- Khi xe chuyeån ñoäng, chaân cuûa buùp beâ gaén vôùi xe neân chuyeån ñoäng theo. Thaân vaø ñaàu buùp beâ do quaùn tính chöa kòp chuyeån ñoäng. Vì vaäy buùp beâ ngaõ veà phía sau..[r]
Trang 1Nêu cách biểu diễn một véc tơ lực
Trang 2I/ Lực cân bằng
1- Hai lực cân bằng là gì?
C1: Hãy kể tên và biểu diễn
các lực tác dụng lên :
Quyển sách, quả cầu, quả
bĩng cĩ trọng lượng lần
lượt là : 3N; 0,5N; 5N, bằng
các véc tơ lực Nhận xét về :
điểm đặt, cường độ, phương
chiều của hai lực cân bằng
Q
P
1N
P
T
0,5N
Q
P
5N
Trang 3I/ Lực cân bằng
1- Hai lực cân bằng là gì?
Q
P
1N
* Nhận xét : Mỗi cặp lực là 2 lực cân bằng,
chúng cĩ cùng điểm đặt, cùng phương, cùng độ
lớn nhưng ngược chiều
P
T
0,5N
Q
P
5N
- Các cặp lực trên cĩ cân bằng khơng ? nhận xét về
điểm đặt, phương, chiều, độ lớn của các cặp lực
trong các ví dụ trên ?
- Vậy thế nào là hai lực cân bằng ?
Kết luận :
- Hai lực cân bằng là 2 lực cùng tác dụng lên
một vật, cĩ cùng cường độ, cùng phương ( nằm
trên 1 đường thẳng ) nhưng ngược chiều
- Dưới tác dụng của 2 lực cân bằng thì những vật
trên đang đứng yên sẽ như thế nào ?
- Dưới tác dụng của các lực cân bằng, một vật
Trang 4C¸c cÆp lùc sau ®©y cã ph¶i lµ c¸c cÆp
lùc c©n b»ng kh«ng? v× sao?
F1
F1
F2
F2
H.a
O
H.b
O
O
O
H.c
Trang 5I/ Lực cân bằng
1- Hai lực cân bằng là gì?
* Kết luận :
- Hai lực cân bằng là 2 lực cùng tác
dụng lên một vật, có cùng cường độ,
cùng phương ( nằm trên 1 đường thẳng )
nhưng ngược chiều.
- Dưới tác dụng của các lực cân bằng,
một vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng
yên
-Vận tốc của vật chỉ thay đổi khi nào ?
-Vậy khi 1 vật đang chuyển động, chịu các lực cân bằng tác dụng vào thì vật sẽ như thế nào ( Vận tốc của vật có thay đổi không) ?
Trang 6I/ Lực cân bằng
1- Hai lực cân bằng là gì?
* Kết luận :
2- Tác dụng của hai lực cân
bằng lên một vật đang chuyển
động
F1=50N
F2=50N
-Vậy khi 1 vật đang chuyển động, chịu các lực cân bằng tác dụng vào thì vật sẽ như thế nào ( Vận tốc của vật có thay đổi không) ?
Trang 7a- Dự đoán:
b- Thí nghiệm kiểm tra: ( Máy A-tút )
Ròng rọc cố định Dây không dãn
Giá thí nghiệm
Lỗ K
Vật nặng A’ A
B K
2- Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
Trang 8B K
C2: Tại sao quả cân A ban đầu đứng yên ?
C2: Vì quả cân A chịu tác dụng của 2 lực :
Trọng lực PA và sức căng T của dây , 2 lực này cân bằng
do : T=PB mà PB = PA => T cân bằng PA
P B
P A
T
C3: Đặt thêm một vật nặng A’ lên quả cân A Tại sao
quả cân A cùng với A’ sẽ chuyển động nhanh dần
C3: Vì PA+ PA’ > T , nên vật A,A’ chuyển động nhanh
dần đi xuống
P A ’
a- Dự đoán:
b- Thí nghiệm kiểm tra: ( Máy A-tút )
2- Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
Trang 9A K
P A T
P B
B
P A’
BÀI 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH
I- HAI LỰC CÂN BẰNG
2- Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
C4: Khi quả cân chuyển động qua
lỗ K thì vật nặng A’ bị giữ lại Lúc này quả cân A còn chịu tác dụng của những lực nào?
