d) Khi ñuoâi buùa chaïm ñaát, caùn buùa ®ét ngét döøng laïi, do quaùn tính, buùa tieáp tuïc chuyeån ñoäng aên saâu vaøo caùn. Nhôø ñoù caùn buùa ñöôïc tra chaéc hôn.. e) Ñaët moät coá[r]
Trang 1BÀI 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH
I- LỰC CÂN BẰNG
1- Hai lực cân bằng là gì?
Lùc t¸c dung lªn qu¶ cÇu:
-Träng lùc -Lùc c¨ng cđa sỵi d©y
Trang 2Hãy kể tên và biểu diễn các lực tác dụng lên quyển sách, quả cầu, quả bóng có trọng lượng lần lượt là 3N; 0,5N; 5N bằng các vec-tơ lực.
=> Nhận xét về điểm đặt, cường độ, phương, chiều của hai lực cân bằng.
H·y kĨ tªn c¸c lùc t¸c dơng lªn quyĨn s¸ch, qu¶ cÇu, qu¶ bãng ?
* Các lực tác dụng lên quyển sách:
+ Trọng lực P
+ Lực n©ng của mặt bàn: Q
C
* Các lực tác dụng lên quả cầu:
+ Trọng lực P
+ Lực căng của sợi dây: T
C1:
* Các lực tác dụng lên quả bóng:
+ Lực n©ng của mặt sân: Q
+ Trọng lực P
A
B
H·y biĨu diƠn c¸c cỈp lùc trªn b»ng vÐc t¬ lùc?
Trang 3A
1N
P
C1:
BAỉI 5: Sệẽ CAÂN BAẩNG LệẽC – QUAÙN TÍNH
I- LệẽC CAÂN BAẩNG
1- Hai lửùc caõn baống laứ gỡ?
C
Q
P
5N
Các cặp lực trên có cuứng ủieồm ủaởt, cùng phửụng,
cùng cửụứng ủoọ nh ng nguụùc chieàu.
nhận xét:
P
0,5N
T
B
Kết luận 1:
-Hai lực cân bằng là hai lực cùng điểm đặt , có cùng ph
ơng, cùng c ờng độ nh ng ng ợc chiều nhau.
-Hai lực cân bằng tác dụng lên vật đang đứng yên thì
đứng yên mãi mãi.
Trang 4C¸c cÆp lùc sau ®©y cã ph¶i lµ c¸c cÆp
lùc c©n b»ng kh«ng? v× sao?
F1
F1
F2
F2
H.a
O
H.b
O
O
O
H.c
Trang 52.Tác dụng của hai lực cân bằng lên vật đang chuyển
động
a) Dự đoán:
Vật tiếp tục chuyển động thẳng đều
b) Thí nghiệm kiểm tra
máy A Tút
A
B
K
A /
2.Tác dụng của hai lực cân bằng lên vật đang chuyển
động
a) Dự đoán:
Vật tiếp tục chuyển động thẳng đều
b) Thí nghiệm kiểm tra
máy A Tút
Trang 6
B
A -TÚT ( Atwood)
2.Tác dụng của hai lực cân bằng lên vật đang chuyển
động
a) Dự đoán:
Vật tiếp tục chuyển động thẳng đều
b) Thí nghiệm kiểm tra
máy A Tút
Trang 7
B
Trang 8Bài 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC-QUÁN TÍNH
I Lực cân bằng:
1 Hai lực cân bằng là gì?
2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển
động.
bảng 5.1 rồi tính vận tốc của A.
Thời gian t(s) Quãng đường đi được s(cm) Vận tốc v(cm/s)
3 = 2,5
v1 = 2,5
v2 = 2,5
Dưới tác dụng của hai lực cân bằng, một vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều.
Trang 9NhËn xÐt:
Quả cân A chuyển động th¼ng đều.
•Kết luận 2:
•Một vật đang chuyển động, nếu chịu tác dụng
của hai lực cân bằng thì tiếp tục chuyển động
thẳng đều .
Chuyển động này gọi là chuyển động theo quán tính.
Trang 10II- QUAÙN TÍNH:
1-Nhận xét :
Khi có lực tác dụng, vật không thể thay đổi vận tốc đột ngột đ ợc vì mọi vật đều có quán tính.
Trang 112.Vận dụng:
C6 Nếu bất chợt đẩy xe về phớa trước, bỳp bờ
sẽ ngó về phớa nào? Tại sao?
-Bỳp bờ sẽ ngó về phớa sau.
- Vì khi xe chuyển động, chân của búp bê chuyển
động theo Thân và đầu búp bê do quán tính ch a kịp chuyển động Vì vậy búp bê ngã về phía sau.
Trang 12C7.Xe và búp bê đang chuyển động, nếu xe bất chợt dừng lại, búp bê sẽ ngã về phía
nào? Tại sao?
-Búp bê sẽ ngã về phía trước
- Khi xe dõng l¹i, ch©n cña bóp bª dõng l¹i theo Th©n
vµ ®Çu bóp bª do qu¸n tÝnh ch a kÞp dõng V× vËy bóp bª ng· vÒ phÝa tr íc.
Trang 13C8: Haừy duứng khaựi nieọm quaựn tớnh ủeồ giaỷi thớch caực hieọn tửụùng sau:
a) Khi oõtoõ ủoọt ngoọt reừ phaỷi, haứnh khaựch treõn xe bũ nghieõng veà
phớa traựi.
a) Khi Ô tô đột ngột rẽ phải, do quán tính, hành khách không thể đổi h
ớng chuyển động ngay mà tiếp tục chuyển động theo h ớng cũ nên bị nghiêng ng ời sang trái.
b) Khi nhaỷy tửứ baọc cao xuoỏng, chaõn ta bũ gaọp laùi.
b) Khi chaùm ủaỏt, chaõn bũ dửứng laùi ngay Do quaựn tớnh, thaõn
ngửụứi chửa kũp dửứng laùi Vỡ vaọy chaõn bũ gaọp laùi.
c) Buựt taộc mửùc, ta vaồy maùnh, buựt laùi coự theồ vieỏt tieỏp ủửụùc.
c) Cuoỏi quaự trỡnh vaồy, buựt dửứng laùi đột ngột, do quaựn tớnh mửùc
trong buựt chửa dửứng laùi Vỡ vaọy mửùc ra ngoứi, và vieỏt tieỏp ủửụùc.
d) Khi caựn buựa loỷng, coự theồ laứm chaởt baống caựch goừ maùnh ủuoõi
caựn xuoỏng ủaỏt.
d) Khi ủuoõi buựa chaùm ủaỏt, caựn buựa đột ngột dửứng laùi, do quaựn
tớnh, buựa tieỏp tuùc chuyeồn ủoọng aờn saõu vaứo caựn Nhụứ ủoự caựn buựa
ủửụùc tra chaộc hụn.
e) ẹaởt moọt coỏc nửụực leõn tụứ giaỏy moỷng Giaọt nhanh tụứ giaỏy ra
khoỷi ủaựy coỏc thỡ coỏc vaón ủửựng yeõn.
e) Khi ta giaọt nhanh tụứ giaỏy thỡ giaỏy đột ngột chuyeồn ủoọng theo
tay ta Do quaựn tớnh maứ coỏc chửa kũp chuyeồn ủoọng Neõn coỏc vaón
ủửựng yeõn.
Trang 14Ghi nhớ:
*Hai lực cân bằng là 2 lực cùng đặt lên một vật, có
cường độ bằng nhau, phương nằm trên một đường thẳng, chiều ngược nhau.
đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên; đang chuyển động
sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều Chuyển động này được gọi là chuyển động theo quán tính.
*Khi có lực tác dụng, mọi vật không thể thay đổi
vận tốc đột ngột được vì có quán tính