- Trong bài thơ, tác giả đã gieo vần “eo” -> góp phần diễn tả một không gian vắng lặng và thu nhỏ dần, khép kín, phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khúc của thi nhân?. Tuy không bộc lộ [r]
Trang 1HƯỚNG DẪN SOẠN BÀI CÂU CÁ MÙA THU (THU ĐIẾU) – NGỮ VĂN 11
Hướng dẫn soạn bài Mùa thu câu cá lớp 11 chương trình cơ bản và nâng cao được Học247
biên soạn và tổng hợp nhằm giúp cho các em trả lời tốt các câu hỏi trong SGK và hiểu hơn về tác giả, tác phẩm
1 Bố cục bài thơ Câu cá mùa thu (Thu điếu)
- Hai câu đề: Cảnh thu ở làng quê Bắc Bộ vắng lặng, đìu hiu
- Hai câu thực: Sự chuyển động êm ái của mùa thu
- Hai câu luận và hai câu kết: Cảnh thu và tâm trạng của nhân vật trữ tình
2 Hướng dẫn soạn bài Câu cá mùa thu chương trình chuẩn
Câu 1: Điểm nhìn cảnh thu của tác giả có gì đặc sắc? Từ điểm nhìn ấy, nhà thơ đã bao quát
cảnh thu như thế nào?
Cảnh thu được đón nhận từ xa (mặt ao) tới gần (chiếc thuyền câu) rồi từ gần (chiếc thuyền câu) đến cao (bầu trời) xa (ngõ vắng): từ một khung ao hẹp, không gian và cảnh sắc mùa thu được mở ra nhiều hướng thật sinh động
Câu 2: Những từ ngữ, hình ảnh nào gợi lên được nét riêng của cảnh sắc mùa thu? Hãy cho biết
đó là cảnh thu ở miền quê nào?
- Màu sắc: nước, trong veo, sóng biếc, trời xanh ngắt
- Đường nét chuyển động nhẹ nhàng: sóng hơi gợn tí, lá vàng khẽ đưa vèo, tầng mây lơ lửng…
- Hình ảnh bình dị, thân thuộc: ao thơ, thuyền câu, ngõ trúc,…
-> Cảnh thu của làng quê Bắc Bộ
Câu 3: Anh (chị) có nhận xét gì về không gian trong Câu cá mùa thu qua các chuyển động, màu
sắc, hình ảnh, âm thanh? Không gian trong Câu cá mùa thu góp phần diễn tả tâm trạng như thế nào?
- Không gian thu buồ, tĩnh lặng, phản phất nỗ niềm thi nhân
- Tâm trạng: cảnh làng quê trong trẻo, tĩnh lặng nhưng đượm buồn và ẩn chứa nhiều suy tư
Câu 4: Cách gieo vần trong bài thơ có gì đặc biệt? Cách gieo vần ấy gợi cho ta cảm giác gì về
cảnh thu và tình thu?
- Trong bài thơ, tác giả đã gieo vần “eo” -> góp phần diễn tả một không gian vắng lặng và thu nhỏ dần, khép kín, phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khúc của thi nhân
Câu 5: Qua Câu cá mùa thu, anh (chị) có cảm nhận như thế nào về tấm lòng của nhà thơ
Nguyễn Khuyến đối với thiên nhiên, đất nước?
Bài thơ gợi tình yêu và sự gắn bó sâu sắc với thiên nhiên vùng đồng bằng Bắc Bộ Tuy không bộc lộ trực tiếp bất cứ cảm xúc nào, nhưng người đọc vẫn thấy được tậm sự và tấm lòng của Nguyễn Khuyến dành cho đất nước một cách sâu sắc
3 Hướng dẫn soạn bài Câu cá mùa thu chương trình nâng cao
Câu 1: Nội dung bài thơ có nhất quán với nhan đề “Thu điếu”?
Mặc dù các câu cá chỉ là hình thức nhưng những cảnh câu cá vẫn được miêu tả với đầy đủ
Trang 2không gian thu, ao, thuyền câu và người đi câu Cách miêu tả cảnh vật được triển khai theo nhan đề của bài thơ, tả từ cảnh ao thu, thuyền câu, mặt ao, cây cỏ bên bờ ao, bầu trời thu
Câu 2: Cảnh sắc mùa thu được gợi ra thông qua những từ ngữ, hình ảnh nào? Đây là bức
tranh mùa thu với những đặc trưng vùng miền nào?
Xem đáp án trên phần hướng dẫn soạn bài chương trình chuẩn câu hỏi số 2
Câu 3: Phân tích 4 câu thơ đầu của bài thơ?
Bốn câu thơ đầu tả cảnh, một bức tranh phong cảnh rất đẹp với một không gian trong trẻo, xinh xắn và tĩnh lặng Cái gì cũng nhỏ bé, thanh sơ gợi một không gian thật yên bình nhưng
cô đơn, vắng lặng
Tác gải đã sử dụng các từ láy: lạnh lẽo, tẻo teo, lơ lửng và các từ gợi tả, giàu chất hội họa: hơi gợn tí, khẽ đưa vèo, xanh ngắt, vắng teo -> lột tả được cái thần thái của cảnh vật làng quê
Câu 4: Phân tích 2 câu thơ cuối?
Thể hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình Nhân vật trữ tình xuất hiện trong tư thế người câu
cá nhưng lại chẳng có vẻ gì chú ý đến việc câu cá mà hình như đang suy ngẫm điều gì đó
Nhận thấy tình yêu quê hương cùng những suy tư đầy trắc trở của tác giả
Câu 5: Bài thơ thể hiện vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Khuyễn như thế nào?
Đó là một nhà thơ, một con người bình dị, gắn bó và yêu quê hương tha thiết
Trang 3Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích
thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các
trường Đại học và các trường chuyên danh tiếng
danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh,
Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
Toán các trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An
và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh
Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
Tổ Hợp dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm:
TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
lớp 12 tất cả các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí
Trang 4nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
sửa đề thi miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh