BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ GIỮA KỲ DỰ ÁN VIỆT NAM – HÀN QUỐC HỢP TÁC KHẮC PHỤC HẬU QUẢ BOM MÌN SAU CHIẾN TRANH 30 tháng 11 năm 2019

Dự án có năm hợp phần, đó là Tăng cường năng lực của VNMAC và ở mức độ thấp hơn là BộLĐTBXH, Khảo sát và rà phá; Giáo dục nguy cơ bom mìn; Hỗ trợ nạn nhân; và Quản lý thông tin tạihai tỉ

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ GIỮA KỲ

DỰ ÁN VIỆT NAM – HÀN QUỐC HỢP TÁC KHẮC PHỤC HẬU QUẢ BOM MÌN SAU CHIẾN TRANH

30 tháng 11 năm 2019

Ian Mansfield, Tư vấn quốc tế Nguyễn Xuân Nguyên, Tư vấn trong nước

MỤC LỤC

1 TÓM TẮT BÁO CÁO 3

2 GIỚI THIỆU 4

3 PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ 5

4 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG DỰ ÁN 6

5 ĐÁNH GIÁ VỀ BỐI CẢNH 14

6 CÁC PHÁT HIỆN CHÍNH 23

7 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 25

8 CÁC PHỤ LỤC: 28

PHỤ LỤC A: LÝ LỊCH CỦA TƯ VẤN QUỐC TẾ VÀ TƯ VẤN TRONG NƯỚC 29

PHỤ LỤC B: ĐIỀU KHOẢN THAM CHIẾU ĐÁNH GIÁ GIỮA KỲ 35

PHỤ LỤC C: CÁC TỪ VIẾT TẮT 44

PHỤ LỤC D: KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ 46

PHỤ LỤC E: DANH MỤC CÁC VĂN BẢN, TÀI LIỆU ĐÃ XEM XÉT 56

PHỤ LỤC F: DANH SÁCH NHỮNG CÁ NHÂN ĐÃ THAM VẤN 67

PHỤ LỤC G: BIÊN BẢN CUỘC HỌP THAM VẤN NGÀY 7/11/2019 69

1 TÓM TẮT BÁO CÁO

1.1 Năm 2014, Chính phủ Đại Hàn Dân Quốc bày tỏ thiện chí muốn hỗ trợ tài chính đối với hoạtđộng khắc phục bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh ở Việt Nam Sau một số nghiên cứu khảthi do KOICA thực hiện, việc triển khai dự án thông qua UNDP đã được quyết định Văn kiện dự án

đã được Bộ Quốc phòng Việt Nam, VNMAC và UNDP tham gia xây dựng và ký kết vào ngày 1 tháng 2năm 2018

1.2 Dự án có năm hợp phần, đó là Tăng cường năng lực của VNMAC (và ở mức độ thấp hơn là BộLĐTBXH), Khảo sát và rà phá; Giáo dục nguy cơ bom mìn; Hỗ trợ nạn nhân; và Quản lý thông tin tạihai tỉnh Quảng Bình và Bình Định (với mong đợi rằng các hoạt động tại cấp tỉnh này sẽ có một số tácđộng tới các chính sách quốc gia) Ngân sách của dự án bao gồm 20 triệu đô la Mỹ do KOICA tài trợ,

và vốn đối ứng tương đương với 10 triệu đô la Mỹ bằng hiện vật từ Chính phủ Việt Nam Thời gianchính thức của dự án từ ngày 1 tháng 1 năm 2018 đến ngày 31 tháng 12 năm 2020

1.3 Một trong những hoạt động của dự án là thực hiện đánh giá giữa kỳ (ĐGGK) vào nửa cuối năm

2019 Cuộc họp của Ban điều phối dự án chung (JPCC) vào tháng 3 năm 2019 đã quyết định thựchiện việc đánh giá giữa kỳ vào nửa cuối năm 2019 Điều khoản tham chiếu cho Đánh giá giữa kỳ(ĐGGK) được xây dựng và dự án đã tuyển chọn một tư vấn quốc tế và một tư vấn trong nước thựchiện hoạt động này ĐGGK được thực hiện trong thời gian từ ngày 16 tháng 9 đến ngày 30 tháng 11năm 2019 và đoàn đánh giá đã có một buổi báo cáo kết quả ban đầu với các bên liên quan tạiVNMAC, Hà Nội vào ngày 7 tháng 11 năm 2019 Báo cáo cuối cùng này trình bày những phát hiện chitiết của ĐGGK

1.4 Về tổng thể, KVMAP là một dự án quan trọng trong lĩnh vực hành động bom mìn tại Việt Nam, vì

dự án này có sự tham gia của hai đối tác mới trong hành động bom mìn tại Việt Nam là KOICA vàUNDP, và vì quy mô ngân sách của dự án và các hợp phần trong hành động bom mìn mà dự án thựchiện

1.5 Dự án được triển khai chậm hơn so với tiến độ vào thời điểm bắt đầu do một số lý do kháchquan Việc lựa chọn UNDP để thực hiện dự án chỉ được quyết định một thời gian ngắn trước khi bắtđầu triển khai dự án, và sau đó cũng cần một khoảng thời gian để thiết lập cơ chế quản lý dự án vàđạt được sự thống nhất giữa UNDP và VNMAC về thực hiện dự án trong thời gian tiếp theo Giảingân của dự án chỉ bắt đầu vào quý II năm 2018 và hoạt động thực địa được triển khai vào tháng 9năm 2018 Tuy nhiên, bắt đầu từ cuối năm 2018, tiến độ thực hiện dự án đã được đẩy nhanh tối đa.1.6 Văn kiện dự án KVMAP được xây dựng dựa trên một số giả định Khi triển khai dự án và thuthập thêm các dữ liệu mới trong một số hợp phần, tình hình thực tế đã trở nên rõ ràng hơn và dự án

đã có những điều chỉnh Thêm vào đó, VNMAC là một tổ chức mới được thành lập và mặc dù đã cónhiều tiến triển trong thực hiện công việc kể từ khi thành lập vào năm 2014, VNMAC vẫn cần tiếp tụcđược nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu công việc

1.7 Liên quan đến tiến độ của các hợp phần chính của dự án, nâng cao năng lực cho VNMAC là mộthoạt động đã được thực hiện hiệu quả Hoạt động này bao gồm đào tạo cho cán bộ, hỗ trợ kỹ thuật,

và nhất là thực hiện hoạt động tự đánh giá năng lực của VNMAC Báo cáo tự đánh giá này là cơ sở

cho hoạt động nâng cao năng lực trong tương lai cho VNMAC Hoạt động khảo sát và rà phá đangđược tiến hành ở hai tỉnh dự án và VNMAC tự tin sẽ đạt được các mục tiêu về rà phá Hoạt động giáodục nguy cơ bom mìn bao gồm thực hiện khảo sát Kiến thức-Thái độ-Thực hành và triển khai cáchoạt động nâng cao nhận thức Việc thu thập dữ liệu để xác định số nạn nhân bom mìn tại QuảngBình và Bình Định đã được thực hiện và một phần mềm mới được xây dựng để sử dụng trong việcđăng ký người khuyết tật Cuối cùng, dự án cũng hỗ trợ hoạt động quản lý thông tin tại VNMAC cũngnhư Ban chỉ huy công trường tại hai tỉnh.

1.8 Có nhiều yếu tố bên ngoài tác động đến việc thực hiện dự án KVMAP trong khi dự án KVMAPhầu như không có khả năng ảnh hưởng tới các yếu tố này Yếu tố quan trọng nhất ở đây là khungpháp lý của Chính phủ Việt Nam đối với hành động bom mìn Lĩnh vực hành động bom mìn được đặttrong Chương trình 504 ở tầm chính sách quốc gia Tuy nhiên, Ban chỉ đạo quốc gia của Chương trình

504 về hành động bom mìn gần đây đã được sáp nhập với Ban Chỉ đạo Quốc gia khắc phục hậu quảchất độc hoá học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam (Ban chỉ đạo 33) để hình thành nênBan Chỉ đạo Quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam(Ban chỉ đạo 701) Ở cấp quốc gia là cấp hoạch định chính sách thì hoạt động ưu tiên là thành lậpBan chỉ đạo 701 và cũng là thành lập một cơ quan điều phối hoạt động cho cả hoạt động khắc phụchậu quả chất độc hoá học và hành động bom mìn (tương tự như VNMAC) Ngoài ra, phải mất một

số thời gian để ban hành một Nghị định về hành động bom mìn và bây giờ là soạn thảo và ban hành(các) thông tư để thực hiện Nghị định Tất cả những yếu tố này đã có ảnh hưởng đến VNMAC, trongkhi cơ quan này chưa thực hiện được toàn bộ các nhiệm vụ điều phối tất cả các hoạt động hànhđộng bom mìn tại Việt Nam

1.9 Ngoài việc phân tích một số yếu tố chính ảnh hưởng đến dự án, ĐGGK cũng đề xuất một số lĩnhvực mà dự án KVMAP có thể có đóng góp nhiều hơn, chẳng hạn như vấn đề lồng ghép giới, tăngcường liên kết giữa hành động bom mìn và phát triển kinh tế -xã hội (và các mục tiêu phát triển bềnvững), hỗ trợ các tỉnh thông qua việc nâng cao sự phối hợp hành động bom mìn với VNMAC vàVNMAC cung cấp kịp thời các số liệu liên quan

1.10 ĐGGK đề xuất một số khuyến nghị đối với giai đoạn sau của dự án Một trong những vấn đềđáng quan tâm là tiến độ giải ngân của dự án Với tiến độ hiện tại, dự án sẽ không thể giải ngân toàn

bộ ngân sách một cách có hiệu quả vào cuối năm 2020 ĐGGK nhấn mạnh đề xuất điều chỉnh thờigian thực hiện dự án thành bốn năm từ 2018-2021 và không cần điều chỉnh ngân sách vì ba lý do: tỷ

lệ giải ngân còn thấp hơn so với dự kiến; một số quan ngại về chất lượng khi đẩy quá nhanh hoạtđộng rà phá để đạt được mục tiêu; và còn có nhiều việc phải làm trong tăng cường năng lực choVNMAC (các hoạt động này cần có thời gian để thực hiện và thậm chí cần nhiều thời gian hơn cả thờihạn bốn năm được đề xuất)

1.11 Các khuyến nghị khác liên quan đến việc xem xét lại các mục tiêu dự án nếu thời hạn dự ánđược điều chỉnh như tăng cường các khía cạnh giới và phát triển, hài hòa các tiêu chuẩn quốc gia vàcung cấp thông tin kịp thời Cuối cùng, ĐGGK thấy rằng đã có mối quan hệ tốt giữa tất cả các đối tác

dự án, cũng như với các đối tác bên ngoài, và dự án đang được UNDP quản lý có hiệu quả

2 GIỚI THIỆU

2.1 Hậu quả của nhiều năm chiến tranh, đất đai và con người Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề bởibom mìn và vật nổ còn sót lại sau chiến tranh Nhiều người đã chết hoặc bị thương do tai nạn liênquan đến bom mìn, vật nổ, đất đai không an toàn cho việc khai thác sử dụng và sự phát triển kinh tế

xã hội của đất nước Quân đội Nhân dân Việt Nam đã tiến hành công tác rà phá bom mìn trong hơn

40 năm qua Trong 10 năm gần đây Chính phủ Việt Nam đã củng cố hệ thống để giải quyết vấn đềnày, bao gồm xây dựng chương trình hành động bom mìn quốc gia (ban đầu được gọi là Chươngtrình 504) và thành lập Trung tâm Hành động Bom mìn Quốc gia Việt Nam (VNMAC) Một số nhà tàitrợ quốc tế đã hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho Việt Nam, nhưng chủ yếu mới là các tổ chức phi chínhphủ quốc tế (INGOs) làm việc tại một số tỉnh ở miền trung, chủ yếu ở tỉnh Quảng Trị

2.2 Sau chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc tới Việt Nam vào năm 2014, Hàn Quốc thông báo Cơquan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) sẽ hỗ trợ tài chính cho việc khắc phục hậu quả bom mìn tạiViệt Nam KOICA đã tiến hành một số nghiên cứu khả thi và sau khi thảo luận với Chính phủ Việt Nam

và các đối tác khác, đã quyết định thực hiện khoản hỗ trợ này thông qua UNDP Một thỏa thuận vềviệc thực hiện dự án sau đó đã được ký giữa KOICA và UNDP vào ngày 28 tháng 12 năm 2017 Tiếptheo đó, văn kiện dự án đã được Bộ Quốc phòng, VNMAC và UNDP ký kết vào ngày 1 tháng 2 năm

2018 Dự án có năm hợp phần, bao gồm Nâng cao năng lực cho VNMAC (và ở mức độ thấp hơn làcho Bộ LĐTBXH), Khảo sát và rà phá, Giáo dục nguy cơ bom mìn, Hỗ trợ nạn nhân và Quản lý thôngtin tại tỉnh Quảng Bình và Bình Định Ngân sách của dự án là 20 triệu đô la Mỹ từ KOICA, cùng với vốnđối ứng tương đương với 10 triệu đô la Mỹ bằng hiện vật từ Chính phủ Việt Nam Thời gian thựchiện dự án từ ngày 1 tháng 1 năm 2018 đến ngày 31 tháng 12 năm 2020

2.3 Một hoạt động của dự án là thực hiện đánh giá giữa kỳ vào nửa cuối năm 2019 Điều khoảntham chiếu cho Đánh giá giữa kỳ (ĐGGK) đã được xây dựng và hai chuyên gia tư vấn được tuyểnchọn để thực hiện, bao gồm một tư vấn quốc tế, ông Ian Mansfield và một tư vấn trong nước, ôngNguyễn Xuân Nguyên Tóm tắt lý lịch của hai chuyên gia tư vấn tại Phụ lục A, Điều khoản tham chiếucho ĐGGK tại Phụ lục B và Bảng hỏi sử dụng trong ĐGGK tại Phụ lục D Mục đích của ĐGGK là phântích kết quả và hiệu quả của dự án cho đến thời điểm hiện tại, các hạn chế và thách thức chính, vàđưa ra các khuyến nghị cho thời gian thực hiện tiếp theo ĐGGK được thực hiện trong khoảng thờigian từ ngày 16 tháng 9 đến ngày 30 tháng 11 năm 2019 Đoàn ĐGGK đã có một buổi báo cáo kết quảban đầu với sự tham gia của các đối tác liên quan được tổ chức tại trụ sở VNMAC vào ngày 7 tháng

11 năm 2019 Báo cáo cuối cùng này trình bày những phát hiện chi tiết của ĐGGK

2.4 Đoàn ĐGGK xin cảm ơn UNDP và VNMAC đã tích cực hỗ trợ trong việc sắp xếp cần thiết để đoànthực hiện hoạt động, bao gồm đặt chỗ cho các chuyến đi tới hiện trường (liên quan đến nhiều thayđổi lịch trình do ảnh hưởng của bão), lên lịch hẹn cho các cuộc tham vấn và quản lý chung ĐoànĐGGK cũng bày tỏ sự cảm ơn tới tất cả thành viên đã tham gia phỏng vấn vì đã dành thời gian để gặp

gỡ và bày tỏ quan điểm của họ về dự án KVMAP

3 PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ

3.1 Dự án đã xây dựng Điều khoản tham chiếu cho ĐGGK vào tháng 7 năm 2019 và hai chuyên gia

tư vấn (ông Ian Mansfield và ông Nguyễn Xuân Nguyên) đã được UNDP tuyển chọn vào tháng 9 năm

2019 Các chuyên gia tư vấn sau đó đã đưa ra Kế hoạch làm việc cho ĐGGK (Phụ lục D) được UNDPphê duyệt Phương pháp đánh giá trong Kế hoạch làm việc bao gồm nghiên cứu các tài liệu dự án,tiến hành phỏng vấn các đối tác chính, tham quan thực địa và phân tích dữ liệu Thời gian thực hiện

ĐGGK từ 16 tháng 9 đến 30 tháng 11 năm 2019, trong đó ông Ian Mansfield có thời gian làm việc tại

Hà Nội từ 27 tháng 10 đến 8 tháng 11 năm 2019

3.2 Việc nghiên cứu các tài liệu dự án đã bắt đầu được thực hiện trong khoảng thời gian từ 16 đến

25 tháng 9, và sau đó tiếp tục xem xét trong quá trình tiến hành ĐGGK Nhóm ĐGGK đã nghiên cứuxem xét gần 60 tài liệu liên quan (danh sách tài liệu tại Phụ lục E, bao gồm cả tài liệu bằng tiếng Việthoặc tiếng Anh, hoặc song ngữ)

3.3 Các cuộc phỏng vấn trao đổi với các đối tác chính được thực hiện thông qua phỏng vấn trực tiếptại Hà Nội và Bình Định, trao đổi qua skype hoặc qua thư điện Những người được phỏng vấn baogồm quan chức chính phủ, cán bộ của VNMAC, đại diện một số nhà tài trợ, cán bộ của UNDP, cácchuyên gia từ các tổ chức phi chính phủ trong và người nước và cán bộ dự án Tổng số hơn 40 cánhân đã được phỏng vấn trong quá trình thực hiện ĐGGK (danh sách tại Phụ lục F)

3.4 Theo kế hoạch ban đầu, đoàn ĐGGK dự kiến sẽ có chuyến thăm thực địa ba ngày tới các tỉnhBình Định và Quảng Bình từ ngày 30 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11 Tuy nhiên, do ảnh hưởng của cơnbão số 5 vào các tỉnh miền trung Việt Nam, chuyến đi thực địa đã phải hủy bỏ Sau đó, chuyến thămmột ngày tới tỉnh Bình Định được thực hiện vào ngày 5 tháng 11 và nhóm ĐGGK đã gặp và làm việcvới Ủy ban Nhân dân tỉnh và một số ban ngành, quan sát và trao đổi về công tác khảo sát rà phá docác đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện, và đến thăm một trường học tham gia vào chương trìnhgiáo dục nguy cơ bom mìn cho học sinh

