa vào kiến thức đã học cho biết vai trò của lớp
vỏ khí đối với đời sống trên Trái Đất?
GV tiểu kết: Sự khác nhau về chuyển động của
không khí ở tầng đối lu, bình lu, tầng cao của khí
quyên rồi chuyển ý.
Đọc nội dung kiến thức trong (SGK) :
? Các khối khí là gì ? Các khối khí này chịu ảnh
h-13’
12’
=> Lợng hơi nớc nhỏ nhng là nguồn gốc gây ra mây ma, sơng mù
2 Cấu tạo của lớp vỏ khí (lớp khí quyển)
-Tầng đối lu: 0-> 16km: Không khí chuyển động theo chiều thẳng đứng Nơi sinh ra tất cả các hiện tợng: Mây, ma, sấm, chớp,
- Tầng bình lu: 16 -> 80km: Không khí chuyển động theo chiều ngang
+ Tầng ôzôn giúp ngăn cản những tia bức xạ có hại cho sinh vật và con ngời
- Các tầng cao của khí quyển:
80 km trở lên Không khí rất lõang hầu nh khômg có quan hệ trực tiếp đến đời sống của con ngời
Trang 3ởng của các yếu tố tự nhiên nào ?
Đọc bảng các khối khí cho biết :
? Dựa vào đâu ngời ta phân chia ra các khối khí
nóng, khối khí lạnh, khối khí đại dơng, khối khí lục
địa? Vị trí hình thành và các đặc điểm của nó ?
GV chia lớp 2 nhóm yêu cầu thảo luận 2 phút
*Nhóm 1: Tìm hiểu khối khí nóng lạnh
* Nhóm 2: Tìm hiểu khối khí đại dơng, lục địa Đại
diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận các
nhóm khác góp ý bổ sung
GV giúp chuẩn kiến thức:
GV phân tích giảng giải khắc sâu kiến thức
(trên bản đồ khí hậu thế giới)
- Kí hiệu của các khối khí : E (xích đao) ;T (nhiệt
đới) ;Tc (Lục địa) ;Tm (đại dơng) ;P (Ôn đới hay
cực đới) ; Pm (ôn đới đại dơng) ; Pc(Ôn đới lục
địa) ; A (băng địa)
? Khi nào thì khối khí bị biến tính (thay đối tính
chất) ? Khi di chuyển và chịu ảnh hởng của vùng
nó đi qua về các yếu tố tự nhiên : Nhiệt, độ ẩm
Quan sát bản đồ khí hậu Việt nam và vốn hiểu
biết cho biết :
? Hằng năm nớc ta chịu ảnh hởng của những khối
khí nào? Làm cho thời tiết nớc ta có đặc điểm gì ?
- Mùa đông : T11-T4 năm sau : Khối khí lạnh
ph-ơng bắc (Bắc á) : Lạnh khô, ít ma
-Mùa hạ : T5- T10 Khối khí nóng phơng nam
(Thái Bình Dơng, Ân Độ Dơng) : Nóng ẩm, ma
nhiều.
3 Các khối khí.
- Tuỳ theo vị trí hình thành bề mặt tiếp xúc mà tầng không khí dới thấp đợc chia ra : các khối khí nóng và lạnh, các khối đại dơng và lục địa
- Khối khí luôn luôn di chuyển làm thay đổi thời tiết
4.Củng cố- Đánh giá: (5phút )
? Tầng không khí nằm trên tầng đối lu là gì? Đặc điểm?
? Để bảo vệ tầng khí quyển trớc nguy cơ bị thủng của tầng ô dôn con ngời trên Trái Đất phải làm gì?
? Sự phân biệt và đặt tên các khối khí căn cứ vào đâu?
? Khối khí mùa đông lạnh đến nớc ta bị biến tính do tiếp xúc với môi trờng nào? Nóng và
ẩm
5 Dặn dò: (1phút):
- Làm các câu hỏi SGK, tập bản đồ địa lí
- Tìm hiểu su tầm t liệu tranh ảnh về thời tiết khí hậu
Trang 4-Xác nhận soạn đủ bài: Tuần 22
Ngày…tháng 01 năm 2011
Phó hiệu trởng
Hồ Quang Sáu
-Ngày soạn : 18/01/2011
Ngày dạy : Lớp 6A: /01/2011 Tiết
Tuần 23 Tiết 22 Lớp 6B: /01/2011 Tiết
Trang 5Bài 18:Thời tiết khí hậu và nhiệt độ không khí
I Mục tiêu bài học : Sau bài học HS cần :
1 Về kiến thức:
- Phân tích và trình bày khái niệm : Thời tiết và khí hậu
- Hiểu nhiệt độ không khí và nguyên nhân có yếu tố này
- Biết đo nhiệt độ trung bình ngày, tháng, năm
2 Về kĩ năng :
- Rèn kĩ năng tính toán về các yếu tố thời tiết
- Làm quen với dự báo thời tiết và ghi chép một số yếu tố thời tiết
3 Thái độ tình cảm :
- Hăng say học tập tích cực học hỏi tính toán
II.Ph ơng tiện dạy học:
- Nhiệt kế bách phân
- Bảng thống kê về thời tiết
- Hình 48, 49 SGK
- Bảng phụ
III Tiến trình tổ chức dạy học
1.
