Bài soạn tiet 26 thuong bien

Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường: Môi trường sống Đặc điểm lá ý nghĩa Nước sâu 4Nước vừa 3Nơi ẩm 2Trên cạn 1 * Gợi ý: Quan sát kĩ hình dạng, kích thước cuống lá, phiến l

Kiểm tra bài cũ:

- Thể đa bội là gì?

- Một loài cải bắp có 2n = 18 (NST) Hãy xác định số NST trong tế bào của thể tam bội, thể tứ bội, thể ngũ bội?

Đáp án

- Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là

bội số của n ( nhiều hơn 2n).

* Hãy nêu bản chất của mối quan hệ giữa gen và tính trạng qua

sơ đồ?

Gen(một đoạn ADN) mARN Protein Tính trạng

KiÓu gen

KiÓu h×nh 1 KiÓu h×nh 2 KiÓu h×nh 3

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

Thảo luận nhóm

Hoàn thành phiếu học tập sau: (3p)

Hình 25 Sự biến đổi lá cây rau mác

1m 1,5m

0,5m 0m

4

2

1

3

I Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của môi trường:

Môi trường sống Đặc điểm lá ý nghĩa

Nước sâu (4)Nước vừa (3)Nơi ẩm (2)Trên cạn (1)

* Gợi ý: Quan sát kĩ hình dạng, kích thước cuống lá, phiến lá -> Tại sao lá lại mang các đặc điểm đó? Có ý nghĩa gì đối với

đời sống của cây?

Môi trường sống Đặc điểm lá ý nghĩa

Hình 25 Sự biến đổi lá cây rau mác

Đáp án phiếu học tập

Kiểu gen không biến đổi Nguyên nhân nào đẫn tới sự

biến đổi kiểu hình?

Kiểu hình

Đặc điểm lá

Môi trường sống Đặc điểm lá ý nghĩa

Nước sâu (4) - Cuống: to, dài, xốp.

- Phiến: hình dải dài, bản mỏng

- Do được nước nâng đỡ và tránh tác động của sóng làm rách lá, gãy cuống…

Nước vừa (3) - Cuống: to, dài, xốp.

- Phiến: nổi trên mặt nước

có bản rộng, hình mũi mác.

- Giúp lá dễ nổi trên mặt nước, tăng diện tích tiếp xúc với ánh sáng-> Quang hợp

Nơi ẩm (2) - Cuống: nhỏ, ngắn, ít xốp.

- Phiến: rộng, hình mũi mác

- Do không được nước nâng đỡ, giúp lá tránh tác động của gió, giúp cây quang hợp

Trên cạn (1) - Cuống: rất nhỏ và ngắn.

- Phiến: hẹp hơn, hình mũi mác.

- Giảm thoát hơi nước

Môi trường sống

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

Hình 25 Sự biến đổi lá cây rau mác

1m 1,5m

0,5m 0m

4

2

1

3

I Sự biến đổi kiểu hình do tác

động của môi trường:

•Ví dụ 1: ở một cây rau dừa nước:

- Khúc thân mọc trên bờ có đường kính nhỏ và chắc, lá nhỏ;

- khúc thân mọc ven bờ có thân và lá lớn hơn;

- khúc thân mọc trải trên mặt nước thì thân có đường kính lớn hơn hai khúc trên và ở mỗi đốt, một phần rễ biến thành phao, lá cũng to hơn

Độ ẩm

Rau dừa nước ở cạn Rau dừa nước ở nước

Kiểu hình

•Kiểu gen: không biến đổi

•Môi trường sống: thay đổi

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

I Sự biến đổi kiểu hình do tác

động của môi trường:

- Đỳng qui trỡnh kĩ thuật Sai qui trỡnh kĩ thuật

Yêú tố kĩ thuật

Kiểu hình

•Kiểu gen: không biến đổi

•Môi trường sống: thay đổi

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

I Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của môi trường:

Kiểu hình

Độ ẩm Yếu tố kĩ thuật

Kiểu hình

Thường biến là gì?