3.5 Báo cáo kết quả ban đầu dưới hình thức bài thuyết trình power point đã được nhóm ĐGGK trìnhbày tại văn phòng của VNMAC tại Hà Nội vào chiều ngày 7 tháng 11 Đại diện của KOICA, VNMAC, BộLĐTBXH, UNDP và cán bộ dự án đã tham dự và trao đổi các nội dung liên quan Biên bản cuộc họpđược đính kèm tại Phụ lục G Sau cuộc họp trên, nhóm ĐGGK tiếp tục nghiên cứu các tài liệu và cácnội dung trao đổi phỏng vấn đã được thực hiện, và báo cáo cuối cùng này được nộp cho UNDP ViệtNam vào ngày 30 tháng 11

4 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG DỰ ÁN

4.1 Tổng quan chung

4.1.1 Dự án “Việt Nam – Hàn Quốc hợp tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh” đã được

Bộ Quốc phòng Việt Nam, VNMAC và UNDP ký kết vào ngày 1 tháng 2 năm 20181 Văn kiện dự án chủyếu dựa trên Báo cáo khả thi lần thứ hai của KOICA về Tháo dỡ bom mìn và vật liệu nổ tại Việt Nam2

Do thiếu các dữ liệu chung về tất cả những nội dung trong Hành động bom mìn tại Việt Nam, Nghiêncứu khả thi này có nhiều giả định, và một số giả định này đã được chuyển vào Văn kiện Dự án Điềunày dẫn đến việc Khung kết quả 3 năm của dự án không được xây dựng ngay sau khi ký kết văn kiện

dự án Ngoài ra, một số giả định đã được chứng minh là không phù hợp và dự án đã phải điều chỉnhsau đó (chẳng hạn không thực hiện việc xây dựng trung tâm cơ sở dữ liệu khu vực tại Đà Nẵng) Kếhoạch công tác và ngân sách dự án hàng năm đã được xây dựng cho năm 2018 và 2019 (và hiện nayđang thực hiện) Báo cáo tiến độ thực hiện dự án năm 2018 đã được xây dựng, và các báo cáo tiến

độ hàng quý đã được hoàn thành thường xuyên trong năm 2018 và 2019

1 Dự án Hành động bom mìn Việt Nam – Hàn Quốc, UNDP, số hiệu 00098770 ngày 1/2/ 2018

2 Dự án KOICA về Tháo dỡ bom mìn và vật liệu nổ tại Việt Nam, Báo cáo Khả thi lần 2, tháng 6/2016

4.1.2 Nhìn chung Dự án đã khởi đầu chưa đúng như tiến độ mong muốn, tuy nhiên điều này là dễhiểu UNDP đã được lựa chọn tham gia thực hiện dự án và chỉ được quyết định ngay trước khi dự ánđược triển khai Sau đó phải mất thời gian để thiết lập cấu trúc quản lý của dự án và để đạt đượcthỏa thuận giữa UNDP và VNMAC về thực hiện dự án Cho tới quý II năm 2018, mức độ giải ngân của

dự án còn thấp, mặc dù từ giữa năm 2018 đã triển khai một số lớp tập huấn về Quản lý dự án chocác cán bộ của Ban quản lý dự án chung, tập huấn về khảo sát rà phá với nhiều nội dung như khảosát phi kỹ thuật, khảo sát kỹ thuật, rà phá, quản lý thông tin, quản lý chất lượng Cho tới tháng 9 năm

2018, các hoạt động hiện trường mới bắt đầu được triển khai Tuy nhiên đến cuối năm 2018, tiến độthực hiện dự án đã được đẩy nhanh hơn

4.1.3 Trong quá trình phỏng vấn, đoàn ĐGGK đã ghi nhận mối quan hệ tốt giữa các đối tác khácnhau Mặc dù còn có sự khác biệt về quan điểm và cách tiếp cận khi bắt đầu dự án, nhưng với việcxây dựng và ban hành Sổ tay hướng dẫn thực hiện dự án, cũng như trao đổi thông tin kịp thời giữaUNDP và VNMAC nên nhiều vấn đề đã được giải quyết Cũng có sự hợp tác rất tốt giữa dự án KVMAP

và các tổ chức quốc tế khác đang làm việc tại Việt Nam Điều này một phần là do tất cả các bên đềuđược tài trợ tốt nên không có sự cạnh tranh về nguồn lực của các nhà tài trợ, nhưng quan trọng hơn

là tất cả các tổ chức này đều có mong muốn chung là hỗ trợ Việt Nam giải quyết vấn đề bom mìn, vật

nổ còn sót lại sau chiến tranh

4.1.4 Dự án có năm hợp phần chính là Tăng cường năng lực cho VNMAC (và ở mức độ thấp hơn làcho Bộ LĐTBXH), Khảo sát và rà phá; Giáo dục nguy cơ bom mìn; Hỗ trợ nạn nhân bom mìn; và Quản

lý thông tin tại hai tỉnh Quảng Bình và Bình Định, với mong muốn rằng các hoạt động tại cấp tỉnh này

sẽ có một số tác động tới chính sách có liên quan Phần tiếp theo này của Báo cáo ĐGGK sẽ phân tíchtiến độ của từng hợp phần, đồng thời xem xét các vấn đề về ngân sách và quản lý dự án Phân tích

sẽ không lặp lại tất cả các khía cạnh của tiến độ một cách chi tiết, vì thông tin này đã được đề cậptrong các báo cáo hàng quý và hàng năm Thay vào đó, sẽ xem xét các kết quả chính đã đạt được và

ý nghĩa của nó đã, hoặc quan trọng thế nào đối với dự án

4.2 Tăng cường năng lực

4.2.1 Một trong những mục tiêu chính của dự án là “tăng cường năng lực quản trị công cho hànhđộng bom mìn thông qua xây dựng năng lực của VNMAC và Bộ LĐTBXH về xây dựng kế hoạch và xácđịnh ưu tiên, cộng với giám sát và đánh giá” Kế hoạch hoạt động năm 2018 bao gồm các hoạt độngđánh giá năng lực của VNMAC và Bộ LĐTBXH và tổ chức các khóa tập huấn đào tạo Đào tạo về quản

lý dự án cho cán bộ dự án của cả UNDP và VNMAC đã được tổ chức trong năm 2018, và một sốlượng lớn nhân lực đã được đào tạo về khảo sát và rà phá, khảo sát phi kỹ thuật và khảo sát kỹ thuật,thu thập dữ liệu và quản lý thông tin, giáo dục nguy cơ bom mìn và thu thập dữ liệu về người khuyếttật và nạn nhân bom mìn

4.2.2 Kế hoạch hoạt động năm 2019 một lần nữa đề cập đến sự cần thiết phải đánh giá năng lực củaVNMAC và Bộ LĐTBXH Quyết định không tiến hành đánh giá năng lực của VNMAC vào năm 2018 vìmột số lý do Trong suốt năm 2018, trọng tâm là thiết lập các các cơ chế quản lý cần thiết cho dự án

và tổ chức đào tạo ban đầu cho cán bộ dự án Cuối năm 2018 đánh dấu một mốc quan trọng khi cáchợp phần của dự án được thống nhất thực hiện và Nghị định 18 sắp được phê duyệt, trao choVNMAC có vai trò lớn hơn trong lĩnh vực hành động bom mìn ở Việt Nam Đầu năm 2019, UNDP đãtuyển chọn một tư vấn quốc tế, ông Terry Jones, để hỗ trợ thực hiện đánh giá năng lực của VNMAC

và Bộ LĐTBXH thông qua sử dụng phương pháp tự đánh giá Việc tự đánh giá này đã rất thành công

vì do chính các cán bộ của VNMAC tự tiến hành, nên sẽ giúp có nhiều cơ hội được thực hiện tiếptheo hơn so với việc đánh giá từ bên ngoài Báo cáo vào tháng 5 năm 2019 đã đưa ra một số khuyếnnghị quan trọng, có thể định hướng cho hoạt động xây dựng năng lực trong dự án KVMAP trong giaiđoạn còn lại của dự án và sau dự án Ví dụ, báo cáo đề xuất rằng một khi (các) thông tư hướng dẫnthực hiện Nghị định 18 được phê duyệt, VNMAC sẽ cần hỗ trợ trong việc chuẩn bị một loạt các vănbản quan trọng như Kế hoạch hành động bom mìn quốc gia giai đoạn 2021 - 2025, Chiến lược hànhđộng bom mìn quốc gia, cải thiện hệ thống lập kế hoạch và lựa chọn ưu tiên, chiến lược huy độngnguồn lực, hệ thống quản lý chất lượng và hài hòa các tiêu chuẩn Tất cả các hoạt động này là các lĩnhvực mà UNDP đã có rất nhiều kinh nghiệm ở cấp độ toàn cầu, và UNDP cũng sẽ tích cực phối hợp vớicác đối tác khác như Trung tâm Rà phá bom mìn nhân đạo quốc tế Geneve (GICHD) hỗ trợ trong cáclĩnh vực này.

4.2.3 Liên quan đến đánh giá năng lực của Bộ LĐTBXH, báo cáo cho thấy “một số cuộc họp đã được

tổ chức, nhưng không có hoạt động tự đánh giá nào được thực hiện”, với thực tế là có sự thiết lậpmột hệ thống có hiệu quả về bảo trợ xã hội thuộc Bộ LĐTBXH đối với hoạt động hỗ trợ nạn nhân vàkinh nghiệm về giáo dục nguy cơ bom mìn của tổ chức Dịch vụ cứu trợ thiên chúa giáo (CRS), cũngnhư một số can thiệp nhất định về hành động bom mìn đã được lồng ghép vào hệ thống quốc gia.Trong các cuộc họp, không có nhu cầu mới nào được nêu lên ngoài sự hỗ trợ đã được dự án KVMAPcung cấp hoặc mong đợi tại hai tỉnh và ở cấp quốc gia Tuy nhiên, báo cáo lưu ý rằng VNMAC và BộLĐTBXH có thể phối hợp xây dựng chiến lược quốc gia về hỗ trợ nạn nhân và giáo dục nguy cơ bommìn, theo dõi nhu cầu của nạn nhân bom mìn và báo cáo về các vụ tai nạn mới

4.2.4 Nhìn chung, hoạt động xây dựng năng lực của dự án đã có tiến triển tốt Xây dựng năng lực làcông việc đòi hỏi cần có thời gian, tuy nhiên nhiều người được phỏng vấn cảm thấy rằng trong thờigian ngắn đã có những dấu hiệu thay đổi tích cực trong VNMAC VNMAC nên thông qua báo cáoĐánh giá năng lực và tổ chức các cuộc thảo luận với UNDP về cách triển khai thực hiện các khuyếnnghị Hỗ trợ xây dựng năng lực là một trong những thế mạnh của UNDP, và chủ đề này nên được ưutiên trong nửa sau của dự án (và tiếp sau nữa, nếu có giai đoạn II của dự án)

4.3 Khảo sát và Rà phá

4.3.1 Mục tiêu khảo sát và rà phá tại hai tỉnh Quảng Bình và Bình Định được nêu ra trong văn kiện

dự án là 20.000 ha được khảo sát và 8.000 ha được rà phá bom mìn Cho tới nay đã có tổng cộng 23đội khảo sát và 45 đội rà phá được huy động và được trang bị để thực hiện hoạt động ở hai tỉnh.Khoảng 2/3 số đội được bố trí ở Bình Định, còn 1/3 số đội còn lại ở Quảng Bình Dự án KVMAP là đơn

vị điều hành khảo sát và rà phá duy nhất tại Bình Định, trong khi đó tại Quảng Bình còn có một số tổchức quốc tế hỗ trợ công việc này Các số liệu về tiến độ thực hiện năm 2018 và 2019 – tính tới tháng

7 năm 2019, được thể hiện trong Bảng 1

Năm Diện tích Khảo sát (ha) Diện tích Rà phá (ha)

bàn của dự án KVMAP và tổ chức đào tạo cũng như cung cấp trang bị cho họ Việc đào tạo cho cácđội khảo sát và rà phá cũng cần thời gian, vì nó liên quan đến việc giới thiệu phương pháp mới, nhưcác quy trình khảo sát phi kỹ thuật, khảo sát kỹ thuật và quy trình rà phá theo tiêu chuẩn quốc tế Các

số liệu trong Bảng 1 là con số tới tháng 7 năm 2019, và đó là những số liệu cập nhật Dựa trên tiến

độ này, mục tiêu khảo sát có thể đạt được vào cuối năm 2020, nhưng mục tiêu rà phá có thể sẽkhông đạt được Tuy nhiên, trong các cuộc phỏng vấn với VNMAC, nhóm ĐGGK được thông báo rằngnăng suất rà phá đã được đẩy nhanh và sẽ đạt được 5.000 ha vào cuối năm 2019 Sau đó trong năm

2020 các đội khảo sát có thể chuyển sang thực hiện rà phá để đạt được mục tiêu diện tích rà phá đề

ra Đánh giá về khả năng đạt được mục tiêu này có thể được thực hiện sau khi số liệu về tiến độ thựchiện được xem xét cẩn thận và xác nhận chính thức

4.3.3 Mối quan tâm của nhóm ĐGGK là chất lượng công việc có thể bị ảnh hưởng nếu VNMAC cốgắng đẩy nhanh tiến độ để đáp ứng mục tiêu rà phá, hoặc ít chú ý tới ưu tiên về chất lượng công việcnhằm tăng con số về diện tích rà phá Báo cáo kết quả thực hiện dự án năm 2018 cho biết “các ưutiên trong khảo sát và rà phá dựa trên các ưu tiên về nhân đạo và phát triển đã được sử dụng để xácđịnh các khu vực mục tiêu ở cả hai tỉnh” Tuy nhiên, do thời gian tham quan thực địa ngắn, nhómĐGGK không thể đưa ra đánh giá về việc lựa chọn địa điểm và các tiêu chí xác định ưu tiên Các cán

bộ của VNMAC cho biết họ đã gặp chính quyền địa phương để thảo luận về kế hoạch phát triển kinh

tế - xã hội địa phương và lựa chọn địa điểm Tuy nhiên, một số người khác bày tỏ lo ngại rằng chínhquyền tỉnh không phải lúc nào cũng cung cấp đầy đủ dữ liệu quy hoạch sử dụng đất của họ Các tiêuchí ra quyết định cho quy trình lựa chọn khu vực ưu tiên cần được công bố và làm rõ cho tất cả mọingười, và quy trình này cần được trao đổi trong các cuộc họp thường xuyên giữa VNMAC với chínhquyền tỉnh nhằm xem xét các tiêu chí cũng như lựa chọn địa điểm ưu tiên mới

4.3.4 Hoạt động quản lý chất lượng của dự án đã được tăng cường với việc tuyển dụng một cố vấnquản lý chất lượng vào tháng 2 năm 2019, và được bố trí làm việc tại các tỉnh Trước đây đã có một

số đơn vị đứng ra tổ chức các hội thảo với VNMAC về vấn đề quản lý chất lượng Trong phạm vi quản

lý của mình, VNMAC cũng hiểu rằng cần có một hệ thống quản lý chất lượng tốt, nhưng vẫn còn rấtnhiều việc phải làm trước khi các hệ thống hiệu quả được thực hiện (như đã được xác định tronghoạt động đánh giá năng lực) Một số việc phải phụ thuộc vào việc ban hành (các) thông tư nhằm xácđịnh trách nhiệm cụ thể; ví dụ như trách nhiệm trong việc công nhận các tổ chức khảo sát, rà phá,trách nhiệm kiểm tra sau rà phá Đặc biệt, các tiêu chuẩn trong lĩnh vực hành động bom mìn cũngcần được quan tâm VNMAC hiện tại đang áp dụng Quy chuẩn Việt Nam trong hoạt động rà phá, dựatrên quy định của quân đội và khá máy móc Một số tiêu chuẩn hành động bom mìn quốc gia (TCVN)được sử dụng như tài liệu hướng dẫn Có khá nhiều tài liệu tham khảo về Tiêu chuẩn hành động bommìn quốc tế (IMAS)3, nhưng dường như vẫn còn có việc hiểu chưa đúng về Tiêu chuẩn này Vấn đềnày sẽ được đề cập thêm Phần 5 của Báo cáo này vì nó có ý nghĩa rộng lớn hơn chỉ là khảo sát và ràphá

4.3.5 Một số cán bộ của VNMAC được phỏng vấn không cho rằng việc gia hạn dự án thêm một năm

là cần thiết khi nói đến các mục tiêu khảo sát và rà phá Như đã đề cập, họ cảm thấy có thể đạt đượccác mục tiêu đã đề ra Họ cũng do dự khi thảo luận về ý tưởng kéo dài dự án, và theo đó có thể sẽ cócác mục tiêu mới cao hơn được đặt ra cho năm thứ tư của dự án Không có sự giải thích rõ ràng về lý

do việc do dự này Có thể do họ không muốn bị nhận định rằng sẽ không thể đạt được các mục tiêu

3 https://www.mineactionstandards.org/

đề ra, hoặc có thể quyết định huy động, điều động các đội khảo sát và rà phá cho thực hiện dự áncủa Bộ Quốc phòng bị ràng buộc về thời gian và rất khó thay đổi.

