Dạy học cả ngày 2 buổi/ ngày ở tiểu học với nội dung đan xen phù hợp giữa những môn học bắt buộc với những | môn học hoặc hoạt động giáo dục tự chọn \ đã được tổ chức tại hầu hết các n
Trang 1†#4[00414144414E/J{12544444
QUAN Li - CHỈ ĐẠO_
LI Dạy học cả ngày ở tiểu học - một
' đòi hỏi tất yêu
Giáo dục HS trở thành những con người
Í| năng động, sáng tạo trong tình hình xã hội
và khoa học công nghệ thay đối nhanh chóng hiện nay đang trở thành vấn đề bức thiết của các nhà trường Dạy học cả ngày (2 buổi/
ngày) ở tiểu học với nội dung đan xen phù
hợp giữa những môn học bắt buộc với những
| môn học hoặc hoạt động giáo dục tự chọn
\ đã được tổ chức tại hầu hết các nước có nên
giáo dục phát triển trong khu vực và thế giới | Giáo dục tiểu học Việt Nam mong muốn vươn | tới ngang tảm các nước trong khu vực trong
khi thời lượng dạy học và hoạt động giáo dục ||
của ta còn hạn chế, hâu hết HS chỉ được học
1 buổi/ ngày Mặt khác, nhu cầu cho trẻ em được học cả ngày để yên tâm làm việc của cha mẹ HS ngày càng trở nên cấp thiết vì nhà
trường là địa chỉ an toàn nhất bảo vệ và chăm
sóc trẻ em khi cha mẹ di lam |
Những lí do nêu trên khiến cho việc tổ |
Trang 2
QUAN Li - CHI DAO
những giải pháp quan trọng nhằm bao dam cho HS tiểu học được thụ hưởng một nên giáo
dục toàn diện với chất lượng vững chắc
II Thực trạng tổ chức dạy học
cả ngày hiện nay
Chương trình Tiểu học hiện hành được thiết
kế cho học nửa ngày, Luật Giáo dục quy định,
tiểu học là cấp học phổ cập, không phải đóng học phí Như vậy, Nhà nước đảm bảo cơ bản các chỉ phí cho việc dạy học theo chương trình, kế
hoạch dạy học chung (5 buổi/ tuần) Do yêu
cầu thực tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trương
khuyến khích các địa phương có điều kiện tổ
chức dạy học cả ngày (10 buổi/ tuần) hoặc trên
5 buổi/ tuần với sự hỗ trợ của chính quyền, các
lực lượng xã hội và gia đình HS Đồng thời, Nhà nước cũng có giải pháp tăng dân các điều kiện
đảm bảo để nâng tỉ lệ HS tiểu học được học
cả ngày (hiện nay tỉ lệ này khoảng 36-37%),
Thông tư liên Bộ số 35/ 2006/TTLB-BGDBT-BNV
ngày 23/8/2006 quy định “đối với trường tiểu
học dạy 2 buổi/ ngày, 1 lớp được bố trí tính
theo biên chế không quá 1,5 6V“ Ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương hỗ trợ xây dựng thêm phòng học, trang thiết bị, cơ
sở vật chất phục vụ dạy học cả ngày Trong
khi ngân sách chưa đủ cho việc trả chế độ 6V dạy thêm giờ (do còn thiếu 6V), chưa đủ trang trải các chỉ phí phát sinh do dạy học cả ngày thì sự hỗ trợ của kinh phí ngoài ngân sách là cản thiết
Hiện nay, việc tăng thời lượng của hầu hết
các trường tiểu học Việt Nam chủ yếu dành
cho các môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh,
ít có các hoạt động giáo dục toàn diện HS
Mặt khác ở những vùng khó khan, HS yếu cần
| duoc hỗ trợ, củng cố kiến thức lại không tổ
chức được học cả ngày, nhiều HS khó đạt được
Chuẩn kiến thức, kĩ năng, chất lượng giáo dục
thấp; ở những vùng thuận lợi, HŠ khá lại học thêm nhiều (theo nghĩa tăng thêm thời lượng
chức dạy học cả ngày trở thành một trong các hoạt động,văn nghệ, thể dục thể thao )
là chưa hợp lí, dễ gây áp lực về tâm lí cho
các em
Thêm vào đó, do các nhà trường, 6V phải
tự xoay xở trong việc phát triển từ chương
trình Quốc gia (5 buổi/ tuần) thành chương
trình dạy trên 5 buổi/ tuần nên việc thực hiện
dạy học, giáo dục và công tác quản li, chi đạo gặp nhiều khó khăn Nhà nước không có
những quy định thu chỉ cụ thể cho học cả ngày, ở một số nơi đã có thắc mắc, bức xúc
trong dư luận xã hội
Ill Định hướng tổ chức dạy học
cả ngày
1 Nguyên tắc tổ chức dạy học
- HS có nhu cầu, cha mẹ tự nguyện;
- Nhà trường đảm bảo cơ sở vật chất, đội
ngũ 6V (đủ theo biên chế hoặc 6V tình nguyện dạy thêm giờ, GV thỉnh giảng);
- Công khai, minh bạch thu chỉ (phục vụ
bữa ăn, phát triển năng khiếu, điều kiện cơ sở
vật chất như quạt, nước uống, phương tiện,
tổ chức câu lạc bd )
- Đảm bảo cho sự phát triển hài hoà nhân
cách HS
2 Nội dung dạy học -
Học cả ngày ở tiểu học đã được đưa vào Kế
hoạch quốc gia về giáo dục cho mọi người giai
đoạn 2003-2015 và Dự thảo Chiến lược giáo dục giai đoạn 2011- 2020 với định hướng tăng cường giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp và phát triển
năng khiếu cho HS Định hướng nội dung dạy
học cả ngày như sau:
- Thực hiện chươï§g trình, kế hoạch giáo dục chung (tối thiểu): dạy học đáp ứng yêu
cầu thái độ, kiến thức, kĩ năng theo quy định
của chương trình (gọi tắt là nội dung 1)
- Tổ chức các hoạt động nhằm củng cố kiến thức, bôi dưỡng năng khiếu cá nhân, học môn
tự chọn theo sở thích của HŠ (gọi tắt là nội
Trang 3
QUAN Li - CHi DAO
."
+ Củng cố kiến thức, kĩ năng, thực hành
kiến thức đã học và tổ chức HS tham gia các hoạt động thực tế tại địa phương nhằm hỗ trợ
cho việc học tập
+ Học các môn tự chọn
+ Phát triển năng khiếu theo các nội dung
tự chọn
+ Tham gia các hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp
3 Hình thức dạy học
Ở hầu hết các lớp, nội dung 1 được dạy
chủ yếu trong 1 buổi, nội dung 2 được bố trí
trong buổi còn lại, nhưng cũng có thể bố trí
thuộc vào điều kiện thực tế về 6V, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, trình độ HS Tổ chức dạy học cả ngày không phải là học thêm, làm
thêm bài tập Toán, Tiếng Việt mà là tổ chức
các hoạt động giáo dục toàn diện, đảm bảo
cho HS đạt được các yêu cầu của chuẩn kiến
thức, kĩ năng, phát triến năng khiếu phù hợp với nhu cau va kha năng
Tổ chức theo hướng các hoạt động giáo
dục phù hợp đối tượng, có thể chia HS ở cùng một khối lớp (hoặc khác khối lớp) theo các
nhóm hoạt động trên cơ sở phù hợp khả năng
và nhu cầu:
- Nhóm củng cố kiến thức
- Nhóm bởi dưỡng năng khiếu, sở thích
với các hoạt động như: thực hành đo đạc,
giải toán nhanh, ứng dụng kiến thức toán vào
thực tế, bởi dưỡng kĩ năng giao tiếp, đọc diễn cảm, đọc thơ, thi kể chuyện, thi hùng biện,
viết chữ đẹp, câu lạc bộ
- Nhóm phát triển thể chất với các hoạt động như: võ, cầu lông, thể dục nhịp điệu,
- Nhóm phát triển nghệ thuật với các hoạt động về nhạc dân tộc, đàn oóc gan, múa,
khiêu vũ, vẽ, nặn, trang trí
- Nhóm hoạt động xã hội với các hoạt động
về tìm hiểu tự nhiên, xã hội, lịch sử, địa lí,
văn hoá truyền thống
Việc tăng thời lượng dạy học cần được
Linh hoạt thời gian cho 2 nội dung này tuỳ -
thực hiện theo tinh thản tổ chức các hoạt động giáo dục nhẹ nhàng, vui vẻ, phát huy tính tích cực chủ động của HS, bồi dưỡng ki
năng hợp tác trong công việc và hướng tới phát triển năng lực cá nhân
4á Tổ chức dạy học cả ngày trên cơ sở
phù hợp đặc điểm địa phương
Trên cơ sở định hướng khung cấu trúc nội | dung dạy học và quy định thời lượng tối đa | không quá 35 tiết/ tuần, việc xác định nội dung, thời lượng và hình thức tổ chức dạy
học cả ngày cần căn cứ theo đặc điểm địa
phương Cụ thể:
- Vùng khó khăn: trước mắt thực hiện chương trình khoảng 30 tiết/tuân -
Hiệu trưởng, GV chủ nhiệm căn cứ trình độ
HS của lớp bố trí nội dung, yêu cầu và thời
lượng hợp lí để đảm bảo mọi HS đạt Chuẩn
kiến thức, kĩ năng 2 môn Tiếng Việt, Toán và
tổ chức một số hoạt động giáo dục để HS thấy
vui, thích đi học, thích học và học được các
môn học Không cứng nhắc phải dành bao
nhiêu tiết cho môn Tiếng Việt, bao nhiêu tiết cho môn Toán
- Vùng thuận lợi: thực hiện chương trình khoảng 35 tiết/tuân
Hiệu trưởng, 6V chủ nhiệm căn cứ trình
độ HS của lớp bố trí thời lượng hợp li dé đảm bảo mọi HS đạt Chuẩn kiến thức, ki năng các môn học; căn cứ điều kiện của nhà trường, nhu cầu của cha mẹ HS bố trí học
ngoại ngữ, tin học và phát triển năng khiếu;
tổ chức một số hoạt động giáo dục để HS thấy vui, thích đi học, thích học và học được
các môn học Ví dụ, cùng thời lượng dành cho củng cố kiến thức, với HS trung bình
thì dùng để củng cố kiến thức, làm bài tập
đạt Chuẩn kiến thức, kĩ năng; với HS giỏi lại dùng để phát triển năng khiếu Phân bổ nội dung béi dưỡng phù hợp đối tượng như vậy
sẽ đảm bảo không quá tải với HS trung bình
và không nhàm chán với HS giỏi
Trang 4
QUAN Li - CHÍ ĐẠO
