Soạn văn 11 Một thời đại trong thi ca tóm tắt

[r]

NG  VĂN 11 Ữ

H ƯỚ NG D N SO N Ẫ Ạ  BÀI ĐÂY THÔN VĨ D  ­ HÀN M C T Ạ Ặ Ử

I. TÓM T T NẮ ỘI DUNG BÀI TH  ĐÂY THÔN VĨ DƠ Ạ

Đây thôn Vĩ D  là bài th  ch a đ ng nh ng hoài ni m, nh ng c m xúc, suy t  c a tác gi  vạ ơ ứ ự ữ ệ ữ ả ư ủ ả ề 

c nh v t và con ngả ậ ườ ứi x  Hu  Qua đó, ngế ườ ọi đ c càng c m nh n đả ậ ược sâu s c h n v  m t conắ ơ ề ộ  

người tài hoa, đa tình nh ng b c m nh có m t tình yêu thiên nhiên và cu c s ng thi t tha, m t conư ạ ệ ộ ộ ố ế ộ  

ngườ ớ ưới v i  c mu n khao khát đố ượ ốc s ng nh ng l i ph i s ng trong cô đ n, b nh t t. Ngoài ra, đâyư ạ ả ố ơ ệ ậ   còn là bài th  g i lên m i tình gi a tác gi  và ngơ ợ ố ữ ả ười con gái ông yêu n i quê nhà.ơ

II. HƯỚNG D N SO N BÀIẪ Ạ  ĐÂY THÔN VĨ DẠ (CH ƯƠNG TRÌNH CHU N)Ẩ

Câu 1: Phân tích nét đ p c a phong c nh Thôn Vĩ và tâm tr ng c a tác gi  trong kh  th  đ u:ẹ ủ ả ạ ủ ả ổ ơ ầ

Mở đ u bài th  là m t câu h i:ầ ơ ộ ỏ

Sao anh không v  ch i thôn Vĩ?ề ơ

­> Câu th  g i ra nhi u cách hi u:ơ ợ ề ể

+ Nhà th  tơ ưởng tượng ra l i c a cô gái Vĩ D  v a nh  trách móc nh  nhàng, v a nh  chào m i thi tờ ủ ạ ừ ư ẹ ừ ư ờ ế   tha đ i v i mình.ố ớ

+ Cũng có th  đó là l i nhà th  t  trách, t  h i mình.ế ờ ơ ự ự ỏ

Chính câu th  m  đ u đã tr  thành duyên c  làm s ng d y trong tâm tơ ở ầ ở ớ ố ậ ưởng c a nhà th  nh ng hoàiủ ơ ữ  

ni m v  thôn Vĩ và x  Hu :ệ ề ứ ế

Nhìn n ng hàng cau n ng m i lắ ắ ớ ên

Vườn ai mướt quá xanh nh  ng cư ọ

Lá trúc che ngang m t ch  đi n.ặ ữ ề

­> Cảnh Vĩ D  qua tâm h n m ng tạ ồ ộ ưởng cúa nhà th  th t đ p và th  m ng: ơ ậ ẹ ơ ộ

+ Những hàng cau cao vút vươn lên đón ánh n ng ban mai ­ n ng m i lắ ắ ớ ên

+ Vườn cây tươ t t đ n nõn nà l p lánh i ố ế ấ dướ ánh m t tr i bu i s m (di  ặ ờ ổ ớ ược di n t  qua c m t  c mễ ả ụ ừ ả   thán umướt quá” và phép so sánh '‘‘xanh nh  ng c”).ư ọ

+ Th p thoáng trong khu vấ ườn xanh tươi, đ ng sau nhằ ững khóm trúc có bóng người kín đáo, d u dàng,ị   phúc h u (th  hi n qua hình  nhậ ể ệ ả  “m t ch  đi n”).ặ ứ ề

­> Cảnh   đây đ p trong s  hài hoà gi a thiên nhiên và con ngở ẹ ự ữ ườ  Phải là ngi ười có tình yêu thi t thaế  

v i thiên nhiên, v i cu c s ng, có ân tình sâu s c, đ m đà v i thôn Vĩ m i l u ớ ớ ộ ố ắ ậ ớ ớ ư l i đạ ược trong tâm trí 

nh ng hình  nh s ng đ ng và đ p đ  nh  th ữ ả ố ộ ẹ ẽ ư ế

Câu 2: Hình  nh gió, mây, trăng trong kh  th  th  hai g i c m xúc gì?ả ổ ơ ứ ợ ả

Dòng hoài ni m c a nhà th  v  c nh v t x  Hu  v n ti p ệ ủ ơ ề ả ậ ứ ế ẫ ế t c ụ và m  r ng đ n mâyở ộ ế , gió, và trăng :

Gió theo l i gió, mây đố ường mây Dòng nước bu n thiu, hoa bồ ắp lay.”