4.4 Giáo dục nguy cơ bom mìn (GDNCBM)

4.4.1 Mục tiêu của hợp phần GDNCBM là người dân ở tỉnh Quảng Bình và Bình Định nhận thức đượcnguy cơ tiềm ẩn của bom mìn và vật nổ, và để giảm số vụ tai nạn mới Năm 2018, một cuộc khảo sát

về Kiến thức, Thái độ và Thực hành (KAP) đã được thực hiện ở các hai tỉnh và kết quả khảo sát được

sử dụng để xây dựng một cách tiếp cận có mục tiêu hơn Các khóa tập huấn cho tập huấn viên đãđược thực hiện cho các tổ chức cấp tỉnh và huyện, và các thông điệp GDNCBM đã được xây dựng vàphát trên đài truyền hình và đài phát thanh

4.4.2 Do số lượng tai nạn mới mỗi năm rất ít (theo báo cáo của tổ chức Giám sát bom mìn thì chỉ có

14 trường hợp được ghi nhận ở Việt Nam năm 2017)4, việc mở rộng hợp phần GDNCBM của dự án làkhông thuyết phục Dữ liệu sơ bộ được dự án KVMAP thu thập từ hợp phần hỗ trợ nạn nhân cũngcho thấy chỉ có một trường hợp thương vong mới mỗi năm tại tỉnh Quảng Bình trong vài năm gầnđây Tại Quảng Bình, có tổng số 16 thương vong được ghi nhận từ năm 2010 đến 2018 Tuy nhiên,không có thương vong nào trong năm 2014, 2015 và 2016 trong khi chỉ có một trường hợp thươngvong trong năm 2017 và một vào năm 2018 Tại Bình Định, có tổng cộng tám trường hợp thươngvong từ năm 2010 đến 2019, cụ thể như sau: năm 2014 một người, 2017 một người và năm 2015,

2016 và 2018 không có thương vong mới So sánh với tỉnh Quảng Trị (được coi là tỉnh bị nhiễm bommìn, vật nổ nhiều nhất ở Việt Nam), số người thương vong mới giảm từ 22 trường hợp vào năm

2008 xuống 0 năm 2018 Dự án RENEW đánh giá rằng kết quả này không chỉ do hoạt động rà phá màcòn do tác động của các hoạt động GDNCBM có hiệu quả và đang diễn ra Dự án KVMAP nên nghiêncứu kỹ dữ liệu này trong tám năm qua để xem liệu có những điều chỉnh nhỏ về cách tiếp cậnGDNCBM hay không, ví dụ như tập trung vào nhóm có nguy cơ cụ thể như những người thu gom vàbuôn bán phế liệu

4.4.3 Các hoạt động GDNCBM được đề ra trong Kế hoạch của KVMAP cho năm 2019 vẫn còn giá trị.Khảo sát KAP được thực hiện tại tỉnh Quảng Bình và Bình Định cho thấy trẻ em còn thiếu nhận thức

về bom mìn và vật nổ còn sót lại sau chiến tranh, và hiểu biết thấp nhất về hành vi an toàn, do vậyviệc dự án hợp tác với các trường học trở nên quan trọng Khảo sát KAP cũng cho thấy kênh truyềnhình là phương thức tiếp nhận thông tin ưa thích của công chúng, vì vậy hoạt động này nên đượctiếp tục Sẽ rất hữu ích khi dự án thực hiện khảo sát KAP tiếp theo vào năm 2020 (hoặc 2021 nếuthời hạn dự án được điều chỉnh) để đo lường kết quả của các can thiệp dự án so với mốc cơ sở đượcthiết lập trong khảo sát KAP đầu tiên

4.4.4 Ở cấp độ toàn cầu, có rất nhiều kiến thức, kinh nghiệm và thông tin về GDNCBM Gần đâynhất, UNMAS đã tiến hành đánh giá các hoạt động của GDNCBM trong những năm qua và thấy rằngnâng cao nhận thức là một phần của giải pháp, nhưng thay đổi hành vi của người dân sẽ có hiệu quảhơn trong việc giảm thiểu tai nạn UNMAS cũng lưu ý rằng các tài liệu GDNCBM cần phải cụ thể đốivới từng loại vũ khí, với hành vi cộng đồng, giới tính và với các chuẩn mực văn hóa GICHD đã bắtđầu một dự án để xem xét thực trạng giáo dục nguy cơ vật nổ và đã thành lập Nhóm tư vấn giáo dụcnguy cơ vật nổ (EORE AG) với mục đích nâng cao hiệu quả toàn cầu về giáo dục nguy cơ và xác định

4 Landmine Monitor Report 2019 – Vietnam – Casualties Lưu ý rằng Báo cáo Giám sát bom mìn năm 2019 đã ban hành ngày 25 tháng 11 năm 2019; Báo cáo này cung cấp một số thông tin cập nhật về Việt Nam trong Tóm tắt báo cáo Tuy nhiên Báo cáo quốc gia về Việt Nam vẫn giữ các thông tin từ năm 2018

các cách cải thiện hiệu quả, hiệu suất và lồng ghép với các lĩnh vực khác Ra mắt vào tháng 5 năm

2019, EORE AG được đồng chủ trì bởi UNICEF và đại diện luân phiên của các tổ chức phi chính phủ hiện tại đang là MAG - và GICHD đóng vai trò là thư ký của nhóm và cũng là thành viên nòng cốt.GICHD cũng sẽ giúp triển khai Kế hoạch làm việc của nhóm bằng cách chủ trì trong các hoạt độngnhất định Các hoạt động này có liên quan trực tiếp đến Việt Nam và dự án KVMAP nên tham vấn vớiGICHD để xác định họ có thể hỗ trợ Việt Nam như thế nào, đặc biệt là liên quan đến “cải tiến” trongGDNCBM

-4.5 Hỗ trợ nạn nhân

4.5.1 Về con số thương vong, tổ chức Giám sát bom mìn cho biết “Trong số 14 thương vong đượcghi nhận tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2017, có ba vụ xảy ra ở tỉnh Quảng Trị, bốn ởtỉnh Kon Tom và bảy ở tỉnh Khánh Hòa Loại trừ một trường hợp, tất cả thương vong trong năm 2017xảy ra do việc tháo dỡ bom mìn, vật nổ, chủ yếu để sử dụng làm kim loại phế liệu Sự cố còn lại là do

va phải vật nổ còn sót lại trong quá trình canh tác”5 Báo cáo lưu ý rằng số liệu về thương vong chủyếu được ghi nhận ở tỉnh Quảng nhưng dường như có xu hướng số liệu thương vong giảm dần trêntoàn Việt Nam Ý nghĩa của việc này đối với KVMAP là số thương vong mới là không đáng kể ởQuảng Bình và Bình Định trong một số năm, vì vậy số người hưởng lợi của dự án sẽ vẫn là một số nạnnhân tương đối cố định, là những trường hợp bị tai nạn trong quá khứ

4.5.2 Mục tiêu của hợp phần hỗ trợ nạn nhân của KVMAP là các nạn nhân bom mìn tại Quảng Bình

và Bình Định được hỗ trợ thỏa đáng Trong năm 2018, dự án tập trung vào đào tạo 349 cán bộ côngtác xã hội tỉnh, huyện và xã về đăng ký người khuyết tật và thu thập dữ liệu thực địa Thu thập dữliệu thực địa đã được hoàn thành vào tháng 7 năm 2019 và cơ sở dữ liệu của người khuyết tật và nạnnhân bom mìn đã được hình thành ở hai tỉnh Chính sách cho người khuyết tật và nạn nhân bom mìncũng được xây dựng Việc thu thập dữ liệu là hoạt động quan trọng nhất cho đến nay và thực tế chothấy số nạn nhân bom mìn ở Quảng Bình và Bình Định là ít hơn so với dự tính trước đây; điều đó sẽ

có tác động đến lập kế hoạch hỗ trợ nạn nhân trong tương lai Tại Quảng Bình, khoảng 30.000 ngườikhuyết tật được đăng ký, trong đó có 4.400 nạn nhân bom mìn Con số này với Bình Định là 43.000người khuyết tật và 4.500 nạn nhân bom mìn Như đã đề cập trước đó, từ năm 2010 đến 2018 chỉ cótổng số 24 nạn nhân mới (16 ở Quảng Bình và 8 ở Bình Định) do tại nạn bom mìn, vật nổ gây ra.4.5.3 Phần mềm đăng ký người khuyết tật và nạn nhân bom mìn ban đầu được phát triển bởi Trungtâm quốc tế (trước đây gọi là Quỹ Cựu chiến binh Mỹ - VVAF) với sự tài trợ từ Hoa Kỳ Dự án KVMAP

đã nâng cấp phần mềm và đảm bảo phần mềm được triển khai thực hiện tại 2 tỉnh dự án (Trung tâmquốc tế đã thí điểm ở tám huyện của bốn tỉnh và hiện đang sử dụng nó ở 12 huyện của tám tỉnh) vàsau đó có thể sử dụng trên toàn quốc Ngoài ra, KVMAP đã hỗ trợ nâng cấp phần “quản lý trườnghợp” của phần mềm để chuyển từ chỉ đăng ký thuần túy sang quản lý thực tế các trường hợp Việcgiới thiệu phần mềm mới được phát triển thêm này cho phép in chứng chỉ cho người khuyết tật vàgiúp họ tiếp cận hỗ trợ của chính phủ

4.5.4 Nhiều hoạt động hỗ trợ nạn nhân được thực hiện thông qua Bộ LĐTBXH Các đại diện của BộLĐTBXH cũng chia sẻ quan ngại với nhóm ĐGGK về tiến độ các hoạt động và giải ngân của dự án.Nhóm ĐGGK không có đủ thời gian để đánh giá cụ thể các quan ngại này Tuy nhiên, đây cũng là mộtvấn đề cần được xem xét trong thời gian còn lại của dự án Kế hoạch hoạt động năm 2019 đã đưa

5 Báo cáo Giám sát Bom mìn 2019 – phần Việt Nam – Số Thương vong (Landmine Monitor Report 2019 – Vietnam – Casualties)

vào 22 hoạt động cho hỗ trợ nạn nhân bom mìn, nhiều hơn đáng kể so với các lĩnh vực khác Điềunày có vẻ không tương xứng, đặc biệt nếu so với phần kinh phí được phân bổ cho hợp phần này.4.5.5 Một số người được phỏng vấn cũng cho rằng dự án KVMAP nên mở rộng và cung cấp dịch vụcho cả người khuyết tật ở hai tỉnh Tuy nhiên, đề xuất này vượt khỏi phạm vi của dự án và khôngđược ủng hộ Tuy nhiên, các chính sách hỗ trợ và các công cụ như phần mềm đăng ký có thể dễ dàngđược chia sẻ ở cấp tỉnh thông qua Sở LĐTBXH vì lợi ích của tất cả người khuyết tật vì việc chia sẻ nàykhông mất chi phí cho dự án và sẽ giúp chuẩn hóa cách tiếp cận của tỉnh để hỗ trợ cho người khuyếttật Tuy nhiên, điều này không nên mở rộng sang việc dự án KVMAP cung cấp dịch vụ cho tất cảngười khuyết tật.

4.6 Quản lý Thông tin

4.6.1 Mục tiêu của hợp phần Quản lý thông tin là các quy trình và thủ tục cần vận hành một cáchhiệu quả và với hiệu suất cao, và được tích hợp đầy đủ với Hệ thống quản lý thông tin quốc gia Mụctiêu cũng bao gồm việc các nhà quản lý và người ra quyết định có quyền truy cập vào thông tin cầnthiết để giúp cho việc ra quyết định; trang thông tin điện tử được duy trì bền vững tại VNMAC và sẵnsàng tiếp tục vận hành độc lập sau khi dự án kết thúc Để hỗ trợ VNMAC tăng cường năng lực quản lýthông tin, dự án KVMAP hợp tác chặt chẽ với những nỗ lực của tổ chức Viện trợ nhân dân Na Uy(NPA) để xây dựng hệ thống thông tin hành động bom mìn quốc gia Hiện nay có sự hợp tác tốttrong vấn đề này và không có bằng chứng về sự trùng lặp Các quy định về quản lý thông tin cho dự

án KVMAP đã được ban hành và đã tổ chức tập huấn cho các cán bộ của VNMAC và ở các tỉnh, cũngnhư cho các đội khảo sát và rà phá Trang thông tin điện tử của VNMAC mới bắt đầu được cải tiến vềnội dung của dự án KVMAP và còn nhiều việc cần làm để hoàn thiện và giúp duy trì sau này

4.6.2 Ở cấp tỉnh, cần tiếp tục cân nhắc việc xây dựng hệ thống quản lý thông tin cho hoạt động khảosát, rà phá và GDNCBM, thông qua việc thu thập dữ liệu thực địa tại Ban chỉ huy công trường đểchuyển về cơ sở dữ liệu của VNMAC Liên quan đến tỉnh Quảng Bình, NPA và MAG cho biết họ sẽđược Hoa Kỳ tài trợ từ năm 2020 để hỗ trợ thành lập Trung tâm Hành động bom mìn Quảng Bình(QBMAC) và Đơn vị Quản lý Thông tin bom mìn Quảng Bình Điều này đã được chính quyền tỉnh đồng

ý MAG rất muốn đảm bảo rằng mô hình bền vững này được phát triển ở Quảng Bình Mặc dù cáchoạt động quản lý thông tin của KVMAP tại Quảng Bình chỉ tập trung ở cấp dự án, nhóm ĐGGK tinrằng điều quan trọng là KVMAP phải tham gia vào sáng kiến mới của NPA và MAG và hỗ trợ sáng kiếnnày Cán bộ KVMAP đã tham dự cuộc họp lập kế hoạch về việc thành lập QBMAC được tổ chức tạiQuảng Bình vào ngày 4 tháng 10 năm 2019 Cuộc họp có sự tham gia của các cán bộ tỉnh và tổ chứcphi chính phủ quốc tế và KVMAP nên duy trì việc tham gia vào quá trình này Những bài học kinhnghiệm trong quá trình này sau đó có thể được KVMAP áp dụng tại tỉnh Bình Định, nơi không có tổchức hành động bom mìn nào hoạt động

4.6.3 Nhóm ĐGGK đánh giá rằng quản lý thông tin là một lĩnh vực nên tập trung trong nửa sau của

dự án Công nghệ liên tục thay đổi và cải tiến, và các hoạt động quản lý thông tin có chi phí tương đốithấp và có thể nhanh chóng thực hiện Đối tác của KVMAP về vấn đề này là Trung tâm rà phá bommìn nhân đạo quốc tế Geneve (GICHD) vì họ xây dựng và cung cấp Hệ thống quản lý thông tin choHành động bom mìn (IMSMA) KVMAP cũng nên tiếp tục hợp tác chặt chẽ với NPA về quản lý thôngtin, và đưa ra nhiều cơ hội hợp tác với các công ty tại Việt Nam tham gia các hoạt động nhỏ hơn Câuhỏi về việc chia sẻ thông tin sẽ được đề cập trong phần 5

4.7 Ngân sách và Giải ngân

4.7.1 Ngân sách dự án là 20 triệu đôla Mỹ do KOICA hỗ trợ và 10 triệu đôla Mỹ bằng hiện vật doChính phủ Việt Nam đóng góp Tuy nhiên KOICA đã mua 3 ô tô trước khi UNDP tham gia dự án và giữmột số tiền cho hoạt động giám sát, do vậy KOICA sẽ chuyển giao số tiền thực tế là 19.827.000 đôla

Mỹ Bảng 2 trình bày thông tin về ngân sách hàng năm và tiến độ giải ngân cho tới nay

Năm Ngân sách ban đầu Ngân sách điều chỉnh Giải ngân thực tế

Bảng 2 Ngân sách và Giải ngân của dự án KVMAP giai đoạn 2018 -2020 (Đôla Mỹ)

4.7.2 Như có thể thấy trong Bảng 2, tỷ lệ giải ngân của dự án còn chậm Tới cuối năm 2019, sau gầnhai năm thực hiện dự án, chỉ có khoảng một nửa số tiền được giải ngân Như đã đề cập trước đó,điều này do thực tế là dự án đã không được ký cho đến tháng 2 năm 2018, và sau đó phải mất thờigian để thiết lập cấu trúc quản lý dự án và xây dựng các thủ tục, và cũng để bắt đầu các hoạt động ởcác tỉnh (nơi mà phần lớn ngân sách được sử dụng ) Dự án đã được đẩy mạnh trong suốt năm 2019

và ước tính gần 6 triệu đô la Mỹ sẽ được giải ngân trong năm nay Dự án sẽ không thể chi tiêu hơn 11triệu USD còn lại vào năm 2020, điều này dẫn đến việc thảo luận về thời hạn của dự án

4.8 Thời hạn của dự án

4.8.1 Trong các nghiên cứu khả thi ban đầu do KOICA thực hiện, thời hạn của dự án dự kiến là 5năm, với năm đầu tiên là thời gian để thiết kế dự án chi tiết Tuy nhiên, khi UNDP được chọn làm đốitác triển khai, thời hạn dự án đã được thỏa thuận là 3 năm, từ ngày 1 tháng 1 năm 2018 đến ngày 31tháng 12 năm 2020 Nhóm ĐGGK có quan điểm mạnh mẽ rằng thời hạn dự án nên được điều chỉnhthêm một năm cho đến ngày 31 tháng 12 năm 2021 Điều này là do một số lý do, bao gồm cả tiến độgiải ngân còn chậm, lo ngại về chất lượng khảo sát và rà phá khi các công việc này được triển khai gấprút để đạt mục tiêu về diện tích; và việc thực hiện các hoạt động nâng cao năng lực được xác địnhtrong Đánh giá năng lực sẽ cần có thời gian (và thậm chí vượt quá thời hạn của dự án này)

4.9 Quản lý Dự án

4.9.1 Dự án đã được UNDP và VNMAC quản lý một cách hiệu quả Đối với VNMAC đây là dự án hợptác quốc tế đầu tiên hoạt động trên tất cả các lĩnh vực của hành động bom mìn Đây cũng là lần đầutiên UNDP hợp tác với Bộ Quốc phòng và VNMAC UNDP mang tới các kinh nghiệm quốc tế và quytrình hành động bom mìn từ hơn 40 quốc gia, cùng với nền tảng vững chắc trong quản lý dự án Dự

án được thiết kế ban đầu dựa trên một số giả định, nhưng sau 18 tháng triển khai, tình hình thực tế

và vai trò của từng đối tác đã được hiểu biết tốt hơn Dự án cũng đối mặt với “sự khác biệt về cácquy trình hoạt động” – điều thường xảy ra khi hai tổ chức khác nhau làm việc cùng nhau trong một

dự án chung, nhưng mỗi tổ chức có một bộ quy tắc và quy trình chuẩn riêng

4.9.2 Với ngân sách tài trợ 20 triệu đôla Mỹ, KVMAP là một dự án lớn, và là dự án lớn nhất mà KOICAtài trợ tại Việt Nam và dự án lớn thứ hai mà UNDP tham gia Theo Tổ chức Giám sát bom mìn thìnguồn tài trợ quốc tế cho hành động bom mìn tại Việt Nam binh quân hàng năm là 10 triệu đôla Mỹ

kể từ năm 2013 tới nay (chưa tính tới tài trợ của KOICA).6 Nếu dự án KVMAP kéo dài lên 4 năm thìmức tài trợ hàng năm trung bình đã là 5 triệu đôla Mỹ, bằng một nửa nguồn tài trợ của tất cả cácnhà tài trợ khác