5 Những yêu cầu về cơ sở vật chất,
đội ngũ giáo viên, cán bộ quản li
trong tổ chức dạy học cả ngày a) Cơ sở vật chất Đảm bảo khuôn viên đủ rộng (theo hướng trường đạt Chuẩn Quốc gia), có tường rào, khu vệ sinh Cơ sở vật chất: đủ phòng học, phòng chức năng, sân chơi, sân tập, khu phục vụ học tập, vui chơi, chỗ ăn, nghỉ và các hoạt động văn hoá, thể thao b) Can bộ quản tí; giáo viên Tổ chức dạy học trên 5 buổi/ tuần hoặc cả ngày cần có sự đổi mới về quản lí, về phương pháp dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục, đòi hỏi nhiều hơn về năng lực tổ chức, quản lí và trách nhiệm của Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng và 6V trường tiểu học Ngoài trách nhiệm quản lí dạy và học như đối với trường dạy 5 buổi/ tuân (dạy học nửa ngày), cán bộ quản lí còn có thêm những trọng trách khác: tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp; tổ chức hoạt động bán trú cho HS; sắp xếp hợp lí thời gian biểu khác nhau cho từng lớp phù hợp với điều kiện sân chơi, bãi tập, thư viện, các phòng hoạt động chức năng, 6V Đối với GV, cần sự đổi mới vẻ phương pháp dạy học, quản lí HS và tổ chức hoạt động giáo dục chuyển từ việc dạy học các môn học sang dạy và tổ chức các hoạt động giáo dục Việc tăng thêm 6V cho các hoạt động của nội dung 2 không nhất thiết phải tăng biên chế mà có thể huy động cán bộ của các nhà văn hoá, các câu lạc bộ, các trung tâm ngoại ngữ hoặc những người tình nguyện Cần có chương trình, kế hoạch bởi dưỡng 6V, cán bộ quản lí về tổ chức dạy học cả ngày, đặc biệt là bởi dưỡng năng lực chủ động trong việc phân phối, sử dụng thời gian dạy học phù hợp với điều kiện cụ thể của trường, của lớp
c) Tổ chức bán trú Khuyến khích tổ chức bán trú cho HŠ ở những vùng dân tộc, miền núi cần nhân rộng mô hình trường bán trú với sự đầu tư từ ngân sách, sự đóng góp của gia đình và sự hỗ trợ từ các nguồn lực khác - Quản lí HS buổi trưa có thể chọn 1 trong 2 phương án: + Cho HS ngủ trưa tại phòng ngủ hoặc lớp học + Cho HS hoạt động nhẹ nhàng vào buổi trưa: đọc sách, xem phim, làm thủ công, vẽ, nặn tại thư viện, phòng đa chức năng, phòng giáo dục nghệ thuật
- Tổ chức ăn trưa với các hình thức: HS
đem thức ăn từ nhà đến trường, nhà trường tổ
chức nấu ăn tại trường hoặc hợp đông với các
cơ sở cung cấp xuất ăn cho HS Đặc biệt quan tâm đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm vì
sức khoẻ HS
Tổ chức dạy học trên 5 buổi/ tuần tiến tới dạy học cả ngày là nhu cầu tất yếu của xã hội
và bản thân ngành Giáo dục, nhằm mục tiêu giáo dục toàn diện và phát triển tố chất riêng của HS Cần có chính sách đây đủ theo hướng
nhà nước hỗ trợ đủ các điều kiện cơ bản cho
những vùng khó khăn và tăng cường xã hội hoá giáo dục ở vùng thuận lợi; huy động mọi
nguồn lực từ xã hội cho giáo dục; xây dựng
chương trình kế hoạch dạy học chung của
cả nước và vận dụng phù hợp với từng địa
phương; tăng cường quản lí nhà nước; đào tạo bởi dưỡng và có chế độ phù hợp cho cán
bộ quản lí trường học và 6V; bổ sung cơ sở vật
chất, phương tiện kĩ thuật phục vụ, hướng
dẫn thu chỉ cho trường học trên 5 buổi/tuần
và cả ngày Quyết định trực tiếp đến hiệu quả của việc dạy học cả ngày là Hiệu trưởng
Hiệu trưởng căn cứ điêu kiện cụ thể của nhà
trường, nhu cầu của cha mẹ HS, khả năng của HS để xây dựng kế hoạch và tổ chức thực
hiện dạy học một cách phù hợp trong từng
năm học