Nhà th  s  d ng bi n pháp nhân hoá đơ ử ụ ệ ể di n tễ ả t  trong chiừ ều sâu của c nh v t: mang nh ng nét đ pả ậ ữ ẹ  

th  m ng r t riêng c a x  Hơ ộ ấ ủ ứ u  ế nh ng l i r t bu n, g i s  chia lìa cách tr  Ph i chăng n i bu n c aư ạ ấ ồ ợ ự ở ả ỗ ồ ủ   thi nhân đã hoà nh p vào c nh v t?ậ ả ậ

Thuy n ai đ u b n sông trăng đóề ậ ế

Có ch  trăng v  k p t i nay?ở ề ị ố

­> C nh sông Hả ương x  Hu  hi n lên m t v  đ p lung linh v a th c v a m ngứ ế ệ ộ ẻ ẹ ừ ự ừ ộ  dưới ánh trăng trở  thành hình  nh m ng tả ộ ưởng. Gợi lên m i tình thố ương nh , n i khát khao g p g , ni m mong đ iớ ỗ ặ ỡ ề ợ  

h nh phúc đ n cháy b ng cạ ế ỏ ủa nhà thơ

Câu 3:   kh  th  ba, nhà th  b c l  tâm s  c a mình nh  th  nào? Chút hoài nghi trong câu th  “AiỞ ổ ứ ơ ộ ộ ự ủ ư ế ơ  

bi t tình ai có đ m đà?” có bi u hi n ni m tha thi t v i cu c đ i không? Vì sao?ế ậ ể ệ ề ế ớ ộ ờ

Tâm s  cùa nhà th :ự ơ

M  khách đơ ường xa, khách đường xa

Áo em tr ng quá nhìn không raắ  đây s ng khói m  nhân  nh

­> Hình  nh th  v a mang nét th c, v a th  hi n l i nói bóng gió,  n ch a tâm s  c a nhà th :ả ơ ừ ự ừ ể ệ ố ẩ ứ ự ủ ơ

+ Hình  nh t  th c: L ng sâu trong m ng tả ả ự ắ ộ ưởng và trí tưởng tượng c a nhà th , hình  nh cô gái Huủ ơ ả ế 

hi n lên v i màu áo tr ng l n vào trong sệ ớ ắ ẫ ương khói đ y h   o c a x  Hu ầ ư ả ủ ứ ế

+ Nghĩa bóng: Cái sương khói làm m  c  bóng ngờ ả ườ ấi  y ph i chăng tả ượng tr ng cho cái huy n ho cư ề ặ  

c a cu c đ i đang làm cho cái tình ngủ ộ ờ ườ ởi tr  nên khó hi u và xa v i? Gi a nhà th  và ngể ờ ữ ơ ười mình mơ 

m ng yêu thộ ương là m t kho ng cách m t m  sộ ả ị ờ ương khói

­ Cũng b i mang m t n i lòng th m kín  y mà nhà th  nay sinh chút hoài nghi m  h :ở ộ ỗ ầ ấ ơ ơ ồ

Ai bi t tình ai có đ m đà?ế ậ

­> Hai đ i t  phi m ch  “ai” m  ra hai ý nghĩa cho câu th :ạ ừ ế ỉ ở ơ

+ Nhà th  làm sao bi t đơ ế ược tình ngườ ứi x  Hu  có đ m đà hay không? ế ậ

+ Ngườ ứi x  Hu  có bi t chăng tình c m c a nhà th  đ i v i x  Hu  r t đ m đà?ế ế ả ủ ơ ố ớ ứ ế ấ ậ