4.9.3 Một cấu trúc quản lý dự án phù hợp và hiệu quả đã được xây dựng Cơ quan cao nhất là Banđiều phối dự án chung (JPCC), bao gồm (theo văn bản) Giám đốc quốc gia của KOICA, Thứ trưởng BộQuốc phòng, Tổng giám đốc của VNMAC và Trưởng Đại diện thường trú của UNDP Trên thực tế, BộQuốc phòng đã ủy thác trách nhiệm của họ cho VNMAC và đã không tham dự các cuộc họp củaBĐPDA chung trước đây Nhóm ĐGGK đánh giá rằng Bộ Quốc phòng ban đầu được coi là thành viêncủa BĐPDA chung vì lý do chính đáng, và họ mang đến một quan điểm và các trách nhiệm khác khitham dự BĐPDA chung, bên cạnh vai trò quan trọng của VNMAC Việc quản lý KVMAP sẽ có lợi hơnnếu Bộ Quốc phòng tham dự các cuộc họp của BĐPDA chung

4.9.4 Theo Thỏa thuận thì BĐPDA chung sẽ tổ chức họp 2 lần mỗi năm, và điều này đã được thựchiện trong năm 2018 và 2019 Một số người được phỏng vấn cảm thấy rằng BĐPDA chung nên gặp

gỡ thường xuyên hơn, vì họ cảm thấy có sự chậm trễ của dự án trong khi chờ đợi các quyết định củaBĐPDA chung Nhóm ĐGGK thấy rằng điều này là không thực tế với vai trò của BĐPDA chung và tráchnhiệm của các thành viên BĐPDA chung Tuy nhiên, trong văn kiện dự án cũng đưa ra phạm vi đểBĐPDA chung xem xét các vấn đề và chấp thuận thông qua các cuộc họp từ xa hoặc trao đổi trên thưđiện tử7 Điều phù hợp trong thời gian tới, khi cần thiết thì BĐPDA chung có thể tổ chức các cuộc họpđột xuất từ xa

4.9.5 Việc quản lý dự án hàng ngày của Dự án được thực hiện bởi Ban quản lý dự án chung (JPMU),bao gồm đại diện của VNMAC và UNDP, trong đó mỗi bên bố trí một cán bộ của mình theo từng lĩnhvực chính BQLDA chung được đồng chủ trì bởi đại diện của UNDP và một trong các Phó Giám đốccủa VNMAC Trong năm 2018, các cán bộ quản lý dự án đã được tuyển chọn và được đào tạo; cáccông cụ như Sổ tay hướng dẫn thực hiện dự án đã được xây dựng BQLDA chung tiến hành họpthường kỳ hàng tuần và biên bản các cuộc họp được lưu giữ

5 ĐÁNH GIÁ VỀ BỐI CẢNH

5.1 Tầm quan trọng của dự án KVMAP trong lĩnh vực hành động bom mìn của Việt Nam

5.1.1 Như đã đề cập trước đây, KVMAP là một dự án quan trọng trong lĩnh vực hành động bom mìnViệt Nam Về ngân sách tài trợ, đóng góp KOICA chỉ đứng thứ hai sau Hoa Kỳ trong đóng góp của cácnhà tài trợ cho hành động bom mìn ở Việt Nam, và phạm vi của dự án cũng rộng hơn so với các dự

án khác, bao gồm tất cả các khía cạnh của hành động bom mìn Mặc dù NPA đang cung cấp một số

hỗ trợ xây dựng năng lực cho VNMAC (đặc biệt trong lĩnh vực quản lý thông tin), UNDP có vai tròtruyền thống hơn trong xây dựng năng lực Thông qua dự án này, UNDP có nhiều cơ hội để cung cấp

hỗ trợ phát triển năng lực một cách đa dạng hơn cho VNMAC

6 Tổ chức Giám sát bom mìn, Báo cáo 2019 – Việt Nam – Hỗ trợ cho Hành động bom mìn

7 “BĐPDA CHUNG có thể họp khi thấy cần thiết, ít nhất là 2 lần một năm Các cuộc họp cũng có thể tổ chức từ

xa nếu các thành viên không thể đến tham dự” Văn kiện dự án KVMAP, trang 15

5.1.2 Một vài ý kiến đã được đưa ra trong bối cảnh khảo sát và rà phá, rằng diện tích được khảo sáthoặc rà phá của dự án KVMAP là còn nhỏ so với diện tích Bộ Quốc phòng đang làm trên toàn quốc.Điều này có thể đúng về mặt số lượng, nhưng KVMAP đã tạo cơ hội quý giá cho VNMAC (và Bộ Quốcphòng) để đào tạo tập huấn cho các đội khảo sát và rà phá, cung cấp trang thiết bị và chuyển giaonhiều kinh nghiệm quốc tế tốt nhất (bao gồm Khảo sát phi kỹ thuật, Khảo sát kỹ thuật, Quản lý chấtlượng và Lựa chọn ưu tiên) cho hành động bom mìn vì mục tiêu nhân đạo Theo ý nghĩa đó, điềuquan trọng hơn từ dự án thí điểm này Bộ Quốc phòng có thể rút ra các kinh nghiệm và áp dụng rộnghơn ở Việt Nam Đây có thể là một yếu tố quan trọng nếu Việt Nam bước vào giai đoạn muốn gửi cácđội rà phá bom mìn tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc Bất kỳ đội ràphá bom mìn nào làm việc cho một nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc phải được đánh giábởi Dịch vụ hành động bom mìn Liên hợp quốc (UNMAS) để đảm bảo rằng họ tuân thủ Tiêu chuẩnhành động bom mìn quốc tế (IMAS).

5.2 Các yếu tố bên ngoài đối với dự án KVMAP

5.2.1 Có nhiều yếu tố bên ngoài tác động đến dự án KVMAP, tuy nhiên dự án KVMAP hầu như không

có khả năng ảnh hưởng tới các yếu tố này Một trong những yếu tố quan trọng nhất là khung pháp lýcủa Chính phủ Việt Nam đối với hành động bom mìn Lĩnh vực hành động bom mìn được đặt trongChương trình 504 ở tầm chính sách quốc gia Tuy nhiên, Ban chỉ đạo quốc gia của Chương trình 504

về hành động bom mìn gần đây đã được sáp nhập với Ban Chỉ đạo Quốc gia khắc phục hậu quả chấtđộc hoá học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam (Ban chỉ đạo 33) để hình thành nên BanChỉ đạo Quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam (Banchỉ đạo 701) Ở cấp quốc gia là cấp hoạch định chính sách thì hoạt động ưu tiên là thành lập Banchỉ đạo 701 và cũng là thành lập một cơ quan điều phối hoạt động cho cả việc khắc phục hậu quảchất độc hoá học và hành động bom mìn (tương tự như VNMAC) Một cơ quan mới là Trung tâmhành động quốc gia về xử lý chất độc và môi trường (NACCET) vừa được thành lập vào tháng 11 năm

2019

5.2.2 VNMAC được thành lập theo Chương trình 504 năm 2014, với vai trò điều phối hành độngbom mìn tại Việt Nam Tuy nhiên, cho tới năm 2019, Chính phủ mới ban hành Nghị định 188 Để Nghịđịnh này được thực thi, cần xây dựng và ban hành các thông tư khác nhau, và hiện nay dự thảoThông tư đang được xử lý Phải mất một khoảng thời gian đáng kể để các văn bản này được phêduyệt, điều này có tác động gây ra sự chậm trễ để VNMAC thực hiện đầy đủ vai trò điều phối đượcgiao Phạm vi và tiến độ hỗ trợ xây dựng năng lực mà KVMAP có thể cung cấp cho VNMAC cũng bịgiới hạn bởi các quyết định chính sách từ bên ngoài này Tuy nhiên, một số người tham gia phỏng vấnĐGGK đã ở Việt Nam trong một thời gian dài, nói rằng họ có thể thấy một số tiến bộ, đặc biệt là sựhiểu biết và thái độ của các cán bộ cao cấp của Chính phủ và VNMAC liên quan đến hành động bommìn

5.2.3 Một yếu tố bên ngoài khác có ảnh hưởng đến dự án là vai trò của các tỉnh Tất cả 63 tỉnh ở ViệtNam đều bị ảnh hưởng bởi bom mìn, vật nổ, vì vậy đây là cơ hội tốt để KVMAP hỗ trợ xây dựng môhình điều phối cấp tỉnh ở Quảng Bình và Bình Định và sau đó có thể áp dụng trong cả nước Mặc dùxem xét hoạt động của các cơ quan chính phủ Việt Nam không nằm trong phạm vi của ĐGGK, thực

tế cho thấy chính quyền cấp tỉnh có một số quyền tự chủ nhất định và quản lý các hoạt động trong

8 Chính phủ nước CH XHCN Việt Nam – Nghị định về quản lý và thực hiện hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn vật nổ sau chiến tranh – số 18/2019/ND-CP, ngày 1 tháng 2 năm 2019

tỉnh của họ Tại thời điểm hiện nay, dự án KVMAP chỉ liên quan đến vấn đề quản lý thông tin bommìn ở cấp tỉnh, nhưng có thể mở rộng phạm vi này hơn Sử dụng quản lý thông tin như một hướngtiếp cận, KVMAP có thể hỗ trợ các tỉnh thông qua cung cấp tư vấn và đào tạo về lập kế hoạch và lựachọn ưu tiên trong khảo sát và rà phá, quản lý chất lượng, báo cáo,… với mục đích giúp cấp tỉnhhướng tới việc thành lập các trung tâm hành động bom mìn của tỉnh, liên kết với VNMAC Hiện nayHoa Kỳ đã tài trợ cho NPA để thực hiện một số công việc lập cơ sở dữ liệu tại tỉnh Quảng Bình, đồngthời phối hợp với MAG xây dựng cơ chế điều phối của tỉnh KVMAP nên tiếp tục bám sát hoạt độngnày và hỗ trợ khi thích hợp.

5.2.4 Một lý do khác cho thấy chính quyền tỉnh khó tham gia vào dự án này là do các tỉnh đã khôngtham gia đầy đủ vào việc lựa chọn địa điểm khảo sát và rà phá trong quá trình xây dựng dự án Việclựa chọn chủ yếu là do VNMAC cùng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh thực hiện Điều này cho thấy có sựthiếu kết nối cụ thể giữa khảo sát và rà phá với hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội địa phương Đây cóthể là một bài học tốt cần tính tới nếu dự án có thêm một giai đoạn khác

5.2.5 Trường hợp của tỉnh Quảng Trị Tỉnh này có một Trung tâm hành động bom mìn của tỉnh (QTMAC) và đã nhận được rất nhiều hỗ trợ trực tiếp từ các nhà tài trợ quốc tế, đặc biệt thông qua các

tổ chức phi chính phủ quốc tế Theo một cách nào đó có thể hiểu đây là một quá trình song song vớinhững gì đang diễn ra ở cấp quốc gia và nhiều người được phỏng vấn cho rằng mô hình này khôngbền vững, vì gần như hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của nhà tài trợ quốc tế VNMAC cho biếtcho đến khi Nghị định và các Thông tư liên quan được ban hành, họ không có quyền kiểm soát đốivới QTMAC và không nhận được bất kỳ thông tin nào từ họ Tuy nhiên, ở cấp độ hoạt động có nhữngbài học quý giá được rút ra ở Quảng Trị, như quy trình khảo sát, chiến dịch GDNCBM, quản lý thôngtin,… khi được chia sẻ rộng rãi trong cộng đồng hành động bom mìn sẽ rất hữu ích Trước đâyKVMAP đã sử dụng QTMAC như một ví dụ và hợp tác với họ trong các hoạt động quản lý thông tin.Tuy nhiên, UNDP và VNMAC cần đảm bảo rằng họ tiếp tục cập nhật đầy đủ các hoạt động tại QuảngTrị và hợp tác với họ càng nhiều càng tốt

5.3 Nhóm Đối tác Hành động bom mìn

5.3.1 Nhóm Đối tác Hành động bom mìn (MAPG) được thành lập vào tháng 10 năm 2016 nhằm tăngcường hợp tác giữa Chính phủ Vệt Nam với các đối tác quốc tế Nhóm đã họp một lần vào tháng 3năm 2017, nhưng sau đó không có cuộc họp nào nữa được tổ chức do Chính phủ Việt Nam chưa bốtrí lựa chọn được cơ quan để tham dự Điều này thật đáng thất vọng, vì MAPG được dự định là mộtdiễn đàn nơi tất cả các nhà tài trợ cho hành động bom mìn tại Việt Nam có thể thảo luận về các vấn

đề trong toàn bộ lĩnh vực hành động bom mìn ở cấp quốc gia Bất cứ khi nào có thể, đặc biệt làUNDP, nên khuyến khích MAPG (hoặc diễn đàn khác giữa chính phủ và nhà tài trợ hành động bommìn) tổ chức các cuộc gặp gỡ thường xuyên

5.4 Nhóm công tác bom mìn

5.4.1 Nhóm công tác về bom mìn (LWG) là nhóm gặp gỡ không chính thức của các tổ chức phi chínhphủ quốc tế hoạt động trong hành động bom mìn tại Việt Nam để cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm.Thành viên của nhóm bao gồm NPA, MAG, tổ chức Cây hòa bình, DDG, IC, cũng như các quan sátviên của Chính phủ Vệt Nam Trong cuộc họp cuối cùng vào ngày 8 tháng 4 năm 2019, một trongnhững Phó Giám đốc của VNMAC đã đồng chủ trì cuộc họp của nhóm công tác Các đại diện của

KVMAP đã tham dự các cuộc họp của nhóm công tác kể từ khi bắt đầu dự án, điều này rất quantrọng, vì đây là một diễn đàn hữu ích để phối hợp với các đối tác và để tránh trùng lặp các hoạt động.

5.5 Tiếp cận thông tin dữ liệu

5.5.1 Một mối quan tâm chung của hầu hết tất cả những người được phỏng vấn là khó khăn trongviệc truy cập số liệu chính xác tại Việt Nam Nhóm ĐGGK không thể xác định bất kỳ tài liệu cụ thể nàocần được trích dẫn, nhưng thay vào đó là quan tâm nhiều hơn về văn hóa và thái độ chung đối vớiviệc chia sẻ dữ liệu tại Việt Nam Tổ chức Giám sát bom mìn (được coi là nguồn thông tin toàn cầu cóthẩm quyền nhất) đã nói về trường hợp Việt Nam như sau: ‘Ở cấp quốc gia, dữ liệu vẫn là một tháchthức đáng kể” Họ nói “Ngoại trừ tại tỉnh Quảng Trị, các tỉnh khác của Việt Nam có chương trình hànhđộng bom mìn nhưng chưa có cơ sở dữ liệu, vì vậy đơn vị hoạt động duy trì cơ sở dữ liệu riêng củahọ”.9

5.5.2 Bởi vì VNMAC là một tổ chức thuộc sự quản lý của Bộ Quốc phòng nên họ tuân theo sự chỉ đạocủa quân đội về bí mật và an ninh quân sự liên quan đến dữ liệu VNMAC không chia sẻ các thông tinnhư các báo cáo hàng năm, kết quả khảo sát, số liệu về rà phá bom mìn,… VNMAC cũng đang xúctiến xây dựng một đơn vị quản lý thông tin với dự định đây sẽ là cơ sở dữ liệu hành động bom mìnquốc gia và sẽ tích hợp thông tin từ tất cả các cơ sở dữ liệu khác NPA đang có một dự án xây dựng

cơ sở dữ liệu và hệ thống quản lý thông tin với VNMAC và họ có kế hoạch chuyển từ giai đoạn xâydựng sang giai đoạn triển khai vào năm tới Điều này, cùng với sự ban hành Thông tư mới, có thểgiúp đẩy nhanh việc thực hiện KVMAP nên tiếp tục đảm bảo rằng tất cả dữ liệu được thu thập thôngqua dự án đều sẵn sàng được công bố công khai, và cũng khuyến khích VNMAC cởi mở hơn trongviệc cung cấp dữ liệu từ các hoạt động khảo sát và rà phá trước đây

5.6 Lồng ghép giới

5.6.1 Lồng ghép giới hiện là một yếu tố quan trọng trong các chương trình hành động bom mìn trênthế giới Lồng ghép giới không chỉ có nghĩa là có lực lượng rà phá bom mìn là nữ giới, mà còn liênquan đến việc đảm bảo rằng quan điểm và nhu cầu của phụ nữ, nam giới, bé trai và bé gái được tínhđến khi thiết kế các dự án và lựa chọn các ưu tiên Ví dụ, khảo sát phi kỹ thuật cần đảm bảo rằngngười được hỏi khi thu thập dữ liệu bao gồm cả nam và nữ, và khi thu thập thông tin họ có đượcthông tin đó từ tất cả các thành viên của cộng đồng Các chương trình GDNCBM cần tính đến thái độ

và hành vi ứng xử cụ thể về giới đối với các nguy cơ, và các dự án hỗ trợ nạn nhân nên nhạy cảm vềgiới Việc thiết lập các ưu tiên trong rà phá giải phóng mặt bằng cần tính đến vấn đề giới, triển vọngviệc làm trong các dự án hành động bom mìn nên chú ý cho cả nam và nữ Kế hoạch hành động bommìn quốc gia Việt Nam 2010 - 2025 không đề cập đến tầm quan trọng của việc lồng ghép giới, hoặcđưa ra hướng dẫn về cách các hoạt động hành động bom mìn có thể đóng góp cho bình đẳng giới.5.6.2 Chương trình hành động về giới và bom mìn (GMAP - hiện là một phần của GICHD) đã tiếnhành đánh giá về giới trong hành động bom mìn tại Việt Nam vào tháng 6 năm 2015, và chuẩn bị mộtbáo cáo có tiêu đề “Báo cáo cơ sở về giới và đa dạng trong hoạt động bom mìn: Việt Nam“10 Đánhgiá tập trung chủ yếu vào tỉnh Quảng Trị, nhưng nó đã xem xét vấn đề binh đẳng giới ở cấp quốc gia.Thưc tế dự án KVMAP chưa bắt đầu vào thời điểm đó, nhưng Báo cáo có các thông tin và đề xuất có

9 Báo cáo Giám sát bom mìn 2019 – Việt Nam – Quản lý thông tin

10 Báo cáo cơ sở về giới và đa dạng trong hoạt động bom mìn: Việt Nam - Giới và Chương trình Hành động bommìn (GMAP) 6/ 2015

giá trị liên quan đến thực tế hiện nay, và KVMAP vẫn có thể sử dụng Báo cáo này để tăng cường cáckhía cạnh giới của dự án.