C4: Quả cân chịu tác dụng các lực:
trọng lực P A và lực căng dây T
C5: Hãy đo quãng đường đi được của
của A.
a- Dự đoán:
b- Thí nghiệm kiểm tra: ( Máy A-tút )
Trang 10BÀI 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH
I- HAI LỰC CÂN BẰNG
2- Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật đang chuyển động
A
B K
C5: Hãy đo quãng đường đi được của
của A.
D
E
G
F
C
Vị trí của quả cân
A sau khi tách khỏi vật nặng A’
Thời gian t(s) Quãng đường
s(cm)
Vận tốc
v (cm/s)
t 1 = 2 (s) s 1 =
t 2 = 2 (s) s 2 =
t 3 = 2 (s) s 3 =
DE =
EF =
FG =
15
15
15
Bảng 5.1
v 1 = 7,5
v 2 = 7,5
v 3 = 7,5 Từ kết quả trên, nêu nhận xét về loại chuyển động của quả cân A ?
Đáp án: Quả cân A chuyển động đều.
•Kết luận: Một vật đang chuyển
động, nếu chịu tác dụng của các lực
cân bằng thì tiếp tục chuyển động
thẳng đều.
•Chuyển động này gọi là chuyển
động theo quán tính
Trang 11II- QUAÙN TÍNH:
1-Nhận xét :
Khi có lực tác dụng, vật không thể thay đổi vận tốc đột ngột đ ợc vì mọi vật đều có quán tính.
Trang 12BÀI 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH
II- QUÁN TÍNH:
2- Vận dụng:
C6: Búp bê đang đứng yên trên xe Bất chợt đẩy xe chuyển động về phía trước Hỏi búp bê sẽ ngã về phía nào? Tại sao? C6: - Búp bê ngã về phía sau.
- Khi xe chuyển động, chân
của búp bê gắn với xe nên chuyển động theo Thân và đầu búp bê do quán tính chưa kịp chuyển động Vì vậy búp bê ngã về phía sau.
Trang 13BÀI 5: SỰ CÂN BẰNG LỰC – QUÁN TÍNH
II- QUÁN TÍNH:
2- Vận dụng:
C7: đẩy cho búp bê và xe cùng chuyển động rồi bất chợt dừng
xe lại Hỏi búp bê sẽ ngã về phía nào? Tại sao?
C7: - Búp bê ngã về phía trước.
- Khi xe dừng lại, chân của búp bê gắn với xe nên dừng
lại theo Thân và đầu búp bê do quán tính chưa kịp dừng Vì vậy búp bê ngã về phía trước.
C8: Hãy dùng khái niệm quán tính để giải thích các hiện tượng sau:
a) Khi ôtô đột ngột rẽ phải, hành khách trên xe bị nghiêng về
phía trái.
a) Khi xe đi thẳng, người và xe chuyển động thẳng Khi xe rẽ phải, nửa người dưới rẽ phải theo xe, do quán tính nửa người trên vẫn đi thẳng Vì vậy hành khách (ta) bị rẽ sang trái.
b) Khi nhảy từ bậc cao xuống, chân ta bị gập lại.
b) Khi chạm đất, chân bị dừng lại Do quán tính, thân người chưa kịp dừng lại Vì vậy chân bị gập lại.
c) Bút tắc mực, ta vẩy mạnh, bút lại có thể viết tiếp được.
c) Cuối quá trình vẩy, bút dừng lại, mực trong bút chưa dừng lại do quán tính Vì vậy bút có mực ở ngòi, viết tiếp được.
d) Khi cán búa lỏng, có thể làm chặt bằng cách gõ mạnh đuôi cán xuống đất.
d) Khi đuôi búa chạm đất, cán búa dừng lại, do quán tính, búa tiếp
tục chuyển động ăn sâu vào cán Nhờ đó cán búa được tra chắc hơn
e) Đặt một cốc nước lên tờ giấy mỏng Giật nhanh tờ giấy ra khỏi đáy cốc thì cốc vẫn đứng yên.
e) Khi ta giật nhanh tờ giấy thì giấy chuyển động theo tay ta Do quán tính mà cốc chưa kịp chuyển động Nên cốc vẫn đứng yên.