—> Xét đ n cùng, chính ni m thi t tha v i cu c đ i đã khi n nhà th  ph i b t lên thành câu h i dayế ề ế ớ ộ ờ ế ơ ả ậ ỏ  

d t lòng ngứ ười

Câu 4: Có gì đáng chú ý trong t  th  và bút pháp c a bài th  Đây thôn Vĩ D ?ứ ơ ủ ơ ạ

T  th  trong bài th  ứ ơ ơ Đây thôn Vì Dạ có hai đi m ể đ c bi t:ặ ệ

­ M  đ u bài th  là m t câu h i t  v n: ở ầ ư ộ ỏ ự ấ Sao anh không về ch i thôn Vĩ?ơ  11 câu ti p theo, tác giế ả 

t  tr  l i câu h i  y bàng nh ng hình ự ả ờ ỏ ấ ữ ảnh th ,ơ  ý th ơ  Đây chính là t  th  b c b ch tâm tr ngứ ơ ộ ạ ạ  

c a tác gi ủ ả

­ Toàn bài th  là m t kh i thư ộ ố ống nh t có s  liên k t v  lấ ự ế ề ogic n i t i c a tâm tr ng thi nhân,ộ ạ ủ ạ  

nh ng gi a ba kh  th  l i có s  chuy n ý v  t  th  và hình  nh th : t  ư ữ ổ ơ ạ ự ể ề ứ ư ả ơ ừ c nh vả ườn quê trong 

kh  thổ ơ th  nh t sang ứ ấ cảnh sông trăng và thuy n trăngề  trong khổ th  th  hai, đ n ơ ứ ế cảnh áo em 

tr ng quá nhìn không raắ  trong kh  th  th  ba.ổ ơ ứ

Bút pháp của Hàn M c T  trong bài th  là bút pháp tr  tình thiên v  g i t  và giàu liên tặ ử ơ ữ ề ợ ả ưởng v iớ   những hình  nh bi u hi n n i tâm nh m b c l  tâm tr ng c a chính mình.ả ế ệ ộ ằ ộ ộ ạ ủ

III. HƯỚNG D N SO N BÀIẪ Ạ  ĐÂY THÔN VĨ DẠ (CH ƯƠNG TRÌNH NÂNG CAO)

Câu 1: Nh ng câu h i trong bài th  h ng t i ai? Có tác d ng nh  th  nào trong vi c bi n hi nữ ỏ ơ ướ ớ ụ ư ế ệ ể ệ   tâm tr ng c a tác gi :ạ ủ ả

G i ý:ợ

- Nh ng câu h i trong bài th :ữ ỏ ơ

Sao anh không v  ch i thôn Vĩ? (kh  đ u)ề ơ ổ ầ

 Câu th  g i lên nh ng tâm tơ ợ ữ ưởng c a tác gi    n i thôn Vĩ và x  Hu ủ ả ở ơ ứ ế

Thuy n ai đ u b n sông trăng đó – Có ch  trăng v  k p t i nay? (kh  hai)ề ậ ế ở ề ị ố ổ

 Hình  nh con thuy n, dòng sông, ánh trăng nghe có v  th  m ng nh ng ch a đ y n i đau và s  côả ề ẻ ơ ộ ư ứ ầ ỗ ự  

đ n, là m i tình thơ ố ương nh , khát khao g p g , s  ch  mong c a tác gi  g i vào đó.ớ ặ ỡ ự ờ ủ ả ử

Ai bi t tình ai có đ m đà? (kh  ba)ế ậ ổ

 Câu th  th  hi n s  hoài nghi đ i v i m i tình xa xăm, vô v ng c a nhà th ơ ể ệ ự ố ớ ố ọ ủ ơ

 Nh ng câu h i trên không ph i là nh ng câu h i v n – đáp nên không hữ ỏ ả ữ ỏ ấ ướng đ n m t đ i tế ộ ố ượ  ng nào nh t đ nh, mà là cách tác gi  bày t  n i ni m, tâm tr ng thông qua câu h i nghi v n nh ng khôngấ ị ả ỏ ỗ ề ạ ỏ ấ ư  

c n h i đáp.ầ ồ

Câu 2: Hoàn c nh sáng tác và n i dung bài th  cho anh (ch ) c m nghĩ gì?ả ộ ơ ị ả