5.6.3 Báo cáo này đã đưa trình bày khá tốt về nội dung giới và hành động bom mìn Báo cáo nêu rõ

“Giới có ảnh hưởng đến việc tiếp xúc với bom mìn, vật nổ, và nguy cơ trở thành nạn nhân, đến khảnăng tiếp cận các dịch vụ y tế và tâm lý, đến tái hòa nhập kinh tế xã hội dài hạn, giáo dục nguy cơbom mìn, tới nhận thức và công việc trong hành động bom mìn Phụ nữ, trẻ em gái, trẻ em trai vànam giới bị ảnh hưởng khác nhau bởi bom mìn, vật nổ, và do đó cần được hỗ trợ theo những cáchkhác nhau

Do giới có các mô hình, vai trò và trách nhiệm đặc thù cụ thể riêng nên phụ nữ, trẻ em gái, trẻ emnam và nam giới thường nắm giữ thông tin khác nhau về các khu vực bị ô nhiễm hoặc nghi ngờ bị ônhiễm bom mìn trong cộng đồng của họ Nếu trong các hoạt động thu thập thông tin không thamvấn tất cả các nhóm theo giới thì một số thông tin quan trọng có thể bị bỏ qua Trong các lĩnh vựcnhư hỗ trợ nạn nhân và giáo dục nguy cơ bom mìn, giới xác định khả năng tiếp cận và tác động củacác hoạt động và dịch vụ, nơi phụ nữ thường phải đối mặt với nhiều hạn chế hơn so với nam giới.Phân biệt đối xử dựa trên giới tính đôi khi có nghĩa là khi thực hiện khảo sát, phụ nữ đã không đượctiếp cận để tham gia trả lời Kết quả điều này có nghĩa là các ưu tiên của họ - thường là các ưu tiêncủa con cái họ và sự sống còn của cộng đồng - có thể bị loại trừ Nâng cao nhận thức về giới tronglĩnh vực hành động bom mìn bao gồm quan điểm về giới trong các chính sách, thủ tục và hoạt động

sẽ giúp các can thiệp chính xác hơn, toàn diện và hiệu quả hơn”

5.6.4 Báo cáo GMAP đã đưa ra một số khuyến nghị về việc kết hợp các cân nhắc về giới vào các khíacạnh khác nhau của các chương trình hành động bom mìn, như phối hợp, ký kết hợp đồng, quản lýchất lượng, thiết lập ưu tiên, GDNCBM, hỗ trợ nạn nhân và giao cấp đất Báo cáo cũng lưu ý rằng tạiViệt Nam, Bộ LĐTBXH là đầu mối quốc gia chung cho tất cả các vấn đề về giới và họ đã thành lập mộtvăn phòng để điều phối các hoạt động Trong Báo cáo này, các khuyến nghị về phối hợp được liệt kêdưới đây, vì chúng có liên quan đến KVMAP, bao gồm:

Cần đảm bảo sự tham gia có hệ thống hơn của Vụ Bình đẳng giới thuộc Bộ LĐTBXH trong cơcấu quản trị của Trung tâm hành động bom mìn quốc gia Việt Nam (VNMAC) Các lĩnh vực hỗtrợ được xác định trong đó Vụ Bình đẳng giới có thể đóng góp bao gồm:

• Đánh giá và điều chỉnh các Tiêu chuẩn hành động bom mìn quốc gia Việt Nam theogóc độ giới và đa dạng

• Xem xét và sửa đổi Kế hoạch hành động bom mìn quốc gia giai đoạn 2010-2025 theogóc độ giới và đa dạng

• Phối hợp với tập huấn về phân tích giới nhằm cung cấp thông tin trong việc lựa chọn

ưu tiên tại cấp tỉnh

• Tích hợp vấn đề giới và hành động bom mìn vào các kế hoạch phát triển nông thôn

Kế hoạch hành động bình đẳng giới của các tỉnh

• Xây dựng các chỉ số và cơ chế bảo đảm rằng các kết quả và hệ quả từ hoạt độngHành động bom mìn góp phần đạt được các mục tiêu cụ thể được đặt ra trong Kếhoạch quốc gia về bình đẳng giới

5.6.5 Văn kiện dự án KVMAP có đề cập tới các vấn đề bình đẳng giới theo Khung đánh giá và giámsát của UNDP, điều này có nghĩa là bình đẳng giới là mục tiêu quan trọng của Dự án Nhưng Khungkết quả dự án lại không có bất kỳ hoạt động hoặc mục tiêu nào liên quan đến giới, cũng như trongcác kế hoạch hoạt động năm 2018 và 2019 (ngoại trừ một nội dung liên quan tới phụ nữ trong đoạn2.3.3.5 trong Kế hoạch hoạt động năm 2019) Tuy nhiên, từ việc xem xét các báo cáo có liên quan của

dự án KVMAP, nhu cầu của nữ giới và nam giới đã được tính đến trong các hoạt động của GDNCBM

và hỗ trợ nạn nhân Nghiên cứu KAP đã xem xét thái độ và hành vi của nam và nữ, và các dữ liệu thutập được từ các nạn nhân bom mìn được phân tách theo giới tính và độ tuổi Giới là một nội dungcần được xem xét trong nửa sau của dự án Nếu KVMAP được kéo dài thêm một năm và Khung kếtquả được sửa đổi thì đây là một cơ hội tốt để xem xét lại dự án từ góc độ giới KVMAP có thể tìmkiếm sự giúp đỡ của GMAP để hỗ trợ việc này nếu cần thiết Liên hợp quốc gần đây đã tái ban hành

‘Hướng dẫn lồng ghép giới trong chương trình hành động bom mìn’ và cung cấp bảng kiểm rất có ích

để đánh giá mức độ về lồng ghép giới trong dự án hành động bom mìn.11

5.7 Mối liên kết Hành động bom mìn với Phát triển

5.7.1 Nhìn chung, kết quả đầu ra của hành động bom mìn trên thế giới đã được đo lường rất tốtchẳng hạn như diện tích được khảo sát hoặc rà phá, số người được đào tạo GDNCBM, số nạn nhânđược hỗ trợ, Hành động bom mìn cũng đã cố gắng đo lường các kết quả, ở một chừng mực nhấtđịnh, nhưng vẫn hiếm khi chứng minh được tác động Điều này là do nhiều yếu tố, nhưng chủ yếu là

do các chuyên gia trong hành động bom mìn lại không phải là chuyên gia về phát triển, kinh tế haynông nghiệp, Đây là vai trò của các bộ trong chính phủ hoặc tổ chức như UNDP hoặc GICHD để cóthể thu hẹp khoảng cách và kết nối các hoạt động với nhau

5.7.2 Rõ ràng, Việt Nam đã thoát khỏi giai đoạn thực hiện vì mục tiêu nhân đạo trong Chương trìnhhành động bom mìn, và bước vào giai đoạn phát triển (và thậm chí là giai đoạn xử lý nguy cơ còn sótlại trong một số trường hợp, ví dụ như Quảng Trị) Do thời gian tham quan thực địa ngắn, nhómĐGGK không thể đưa ra ý kiến về quy trình thiết lập ưu tiên cho việc lựa chọn địa điểm khảo sát và ràphá, hay đánh giá kế hoạch dự định sử dụng đất và nhu cầu phát triển trong tương lai có được tínhtới hay không Một số người cũng bày tỏ quan ngại về việc các tỉnh chưa sẵn sàng cung cấp dữ liệuquy hoạch sử dụng đất cho mục đích lập Kế hoạch hành động bom mìn

5.7.3 Văn kiện dự án đã liên kết công việc của dự án với kế hoạch phát triển rộng hơn, như Kế hoạchPhát triển Kinh tế Xã hội giai đoạn 2016 -2020 với Ưu tiên 8 - nâng cao hiệu lực và hiệu quả của các

cơ quan quản lý nhà nước, Kế hoạch chiến lược của Liên hợp quốc 2017 - 2020 với Kết quả 4.1 vềtăng cường các thể chế chịu trách nhiệm, và Kế hoạch chiến lược của UNDP 2018 -2021 với Kết quả1.2.1 về tăng cường năng lực ở cấp quốc gia và địa phương để thúc đẩy phát triển kinh tế địaphương và cung cấp các dịch vụ cơ bản Những vấn đề này đã được đề cập trong Báo cáo hoạt động

dự án năm 2018

5.7.4 Năm 2017, UNDP New York và GICHD đã xuất bản một cuốn sổ tay có tựa đề “Không để ai bị

bỏ lại phía sau - Hành động bom mìn và các Mục tiêu phát triển bền vững”12 Nghiên cứu cho thấyhành động bom mìn đã đóng góp vào thành tích của 16 trong số 17 Mục tiêu phát triển bền vững vàđưa ra ví dụ cho từng hành động Nghiên cứu khuyến khích các quốc gia bị ảnh hưởng của bom mìn

11 https://unmas.org/en/gender-guidelines-mine-action-programmes

12 Không ai bị bỏ lại phía sau: Hành động bom mìn và các mục tiêu Phát triển bền vững, GICHD-UNDP, Geneva 2017

cố gắng xác định sự đóng góp của hành động bom mìn vào phát triển bền vững một cách rõ ràngtrong khuôn khổ mục tiêu phát triển bền vững quốc gia bằng cách đưa ra những đối sách quốc giaphù hợp nhất - như các mục tiêu, các chỉ tiêu và các chỉ số quốc gia GICHD và UNDP đã khởi xướngmột số nghiên cứu thí điểm ở Bosnia và Jordan để tiếp tục công việc này Nửa sau của dự án sẽ là cơhội để tăng cường mối liên kết giữa dự án và sự hỗ trợ để đóng góp vào việc đạt được các mục tiêuphát triển bền vững tại Việt Nam KVMAP cũng có thể liên hệ với UNDP quốc tế và GICHD để xemliệu có khả năng có một dự án thí điểm tại Việt Nam hay không Cũng đáng lưu ý rằng cả Campuchia

và Lào đã thêm một mục tiêu phát triển bền vững quốc gia số 18 vào danh sách dự án thí điểm, đặcbiệt là liên quan tới hành động bom mìn và vật nổ còn sót lại sau chiến tranh Tuy nhiên, cũng có mộtrủi ro rằng điều này dẫn đến Hành động bom mìn được coi là một dự án riêng biệt, thay vì cố gắngxác định sự đóng góp của hành động bom mìn để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững Nhómđánh giá giữa kỳ sẽ không có khuyến nghị về vấn đề này vì nó nằm ngoài phạm vi của đánh giá giữakỳ

5.8 Hợp tác khu vực và Hợp tác Nam-Nam

5.8.1 Việt Nam không đơn độc trong việc giải quyết hậu quả bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiếntranh Các nước láng giềng như Lào và Campuchia, cũng như Myanmar và Thái Lan đều phải đối mặtvới vấn đề này Chương trình rà phá bom mìn quốc gia ở Campuchia đã diễn ra từ năm 1992 và ở Lào

từ năm 1997 Mặc dù đã có nhiều cuộc trao đổi, hội thảo và tham quan học tập trong quá khứ,KVMAP vẫn nên tiếp tục tìm kiếm những cơ hội tốt tại khu vực để chia sẻ kinh nghiệm và trao đổithông tin

5.8.2 Nhóm ĐGGK được cho biết rằng có một Trung tâm hành động bom mìn khu vực ASEAN(ARMAC) có trụ sở đóng tại Phnom Penh, nhưng chưa có thông tin nào về hoạt động của nó Tuynhiên, khi tìm kiếm trên trang thông tin điện tử13 thì thấy rằng mục tiêu của Trung tâm này là hỗ trợcác quốc gia thành viên ASEAN trong nghiên cứu và chia sẻ kiến thức, và kể từ năm 2018 đã tổ chứcmột số hội thảo khu vực và có kế hoạch đào tạo nhiều hơn Thông tin cũng cho biết Việt Nam là đồngchủ tịch của Ban chỉ đạo ARMAC, đại diện bởi Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Việt Nam đã tham dựmột số sự kiện ARMAC, bao gồm cả việc VNMAC và UNDP đã tham dự hội thảo giáo dục nguy cơbom mìn được tổ chức tại Hà Nội vào giữa năm 2019 Đối với KVMAP, việc thiết lập mối quan hệ vớiARMAC và khuyến khích VNMAC tham gia các sự kiện liên quan do Trung tâm này tổ chức là một việcrất có ý nghĩa

5.8.3 KOICA gần đây đã phát động chương trình “Làng hòa bình” tại Seoul, nhằm mục đích liên kếthành động bom mìn với phát triển nông thôn và cung cấp hỗ trợ cho các nạn nhân ở Campuchia, Lào,Việt Nam và Myanmar KOICA có kế hoạch theo dõi hoạt động của chương trình này thông qua cáccuộc họp thường xuyên và cuộc họp hàng năm Mối liên kết giữa KOICA và UNDP (và KVMAP) ở đây

là rất rõ ràng và việc tích cực sử dụng diễn đàn này bởi các đối tác tại Việt Nam cũng như các nướckhác có liên quan nên được đẩy mạnh

5.8.4 Liên quan đến hợp tác Nam - Nam, trên toàn thế giới có hơn 40 nước có chương trình hànhđộng bom mìn quốc gia Hầu hết trong số này là do các tổ chức dân sự đảm nhận, nhưng cũng có cácquốc gia như Jordan, Lebanon, Yemen và Thái Lan là do quân đội quản lý Thành công nhất trong sốnày là Jordan đã tuyên bố rằng họ đã dọn sạch tất cả các bãi mìn Mặc dù ĐGGK không thể đưa ra

13 https://aseanmineaction.org/

được nhu cầu hoặc lý do cụ thể nào để Việt Nam và Jordan có thể hợp tác vào thời điểm này, nhưngcũng muốn lưu ý rằng một số nước cũng có chương trình hành động bom mìn do quân đội đảm nhận

và có thể chia sẻ những bài học kinh nghiệm khi có cơ hội

5.9 Về phía các nhà tài trợ

5.9.1 Chương trình hành động bom mìn ở Việt Nam nhận được sự hỗ trợ đáng kể của các nhà tàitrợ Trong danh sách các quốc gia tiếp nhận toàn cầu, Báo cáo giám sát bom mìn năm 2019 xếp ViệtNam là quốc gia nhận hỗ trợ đứng thứ 9 vào năm 2018 (ở mức 15 triệu USD) trong tổng số 47 quốcgia Năm nhà tài trợ đã đóng góp trung bình 10 triệu đô la Mỹ mỗi năm trong giai đoạn 2013-2017(chưa bao gồm tài trợ của KOICA cho KVMAP, vì dự án này bắt đầu vào năm 2018) Báo cáo giám sátbom mìn năm 201914 cho biết số liệu chi tiết của các nhà tài trợ vào năm 2017 như trong Bảng 3

5.9.3 Tổ chức Theo dõi hoạt động bom mìn cũng ghi nhận đóng góp của các quốc gia, và đây lànhững gì họ nói về Việt Nam: “Năm 2017, cũng như những năm trước, Việt Nam không có thông báo

về đóng góp quốc gia cho hành động bom mìn, nhưng những thông tin trên phương tiện truyềnthông cho biết Việt Nam đã chi 30 triệu đô la Mỹ mỗi năm cho công tác rà phá bom mìn Sự thiếucác thông tin rõ ràng và thiếu sự kiểm chứng khiến cho việc theo dõi chi tiêu của chính phủ cho hànhđộng bom mìn trở nên khó khăn”15 Đánh giá này là không tương xứng với việc Việt Nam rõ ràng đãđóng góp một lượng đáng kể các nguồn lực của mình cho hành động bom mìn trong nhiều năm qua

và hiện đang cung cấp 10 triệu đô la Mỹ hỗ trợ bằng hiện vật cho dự án KVMAP UNDP và KOICA nênkhuyến khích Việt Nam công bố những đóng góp quốc gia của riêng mình cho hành động bom mìn, vìđiều này sẽ khuyến khích các nhà tài trợ khi họ thấy có sự cam kết quốc gia Những đóng góp củachính phủ Việt Nam cho KVMAP được ghi lại và công bố rõ ràng, đây có thể là một cơ hội tốt đểChính phủ bắt đầu có công bố của mình

5.9.4 Liên quan đến mức độ nhận diện sự đóng góp của nhà tài trợ (Hàn Quốc), dường như không

có bất kỳ vấn đề gì Sự đóng góp của Hàn Quốc được thể hiện trong tên gọi của dự án và logo KOICAđược hiển thị trên tất cả các trao đổi và tài liệu liên quan của dự án Trong lĩnh vực này, các biển báo

và thông tin đều có hiển thị logo KOICA Trên thực tế, ở các tỉnh, những người làm việc cho dự án gọi

đó là “Dự án KOICA” chứ không phải là “dự án KVMAP”

14 Landmine Monitor 2019

15 Landmine Monitor 2019 – Vietnam – Support for Mine Action

5.10 Các Công ước quốc tế

5.10.1 Có một số công ước quốc tế liên quan đến bom mìn, bom chùm và vật nổ còn sót lại sauchiến tranh Hiện tại có liên quan nhất đối với Việt Nam là Công ước cấm mìn sát thương (APMBC) vàCông ước về cấm bom chùm (CCM) Ngoài việc cấm các loại vũ khí cụ thể, cả hai công ước này đều cócác điều khoản liên quan đến hỗ trợ cho các nạn nhân bom mìn Tuy nhiên, trong lĩnh vực hành độngbom mìn, Công ước về Quyền của Người khuyết tật (CRPD) được coi là công ước bao quát liên quanvới tất cả những người khuyết tật, bất kể họ bị khuyết tật từ nguồn nào Việt Nam không phải làthành viên của APMBC hoặc CCM, nhưng đã phê chuẩn CRPD vào năm 2015