ổ n định tổ chức : (1phút )
2 Kiểm tra bài cũ: (5phút )
? Lớp vỏ khí hay khí quyển là gì? Gồm mấy tầng? Nêu tên vị trí, đặc điểm của mỗi tầng?
? Khi nào thì khối khí bị biến tính? Hằng năm nớc ta chịu ảnh hởng của khối khí nào? Làm cho thời tiết nớc ta có đặc điểm gì?
3 Bài mới: (32phút )
A Mở bài: Lời giới thiệu SGK
B Phát triển bài:
GV treo thông tin về một bản tin dự báo thời tiết của
các vùng trong cả nớc vào một ngày cụ thể , yêu cầu
HS điền các thông tin vào bảng trống sau:
ngày Nhiệt độ Nắng, ma Gió Tây Bắc
Đông Bắc
Hà Nội
? Qua bảng thống kê trên hãynêu các yếu tố chính của
thời tiết?(nhiệt độ Nắng, ma, gió)
GV lu ý: các yếu tố của thời tiêt còn gọi là khí tợng
Qua phân tích trên kết hợp kênh chữ SGK cho biết:
? Thời tiết là gì?
1’
30’
10’
6’
4’
10’
3’
7’
1
k hí hậu và Thời tiết
a.Thời tiết.
Trang 6Nghiên cứu sơ đồ: “Diễn biến thời tiết của hai địa
điểm A & B”trong một ngày
Địa điểm A
- Buổi sáng: Gió nhẹ, trời nắng đẹp
- Buổi tra: có dông nổi lên, mây đen kéo đến và trời
ma rào
- Buổi chiêù: Tạnh ráo và trời quang đãng
Địa điểm B
- Buổi sáng:Trời âm u, mây mhiều
- Buổi Chiều: Trời hửng nắng, gió nhẹ
? Thời tiết có đặc điểm gì? Biểu hiện về thời gian và
không gian? (Thời tiết không giống nhau ở khắp mọi
nơi và luôn luôn thay đổi)
? Nguyên nhân nào làm cho thời tiết thay đổi?
? Nêu sự khác nhau cơ bản giữa thời tiết mùa đông,
mùa hè ở Miền Bắc nớc ta?
? Thời tiết mùa đông ở các tỉnh phía Bắc và các tỉnh
phía Nam có gì khác nhau?
? Sự khác nhau nay có tính chất tạm thời hay lặp đi lặp
lại trong năm ?
(Đặc điểm riêng của khí hậu hai miền)
? Nêu rõ điểm giống và khác nhau giữa thời tiết và khí
hậu?
- Giống: Đều là trạng thái của lớp khí quyển dới thấp
nh: nhiêt độ
- Khác: Thời tiết là tình trạng khí quyển trong thời
gian ngắn, khí hậu tình trạng khí quyển trong thời
gian dài
? Dự báo thời tiết là gì? Muốn dự báo thời tiết ngời ta
phải làm gì?
Nghiên cứu mục 2 SGK
? Nhiệt độ không khí là gì? Do đâu mà có?
GV giảng giải: Quy trình hấp thụ nhiệt của mặt đất
của không khí
(Khi các tia bức xạ Mặt trời đi qua khí quyển, chúng
cha trực tiếp làm cho không khí nóng lên Mặt đất
hấp thụ lợng nhiệt của Mặt trời, rồi bức xạ lại vào
không khí Lúc đó không khí mới nóng lên Độ nóng
lạnh đó gọi là nhiệt độ không khí.)
Quan sát nhiệt kế bách phân:
10’
- là sự biểu hiện tợng khí t-ợng ở một địa phơng trong một thời gian ngắn nhất
định
b Khí hậu.
- Khí hậu của một nơi là sự lặp đi lặp lại tình hình thơì tiết ở một địa phơng trong một thời gian dài, từ năm nay này qua năm khác và đã trở thành qui luật
2 Nhiệt độ không khí và
cách đo nhiệt độ không khí.
a Nhiệt độ không khí.
- Độ nóng lạnh của không khí gọi là nhiệt độ không khí
Trang 7? Muốn biết nhiệt độ không khí ta làm thế nào?