- Khái niệm: Thường biến là những

biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời

các thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của

môi trường

- Tính chất:

+ Thường biến thường xảy ra đồng

loạt theo một hướng xác định, tương

ứng với điều kiện môi trường

+ Thường biến là biến dị không di

truyền

Môi trường

•Kiểu gen: không biến đổi

•Môi trường sống: thay đổi

Nước

•Ví dụ 2: Cùng thuộc một giống su hào thuần

chủng nhưng các cây trồng ở luống được bón phân, tưới nước và phòng trừ sâu bệnh đúng quy trình kỹ thuật thì có củ to hơn hẳn so với các cây trồng ở luống không đúng quy trình kỹ thuật

- Điều kiện chăm sóc tốt -> Đều cho củ to

- Điều kiện chăm sóc không tốt -> Đều cho

củ nhỏ.

- Vai trò: Thường biến giúp sinh vật

thích nghi với môi trường sống

•Kiểu gen: không biến đổi

Thường biến giúp sinh vật phản ứng linh

hoạt trước điều kiện môi trường

Sự thay đổi màu sắc của Tắc kè hoa theo màu môi trường

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

I Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của môi trường:

Kiểu hình

- Khái niệm

- Tính chất

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi

Kiểu gen + Môi trường Kiểu hình

- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa

kiểu gen và môi trường

* Sơ đồ mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình

Kiểu hình

Kiểu gen + Môi trường Kiểu hình

VD1: Giống lúa nếp cẩm ở miền núi hay

đồng bằng đều cho hạt gạo bầu tròn và

màu đỏ.

VD2: Lợn ỉ Nam định nuôi ở miền Bắc, miền Nam và ở các vườn thú của nhiều nước châu

Âu vẫn có màu lông đen.

VD3: Hàm lượng Lipit trong sữa bò không chịu ảnh hưởng của điều kiện chăm sóc

Tính trạng chất lượng

Tính trạng số lượng ( cân, đo, đong, đếm được)

VD1: Giống lúa nếp cẩm ở miền núi hay đồng

bằng đều cho hạt gạo bầu tròn và màu đỏ.

VD2: Lợn ỉ Nam định nuôi ở miền Bắc, miền

Nam và ở các vườn thú của nhiều nước châu Âu

vẫn có màu lông đen.

VD3: Hàm lượng Lipit trong sữa bò không

chịu ảnh hưởng của điều kiện chăm sóc

VD4: Số hạt lúa trên một bông của một giống

lúa phụ thuộc vào điều kiện trồng trọt

VD5: Lượng sữa vắt trong một ngày của một

giống bò phụ thuộc vào điều kiện chăn nuôi

Kiểu gen + Môi trường Kiểu hình

=> Phụ thuộc kiểu gen

=> Phụ thuộc môi trường

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

I Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của môi trường:

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi

trường và kiểu hình:

Kiểu gen + Môi trường Kiểu hình

- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa

kiểu gen và môi trường

* Sơ đồ mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình

biến của một kiểu gen ( hoặc chỉ một

gen hay nhóm gen ) trước môi trư

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

I Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:

- Khái niệm: Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời các thể dưới

ảnh hưởng trực tiếp của môi trường

- Tính chất:

+ Thường biến thường xảy ra đồng loạt theo một hướng xác định, tương ứng với điều kiện môi trường

+ Thường biến là biến dị không di truyền

-Vai trò: Thường biến giúp sinh vật thích nghi với môi trường sống

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình:

- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường

+ Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen

+ Các tính trạng số lượng phụ thuộc chủ yếu vào điều kiện môi trường

Biến dị

Chương IV: Biến dị

đột biến nhiễm sắc thể

đột biến gen

tiết 26 - bài 25: thường biến

Bài tập củng cố: - Hoàn thành phiếu học tập sau:

Sự khác nhau giữa thường biến và đột biến

tiết 26 - bài 25: thường biến

Bài tập củng cố: - Hoàn thành phiếu học tập sau:

Sự khác nhau giữa thường biến và đột biến

1 Không biến đổi vật chất di truyền

3 Xuất hiện riêng lẻ, vô hướng.

4 Thường có hại, đôi khi có lợi.

Họ và tên: ……… Lớp: ……

Điểm

* Mỗi ý điền đúng được 2,5đ

Tiết 26 Bài 25 – : TH ƯỜ NG BI N Ế

Hướng dẫn về nhà:

- Học bài.

- Trả lời câu hỏi 3 / tr 73 – SGK

- Chuẩn bị cho tiết thực hành:

+ Sưu tầm tranh ảnh về các dạng đột biến + Sưu tầm mẫu vật về các dạng đột biến.

Xin chân thành cám ơn Thầy cô và các em !

G B