5.10.2 Tài liệu của dự án KVMAP nêu rõ rằng dự án sẽ “đóng góp chiến lược cho… hỗ trợ tiến trìnhthực hiện và phê chuẩn các công ước quốc tế có liên quan, bao gồm các đầu vào cho các báo cáođịnh kỳ theo Công ước về Quyền của Người khuyết tật (CRPD) cũng như các nỗ lực phê chuẩn Côngước về cấm sử dụng, tàng trữ, sản xuất và chuyển giao các loại mìn sát thương và về việc phá hủychúng (Hiệp ước cấm mìn) và Công ước về cấm các loại bom chùm (CCM)”

5.10.3 Việc các công ước quốc tế không được đưa vào Điều khoản tham chiếu ĐGGK, và nhómĐGGK cũng không gặp các quan chức ở cấp hoạch định chính sách của Chính phủ Việt Nam (nhưTrưởng ban Chương trình 701, hoặc bất kỳ ai từ Bộ Ngoại giao hoặc Bộ Quốc phòng), vì vậy khôngthể có các ý kiến về định hướng của Chính phủ Việt Nam đối với các công ước này Trong những nămqua, Tổ chức Giám sát bom mìn đã liệt kê các đầu mối liên hệ và cuộc họp trong quá khứ giữa cácquan chức của Chính phủ và đại diện của các Công ước

5.10.4 Đối với APMBC, Việt Nam đã tuyên bố coi mìn sát thương là vũ khí tự vệ hợp pháp và đã việndẫn những lo ngại về an ninh biên giới là lý do không tham gia APMBC.16 Về CCM, các quan chứcchính phủ thường tuyên bố rằng họ đang nghiên cứu CCM, nhưng có rất ít tiến triển Việt Nam tuyên

bố ủng hộ các mục tiêu nhân đạo nhưng không thể xem xét tham gia cho đến khi tự tin rằng mình cóthể đáp ứng các nghĩa vụ của công ước, đặc biệt là liên quan đến việc rà phá tất cả các loại mìn chùmtrong vòng 10 năm17

5.10.5 ĐGGK chỉ có thể đưa ra quan sát rằng Việt Nam có thể được hưởng lợi từ việc tham gia CCM,đặc biệt là trong lĩnh vực huy động hỗ trợ của nhà tài trợ tăng lên (như trường hợp ở Lào là rất rõ).UNDP có thể tiếp tục hỗ trợ thúc đẩy Chính phủ Việt Nam trong việc xem xét các công ước quốc tếbằng cách cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho các chuyến thăm và sắp xếp các cuộc họp với cácquan chức công ước theo yêu cầu

5.11 Các tiêu chuẩn

5.11.1 Như đã đề cập trong Phần 4, dường như còn có một số hiểu lầm giữa những người được hỏi

về vai trò và việc áp dụng Tiêu chuẩn Hành động bom mìn Quốc tế (IMAS) trong chương trình hànhđộng bom mìn quốc gia IMAS có ba ứng dụng chính Đầu tiên, các tiêu chuẩn này được ban hànhnhư một hướng dẫn cho toàn bộ cộng đồng hành động bom mìn để giải thích về chất lượng côngviệc trong chương trình hành động bom mìn được phê duyệt Thứ hai, các tiêu chuẩn này là khuônkhổ để xây dựng các tiêu chuẩn hành động bom mìn quốc gia nhằm phản ánh chính xác hơn thực tế

và hoàn cảnh cụ thể của quốc gia đó Tiêu chuẩn hành động bom mìn quốc gia cần tính tới các nội

16 Báo cáo Giám sát Bom mình – Landmines Monitor Report, 2008, trang 1,050

17 Thông tấn xã Việt Nam - Vietnam News Agency, 12 tháng 3 2014

dung của IMAS; tuy nhiên không nhất thiết phải tuân theo mọi khía cạnh của IMAS Tiêu chuẩn quốcgia sẽ rất khác nhau giữa các nước, tùy thuộc vào tình hình thực tế Thứ ba, khi Liên hợp quốc hoặcmột số cơ quan quốc tế được công nhận khác phân tích về trách nhiệm và chức năng của cơ quanhành động bom mìn quốc gia, IMAS có thể được áp dụng trực tiếp làm tiêu chuẩn để xem xét chođến khi tiêu chuẩn quốc gia được công bố IMAS cũng có thể là cơ sở pháp lý để xây dựng hợp đồnggiữa các nhà tài trợ và các tổ chức thực hiện.

5.11.2 Rõ ràng, chương trình hành động bom mìn quốc gia Việt Nam thuộc trường hợp thứ hai Hiệntại Quy chuẩn Việt Nam là quá chi tiết và kỹ thuật để được coi là đủ tiêu chuẩn quốc gia, và được ápdụng cho khảo sát và rà phá bom mìn Cần phải làm nhiều hơn để hài hòa QCVN với các tiêu chuẩnquốc gia hiện tại (TCVN) trên cơ sở tham chiếu IMAS như một hướng dẫn Các tiêu chuẩn cũng cầnđược xây dựng để bao trùm tất cả các khía cạnh của hành động bom mìn, đó là khảo sát và rà phá,GDNCBM, hỗ trợ nạn nhân, GICHD đã ban hành một ấn phẩm có tiêu đề 'Hướng dẫn về Tiêu chuẩnhành động bom mìn quốc gia'18; đây là một công cụ hữu ích để soạn thảo các tiêu chuẩn quốc gia và

họ cũng tiến hành tổ chức các khóa đào tạo về chủ đề này Xây dựng các tiêu chuẩn quốc gia là mộtquá trình lâu dài và chi tiết cụ thể, có thể mất nhiều năm để hoàn thành KVMAP cần hỗ trợ trongquá trình này như là một phần của hỗ trợ đánh giá nâng cao năng lực đối với VNMAC

5.11.3 Thời điểm mà IMAS cần được áp dụng đầy đủ là khi Việt Nam quyết định đóng góp gửi cácđội rà phá bom mìn tham gia nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc Tất cả các tổ chức rà phábom mìn khi tham gia việc với các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình đều được tổ chức Dịch vụ hành độngbom mìn của Liên hợp quốc (UNMAS) đánh giá trước khi họ được chấp nhận và phải tuân thủ IMAS.Campuchia hiện có các đội rà phá bom mìn được Liên Hợp Quốc phân công làm việc ở Nam Sudan, vìvậy có thể tham vấn kinh nghiệm của họ (mặc dù, dự án hành động bom mìn của UNDP ở Campuchiakhông đóng vai trò gì trong việc Campuchia chuẩn bị tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình) UNDPViệt Nam nói riêng, và có thể cả KVMAP, có thể đóng vai trò hỗ trợ Việt Nam trong vấn đề này nếutình hình phát sinh Điều này sẽ bao gồm thiết kế một chương trình đào tạo dựa trên kinh nghiệmcủa các quốc gia khác hoặc tự thiết kế từ đầu nếu cần

6 CÁC PHÁT HIỆN CHÍNH

6.1 KVMAP là một dự án quan trọng trong lĩnh vực hành động bom mìn tại Việt Nam do kết nốiđược hai đối tác mới tham gia vào hành động bom mìn tại Việt Nam là KOICA và UNDP, do quy môngân sách của dự án và mức độ bao trùm toàn bộ các hoạt động của hành động bom mìn

6.2 Dự án đã mất một thời gian để bắt đầu vào năm 2018 (điều đó có thể hiểu được); nhưng hiện tại

dự án đang được triển khai với tiến độ nhanh hơn Dự án đang đi đúng hướng để đạt được các mụctiêu hoạt động Tuy nhiên vẫn còn đó câu hỏi về mục tiêu rà phá và hỗ trợ nạn nhân, cũng như vẫncòn nhiều việc trong xây dựng năng lực và quản lý thông tin

6.3 Tiến độ giải ngân của Dự án còn chậm so với kế hoạch, và tới cuối năm 2020 dự án khó có thểgiải ngân toàn bộ Việc kéo dài thời hạn dự án thêm một năm đến cuối 2021 mà không cần điềuchỉnh ngân sách là một lựa chọn tốt vì ba lý do: hiện nay tỷ lệ giải ngân còn thấp; lo ngại về chấtlượng công việc nếu các mục tiêu rà phá được thực hiện gấp rút; và còn có nhiều việc phải làm về

18 Hướng dẫn xây dựng tiêu chuẩn hành động bom mìn quốc gia (NMAS) – GICHD, 2016

tăng cường năng lực cho VNMAC (cần nhiều thời gian và thậm chí sẽ vượt quá thời gian dự án đãkéo dài)

6.4 Văn kiện dự án KVMAP được xây dựng dựa trên một số giả định Khi triển khai dự án và thuthập thêm các dữ liệu mới ở một số lĩnh vực nhất định thì tình hình thực tế đã trở nên rõ ràng hơn.Nếu dự án được điều chỉnh kéo dài thêm một năm, đây sẽ là thời điểm lý tưởng để xem xét lại cácmục tiêu dựa trên dữ liệu mới, thời gian kéo dài và các kinh nghiệm có được

6.5 Có một số yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến KVMAP và khả năng đạt dự án được mục tiêu đề ra

Ở cấp chính sách của chính phủ Việt Nam, lĩnh vực hành động bom mìn tiếp tục được quan tâm.Chương trình 504 đã được triển khai, nhưng do vừa được hợp nhất với Chương trình khắc phục chấtđộc hóa học (chương trình 33) để trở thành Chương trình 701, nên cần có những xem xét rõ ràng vềnội dung trong thời gian tới Nghị định 18 đã xác định rõ vai trò của VNMAC với tư cách là cơ quanđiều phối quốc gia đối với hành động bom mìn, nhưng bây giờ (các) thông tư phải được phê duyệt

để VNMAC có cơ sở tự tin bắt đầu thực hiện các nhiệm vụ được giao

6.6 VNMAC là một tổ chức tương đối mới và đã đạt được một số tiến triển trong thực hiện chứcnăng nhiệm vụ từ thành lập năm 2014 Tuy nhiên, VNMAC vẫn chưa hoàn toàn triển khai được toàn

bộ nhiệm vụ điều phối các hoạt động hành động bom mìn tại Việt Nam Điều này một phần là doVNMAC tập trung vào củng cố tổ chức và công việc hiện trường của họ, nhưng chủ yếu là do thờigian cần thiết để xây dựng và ban hành Nghị định 18 và (các) thông tư hướng dẫn Liên quan đếnviệc xây dựng năng lực cho VNMAC, hoạt động quan trọng nhất là hoạt động tự đánh giá năng lực đãđược thực hiện vào tháng 5 năm 2019

6.7 Chính quyền cấp tỉnh ở Việt Nam có mức độ tự chủ đáng kể Mô hình hành động bom mìn tạitỉnh Quảng Trị được tiến hành một cách khá độc lập và có ấn tượng theo nhiều cách Tuy nhiên, môhình hoàn toàn phụ thuộc vào tài trợ từ bên ngoài và không bền vững trong dài hạn Đây là cơ hộicho KVMAP để hỗ trợ các nhân tố phối hợp có tính thực tế và bền vững ở tỉnh Quảng Bình và BìnhĐịnh Đặc biệt đối với trường hợp Quảng Bình vì MAG và NPA chuẩn bị triển khai một lịch trình hỗtrợ chính quyền tỉnh thành lập một trung tâm hành động bom mìn cấp tỉnh

6.8 Mặc dù dự án đã tính đến vấn đề giới trong các hợp phần GDNCBM và hỗ trợ nạn nhân, nhưng

về tổng thể KVMAP chưa có sự can thiệp mạnh mẽ về giới Hiện đã có Hướng dẫn đánh giá về giớitrong Hành động bom mìn tại Việt Nam do GMAP thực hiện vào năm 2016 Nếu thời hạn dự án đượcđiều chỉnh thì cần đẩy mạnh lồng ghép vấn đề về giới trong các kế hoạch hoạt động các năm tiếptheo

6.9 Liên quan đến quản lý chất lượng, KVMAP đã thực hiện các bước để giới thiệu các hệ thốngquản lý chất lượng tốt, và đã tuyển dụng một cố vấn quản lý chất lượng làm việc trực tiếp tại tỉnh.Tuy nhiên, đối với VNMAC, xây dựng và triển khai quản lý chất lượng trong hệ thống của VNMAC làmột quá trình liên tục, lâu dài Đặc biệt, cần có sự hài hòa của các hệ thống tiêu chuẩn khác nhau, vàđây là một quá trình lâu dài, trong đó KVMAP có thể hỗ trợ thông qua hợp phần xây dựng năng lựccho VNMAC

6.10 Về các quan ngại liên quan đến sự bảo mật dữ liệu và việc không chia sẻ kịp thời các thông tin

là vấn đề của cả lĩnh vực hành động bom mìn chứ không chỉ hạn chế trong phạm vi dự án KVMAP.Việc thiếu dữ liệu chính xác, kịp thời và cập nhật đã tác động đến tất cả các khía cạnh của hành động

bom mìn từ lập kế hoạch, thiết lập ưu tiên, báo cáo, huy động nguồn lực, Tuy nhiên, thông qua cáchoạt động và kết quả của mình, KVMAP có cơ hội khuyến khích VNMAC và các cơ quan chính phủkhác công bố các dữ liệu một cách kịp thời Cụ thể, VNMAC nên tải lên và công bố các dữ liệu vềkhảo sát và rà phá theo thời gian thường kỳ Ngoài việc sử dụng trang web của VNMAC, dữ liệu nàycũng có thể được chia sẻ tại các cuộc họp của Nhóm làm việc bom mìn cũng như được công bố trongcác báo cáo hàng năm,

6.11 Hành động bom mìn là lĩnh vực còn gặp nhiều khó khăn trong việc đo lường kết quả và tácđộng của các hoạt động, và Việt Nam không phải là trường hợp ngoại lệ Tuy nhiên, KVMAP đã cónhững liên kết rõ ràng với các tài liệu quy hoạch và dự án phát triển rộng lớn và có liên quan ở ViệtNam, mặc dù báo cáo về kết quả vẫn cần được củng cố thông qua kiểm tra giám sát sau rà phá haycác nghiên cứu trường hợp, UNDP đã đóng vai trò dẫn dắt và hướng dẫn thông qua hoạt động liênkết hành động bom mìn với các mục tiêu phát triển bền vững, và dự án KVMAP có thể tận dụng cơhội này

6.12 Do MAPG đã không có các cuộc họp kể từ năm 2017, nên không có cơ chế chính thức nào chocác nhà tài trợ hành động bom mìn ở Việt Nam phối hợp với chính phủ hoặc phối hợp nhau UNDPcần khuyến khích MAPG gặp gỡ trao đổi đồng thời có thể cân nhắc xem còn có các phương thức khác

để phối hợp các nhà tài trợ, như tổ chức các cuộc họp không chính thức, các chuyến thăm cùngnhau của nhà tài trợ đến hiện trường, chia sẻ báo cáo,…

6.13 Dự án đang được UNDP và VNMAC quản lý tốt; có cấu trúc quản trị là phù hợp Dự án đã xâydựng được các quy trình phù hợp về quản lý, tài chính và mua sắm Báo cáo hoạt động đã đượcchuẩn bị chính xác và đúng thời gian

7 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

Ưu tiên cao

7.1 Dự án giải ngân còn chậm Vì vậy UNDP và KVMAP (trên cơ sở tham khảo ý kiến với KOICA) nênđồng ý càng sớm càng tốt việc phê duyệt kéo dài thêm một năm, không điều chỉnh chi phí trong thờigian dự án, cho đến ngày 31 tháng 12 năm 2021 Điều này nên được thực hiện trước cuối năm 2019

để KVMAP có cơ sở xây dựng kế hoạch cho hai năm tới Nếu dự án được điều chỉnh, thì khung kếtquả và các mục tiêu dự án sẽ cần phải được xem xét lại

7.2 Trong trường hợp thời gian dự án được điều chỉnh kéo dài, KVMAP sẽ cần xem xét lại khung kếtquả và các mục tiêu dự án Một số điểm chính đối với mỗi hợp phần có thể bao gồm:

1 Đối với hợp phần nâng cao năng lực cho VNMAC, Báo cáo tự đánh giá vào tháng 5 năm 2019

sẽ là cơ sở cho việc xây dựng các hoạt động mới VNMAC nên công bố Báo cáo tự đánh giá vàsau đó VNMAC cùng KVMAP xây dựng kế hoạch phát triển năng lực chi tiết Nội dung kếhoạch này nên bao gồm các hoạt động như xây dựng Kế hoạch hành động bom mìn quốc gia

2021 - 2025, Chiến lược hành động bom mìn quốc gia, cải thiện hệ thống lập kế hoạch và lựachọn ưu tiên, chiến lược huy động nguồn lực, hệ thống quản lý chất lượng và hài hòa các hệthống tiêu chuẩn

2 Các mục tiêu mới về khảo sát và rà phá cần được xây dựng cho thời gian kéo dài Các mụctiêu này cần dựa trên kết quả triển khai trước đó và nhu cầu được đánh giá ở các tỉnh

VNMAC cũng cần báo cáo với Bộ Quốc phòng về khả năng sẵn sàng điều động các đội khảosát rà phá tham gia dự án sau tháng 12 năm 2020, để tiếp tục làm việc trong năm 2021.VNMAC cần chia sẻ các tiêu chí ra quyết định trong lựa chọn ưu tiên để các bên liên quanđều hiểu rõ VNMAC cũng cần tiến hành các cuộc gặp thường xuyên hơn với chính quyền cấptỉnh để xem xét các tiêu chí và quyết định các ưu tiên mới.

3 Các hoạt động GDNCBM nên được tiếp tục thực hiện ở mức độ hiện tại với các đối tác.GDNCBM nên tiếp tục tập trung vào các nhóm mục tiêu đã được xác định trong khảo sát KAP.KVMAP nên nghiên cứu kỹ dữ liệu nạn nhân trong tám năm qua để xem có cần điều chỉnhđôi chút trong cách tiếp cận về GDNCBM hay không, ví dụ như tập trung vào các nhóm cónguy cơ cao KVMAP có thể thảo luận với GICHD về việc tham gia vào dự án EORE

4 Các chính sách và quy trình hỗ trợ nạn nhân bom mìn do KVMAP hỗ trợ cần được chia sẻ vớicác tỉnh và cho tất cả các đối tượng người khuyết tật, nhưng việc cung cấp dịch vụ hỗ trợvẫn nên chỉ tập trung vào các nạn nhân bom mìn UNDP nên xem xét các văn bản hành chínhcủa dự án với Bộ LĐTBXH để giảm bớt vướng mắc và đảm bảo thanh toán kịp thời cho cáchoạt động đã hoàn thành KVMAP nên xem xét số lượng hoạt động hỗ trợ nạn nhân trong kếhoạch hoạt động, vì số lượng các hoạt động có vẻ chưa tương xứng với các hợp phần kháccủa dự án và với ngân sách phân bổ cho hợp phần hỗ trợ nạn nhân

5 KVMAP tiếp tục hỗ trợ hợp phần quản lý thông tin cho VNMAC, cùng hợp tác với dự án NPA,

để nâng cao năng lực của Trung tâm Cơ sở dữ liệu của VNMAC, và có thể tăng lên khi dự án

đó chuyển sang giai đoạn thực hiện Việc xây dựng trang thông tin điện tử của dự án trongtrang VNMAC cần được hoàn thành Ở cấp tỉnh, việc thiết lập hệ thống quản lý thông tin tạicác Ban chỉ huy công trường cũng cần được tiếp tục

Ưu tiên trung bình

7.3 KVMAP cần tăng cường sự tham gia của các tỉnh trong hành động bom mìn tại hai tỉnh mục tiêu

Sử dụng quản lý thông tin là điểm bắt đầu, KVMAP có thể hỗ trợ các tỉnh thông qua tư vấn và đàotạo về lập kế hoạch và lựa chọn ưu tiên, quản lý chất lượng, báo cáo, với mục đích hướng tới việcthành lập các trung tâm hành động bom mìn của tỉnh và có kết nối với VNMAC Trọng tâm ban đầunên tập trung vào tỉnh Quảng Bình, nơi KVMAP sẽ tiếp tục hợp tác với MAG và NPA để hỗ trợ xâydựng một trung tâm hành động bom mìn bền vững của tỉnh Bài học kinh nghiệm này sau đó có thểđược áp dụng ở Bình Định

7.4 Là một phần trong hỗ trợ xây dựng năng lực cho VNMAC, KVMAP nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ bênngoài như GICHD và các đối tác liên quan khác, sau đó thiết lập một thời gian biểu để hỗ trợ VNMACtrong việc hài hòa các hệ thống tiêu chuẩn khác nhau hiện đang được áp dụng, thành một bộ Tiêuchuẩn hành động bom mìn quốc gia Việt Nam

7.5 Cần tăng cường lồng ghép giới trong các hoạt động của dự án; chú ý sử dụng các hướng dẫn cósẵn (chẳng hạn như đảm bảo rằng vấn đề giới được tính đến trong các cuộc khảo sát, thiết lập mức

độ ưu tiên, đảm bảo cơ hội việc làm bình đẳng, ) và sau đó đưa các khía cạnh về giới vào trong cácbáo cáo của dự án

7.6 KVMAP cần tăng cường mối liên kết giữa hành động bom mìn và phát triển bằng cách áp dụngcác công cụ lựa chọn mức độ ưu tiên, sử dụng các công cụ như kiểm tra sau rà phá, nghiên cứutrường hợp, và sau đó lập báo cáo so sánh với chương trình phát triển quốc gia có quy mô rộng

lớn hơn KVMAP cũng nên sử dụng hướng dẫn được đưa ra trong nghiên cứu về Hành động bom mìn

và các mục tiêu phát triển bền vững, và đánh giá xem liệu Việt Nam có thể được UNDP và GICHD cânnhắc là một dự án thí điểm về vấn đề này hay không

Ưu tiên thấp hoặc đang triển khai

7.7 Ở cấp quản lý cao cấp, UNDP cùng với VNMAC nên tích cực trao đổi với Bộ Quốc phòng tham giađảm nhận vai trò đồng chủ trì của BĐPDA chung

7.8 UNDP nên khuyến khích MAPG tổ chức các cuộc gặp thường xuyên hơn Đồng thời, UNDP nênxem xét các cách thức không chính thức khác để các nhà tài trợ có thể phối hợp hoạt động hànhđộng bom mìn của họ tại Việt Nam

7.9 KVMAP nên khuyến khích VNMAC cởi mở và minh bạch hơn trong việc chia sẻ thông tin, dữ liệu

Lý do là thông tin về ô nhiễm bom mìn, vật nổ đều mang tính lịch sử và không có ảnh hưởng đến anninh quốc gia hoặc các hoạt động quân sự hiện tại Tính minh bạch của dữ liệu sẽ giúp tốt hơn chohoạt động huy động nguồn lực

7.10 KVMAP nên tìm kiếm các cơ hội tốt ở cấp khu vực và toàn cầu để chia sẻ kinh nghiệm và traođổi thông tin Điều này có thể bao gồm thông qua các trao đổi song phương trong khu vực, với Trungtâm hành động bom mìn khu vực ASEAN mới được thành lập gần đây, thông qua chương trình “Lànghòa bình” của KOICA, hoặc với các quốc gia khác có Chương trình hành động bom mìn do quân độiđảm nhận

7.11 UNDP nên khuyến khích Việt Nam công bố và báo cáo về đóng góp của quốc gia trong lĩnh vựchành động bom mìn với các nhà tài trợ và Tổ chức Giám sát bom mìn

7.12 UNDP nên tiếp tục hỗ trợ và vận động Chính phủ Việt Nam nghiên cứu xem xét các công ướcquốc tế có liên quan, đặc biệt là công ước quốc tế về chống bom chùm, bằng cách cung cấp thông tin

và tạo điều kiện cho các chuyến thăm, cũng như sắp xếp các cuộc họp với các quan chức của Côngước theo yêu cầu

7.13 Một số hoạt động trong KVMAP, như nâng cao năng lực, GDNCBM, hỗ trợ nạn nhân và quản lýthông tin cũng cần tiếp tục được thực hiện tại Việt Nam, và vẫn sẽ cần thiết sau khi dự án này kếtthúc Ngay cả khi thời gian dự án được điều chỉnh cho đến cuối năm 2021, nên bắt đầu các cuộc thảoluận giữa UNDP, VNMAC và KOICA về khả năng có Giai đoạn II của dự án Trọng tâm của Giai đoạn IInên tập trung vào nâng cao năng lực cho VNMAC, hỗ trợ các tỉnh điều phối có hiệu quả hơn tronghành động bom mìn, lồng ghép giới và tăng cường mối liên kết giữa hành động bom mìn với pháttriển

E DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

F DANH SÁCH CÁC CÁ NHÂN ĐÃ THAM VẤN

G BIÊN BẢN CUỘC HỌP BÁO CÁO CUỐI ĐỢT KHẢO SÁTNGÀY 7 THÁNG 11 NĂM 2019

PHỤ LỤC A: LÝ LỊCH CỦA TƯ VẤN QUỐC TẾ VÀ TƯ VẤN TRONG NƯỚC

1 TƯ VẤN QUỐC TẾ - ÔNG IAN MANSFIELD

Ian W Mansfield Thạc sỹ

24 Buderim Avenue, Alexandra Headland, Queensland, 4572, Australia

Tel cố định: 07 5477 7667 Mobile : 0418 304 100

E-mail: ian.w.mansfield@gmail.com

KINH NGHIỆM CÔNG TÁC:

Tư vấn – từ 6/2011 tới nay

Tôi hiện đang làm việc như một nhà tư vấn chuyên về các vấn đề phát triển, phục hồi sau xung đột,cứu trợ nhân đạo và hành động bom mìn Một số ví dụ về các hoạt động tư vấn gần đây của tôi đượcliệt kê dưới đây

Trong suốt năm 2017 và 2018, tôi đã tham gia làm tư vấn bán thời gian cho Trung tâm quốc tế nhânđạo về rà phá bom mìn Geneva (GICHD) để hỗ trợ Chính phủ Quần đảo Solomon xây dựng luật pháp,chiến lược quốc gia và tiêu chuẩn quốc gia, để giúp họ giải quyết tốt hơn mối đe dọa ô nhiễm UXOcòn sót lại từ Thế chiến II Trong năm 2016 và 2017, tôi đã thực hiện một loạt các chuyến thăm tớiTajikistan, khi làm tư vấn cho UNDP, để đánh giá và hướng dẫn các nỗ lực của chính phủ đối với việc

rà phá dọn sạch các quả mìn và UXO còn lại ở Tajikistan Vào năm 2015, tôi đã xem xét về cơ bản vàđánh giá cho UNDP New York, với mục đích xác định rõ hơn vai trò toàn cầu của UNDP trong hànhđộng bom mìn Vào năm 2014, tôi đã thực hiện một nhiệm vụ đánh giá và cung cấp tư vấn lập kếhoạch cho chính phủ Kiribati (ở Thái Bình Dương) để phát triển chính sách UXO quốc gia Cuối năm

2013, tôi là thành viên của một nhóm đánh giá cho UNDP Việt Nam với tiêu đề Các lựa chọn chiếnlược để huy động các nguồn lực tài chính và tăng cường quan hệ đối tác cho Chương trình UXO ViệtNam 2011

Vào năm 2011, tôi đã thực hiện một đánh giá chính giữa kỳ về Chiến lược hành động bom mìn 2010

-2014 của Úc cho Cơ quan viện trợ của chính phủ Úc Tôi cũng đã thường xuyên thực hiện các đánhgiá và viết sách và tài liệu về hành động bom mìn cho GICHD Từ năm 2012, tôi đã làm việc trên cơ

sở bán thời gian với tư cách là Ban thư ký của nhóm nhà tài trợ không chính thức - Nhóm hỗ trợhành động bom mìn (MASG), bao gồm việc sắp xếp một cuộc họp của nhà tài trợ bom mìn ở Geneva

và New York mỗi năm Công việc này với tư cách là Ban thư ký MASG hiện đang tiếp tục

Phó giám đốc/ Trưởng nhóm hoạt động, Trung tâm quốc tế rà phá bom mìn vì nhân đạo Geneva (GICHD) – từ 7/2002 đến 5/ 2011

Trong vai trò này, tôi chịu trách nhiệm xây dựng chính sách và hoạch định chiến lược trong Trungtâm, cũng như cho tất cả các hoạt động nghiên cứu, kỹ thuật và nghiên cứu Tôi cũng chịu tráchnhiệm phân tích các lĩnh vực công việc hiện có và tiềm năng cho Trung tâm, cùng với việc quản lý cáchoạt động tư vấn, đánh giá và tư vấn đang diễn ra

Trong chín năm tại GICHD, tôi đã tham gia trực tiếp vào tất cả các khía cạnh của quản lý cấp cao củaTrung tâm - nơi có ngân sách hàng năm khoảng 13 triệu AUD và 50 nhân viên (www.gichd.org) Tôitrực tiếp giám sát sự thay đổi đối với quá trình lập kế hoạch và báo cáo chiến lược dựa trên cơ cấuhiệu quả hơn Nhiệm vụ hoạt động của tôi liên quan đến việc đi lại thường xuyên và liên lạc với các

bộ trưởng chính phủ và chính quyền quốc gia của các nước đang phát triển, các quan chức cấp caocủa các cơ quan Liên Hợp Quốc, NGO, v.v để xây dựng các chương trình hỗ trợ và phát triển Tôi đãliên lạc với các tổ chức tài trợ và thương lượng các thỏa thuận tài trợ với nhiều cơ quan chính phủ.Tôi chịu trách nhiệm về chất lượng của tất cả các ấn phẩm và báo cáo do Trung tâm công bố vàthường xuyên nói chuyện tại các Hội nghị quốc tế liên quan đến phát triển, Luật nhân đạo quốc tế vàcác vấn đề giải trừ quân bị Trong thời gian tại GICHD, tôi là thành viên của một số Hội đồng hoặc Hộiđồng của các tổ chức quốc tế khác nhau, và trong một số năm là Đại sứ danh dự cho ACTIONAIDAustralia Vào tháng 6 năm 2010, tôi đã trở thành Thành viên của Hội Úc (AM) trong Danh sách Danh

dự nhân ngày Sinh nhật của Nữ hoàng

Trưởng nhóm (cấp D1), Hội đồng ngăn chặn khủng hoảng và Khôi phục, Trụ sở chính UNDP, New York – từ 7/1998 đến 6/ 2002

Trong bốn năm của tôi trên cương vị này, tôi đã góp phần phát triển một số chính sách lớn, chẳnghạn như chính sách của UNDP về phòng ngừa khủng hoảng và phục hồi, hay các chính sách của LiênHợp Quốc về hành động bom mìn Tôi cũng là thành viên của nhóm Điều phối liên ngành của Liênhợp quốc Tôi thường xuyên liên lạc với các cơ quan khác của Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế

về một loạt các vấn đề, bao gồm cả việc thực hiện Công ước cấm mìn sát thương Tôi đã chấp bútchính sách của UNDP về hành động bom mìn, và chịu trách nhiệm cung cấp tư vấn và hỗ trợ cho cácVăn phòng khu vực và Văn phòng UNDP quốc gia về việc thành lập các chương trình hành động bommìn quốc gia tổng hợp

Số quốc gia nhận trợ giúp hành động bom mìn của UNDP đã tăng từ bốn lên 12 nước trong nhiệm kỳcủa tôi Tôi liên lạc và trao đổi thường xuyên với các nhà tài trợ về tất cả các vấn đề của các nguồn tàitrợ của chương trình UNDP, với nguồn ngân sách đạt trên 60 triệu USD vào năm 2001 Bên cạnh đó,tôi đã thành lập một khóa đào tạo quản lý cho Trường đại học của Anh, và thiết lập một chươngtrình giao lưu Nam-Nam

Quản lý chương trình, Trung tâm bom mìn Liên hợp quốc, Sarajevo, Bosnia Herzegovina – từ tháng

3 đến tháng 6 năm 1998

Cố vấn quản lý Chương trình, UNDP, Vientiane, Laos – từ 1/1996 tới 3/1998

Quản lý chương trình, Trung tâm bom mìn Liên hợp quốc tại Afghanistan – từ 1/1992 tới 12/1995 Tham gia nghĩa vụ quân sự trong quân đội Úc – từ 1/1971 tới 7/1994

Trong thời gian tại ngũ, tôi đã làm việc tại vị trí khác nhau từ chỉ huy tới công tác hiện trường, đàotạo và công tác tại sở chỉ huy trung tâm Chức vụ cuối cùng của tôi là Sĩ quan Chỉ huy của Đội Huấnluyện Quân đội Úc ở Pakistan, tôi có trách nhiệm là chỉ huy quốc gia đồng thời làm việc cho Liên HợpQuốc Tôi đã được trao tặng huân chương Chữ thập Phụng sự và Chinh phục (CSC) trong danh sáchDanh dự Ngày Vinh danh nước Úc năm 1993 vì thành tích của tôi trong cương vị này Trong thời giantại ngũ, tôi đã giữ các chức vụ tại hầu hết các bang của Úc, cũng như Canada, Pakistan, Papua NewGuinea và Hoa Kỳ

TRÌNH ĐỘ GIÁO DỤC: Thạc sỹ quản trị kinh doanh, Kỹ sư cơ khí dân sự, Học viện RMC Duntroon.

Vào năm 2016, tôi đã xuất bản một cuốn sách có tiêu đề “Bước vào cánh đồng bom mìn”, tổng hợp

20 năm kinh nghiệm của tôi khi làm việc với Liên Hợp Quốc và các cơ quan khác trong lĩnh vực hànhđộng bom mìn

KINH NGHIỆM QUỐC GIA: Tôi đã sống và làm việc tại các quốc gia sau: Afghanistan, Canada, Bosnia,

Lào, Pakistan, Papua New Guinea, Thụy Sĩ và Hoa Kỳ Tôi cũng đã đi công tác rộng rãi đến hầu hếtChâu Á (bao gồm Campuchia và Việt Nam), Châu Phi và Đông Âu

(Cập nhật ngày 22/7/ 2019)

2.TƯ VẤN TRONG NƯỚC – ÔNG NGUYỄN XUÂN NGUYÊN

TÊN: NGUYỄN XUÂN NGUYỄN; Địa chỉ: 101 Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội, Việt Nam

Điện thoại: 0983945049 Địa chỉ Internet: nguyentmnew @ gmail.com

Giới tính: Nam; Ngày sinh 06 tháng 3 năm 1955; Quốc tịch: Việt Nam;

Quyền công dân khác: không; Tình trạng hôn nhân: Hôn nhân Công ty liên kết với (nếu có, bao gồmtên công ty, người liên hệ và số điện thoại)

TÓM TẮT KINH NGHIỆM; Lĩnh vực chuyên môn: - Phụ nữ tham gia lập kế hoạch, giám sát phát triểnđịa phương - Dịch vụ ngân hàng cho người nghèo và dân tộc thiểu số - Chương trình tín dụng vi môcho phụ nữ nghèo - Thúc đẩy NGO địa phương trao quyền cho phụ nữ nông dân, tham gia và đổi mớitrong sản xuất lúa gạo - NGO quốc tế xây dựng năng lực cho tổ chức địa phương - Cải cách hànhchính công - Giám sát và đánh giá dự án - Tài chính cho bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học - Đàotạo nâng cao năng lực cho các tổ chức địa phương; Xây dựng năng lực dịch vụ công cộng, lập kếhoạch dựa trên kết quả đầu ra

NGÔN NGỮ; Đọc Nói Viết : Tiếng Việt (tiếng mẹ đẻ) 1 1 1; Tiếng Anh 1 2 2, tiếng Nga 1 4 4 (theothang điểm từ 1 đến 5; 1 - xuất sắc; 5 - cơ bản)

TÓM TẮT KINH NGHIỆM CÔNG VIỆC LIÊN QUAN

- Dự án Giảm nghèo Tây Nguyên, 2014-2019, WB-MARD Dự án tập trung hỗ trợ 130 xã nghèo nhất ởTây Nguyên để cải thiện sinh kế, giảm nghèo thông qua đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ kỹ thuật , xâydựng năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu Chuyên gia quốc gia về giám sát dự án và đánh giá tácđộng kinh tế xã hội Nhiệm vụ chính: thực hiện khảo sát năng lực thể chế địa phương để cải thiệnsinh kế Mức phí hàng ngày 2.000.000 đồng; Tháng 6 - Tháng 8 năm 2017 Liên hệ: ông Phạm Dũng,

Đánh giá tài chính cho bảo tồn đa dạng sinh học ở Việt Nam Cục bảo tồn đa dạng sinh học, MONRE.Tháng 8 năm 2014 - Tháng 4 năm 2015 (3 tháng) Trưởng nhóm Nhiệm vụ chính: Đánh giá tài chínhcho bảo tồn đa dạng sinh học; Phân tích các nguồn tài chính và cấu trúc tài chính để bảo tồn đa dạngsinh học trong giai đoạn 2008-2014; Ước tính nhu cầu tài chính và các thiếu hụt tài chính để thựchiện Chiến lược đa dạng sinh học quốc gia Việt Nam 2014-2020 và tầm nhìn đến năm 2030 Người

liên hệ: Bà Hoàng Nhân, hoangnhan.bca @ gmail; Phó Giám đốc VEA, MONRE; Ông Nguyễn Bà Tú,Phòng Quản lý tài nguyên di truyền và an toàn sinh học Đa dạng sinh học, Cục bảo tồn – Tổng cụcquản lý môi trường Việt Nam, MONRE Địa chỉ: Phòng B213 - 10 Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội,Việt Nam; Điện thoại: 04.3795.6868 máy lẻ 3117; Di động: 0932,79.66,68; Email: tunguyen1003 @gmail.com; tunguyen1003@vea.gov.vn.

Dự án Nâng cao chất lượng và an toàn nông sản và khí sinh học Công ty tư vấn đầu tư (INCO) - Bộ

NN & PTNT - ADB Tư vấn quốc gia về tổ chức và giám sát/đánh giá dự án Tháng 3 đến tháng 8 năm

2014 Nhiệm vụ chính: xây dựng kế hoạch giám sát, hỗ trợ lập chỉ số giám sát, thực hiện khảo sátthực địa Phí tư vấn hàng ngày 3 triệu đồng Người liên hệ: Ông Lê Chí Cường, phó giám đốc, 24/61Thái Hà, Đống Đa, Hà Nội; điện thoại 04 5373262; lechicuong1969 @ gmail.com; Chị Phương Linh, hỗtrợ chương trình, incoproject @gmail.com;

Đánh giá nâng cấp khả năng dự báo mưa, bão và sét của Tổng cục khí tượng thủy văn quốc gia FCGInternational Ltd., Osmontie 34, FI-00610 Helsinki, Phần Lan 15 ngày làm việc trong tháng 3-tháng 4năm 2014 Tư vấn quốc gia về bối cảnh quốc gia, phân tích kinh tế và điều phối viên đánh giá Nhiệm

vụ chính: chuẩn bị và theo dõi kế hoạch đánh giá, giữ liên lạc với đối tác địa phương, thu thập thôngtin liên quan, cung cấp phân tích bối cảnh kinh tế xã hội và thể chế địa phương cho báo cáo Phí tưvấn hàng ngày 200 EURO Người liên hệ: Bà Marjeta Rezarta, Giám đốc dự án, Chương trình chủđộng, FCG International Ltd, Osmontie 34, P.O.Box 950, FI-00601 Helsinki, FinlandMobile: +58504395615; Fax: +58 10 409 4453; Skype: rezarta.marjeta; Email: rezarta.marjeta@fcg.fi

Dự án Hành lang bảo tồn đa dạng sinh học tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng - GMS-FBP VietnamGEF- Giám đốc điều hành: Tài liệu chứng thực: Tích hợp bảo tồn đa dạng sinh học, khả năng đối phóvới biến đổi khí hậu và quản lý rừng bền vững trong cảnh quan Trung bộ TA-7459 REG; Tháng 8 -12/2013 Nhiệm vụ thiết kế dự án tập trung vào nâng cao năng lực quản lý rừng ở vùng lõi và vùngđệm của 7 khu bảo tồn tại 3 tỉnh Quảng Nam, Thừa Thiên Huế và Quảng Trị ở miền trung Việt Nam

Hỗ trợ chuyên gia SFM / REDD + và thanh toán cho các dịch vụ môi trường (PES); Tư vấn trong 3tháng cho phát triển các mô hình PES / PFES và SFM Phí tư vấn hàng ngày USD150 Liên hệ: ÔngMalcolm Jansen, trưởng nhóm, mjansen217@verizon.net; Bà Bùi Hòa Bình, Điều phối viên dự ánMONRE từ, binhhoabui@yahoo.com;

Dự án Dự án tài chính nông thôn lần thứ ba - Đánh giá tác động kinh tế xã hội cuối dự án; Ngân hàngđầu tư và phát triển Việt Nam - Trung tâm giao dịch III WB - MKE; Tháng 8 năm 2013 - Tháng 9 năm

2014 Tư vấn quốc gia về khảo sát tài chính nông thôn Phí tư vấn hàng ngày USD105 Liên hệ: BàTrần Ngọc Diệp, Cán bộ chương trình, diep.tran@mekongeconomics.com; Kinh tế Mê Kông, 9B NgôYên Thế ׀ Nguyễn Thái Học, quận Đống Đa, Hà Nội, Việt Nam; Tel : (84 4) 3759 0009 ׀ Fax: (84 4) 3747

5959 Di động: (84) 9013052428, www.mekongeconomics.com;

Nghiên cứu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững Hội đồng doanh nghiệpViệt Nam vì sự pháttriển bền vững (VBCSD) -VCCI Tháng 12 năm 2011 Bà Phan Thị Mai Hiền, Điều phối viên, Tầng 4, Tòanhà VCCI, 9 Đào Duy Anh, Hà Nội, Việt Nam, tel 84 4 35772700; mobile 84 904220623;hienptm@vcci.com.vn; www.vbcsd vn;

Chương trình đổi mới nông nghiệp và khả năng phục hồi (FLAIR); Oxfam America - Cục Bảo vệ Thựcvật Bộ NN & PTNT Chương trình tại 6 tỉnh Yên Bái, Phú Thọ, Thái Nguyên, Hà Nội, Nghệ An, Hà Tĩnhtại Việt Nam để áp dụng sáng kiến đổi mới nông nghiệp, phát triển năng lực cộng đồng, tăng cườngbảo vệ thiên nhiên, giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu Thời gian 2011-2012 Tư vấn quốc gia về

điều phối chương trình, nâng cao năng lực cộng đồng, truyền thơng Liên hệ ơng Linh Phạm, Cán bộgiám sát chương trình, LPham@OxfamAmerica.org; Bà Lê Minh, Đại diện Quốc gia, Oxfam America;

22 Lê Đại Hạnh, Hà Nội, VIỆT NAM; T: + 84 4 3945 4406 (máy lẻ: 117) l F: + 84 4 3945 4405 l M: 08:00

904 333 998; www.oxfamamerica.org; http://vietnamsri.wordpress.com;

leminh@OxfamAmerica.org; Ơng Ngơ Tiến Dũng, ipmppd@fpt.vn;

Quản trị tốt và hành chính cơng (GOPA) Hỗ trợ cải cách hành chính cơng ở 5 tỉnh Điện Biên, Lai Châu,Lào Cai, Đăk Lăk, Đăk Nơng DANIDA - MCaD 2005-2014 Tư vấn lập kế hoạch cải cách hành chínhdựa trên kết quả, thúc đẩy sự tham gia; Phí tư vấn hàng ngày 3 triệu đồng Liên hệ ơng Nguyễn KhắcHùng, Giám đốc, Cơng ty cổ phần Quản lý phát triển năng lực MCaD; Di động: 0914773377/0903253392; Email khachung.mcad @ gmail

The Innovation Partnership Programme(IPP) to strengthen the National Innovation System (NIS) ofVietnam MFA of Finland and MOST of Viet Nam MTR mission May-June 2011 National Consultant

on Program M&E Daily rate 150 EURO Contact Ms Marja Laine, Project Director, FCG FinnishConsulting Group Ltd, Osmontie 34, P.O.Box 950, FI-00601 Helsinki Tel +358 10 409 4429, Mobile:+358 40 837 8153 Fax +358 10 409 4453,www.fcg.fi; Marja.Laine@fcg.fi; Mr Robert (Bob) Stephen,team leader, bobday@nonzero-sum.net; Mr KUUKASJÄRVI Lauri Juhani, team member,lauri.kuu@phnet.fi;

Dự án cải cách hành chính cơng tỉnh Ninh Bình Tháng 9 - 12 năm 2010 Đại sứ quán Na Uy tại ViệtNam Tư vấn xây dựng các chỉ số giám sát và đánh giá Nhiệm vụ là hợp tác với các đối tác địaphương để phát triển các chỉ số giám sát và đánh giá cho phát triển địa phương, xĩa đĩi giảm nghèo

và quản trị Liên hệ người Hùng Vũ Thanh vuthanhhung@hotmail.com; Vân Đinh Ngọc vandinhngoc

@ gmail.com;

Đánh giá sự tham gia vào quá trình lập kế hoạch mới ở cấp huyện trong tỉnh Cao Bằng Sở nội vụ và

Sở KHĐT tỉnh Cao Bằng Hỗ trợ dự án cải cách hành chính tại tỉnh Cao Bằng SPAR-CB 2007-2010được tài trợ bởi Cơ quan Phát triển Thụy Sỹ (SDC) Tháng 10 năm 2010

Lựa chọn thị trường theo quan điểm về giới và lập bản đồ cho các can thiệp của Oxfam tại tỉnh LàoCai Oxfam Hồng Kơng Trưởng nhĩm Tiến hành khảo sát, đào tạo và thảo luận nhĩm tập trung vàolựa chọn hàng hĩa mục tiêu và tiềm năng phát triển hàng hĩa hỗ trợ phụ nữ và người nghèo cảithiện sinh kế Tháng 6 - Tháng 7 năm 2010 Liên hệ với ơng Nguyễn Quang Đơng,NQDong@oxfam.org.uk; điện thoại 84 4 39454362 (máy lẻ 119)

Chương trình hỗ trợ đánh giá nhiệm vụ tại Việt Nam Bộ Ngoại giao Phần Lan Cơng ty BAASTAL vàĐại sứ quán Phần Lan Tháng 5-tháng 6 năm 2010 Phí tư ván hàng ngày USD 180 Điều phối vậnhành chương trình tại Hà Nội và các tỉnh: liên hệ với tổ chức địa phương, phiên dịch, sắp xếp cáccuộc họp, cung cấp thơng tin về bối cảnh quốc gia Liên hệ bà Isalyne Cỏteaux,

isalyne.couteaux@baastel.com;

Dự án Tiếp tục Phát triển chương trình sinh kế OHK-OGB chung tại huyện Đăk Glong, tỉnh Đăk Nơng,Việt Nam Tháng 4-tháng 6 năm 2010 Trưởng nhĩm Phân tích chuyên sâu về 5 ngành sản xuất đượclựa chọn nhằm giúp nơng dân nghèo và phụ nữ phân tích chiến lược sinh kế của họ dựa trên i) nguồnlực sẵn cĩ của họ, ii) tiềm năng thị trường và iii) rủi ro thiên tai, và thiết kế các hỗ trợ phù hợp nhằmgiải quyết vấn đề thực tế và những hạn chế thể chế để nâng cao kết quả sinh kế của họ, định vị vai

trò của phụ nữ trong gia đình và trên thị trường, nâng cao năng lực của ohuj nữ để đối phó với thảmhọa Liên hệ chị Nguyễn Thanh Hà; hant@ohk.org.vn; di động 0912078517;

KINH NGHIỆM LÀM VIỆC VỚI CƠ QUAN LHQ

Dự án Sáng kiến tài chính đa dạng sinh học (BIOFIN); Chuyên gia quốc gia về Chính sách tài chính đadạng sinh học và đánh giá thể chế (PIR) Nhiệm vụ chính: soạn thảo báo cáo PIR và đưa ra các khuyếnnghị cụ thể để cải thiện khung thể chế, cũng như xác định các lĩnh vực chính sách mà BIOFIN có thểcung cấp đầu vào chiến lược 60 ngày làm việc trong tháng 4 - 12 năm 2017 Phí tư vấn hàng ngày

140 USD Liên hệ: Ông Đào Khánh TÙNG, cán bộ Phân tích chương trình, UNDP Việt Nam, 304 Kim

Mã, Hà Nội email dao.khanh.tung@undp.org; điện thoại (08:00 4) 38500184; điện thoại di động9:304 040 372

Dự án Đánh giá tài chính của hệ thống khu bảo tồn tại Việt Nam UNDP Việt Nam Trưởng nhóm.Tiến hành khảo sát tài chính cho các khu bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam; Tiến hành phân tích dữliệu cho Thẻ điểm tài chính GEF; chuẩn bị báo cáo về tài chính cho các khu bảo tồn tại Việt Nam 90ngày làm việc trong tháng 3-tháng 6 năm 2014 Phí tư vấn hàng ngày 4 triệu đồng Người liên hệ: Bà

Đỗ Thị Huyền, Điều phối viên chương trình, UNDP Việt Nam, do.thi.huyen@undp.org;

TRÌNH ĐỘ HỌC VẤN

Đại học quốc gia Kyungpook, Hàn Quốc, Chính sách và quản lý công nghệ trong nông nghiệp, tháng 6

và 7 năm 1997 - Trung tâm đào tạo Bộ KHĐT – Phân tích hệ thống tài khoản quốc gia, tháng 7 và 8năm 1994 - Thạc sỹ Kinh tế Phát triển, Trường Williams College, Massachusetts, Mỹ, năm 1992-1993; Tiến sỹ Kinh tế Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội, 1986-1988

CÁC SÁCH, BÁO: có 15 ấn phẩm bao gồm - Tác động của cải cách kinh tế đối với sự phát triển cộngđồng ở khu vực nông thôn Tạp chí Xã hội học, số 4 (60), 1997, Viện Xã hội học, Trung tâm Xã hội học

và Nhân văn Quốc gia; - Sự tham gia của công chúng vào xây dựng chính sách tại Việt Nam: Giớithiệu tóm tắt Nguyễn Xuân Nguyên Tóm tắt Đông Á, AEAS, 2008.6.1 trang 79-87, ISSN 1738-9631.Năm 2008, Seoul, Hàn Quốc; - Thúc đẩy dân chủ cơ sở tại tỉnh Ninh Bình - Thực hành và kinhnghiệm Dự án cải cách hành chính công Ninh Bình và Na Uy 2010; - Đơn giản và hiệu quả - Hệthống thâm canh lúa gạo (SRI) và đổi mới nông nghiệp; Giấy phép 403-2011 / CXB46-34 / LD, Hà Nội,2011; - Thực hành và Bài học kinh nghiệm từ thực hiện cải cách hành chính ở cấp tỉnh DKKHXB-CXB số 173-2013 / 171-271 / LD, và Quyết định 440QDLK / LD ngày 15 tháng 8 năm 2013 Hà Nội,

2013 Đồng tác giả

Tôi xác nhận rằng các thông tin trên trong CV của tôi là chính xác theo sự hiểu biết tốt nhất của tôi

Hà Nội, ngày 22 tháng 8 năm 2019 Nguyễn Xuân Nguyên

PHỤ LỤC B: ĐIỀU KHOẢN THAM CHIẾU ĐÁNH GIÁ GIỮA KỲ

ĐIỀU KHOẢN THAM CHIẾU

TÊN DỊCH VỤ: Đánh giá giữa kỳ dự án

DỰ ÁN: Việt Nam – Hàn Quốc Hợp tác khắc phục

hậu quả bom mìn sau chiến tranh (KVMAP) ĐỊA ĐIỂM LÀM VIỆC: Việt Nam (Hà Nội, Quảng Bình và Bình Định)

THỜI GIAN DỰ KIẾN: Khoảng 25 ngày, Từ 01/09/2019 – 31/10/2019

I BỐI CẢNH

Sau nhiều năm chiến tranh, đất đai và con người Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề bởi bom mìn và vậtliệu chưa nổ (sau đây gọi là vật nổ sót lại sau chiến tranh) Theo kết quả của Dự án “Điều tra, khảosát, lập bản đồ ô nhiễm bom mìn trên phạm vi toàn quốc” từ 2010 đến 2014, tất cả 63/63 tỉnh/thànhphố trên cả nước đều bị ô nhiễm bom mìn và vật liệu chưa nổ sau chiến tranh Theo Chính phủ ViệtNam, tổng diện tích ô nhiễm là 6,13 triệu ha, chiếm 18,82% diện tích đất của cả nước Để hỗ trợ nỗlực loại bỏ vật liệu nổ sau chiến tranh tại Việt Nam, Dự án Việt Nam – Hàn Quốc Hợp tác khắc phụchậu quả bom mìn sau chiến tranh (KVMAP) đã được xây dựng trên cơ sở hợp tác chặt chẽ giữa Chínhphủ Hàn Quốc và Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Vào năm 2016, Thủ tướngchính phủ đã phê duyệt Dự án, giao cho Bộ Quốc Phòng Việt Nam làm cơ quan thực hiện Dự án vàTrung tâm Hành động Bom mìn Quốc gia Việt Nam (VNMAC) là Chủ Dự án Mục đích chính của Dự

án là nâng cao năng lực cho VNMAC và các bên có trách nhiệm nhằm tăng cường đóng góp vào hoạtđộng khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh hỗ trợ phát triển đời sống con người ở các khuvực ô nhiễm, đặc biệt trên địa bàn hai tỉnh Quảng Bình và Bình Định

Dự án được cấu thành từ 4 hợp phần chính: Khảo sát và rà phá, quản lý thông tin, hỗ trợ giáo dụcnguy cơ bom mìn và hỗ trợ nạn nhân