Nghiên cứu SGK cho biết:
? ở các trạm khí tợng ngời ta đo nhiệt độ không khí
của mỗi ngày, mỗi nơi bằng cách nào? Kết quả đó gọi
là gì?
? ở Hà Nội ngời ta đo nhiệt độ lúc 5 giờ đợc 200C,13h
– 240C, 21h – 220C Hỏi nhiệt độ trung bình ngày
hôm đó là bao nhiêu? Nêu cách tính?
? Nêu cách tính nhiệt độ trung bình tháng ?
? Dựa vào bảng thống kê tính nhiệt độ trung bình năm
của Mát xcơva, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh?
MX
-10,3 -9,7 -5,0 4,0 12,0 15,0 18,0 16,0 10,0 4,0 -2,3 -8,0
HC
25,8 26,7 27,9 28.9 28,3 27,5 27,1 27,1 26,8 26,7 26,4 25,7
HN
16,4 17,0 20.2 23,7 17,3 28,8 28,9 28,2 27,2 24,6 21,4 18,2
GV l u ý : Cách tính nhiệt độ trung bình năm các
tháng có trị số âm, dơng
- Nhiệt độ trung bình hằng năm là rung bình cộng
của địa phơng đó trong thời gian lâu dài có thể 5, 10,
20 năm
GV giới thiệu H47 SGK
? Tại sao khi đo nhiệt độ không khí ngời ta phải để
nhiệt kế trong bóng râm và cách mặt đất 2 m?
Để đo nhiệt độ thực của không khí
? Tại sao vào các ngày hè ngời ta thờng ra các vùng
biển, các vùng núi cao nghỉ mát?
GV yêu cầu HS thảo luận 3 phút:
*Nhóm 1:
? Vì sao có sự khác nhau về nhiệt độ không khí giữa
đại dơng và lục địa trong cùng một thời gian? Cho ví
dụ?
*Nhóm 2:
? Tính độ cao trong hình 48 SGK?
? ở cùng một nơi, nhiệt độ không khí thay đổi nh thế
nào theo độ cao?
*Nhóm 3:
Nghiên cứu H49 SGK
? Nhận xét sự thay đổi giữa góc chiếu của ánh sáng
b Cách đo tính nhiệt độ không khí:
- Công thức tính:
+ Nhiệt độ trung bình ngày bằng tổng nhiệt độ các lần đo chia cho số lần đo + Nhiệt độ trung bình tháng bằng tổng nhiệt độ trung bình ngày của tháng chia cho số ngày của tháng + Nhiệt độ trung bình năm bằng tổng nhiệt độ trung bình của 12 tháng trong năm chia cho 12
3
S ự thay đổi nhiệt độ của không khí
a.Nhiệt độ không khí trên biển và trên đất liền
- Nhiệt độ không khí thay
đổi tuỳ theo độ gần hoặc xa biển
b.Nhiệt độ không khí thay
đổi tuỳ theo độ cao.
Càng lên cao nhiệt độ không khí càng giảm
c.Nhiệt độ không khí thay
đổi theo vĩ độ.
- Vùng vĩ độ thấp: to cao
- Vùng vĩ độ cao: to thấp
Trang 8mặt trời và nhiệt độ từ xích đạo lên cực?
Đại diện các nhóm trình bày kết quả các nhóm khác
góp ý, bổ sung
GV chuẩn kiến thức: Và khắc sâu kiến thức trên
bản đồ khí hậu thế giới
? Thời tiết khí hậu ảnh hởng đến sản xuất nông nghiệp
nh thế nào?
4 Củng cố- Đánh giá: (5phút )
? Vẽ vào giấy một quả núi cao 300m và ghi nhiệt độ ở các độ cao 1000m, 2000m,3000m trong khi ở chân núi có độ cao là 0m với nhiệt độ là 25 độC Hãy tính nhiệ
độ ở các độ cao trên hình vẽ?
? Nguyên nhân sự khác nhau giữa khí hậu lục địa và khí hậu đại dơng?
5 H ớng dẫn về nhà: 2 phut
- Tìm hiểu hiện tợng enli nô và enlila
- Thực hành: Dùng hai nhiệt kế cùng một lúc theo dõi nhiệt độ ở trong nhà và ngoài sânvào các thời điểm: 7,9,11,13,15,17,19 giờ rồi ghi bảng
- Từ bảng thống kê vẽ hai biểu đồ dạng đờng mô tả sự thay đổi nhiệt độ trong ngày ở hai nơi Nhận xét giờ nào có nhiệt độ cao nhất, thấp nhất ? Tại sao?
-Xác nhận soạn đủ bài: Tuần 23
Ngày…tháng 01 năm 2011
Phó hiệu trởng
Hồ Quang Sáu
