Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: Tám lòng yêu thiên nhiên, quê hương đất nước tâm trạng thời thế b- Về Gíao dục Kĩ năng sống: Cung cấp ý tưởng về vẻ đẹp của cảnh thu điển hình ở nông thôn VN q
Trang 1TUẦN 2/ TIẾT CT: 9
ĐỌC VĂN: CÂU CÁ MÙA THU
Nguyễn Khuyến
I MỤC TIÊU :
1-Về kiến thức:
a-Về bộ môn: Cảm nhận được vẻ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu VN vùng đồng
bằng Bắc Bộ Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: Tám lòng yêu thiên nhiên, quê hương đất nước tâm trạng thời thế
b- Về Gíao dục Kĩ năng sống: Cung cấp ý tưởng về vẻ đẹp của cảnh thu điển hình ở nông
thôn VN qua nghệ thuật tả cảnh, tả tình và sử dụng tiếng Việt
c-Về Giáo dục bảo vệ môi trường: Mối liên hệ giữa cảnh và tình: các yếu tố thiên nhiên
có ảnh hưởng đến tâm lý nhân vật
2-Về kĩ năng
a-Đối với bộ môn: Biết cách phân tích một bài thơ Đường luật với cách tả cảnh ngụ tình
vận dụng vào làm bài văn NL
b-Đối với Gíao dục Kĩ năng sống : Rèn KN giao tiếp: trình bày ý tưởng về vẻ đẹp cảnh
thu Việt Nam; tư duy sáng tạo: bình luận về cảnh thu, tình thu; tự nhận thức: bài học về quan hệ
MT và con người
c-Đối với Giáo dục bảo vệ môi trường: biết phân tích mối liên hệ giữa cảnh và tình: sắc
thái mùa thu có quan hệ như thế nào đối với tâm trạng của tác giả
3-Về thái độ sống:
a-Đối với bộ môn: Biết cách trân trọng tâm hồn cao đẹp của nhà thơ N Khuyến và những
người có nhân cách như ông
b-Đối với Gíao dục Kĩ năng sống: Xác định bài học cho bản thân về mối quan hệ giữa con
ngưới và thiên nhiên
c- Đối với G Giáo dục bảo vệ môi trường: Thấy được nét đep của thiên nhiên ý thức
bảo vệ MT
II-CHUẨN BỊ :
1.Phương tiện:
Trang 2*GV: Tranh chân dung tg Nguyễn Khuyến, cảnh Thu Bắc bộ; video ngâm thơ Câu cá mùa thu
*HS: soạn bài, bảng phụ, sưu tầm 2 bài Thu vịnh và Thu ẩm của N Khuyến
2.Phương pháp:
-Đọc hiểu sáng tạo, trao đổi, thảo luận, kết hợp KTDH động não và trả lời 1 phút GV diễn
giảng so sánh với 2 bài thơ “Vịnh mùa thu” và “Uống rượu mùa thu”
III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp: sỉ số, trật tự.
2.Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ “Tự tình” II của HXH; Phân tích
mối quan hệ về cảnh thiên nhiên trong bài thơ và tâm trạng của HXH.(5’)
2.Giới thiệu bài mới: Đã có rất nhiều thi nhân viết về mùa thu nhưng Nguyễn Khuyến là
người thành công nhất Chùm thơ thu của ông được đánh giá rất cao.Câu cá mùa thu là bài thơ tiêu biểu hơn cả
3 Nội dung bài học :
HĐ 1: Hướng dẫn hs tìm
hiểu chung về tác giả- tác
phẩm :
*Thao tác 1: Tìm hiểu về tác
giả.
-GV: Đọc phần tiểu dẫn,
chúng ta biết được những
điểm cơ bản nào về tác giả ?
.(chú ý: Thời đại, quê hương,
gia đình, bản thân và sự
nghiệp sáng tác )
-GV diễn giảng thêm
*T/tác 2: tìm hiểu chung về
bài thơ:
+GV: Nêu đề tài, hoàn cảnh
sáng tác, thể loại bài thơ “Mùa
thu câu cá” ?
-H/S nêu ngắn gọn về tác giả Ng Khuyến
gạch dưới sgk để học
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác giả : Nguyễn Khuyến ( 1835-
1909)
(quê hương, gia đình, bản thân và sự nghiệp sáng tác)Là người tài
năng, có cốt cách thanh cao, có tấm lòng yêu nước thương dân nhưng bất lực trước thời cuộc
-Sáng tác gồm cả chữ Hán và chữ
Nôm, trên 800 bài (chủ yếu là thơ)
nổi bật ở mảng thơ Nôm với hai
đề tài : thơ viết về làng quê và thơ trào phúng, được mệnh danh là “nhà thơ của làng cảnh VN”
2.Bài thơ Câu cá mùa Thu:
a.Đề tài: Là một trong ba bài thơ
Trang 3Theo em, có thể chia bố cục
bài thơ làm mấy phần ?