G i ý:ợ

Bài th  Đây thôn Vĩ D  th  hi n chân th t n i ni m c a m t con ngơ ạ ể ệ ậ ỗ ề ủ ộ ườ ới v i tình yêu mãnh 

li t: yêu quê hệ ương, yêu thiên nhiên, yêu con người và tình yêu đôi l a. Bài th  đã đứ ơ ược sáng  tác trong hoàn c nh tăm t i, tuy t v ng cùng v i nh ng n i đau b nh t t giày vò nh ng l iả ố ệ ọ ớ ữ ỗ ệ ậ ư ạ   mang nh ng ca t  bay b ng, lãng m n. Đi u đó càng khi n cho ngữ ừ ổ ạ ề ế ườ ọi đ c thêm xót xa và th mầ  

c m ph c tác gi  ­ m t con ngả ụ ả ộ ười có tâm h n đ p đ , đ y ngh  l c vồ ẹ ẽ ầ ị ự ượt lên s  ph n và khaoố ậ   khát cu c s ng.ộ ố

Câu 3: Đây là bài th  v  tình yêu hay tình quê? Vì sao bài th  di n t  tâm tr ng riêng c a nhà thơ ề ơ ễ ả ạ ủ ơ 

l i t o s  c ng hạ ạ ự ộ ưởng r ng rãi và lâu b n trong tâm h n c a ngộ ề ồ ủ ườ ọi đ c?

G i ý:ợ

- Không th  kh ng đ nh đây là tình yêu hay tình quê. Vì c  hai th  tình c m này đ u hòaể ẳ ị ả ứ ả ề   quy n vào nhau đ  t o nên c m xúc c a toàn bài thệ ể ạ ả ủ ơ

Tình yêu c a tác gi  đ i v i ngủ ả ố ớ ười con gái tên Hoàng Cúc được th  hi n rõ nét ể ệ ở 

nh ng hình  nh áo tr ng trong sữ ả ắ ương khói m ng m : “Áo em tr ng quá nhìn khôngộ ơ ắ  

ra,   đây sỞ ương khói m  nhân  nh”, cùng v i câu h i xao xuy n: “Ai bi t tình ai cóờ ả ớ ỏ ế ế  

đ m đà”.ậ Xen l n v i tình yêu là tình quê, v  đ p m ng m  c a thôn Vĩ và nh ng con ngẫ ớ ẻ ẹ ộ ơ ủ ữ ườ  i chân ch t n i đây. V i tán lá xanh nh  ng c trong sấ ơ ớ ư ọ ương mai và nh ng gữ ương m tặ   phúc h u t o nên v  đ p hài hòa c a thiên nhiên đ t tr i và ngậ ạ ẻ ẹ ủ ấ ờ ười dân n i thôn Vĩ.ơ

- Nh ng v n th  mang đ y tình c m trong sáng và tri t lí sâu s c đã đữ ầ ơ ầ ả ế ắ ược tác gi  vi t nênả ế   khi đang đ i m t v i b nh t t và c n k  cái ch t. Không ch  đ n thu n là bài th  tình màố ặ ớ ệ ậ ậ ề ế ỉ ơ ầ ơ   đây còn là thông đi p mà tác gi  mu n g i g m đ n ngệ ả ố ử ắ ế ườ ọi đ c: Hãy bi t yêu cu c s ngế ộ ố   ngay c  khi kh n cùng nh t. Có l  vì v y mà nhà th  t o đả ố ấ ẽ ậ ơ ạ ượ ự ộc s  c ng hưởng r ng rãi vàộ   lâu b n.ề

Website Hoc247.vn cung c p m t môi tr ng ấ ộ ườ h c tr c tuy nọ ự ế  sinh đ ng, nhi u ộ ề ti n ích thông minhệ , 

n i dung bài gi ng độ ả ược biên so n công phu và gi ng d y b i nh ng  ạ ả ạ ở ữ giáo viên nhi u năm kinhề   nghi m, gi i v  ki n th c chuyên môn l n k  năng s  ph mệ ỏ ề ế ứ ẫ ỹ ư ạ  đ n t  các trế ừ ường Đ i h c và cácạ ọ  

trường chuyên danh ti ng. ế

I. Luy n Thi Online   ệ  

­ Luyên thi ĐH, THPT QG v i đ i ngũ  ớ ộ GV Gi i, Kinh nghi mỏ ệ  t  các Trừ ườ ng ĐH và THPT danh ti ng.  ế

­ H2 khóa n n t ng ki n th cề ả ế ứ  luyên thi 6 môn: Toán, Ng  Văn, Ti ng Anh, V t Lý, Hóa H c và Sinhữ ế ậ ọ  

H c ọ

­ H99 khóa k  năng làm bài và luy n đỹ ệ ề thi th : Toán,Ti ng Anh, T  Nhiên, Ng  Văn+ Xã H i.ử ế ư ữ ộ

II. L p H c  o VCLASS   ớ ọ Ả  

­ Mang l p h c  ớ ọ đ n t n nhàế ậ , ph  huynh không ph i  ụ ả đ a đón conư  và có th  h c cùng con ể ọ

­ L p h c qua m ng,  ớ ọ ạ tương tác tr c ti pự ế  v i giáo viên, hu n luy n viên.ớ ấ ệ

­ H c phí  ọ ti t ki mế ệ , l ch h cị ọ  linh ho tạ , tho i mái l a ch n.ả ự ọ

­ M i  ỗ l p ch  t  5 đ n 10ớ ỉ ừ ế  HS giúp t ươ ng tác d  dàng, đ ễ ượ c h  tr  k p th i và đ m b o ch t l ỗ ợ ị ờ ả ả ấ ượ ng h c ọ  

t p ậ

Các chương trình VCLASS:

­ B i d   ồ ưỡng HSG Toán:    B i d ồ ưỡ ng 5 phân môn  Đ i S , S  H c, Gi i Tích, Hình H c ạ ố ố ọ ả ọ và T  H pổ ợ   dành cho h c sinh các kh i l p 10, 11, 12. Đ i ngũ Gi ng Viên giàu kinh nghi m:  ọ ố ớ ộ ả ệ TS. Lê Bá Khánh Trình, 

TS. Tr n Nam Dũng, TS. Pham S  Nam, TS. L u Bá Th ng, Th y Lê Phúc L , Th y Võ Qu c Bá C n ầ ỹ ư ắ ầ ữ ầ ố ẩ  cùng 

đôi HLV đ t thành tích cao HSG Qu c Gia.  ạ ố

­ Luy n thi vào l p 10 chuyên Toán   ệ ớ   : Ôn thi HSG l p 9ớ   và  luy n thi vào l p 10 chuyên Toánệ ớ   các 

tr ườ ng PTNK, Chuyên HCM (LHP­TĐN­NTH­GĐ), Chuyên Phan B i Châu Ngh  An ộ ệ  và các tr ườ ng Chuyên  

khác cùng TS.Tr n Nam Dũng, TS. Pham S  Nam, TS. Tr nh Thanh Đèo và Th y Nguy n Đ c T n ầ ỹ ị ầ ễ ứ ấ

­ Hoc Toán Nâng Cao/Toán Chuyên/Toán Ti ng Anh:   ế    Cung c p ch ấ ươ ng trình VClass Toán Nâng Cao,   Toán Chuyên và Toán Ti ng Anh danh cho các em HS THCS l p 6, 7, 8, 9 ế ớ

III. Uber Toán H c   ọ  

­ Gia s  Toán gi i đ n t  ĐHSP, KHTN, BK, Ngo i Th ư ỏ ế ừ ạ ươ ng, Du hoc Sinh, Giáo viên Toán và Gi ng viên ả  

ĐH. Day kèm Toán m i câp đ  t  Ti u h c đ n ĐH hay các ch ọ ộ ừ ể ọ ế ươ ng trình Toán Ti ng Anh, Tú tài qu c t ế ố ế  IB,…

­ H c sinh có th  l a ch n b t k  GV nào mình yêu thích, có thành tích, chuyên môn gi i và phù h p ọ ể ự ọ ấ ỳ ỏ ợ  

nh t ấ

­ Ngu n h c li u có ki m duy t giúp HS và PH có th  đánh giá năng l c khách quan qua các bài ki m tra ồ ọ ệ ể ệ ể ự ể  

đ c l p ộ ậ

­ Ti t ki m chi phí và th i gian hoc linh đ ng h n gi i pháp m i gia s  đ n nhà ế ệ ờ ộ ơ ả ờ ư ế