+GV giảng thêm về bố cục bài
thơ
2: Hướng dẫn hs tìm hiểu
văn bản
-Thao tác 1: Hướng dẫn hs
tìm hiểu về Cảnh thu
-GV gọi hs đọc diễn cảm bài
thơ, lưu ý từ khó trong phần
chú thích ( sgk.)
-GV: tổ chức hs thảo luận mỗi
nhóm 2 câu theo bố cục 4
phần để trả lời câu hỏi:
-Ý chính, đặc sắc nghệ thuật
và cảm xúc của tg trong từng
phần Đề, Thực, Luận, Kết ?
-GV gọi HS lần lượt nêu nhận
xét cho nhóm bạn, GV bổ
sung cuối cùng
-GV: không gian mùa thu
trong bài thơ như thế nào ?
em có nhận xét gì về cách cảm
nhận bức tranh thu của nhà
thơ ?
-Liên hệ GDMT: Môi trường
thiên nhiên có tác động đến
tâm lý con người từ đó ta nên
biết trân trọng thiên nhiên
-GV: Cho HS thảo luận (2)
câu thơ cuối với 2 cách hiểu
+HS dựa vào phần tiểu dẫn trong sgk trả lời
-HS đọc diễn cảm bài thơ.
-HS đọc- trao đổi, thảo luận nhóm, trình bày trên bảng phụ
-HS đọc- suy nghĩ, cảm nhận và phát hiện:
trình bày ý tưởng về vẻ đẹp cảnh thu VN; tư duy sáng tạo: bình luận
thuộc chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến Viết về đề tài mùa thu
b.Hoàn cảnh sáng tác: khi N.K
cáo quan về ở ẩn tại quê nhà
c.Thể loại – Bố cục :
-Thể loại: thơ TNBC ĐL chữ Nôm -Bố cục: 2 phần
+6 câu đầu: Cảnh thu ở nông thôn
BB
+ 2 câu cuối : Tâm sự của tác giả.
II.ĐỌC-HIỂU VB:
1.Cảnh thu:
- Điểm nhìn : từ gần đến cao xa, rồi
từ cao xa trở lại gần, tập trung miêu
tả nổi bật cảnh gần từ ao thu lạnh
lẽo.(đề) -Từ điểm nhìn ấy, nhà thơ quan sát
và ghi lại:
- Màu sắc: nước trong veo, sóng biếc, trời xanh ngắt lá vàng
- Đường nét chuyển động :
+ h/ả của sóng biếc hơi gợn tí
+ H/ả mây lơ lửng.(luận) + Lối đi vào làng “quanh co
+ Âm thanh rất khẽ của tiếng cá đớp .(kết)
Cảnh thu đẹp nhưng tĩnh lặng
và đượm buồn đặc trưng của
mùa thu ở nông thôn BB) NT tả
cảnh cổ điển: lấy động gợi tĩnh; lấy
điểm tả diện, hình ảnh ước lệ
Trang 4về từ “Đâu” ==>tâm sự của tg
?
HĐ 3: Hướng dẫn hs tổng
kết :
-GV: Nêu cảm nhận của em về
nội dung ý nghĩa và đặc sắc về
nghệ thuật của bài thơ ?
-GV diễn giảng bổ sung
về cảnh thu, tình thu -HS thảo luận và lựa chọn cách hiểu phù hợp.; tự nhận thức: bài học về quan hệ MT và con người
Liên hệ GDKNS:
Giao tiếp: trình bày ý
tưởng về vẻ đẹp cảnh thu Việt Nam; Tư duy sáng tạo: bình luận về cảnh thu, tình thu
-HS trình bày nhanh 1 phút ghi nhớ trong sgk
2.Tình thu:
-Bức tranh Thu cảm nhận tinh tế của TGTình yêu tha thiết gắn bó với làng quê , đất nước
- Cảnh thu tĩnh lặng gợi sự cô quạnh
và nỗi niềm u uẩn,: một tâm sự u buồn trước thời thế
III TỔNG KẾT:
1 CHỦ ĐỀ: (Ghi nhớ-SGK ) 2.Nghệ thuật:
- Ngôn ngữ: Giản dị, trong sáng, diễn đạt biểu hiện tinh tế cảnh Thu
và tình Thu
- Cách gieo vần “eo”: “tử vận”: rất tài tình: chơi chữ:biểu đạt nội dung: diễn tả không gian vắng lặng, thu nhỏ dần phù hợp tâm trạng tác giả
-NT tả cảnh sinh động, mang nét đặc trưng trong thơ cổ điển
4 Củng cố:- chi tiết điển hình cho vẻ đẹp mùa thu làng cảnh VN ? tâm trạng của tác giả ? đặc
sắc NT ?
5 Luyện tập tại lớp: HS đọc thuộc lòng - diễn cảm bài thơ.
6 Hướng dẫn học bài -soạn bài mới: -HS Học thuộc lòng và diễn cảm bài thơ, nắm chắc ý nghĩa và NT - Chuẩn bị: soạn bài "Thao tác lập luận phân tích ", Đọc trước mục I "Mục đích
yêu cầu của thao tác Lập luận phân tích", làm các BT
*Phần bổ sung: ………
………
………
………
Trang 5………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Duyệt của TTCM: