BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ XÃ HỘI DỰ ÁN: SỬA CHỮA VÀ NÂNG CAO AN TOÀN ĐẬP, VAY VỐN WB (WB8)

Các hợp phầnDự án dự kiến sẽ nâng cao mức độ an toàn của đập và các công trình liên quan, cũng như sự an toàn của người và cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội của các cộng đồng hạ du như đãđược

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA

SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

**********************

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ XÃ HỘI

DỰ ÁN: SỬA CHỮA VÀ NÂNG CAO AN TOÀN ĐẬP, VAY VỐN WB (WB8) TIỂU DỰ ÁN: SỬA CHỮA, NÂNG CẤP ĐẢM BẢO AN TOÀN HỒ CHỨA NƯỚC

ĐỒNG BỂ, XÃ XUÂN DU, HUYỆN NHƯ THANH,

TỈNH THANH HÓA

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA

SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

**********************

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ XÃ HỘI

DỰ ÁN: SỬA CHỮA VÀ NÂNG CAO AN TOÀN ĐẬP, VAY VỐN WB (WB8) TIỂU DỰ ÁN: SỬA CHỮA, NÂNG CẤP ĐẢM BẢO AN TOÀN HỒ CHỨA NƯỚC

ĐỒNG BỂ, XÃ XUÂN DU, HUYỆN NHƯ THANH,

TỈNH THANH HÓA

CHỦ ĐẦU TƯ ĐƠN VỊ TƯ VẤN

M C L C Ụ Ụ

1 Giới thiệu chung 3

1.1 Mục tiêu của dự án 3

1.2 Các hợp phần 4

1.3 Giới thiệu tiểu dự án 6

2 Phương pháp 7 3 Đặc điểm chung về tự nhiên, kinh tế xã hội khu vực dự án 8 3.1 Đặc điểm tự nhiên 8

3.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội 9

4 Kết quả đánh giá xã hội 11 4.1 Cơ cấu kinh tế và nguồn thu nhập chính 11

4.2 Giáo dục 13

4.3 Y tế và sức khỏe 14

4.4 Tình hình di cư 15

4.5 Đặc điểm về dùng nước, quản lý công trình 16

4.6 Đặc điểm về mất an toàn công trình 16

5 Các phát hiện chính của Đánh giá xã hội 18 5.1 Phân tích giới 18

5.2 Dân tộc thiểu số 21

5.3 Tác động tích cực 22

5.4 Tác động tiêu cực 24

5.5 Giải pháp giảm thiểu 25

6 Vai trò của các bên liên quan 27 6.1 Ban quản lý dự án Trung ương 27

6.2 Ban Quản lý Dự án tỉnh 28

6.3 UBND các xã và các tổ chức cộng đồng 28

7 Kết luận và kiến nghị 29 Phụ lục 30 Phụ lục 1 Kế hoạch quản lý sức khỏe cộng đồng 30

Phụ lục 2 Kế hoạch truyền thông, tham vấn cộng đồng có sự tham gia 33

Phụ lục 4 Hệ thống giải quyết khiếu nại 45

Phụ lục 5 Công tác chuẩn bị thực hiện 47

Phụ lục 6: Hình ảnh tham vấn cộng đồng 52

Phụ lục 7: Các bảng tổng hợp số liệu điều tra phỏng vấn hộ 55

CHỮ VIẾT TẮT

Bộ NN & PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

CPO Ban Quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi

RP-PMU Ban Bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dân tái định cư

1 Giới thiệu chung

Việt Nam có mạng lưới đập và cơ sở hạ tầng thủy lợi lớn, gồm hơn 7.000 đập các loại vớikích cỡ khác nhau Hơn 750 đập được phân loại là đập lớn (đập có chiều cao hơn 15mhoặc từ 5m đến 15m với dung tích hồ trên 3 triệu m3) và số lượng đập nhỏ (chiều cao đập

<15m và dung tích hồ nhỏ hơn 3 triệu m3) ước tính hơn 6.000 đập, chủ yếu là đập đất.Trong tổng số 4 triệu hecta đất nông nghiệp thì hơn 3 triệu hecta được cấp nước tưới từ6.648 đập

Trong quá trình xây dựng và phát triển hệ thống các hồ, đập, có một số vấn đề đáng quantâm Nhiều hồ chứa quy mô vừa và nhỏ được xây dựng từ những năm 1960 - 1980 cònhạn chế về kỹ thuật khảo sát, thiết kế và thi công Các yếu tố này cùng với các hạn chế vềvận hành và duy tu bảo dưỡng làm cho nhiều đập đã bị xuống cấp và mức độ an toàn củađập thấp hơn so với tiêu chuẩn an toàn quốc tế Điều này mang lại rủi ro đáng kể cho sự

an toàn của con người và an ninh kinh tế Sự xuống cấp của các đập này, cộng với sự giatăng rủi to và mất an toàn bởi biến đổi thủy văn do biến đổi khí hậu cũng như sự pháttriển nhanh chóng ở thượng nguồn đã khiến nhiều hồ chứa trong tình trạng rủi ro Các rủi

ro có thể xuất hiện từ sự mất cân đối của mặt cắt, ví dụ như quá mỏng để có thể ổn định,tình trạng lún của kết cấu chính, thấm qua đập chính và/hoặc đập phụ và xung quanhcông trình lấy nước, biến dạng của mái thượng/hạ lưu, sự cố đập tràn, và việc chưa pháthuy một cách hiệu quả các thiết bị giám sát an toàn

Nhận thức được tầm quan trọng của việc duy trì và đảm bảo tăng trưởng kinh tế, Chínhphủ đã khởi động một chương trình an toàn đập vào năm 2003 Dự án Sửa chữa và Nângcao an toàn đập được đầu tư từ nguồn vốn của Ngân hàng Thế giới sẽ hỗ trợ Chươngtrình an toàn đập cho Chính phủ Việt Nam Dự án này sẽ được thực hiện bằng cách hỗ trợ

về an toàn kết cấu của đập và hồ chứa, cùng với yêu cầu an toàn cho vận hành để bảo vệngười dân và cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội khỏi nguy cơ rủi ro ở hạ lưu Điều này phù hợpvới định nghĩa của Chính phủ về an toàn đập nêu trong Nghị định 72 Dự án cũng sẽ hỗtrợ Chính phủ đảm bảo được quy hoạch phát triển tổng hợp lưu vực toàn diện hơn để tăngcường sự điều phối về thể chế, phát triển trong tương lai và an toàn vận hành

1.1 Mục tiêu của dự án

Mục tiêu của dự án là hỗ trợ việc thực hiện chương trình an toàn đập của Chính phủ bằngcách nâng cao mức độ an toàn của các đập và hồ chứa được ưu tiên cũng như bảo vệngười dân và tài sản của các cộng đồng ở hạ du

1.2 Các hợp phần

Dự án dự kiến sẽ nâng cao mức độ an toàn của đập và các công trình liên quan, cũng như

sự an toàn của người và cơ sở hạ tầng kinh tế-xã hội của các cộng đồng hạ du như đãđược xác định trong Nghị định 72 về quản lý an toàn đập tại Việt Nam Nghị định này ápdụng quy tắc quốc tế trong việc định nghĩa các đập dựa trên chiều cao và dung tích Đặcbiệt, Nghị định chỉ rõ các điều sau: (i) đập lớn là đập có chiều cao từ 15m hoặc có dungtích hồ 3 triệu m3 trở lên, (ii) đập trung bình là đập có chiều cao từ 10m đến 15m hoặc códung tích hồ chứa từ 1 đến 3 triệu m3 và (iii) đập nhỏ là đập có chiều cao từ 5m đến 10mhoặc đập có dung tích hồ từ 50.000 đến 1 triệu m3

Dự án là sự kết hợp tối ưu giữa các biện pháp công trình và phi công trình Các biện phápcông trình bao gồm cải tạo và nâng cấp công trình an toàn của các đập hiện có, bao gồm

cả thiết bị đo đạc, như thiết bị giám sát an toàn Các biện pháp công trình sẽ sử dụng phầnlớn ngân sách của dự án (>80%) Các hoạt động phi công trình về an toàn đập, là một hợpphần chính và quan trọng của các hoạt động hỗ trợ bởi Ngân hàng trong phạm vi dự án,

sẽ bao gồm hỗ trợ để tăng cường khung pháp lý và thể chế, giám sát an toàn, quy trìnhvận hành, vận hành và bảo dưỡng (O&M) và sẵn sàng ứng phó khẩn cấp Những biệnpháp này cũng bao gồm đánh giá các nguồn lực để đảm bảo duy trì O&M và giám sát

 Tên dự án:

- Tên Tiếng Việt: Dự án Sửa chữa và nâng cao an toàn đập

- Tên Tiếng Anh: Dam Rehabilitation and Safety Improvement Project

 Cơ quan chủ quản, chủ dự án:

- Cơ quan chủ quản: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

- Chủ dự án: Ban quản lý Trung ương các dự án thủy lợi

- Chủ dự án thành phần: Sở Nông nghiệp và PTNT, Ban Quản lý dự án thủy lợi ThanhHóa

 Thời gian thực hiện dự án: Dự kiến 07 năm từ 2015 đến 2022

 Nguồn kinh phí: Tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD

Dự kiến dự án bao gồm 4 hợp phần chính

Hợp phần 1: Khôi phục an toàn đập (385 triệu USD)

Hợp phần này sẽ nâng cao an toàn đập thông qua cải tạo cơ sở hạ tầng hiện có Hợp phầnnày bao gồm hai cách tiếp cận khác nhau đối với việc cải tạo các đập lớn/vừa và nhỏ, cácđập do cộng đồng quản lý Sự khác nhau giữa hai cách tiếp cận không chỉ liên quan đếnloại công trình và khung pháp lý, mà còn liên quan đến thể chế và cách tổ chức thực hiện

để vận hành công trình đó và đảm bảo vận hành và bảo dưỡng bền vững Hợp phần nàybao gồm hỗ trợ cho (i) thiết kế chi tiết, giám sát và kiểm soát chất lượng việc cải tạo côngtrình đối với các đập được ưu tiên và cơ sở hạ tầng liên quan; (ii) cải tạo công trình, baogồm cả công trình xây dựng, công trình thủy-cơ khí và lắp đặt thiết bị thủy văn và giámsát an toàn; (iii) lập kế hoạch vận hành và bảo dưỡng và Kế hoạch sẵn sàng ứng phó khẩncấp; và (iv) thông qua danh sách kiểm tra đã được tiêu chuẩn hóa đối với các đập do cộngđồng quản lý

Hợp phần 2: Quy hoạch và Quản lý an toàn đập (60 triệu USD)

Hợp phần này sẽ cải thiện việc quy hoạch và khung vận hành về quản lý đập để bảo vệngười dân và cơ sở hạ tầng kinh tế -xã hội trong các cộng đồng hạ du Hợp phần này sẽcung cấp hỗ trợ về: (i) mạng lưới quan trắc và hệ thống thông tin; (ii) quy hoạch pháttriển tổng hợp và cơ chế phối hợp vận hành giữa các hồ thủy điện và thủy lợi; (iii) hỗ trợ

về mặt pháp lý và thể chế, tăng cường cơ chế phối hợp bao gồm chính sách quốc gia vềđập, về việc đăng ký, quy chế, kiểm định, tuân thủ an toàn và hình phạt; (iv) các đặc tính

kỹ thuật, tiêu chuẩn và quy định về an toàn đến các mức được quốc tế chấp nhận; và (v)nâng cao năng lực, kế hoạch vận hành hồ tổng hợp toàn lưu vực, kế hoạch sẵn sàng ứngphó khẩn cấp kể cả phân tích vỡ đập, lập bản đồ lũ hạ lưu và thiết lập các điểm mốc, nângcao nhận thức và huấn luyện sơ tán cho các cộng đồng địa phương sinh sống dưới hạ lưu

Hợp phần 3: Hỗ trợ quản lý dự án (15 triệu USD)

Hợp phần này sẽ cung cấp hỗ trợ cần thiết cho việc thực hiện dự án Hợp phần này baogồm hỗ trợ cho các đơn vị sau: (i) Ban chỉ đạo dự án gồm Bộ NN&PTNT, Bộ Côngthương và Bộ Tài nguyên và Môi trường để điều phối tất cả các hoạt động can thiệp của

dự án; (ii) Ban quản lý dự án trực thuộc Bộ NN&PTNT để cung cấp các dịch vụ hỗ trợcần thiết để thực hiện dự án kịp thời và hiệu quả, bao gồm cả giám sát và đánh giá, đấuthầu, quản lý tài chính, giám sát chính sách an toàn, v.v ; (iii) Hỗ trợ kỹ thuật cho cácsở/vụ hưởng lợi thuộc Bộ Công thương và Bộ TN&MT để thực hiện dự án kịp thời vàhiệu quả; (iv) Thành lập và vận hành Nhóm đánh giá an toàn đập quốc gia; (v) Kiểm toánđộc lập các đập ưu tiên trước và sau khi cải tạo; và (vi) Chi phí vận hành gia tăng đối với

Hợp phần 4: Dự phòng thiên tai (0 triệu USD – không phân bổ cố định nhưng không quá 20% tổng chi phí dự án)

Hợp phần này sẽ nâng cao năng lực ứng phó của Chính phủ trong trường hợp khẩn cấpliên quan đến sự cố đập trong quá trình thực hiện dự án Trong trường hợp khẩn cấp, hợpphần dự phòng này sẽ cho phép sử dụng số tiền trong khoản vay nhanh chóng bằng cáchgiảm thiểu tối đa các bước xử lý và điều chỉnh các yêu cầu về tín dụng và chính sách antoàn để hỗ trợ đẩy nhanh việc thực hiện Hợp phần này sẽ cho phép thực hiện chi tiêutheo quy trình ứng phó nhanh OP/BP 8.00 cho danh sách hàng hóa và dịch vụ sẽ đượcxác định trong quá trình xây dựng dự án Hợp phần này không phải là phần thay thế chobảo hành, và không loại bỏ nhu cầu xây dựng các đập đã đưa vào dự án Một danh sáchchung được kết hợp với một danh sách các hàng hóa không đưa vào có thể kích hoạt cácchính sách an toàn Điều này nhằm giúp đảm bảo đủ thanh khoản trong trường hợp khẩncấp bằng cách tài trợ cho chính phủ trong toàn bộ việc ứng phó với trường hợp khẩn cấp

và đưa ra một số biện pháp bảo vệ tài khoản của Chính phủ

1.3 Giới thiệu tiểu dự án

Tiểu dự án “Sửa chữa, nâng cấp đảm bảo an toàn hồ chứa nước Đồng Bể, xã Xuân Du,huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa” là một trong các tiểu dự án được lựa chọn thực hiệnngay trong năm đầu của Dự án

Mục tiêu của TDA là sửa chữa, nâng cấp công trình đầu mối nhằm đảm bảo an toàn cho

hồ chứa, đảm bảo nhiệm vụ thiết kế tưới cho 255 ha diện tích đất canh tác của xã TriệuThành, Hợp Thành, huyện Triệu Sơn và xã Xuân Du, huyện Như Thanh, và cấp nướcsinh hoạt cho nhân dân trong vùng

Các hạng mục công trình của TDA bao gồm gia cố đập chính, làm mới tràn xả lũ, làmmới hai cống lấy nước, đắp tôn cao đê ngăn lũ, kiên cố hóa kênh N1, N2, và xây mới nhàquản lý

Bản đồ khu vực tiểu dự án

2 Phương pháp

Mục đích của việc đánh giá xã hội (SA), được thực hiện đồng thời với đánh giá môitrường của TDA, với hai mục tiêu Thứ nhất, xem xét các tác động tiềm năng của cáctiểu dự án tích cức và tiêu cực trên cơ sở kế hoạch triển khai các hoạt động của dự án.Thứ hai, tìm kiếm từ việc thiết kế các biện pháp giả quyết các tác động tiêu cực tiềm tàng

và đề xuất các hoạt động phát triển cộng đồng có liên quan đến các mục tiêu phát triểncủa dự án Việc xác định các tác động bất cực là không thể tránh được, tham vấn vớingười dân địa phương, các cơ quan chính phủ, các bên liên quan dự án, vv, sẽ được thựchiện để đảm bảo người dân bị ảnh hưởng sẽ được bồi thường và hỗ trợ một cách thỏađáng và kịp thời để ít nhất các hoạt động kinh tế-xã hội của họ phục hồi về mức trước khi

có dự án, và về lâu dài đảm bảo cuộc sống của họ sẽ không bị xấu đi, được coi như mộtkết quả của các tiểu dự án

Trong đánh giá xã hội, các dân tộc thiểu số (DTTS) đang sống trong khu vực tiểu dự áncũng được đánh giá và khẳng định sự hiện diện của họ trong khu vực tiểu dự án thôngqua sàng lọc về người dân tộc thiểu số (EM) (theo OP 4.10 của Ngân hàng), tham vấn với

họ một cách tự do, được thông báo trước, thông tin theo cách thức phù hợp , để xác địnhrằng nếu cần hỗ trợ cho cộng đồng người dân tộc thiểu số bị ảnh hưởng tại địa phương

Đập tràn

Cống

Bãi thải

Đập đất Đập phụ

Đường thi công

Ngân hàng Thế giới, và đã được thực hiện trong phạm vi và khu vực các đánh giá xã hộitương ứng với phạm vi đánh giá môi trường (theo OP 4.01) Một phân tích về giới cũngđược thực hiện như một phần của SA để mô tả về các đặc điểm về Giới trong khu vựctiểu dự án (từ góc độ tác động của dự án) để cho phép lồng ghép vấn đề giới để thúc đẩybình đẳng giới và nâng cao hơn nữa hiệu quả phát triển của các tiểu dự án, và toàn bộ dự

án Tùy thuộc vào độ lớn của các tác động tiềm năng của dự án đã được nhận diện, vàmục tiêu phát triển dự án, kế hoạch kế hoạch hành động về giới và giám sát giám sát kếhoạch hành động giới đã được chuẩn bị (hãy xem các kế hoạch trong Phụ lục 3 của báocáo này)

Để đảm bảo tất cả các tác động tiềm năng có thể được xác định trong quá trình chuẩn bị

dự án, các SA đã được tiến hành thông qua hàng loạt các cuộc tham vấn với các bên khácnhau liên quan dự án Một phần quan trọng được quan tâm là cấp hộ gia đình, nhữngngười BAH tiềm năng bởi dự án (cả tích cực và tiêu cực) Các kỹ thuật đánh giá đượcthực hiện để lập SA này bao gồm 1) xem xét các dữ liệu thứ cấp, 2) quan sát thực địa; 3)các cuộc thảo luận nhóm tập trung/họp cộng đồng, 4) phỏng vấn sâu, và 5) khảo sát các

hộ gia đình (xem Phụ lục 7 về cách lấy mẫu) Tổng cộng 235 người đã tham gia trả lời đểđánh giá tác động xã hội cho tiểu dự án này, trong đó có 120 người tham gia cuộc khảosát hộ gia đình (định lượng), và 115 người tham gia vào các nhóm thảo luận nhóm tậptrung, các cuộc họp cộng đồng, phỏng vấn sâu (định tính)

Trong phần 4, chúng tôi sẽ trình bày vắn tắt về những kết quả SA.Trong phần5, chúng tôi

sẽ trình bày những phát hiện của SA (tác động tích cực và tiêu cực) cùng với các khuyếnnghị tương ứng, bao gồm cả các kết quả phân tích giới, Xin lưu ý rằng một kế hoạchhành động giới và kế hoạch giám sát kế hoạch hành động giới được trình bày tại Phụ lục

3 của SA này), và các Kế hoạch quản lý sức khỏe cộng đồng, Chiến lược tham vấn cộngđồng và truyền thông cũng đã được trình bày lần lượt tại Phụ lục 1 và 2)

3 Đặc điểm chung về tự nhiên, kinh tế xã hội khu vực dự án

3.1 Đặc điểm tự nhiên

Hồ chứa nước Đồng Bể thuộc địa phận của 4 xã gồm Phượng Nghi, Xuân Du thuộchuyện Như Thanh và Triệu Thành, Hợp Thành thuộc huyện Triệu Sơn, cách Thành phốThanh Hóa khoảng 40km về phía Tây Nam, có tọa độ địa lý vào khoảng 19o45'30" vĩ độBắc, 105o30'00" kinh độ Đông

Vùng lòng hồ là một thung lũng nằm ở khu bán sơn địa được vây quanh bởi các đồi thấp.Cao độ lòng hồ thay đổi từ 31 m đến 38 m Các quả đồi quanh lòng hồ là đồi đất đáphong hóa mạnh, bên trong lòng hồ là đất đá trầm tích Thảm thực vật trong lưu vực của

hồ thuộc dạng rừng non tái sinh

Vùng dự án mang đặc điểm chung của khí hậu nhiệt đới gió mùa, trong năm chia làm haimùa rõ rệt Mùa khô từ trung tuần tháng 11 đến hết tháng 3 năm sau Thời gian còn lại làmùa mưa, với các trận mưa lớn thường xuất hiện vào tháng 7 và 8.

3.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội

3.2.1 Diện tích và dân số

Vùng dự án bao gồm 4 xã Phượng Nghi, Xuân Du thuộc huyện Như Thanh và TriệuThành, Hợp Thành thuộc huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa Tổng diện tích đất tự nhiêncủa cả 4 xã là 7.103,68 ha; diện tích đất sản xuất nông nghiệp 1.813,02 ha; diện tích đấtlâm nghiệp 3.051,94 ha; diện tích đất nuôi trồng thủy sản 107,46 ha; diện tích đất thổ cư682,86 ha Tổng dân số của cả 4 xã là 24.716 người

Tư vấn đã chọn mẫu khảo sát tại hai xã Xuân Du và Triệu Thành với các số liệu về diệntích, dân số cơ bản như trong bảng 1 dưới đây.Số liệu tổng hợp cho thấy tính chất về dân

số của hai xã trong vùng dự án được khảo sát không có nhiều khác biệt Mật độ dân sốtrung bình của hai xã là 475 người/km2, cao hơn gấp 1,5 lần mật độ dân số trung bình củatỉnh Thanh Hóa là 312 người/km2 (Tổng cục thống kê, 2013) Số nhân khẩu bình quân hộcủa hai xã là 4,1 người/hộ xấp xỉ với số liệu thống kê của tỉnh Thanh Hóa là 4 người/hộ

Tỉ lệ người dân tộc thiểu số (DTTS) trung bình của hai xã là 32,5% Như vậy, các số liệutrung bình về dân số ở trong bảng 1 có thể được sử dụng làm số liệu cơ bản đại diện chovùng dự án

Bảng 1: Diện tích và dân số các xã khảo sát

Xã Diện tích đất

tự nhiên (ha)

Dân số (người)

Số hộ

Mật độ dân số (người/km 2 )

Số nhân khẩu bình quân hộ (người/hộ)

hộ dễ bị tổn thương); không có hộ nào phải di chuyển mồ mả; không có hộ nào thuộc

3.2.2 Tình trạng sử dụng đất

Diện tích đất nông nghiệp trung bình của các hộ tại cả hai xã xấp xỉ khoảng 0,3 ha/hộ Vềdiện tích đất thổ cư, xã Xuân Du có diện tích đất thổ cư trung bình vào khoảng 600 m2/hộthấp hơn nhiều so với xã Triệu Thành là 2700 m2/hộ Xã Xuân Du là xã hưởng lợi chính

từ hồ Đồng Bể với diện tích phục vụ là 225 ha, trong khi xã Triệu Thành chỉ có 24 hađược cấp nước từ hồ

Bảng 3: Thống kê diện tích thu hồi đất của các hộ BAH

Xã Đất nông nghiệp

(ha)

Đất hoa màu (ha)

Đất lâm nghiệp (ha)

Đất thủy sản (ha) thời (ha) Đất tạm Tổng diện tích đất

BAH (ha)

4 Kết quả đánh giá xã hội

4.1 Cơ cấu kinh tế và nguồn thu nhập chính

Xét về cơ cấu kinh tế, đây là hai xã có tỉ trọng ngành nông nghiệp cao so với tiểu thủcông nghiệp và dịch vụ (phi nông nghiệp) như minh họa trong biểu đồ 1 dưới đây Theo

số liệu báo cáo kinh tế xã hội của các UBND xã, tỉ lệ hộ nông nghiệp của xã Xuân Du là96% và Triệu Thành là 91% là minh chứng rõ cho tỉ trọng cao của ngành nông nghiệp.Tuy nhiên, thu nhập bình quân đầu người của xã Xuân Du là 22,9 triệu đồng/năm lại caohơn nhiều so với xã Triệu Thành là 12,8 triệu đồng/năm

Hình 1: Cơ cấu kinh tế của các xã

Kết quả phỏng vấn hộ cũng cho thấy tỉ lệ người làm nông nghiệp chiếm số lượng lớn.Những nghề nghiệp mà thành viên của các hộ được phỏng vấn đang làm bao gồm (1) Mấtsức lao động, (2) Nông, lâm, ngư nghiệp, (3) Buôn bán, dịch vụ, (4) Cán bộ, nhân viênnhà nước, (5) Học sinh, sinh viên, (6) Tiểu, thủ công nghiệp, (7) Công nhân, (8) Hưu trí,(9) Làm thuê/làm mướn, (10) Không có việc làm Biểu đồ tổng hợp kết quả phỏng vấndưới đây cho thấy tỉ lệ người làm nông, lâm, ngư nghiệp (2) là 46,7% Tỉ lệ này thấp hơn

tỉ lệ hộ nông nghiệp của UBND xã thống kê là do trong các hộ nông nghiệp còn bao gồmnhững người làm ngành nghề khác, như học sinh, sinh viên chiếm đến 25,8%, hay côngnhân hoặc người hưu trí chiếm gần 10% Tỉ lệ người không có việc làm rất thấp, chỉ cómột trường hợp trong mẫu điều tra, chiếm tỉ lệ 0,2% Tỉ lệ các nghề buôn bán, dịch vụ,thủ, công nghiệp cũng rất thấp, lần lượt là 1% và 0,2%

Hình 2: Tỉ lệ nghề nghiệp của thành viên trong các hộ được khảo sát

Nguồn thu nhập cơ bản của hầu hết các hộ dân trong vùng dự án là nông nghiệp bao gồm

cả canh tác cây trồng và chăn nuôi trong phạm vi gia đình Các cây trồng chính đượcngười nông dân canh tác là lúa gạo, ngô, đậu tương, lạc, khoai lang, ớt, một số loại rau vàcác cây ăn quả Tùy vào điều kiện của mỗi xã và nguồn nước, người nông dân trong vùng

dự án sản xuất hai vụ (một vụ lúa + một vụ màu) đến ba vụ (hai vụ lúa + một vụ màu)một năm Tuy nhiên, nhiều người dân cho rằng sản xuất nông nghiệp hiện nay của họ làbấp bênh vì phụ thuộc quá nhiều vào thời tiết và vận hành của các hồ chứa cấp nýớc.Ðiển hình như xã Triệu Thành có đến 19 hồ chứa nhỏ để cấp nước tưới cho sản xuất nôngnghiệp

Bên cạnh thu nhập từ trồng trọt mà chủ yếu là lúa, nhiều hộ nông dân còn trồng mía đểcung cấp nguyên liệu thô cho nhà máy đường Lam Sơn Diện tích trồng mía của xã Xuân

Du là 32 ha và xã Triệu Thành là 50 ha Tuy nhiên, việc thu mua mía của nhà máy đườngkhông ổn định nên ảnh hưởng nhiều đến thu nhập của các hộ trồng mía Trong cuộc thảoluận nhóm ở xã Triệu Thành, người dân phản ánh do lượng đường tồn kho nhiều nên nhàmáy nhiều khi không muốn mua của dân khiến cho khá nhiều hộ bị giảm thu nhập Đặcbiệt, xã Xuân Du có thế mạnh về phát triển trồng cây hoa đào đạt hiệu quả kinh tế cao vàmang lại nguồn thu lớn cho nhiều gia đình

Các vật nuôi trong gia đình tại vùng dự án là bò, trâu, lợn và gia cầm Gia súc được nuôi

để lấy sức kéo và để bán Gia cầm thì hiếm khi bán mà chủ yếu để tiêu thụ làm thức ănhàng ngày tại gia đình Một số hộ phát triển mô hình trang trại, gia trại Giá cả gia súccũng lên xuống thất thường nên ảnh hưởng không nhỏ đến người chăn nuôi Thu nhập từbán trâu bò và lợn được dùng để mua các đồ đạc, tài sản trong gia đình

Nghèo đói cũng là một vấn đề được xem xét và đề cập trong các cuộc thảo luận ở xã XãXuân Du có tỉ lệ hộ nghèo là 3,2% trong khi tỉ lệ này cao hơn nhiều ở xã Triệu Thành với22,9%.

4.2 Giáo dục

Cả hai xã khảo sát đều có hệ thống giáo dục ở ba cấp trường mầm non, tiểu học và trunghọc cơ sở Cơ sở vật chất giáo dục, đồ dùng trường học của các xã được trang bị đầy đủ.Công tác khuyến học được thực hiện ở các xã là động lực thúc đẩy học sinh thi đua họctập đạt nhiều thành tích, khuyến khích cho các cấp học, nhà trường, gia đình, dòng họ,thôn xóm phấn đấu Hội khuyến học đã tổ chức trao quà động viên các học sinh đạt thànhtích cao, học sinh đạt giải thi ở các cấp và giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, huyện Mỗi xã còn

có Trung tâm học tập cộng đồng thường phối hợp tổ chức hoạt động khuyến nông, phổbiến thông tin khoa học, kỹ thuật cho nông dân trong xã

Hình 3: Trình độ học vấn các hộ khảo sát

Biểu đồ trên đây thể hiện kết quả tổng hợp trình độ học vấn của các người dân là thành

viên trong các hộ khảo sát, có phân theo giới tính Biểu đồ cho thấy gần 40%người dân có trình độ học vấn cấp Trung học cơ sở và tỉ lệ nam ở cấp này cao nữ

Tỉ lệ mù chữ chiếm khoảng 3% trong đó số lượng nữ lại nhiều hơn Tỉ lệ ngườidân đi học trung cấp hay nghề ở đây rất thấp, chỉ 2%, tuy nhiên tỉ lệ có bằng đạihọc cao hơn nhiều với 8% chia đều cho cả nam và nữ Như vậy, về cơ bản ngườidân ở đây đã được phổ cập giáo dục đến hết bậc tiểu học, tức là đều biết đọc biếtviết

Có 8% hộ gia đình có trẻ em trong độ tuổi đi học (5 – 17 tuổi) nhưng đã nghỉ học, trong

đó có 16 trẻ em nam, 10 trẻ em nữ Nguyên nhân của tất cả các trường hợp này là

do khó khăn về kinh tế gia đình nên trẻ em nghỉ học để lao động sản xuất phụ giúpcông việc gia đình

Theo báo cáo của UBND xã Xuân Du, số hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt92,5%, số hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh là 82,5% Tuy nhiên, có 60% người dân cho rằngnhững yếu tố ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người dân đó là các loại thực phẩm, rau quảkhông an toàn và nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm Đặc biệt là những hộ dân ở gần khunghĩa địa phản ánh nguồn nước giếng của họ bị ô nhiễm trông thấy rõ Vì vậy, đến 75%người dân đã mua bảo hiểm y tế để giảm bớt phần nào chi phí khám chữa bệnh trongnăm

Khi được hỏi về các bệnh lây truyền qua đường tình dục (HIV/AIDS), chỉ có khoảng50% người dân có được hiểu biết về vấn đề này Hầu hết mọi người (88%) vẫn còn quanniệm rằng AIDS là bệnh không thể chữa được Tuy nhiên, 90% người dân đã có ý thức vềcác biện pháp phòng tránh như không dùng chung bơm kim tiêm và sử dụng bao cao sukhi quan hệ tình dục Chủ yếu người dân tiếp thu các thông tin này qua các chương trìnhtruyền hình trên tivi (92%) và một số khác từ các cuộc họp cộng đồng (25%)

Tại mỗi xã trong vùng dự án đều có trạm y tế cấp xã với những thông tin cơ bản nhưtrong bảng dưới đây Khu nhà trạm y tế đều là nhà cấp 4, được xây dựng từ lâu nên đã cũ.Mỗi trạm có khoảng từ 11 đến 14 giường bệnh, có phân thành các phòng như phòngkhám bệnh, phòng tiêm, phòng sản, phòng dược Trạm mới chỉ có các trang, thiết bị tốithiểu để điều trị những bệnh thông thường ở địa phương Mỗi trạm có 5 đến 6 cán bộ, baogồm 1 bác sĩ (trưởng trạm), 2 y sĩ, 2 đến 3 y tá

Một đặc điểm nổi bật và tương đối giống nhau trong hai xã là tỷ lệ người di cư lâu dài và

di cư theo mùa tương đối lớn Tính gộp tất cả hai loại hình di cư, con số dân cư di cư daođộng trong khoảng 15% - 30% dân số của mỗi xã Đặc biệt như xã Xuân Du có trên 1300người đi lao động ngoài xã và 32 người đi lao động có thời hạn ở nước ngoài đem lạinguồn thu nhập lớn về cho gia đình Di cư ra nước ngoài để lao động xuất khẩu có xuhướng tăng cao do chính quyền xã đã và đang xác định đây là một con đường giảm nghèo

có hiệu quả Các lao động nữ thường ra Hà Nội làm giúp việc, nấu ăn, phụ hồ, buôn bánquần áo, nông sản Nhiều phụ nữ trong các xã đã sang Đài Loan lao động giúp việc giađình, hoặc làm công nhân may mặc, lắp ráp trong các nhà máy linh kiện điện tử

Di cư đã đem lại một nguồn thu nhập đáng kể cho các gia đình ở các xã và là nguồn đầu

tư cho phát triển nông nghiệp cho nhiều hộ gia đình bởi thu nhập từ di cư trung bình mộttháng có thể bằng thu nhập trung bình trong 6 tháng từ nông nghiệp Các công việc đồngáng như cày bừa dần dần được cơ giới hóa và các hộ gia đình có người di cư thiếu nhânlực thường dùng tiền gửi về để chi trả cho việc cày bừa thuê mướn bằng máy móc Tuyvậy, di cư cũng tạo ra các hệ quả tiêu cực như gánh nặng công việc đồng áng và gia đìnhđặt hết trên vai những người phụ nữ ở lại; hoặc là những người già phải ở nhà chăm sóccon cháu và điều này có thể ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý của những đứa trẻ khi phảisống xa cha mẹ lâu dài do nhiều gia đình di cư vào nam cả vợ lẫn chồng và để con lại choông bà, người thân họ hàng chăm sóc

4.5 Đặc điểm về dùng nước, quản lý công trình

Hồ chứa Đồng Bể là công trình được sử dụng để trữ lượng nước trong hồ phục vụ tướicho nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt, thủy sản và phòng lũ Hồ do Công ty TNHH mộtthành viên khai thác công trình thủy lợi Sông Chu quản lý và vận hành cấp nước tưới cho

255 ha của các xã Xuân Du, Triệu Thành và Hợp Thành Ngoài ra hồ còn cấp nước chomột số diện tích nuôi trồng thủy sản của các xã trên Trong quá trình vận hành, hồ cònđược Công ty Sông Chu kết hợp làm công trình phòng lũ

Tại trạm quản lý hồ Đồng Bể, có 3 cán bộ của Công ty Sông Chu thường trực quản lý vàvận hành hồ Chi phí vận hành và bảo dưỡng hồ hàng năm của Công ty vào khoảng 350triệu đồng từ nguồn thủy lợi phí của nhà nước cấp Tuy nhiên, theo đánh giá của cán bộquản lý hồ thì nguồn kinh phí này chỉ đáp ứng việc vận hành và bảo dưỡng, sửa chữathường xuyên, không đủ để thực hiện sửa chữa lớn trong khi hồ đã bị xuống cấp sau thờigian dài hoạt động Do kết cấu của đập hiện nay không đảm bảo an toàn nên hồ chỉ giữđược mực nước thấp so với khả năng, cộng với lượng nước rò rỉ qua cống lấy nước nênkhông đảm bảo việc cấp nước tưới trong các tháng 3 và 4 cuối mùa khô Các kênh tướiN1 và N2 bằng gạch xây do xây dựng từ lâu đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều vị trí bịsạt sụt, khả năng dẫn nước rất kém

Hàng vụ, các xã lập lịch sản xuất nông nghiệp và yêu cầu dùng nước gửi cho Công tySông Chu để chuẩn bị kế hoạch vận hành Mỗi đợt cấp nước tưới của hồ kéo dài khoảngmột tuần Trong thời gian đó, các đội thủy nông của các xã trong khu tưới bố trí ngườivận hành các cống đóng mở trên hệ thống thủy nông nội đồng để đưa nước tưới tớiruộng Lực lượng thủy nông viên hầu hết là nam giới và đã lớn tuổi được cộng đồng thôn

đề xuất đảm nhận công việc thủy nông nội đồng

4.6 Đặc điểm về mất an toàn công trình

Hồ chứa nước Đồng Bể với hạng mục đập chính là đập đất được khởi công xây dựngnăm 1989, đến năm 1991 hoàn thành bàn giao đưa vào quản lý khai thác sử dụng

Sau khi xây dựng xong tháng 5/1991, mực nước hồ lên cao vượt tràn 70 cm làm xói hỏngthân dốc, hạ lưu tràn xả lũ, thấm mạnh qua thân đập, cống hở doăng rò mạnh Sự cố nàylàm ngập toàn bộ khu dân cư thôn Đông Bún, xã Xuân Du Sau đó, một đê ngăn lũ đãđược làm bổ sung cách vai tả đập 300 m và cắt thông đập phụ mở rộng lòng hồ, sửa lạithân dốc tràn, sân sau làm bằng bê tông thường.

Năm 1996, lũ lớn về hồ đã làm vỡ đập phụ, gây ngập lụt và thiệt hại 20 ha lúa, hoa màu

và tài sản của người dân ở xã Triệu Thành Năm 1997, sau sự cố này, công ty thủy nôngSông Chu đầu tư sửa chữa tràn xả lũ, bọc bổ sung bê tông trên mặt tràn bằng bê tông cốtthép, kéo dài sân sau tràn, sửa làm kín cửa cống Năm 2003, công ty tiếp tục làm tườngchắn sóng trên đỉnh đập, đắp bổ sung cơ đập phía hạ lưu, làm rãnh thoát nước mặt từ cơđập xuống chân mái hạ lưu và vật thoát nước kết hợp tầng lọc dưới chân mái hạ lưu.Sau hơn 20 năm hoạt động, tác động của thời tiết theo thời gian đã ảnh hưởng đến độ antoàn của hồ Dọc theo chiều dài đập xuất hiện nhiều vị trí thấm, đá lát ở mái thượng lưu

bị sô tụt, bong tróc nham nhở Chân mái thượng lưu, đoạn giữa đập, bị lún võng, lépnhiều so với mái thiết kế dẫn đến gây mất an toàn công trình Cống lấy nước do thi côngkhông đảm bảo nên bị hở khe phai dẫn đến không kín nước, đóng mở van khó khăn.Đường ống bê tông thân cống bị hư hỏng nặng, phần bê tông bị mùn làm giảm cường độnhiều, một số đoạn hở cả cốt thép Tại tràn xả lũ, bê tông mặt tràn nhiều chỗ đã bị bongtróc, các bậc tiêu năng bị vỡ nhiều đoạn Đoạn đường từ nhà quản lý đến chân đập hiệnvẫn đang là đường đất, thường lầy lội, khó đi lại trong mùa mưa bão cũng làm giảm khảnăng ứng phó với sự cố của cán bộ vận hành

Việc đầu tư sửa chữa công trình của đơn vị quản lý có hạn nên công trình ngày mộtxuống cấp Với hiện trạng hồ chứa như vậy, khả năng xảy ra vỡ đập mỗi khi có bão lũ làrất cao, gây thiệt hại đến các khu dân cư, khu tưới ở vùng hạ du hồ Rút kinh nghiệm từ

sự cố vỡ đập năm 1991 và 1996, chính quyền các xã đã phải chuẩn bị phương án di dờikhẩn cấp khoảng 100 hộ dân ở thôn Đông Bún, xã Xuân Du và thôn 9, 10, 11, xã TriệuThành khỏi vùng nguy hiểm mỗikhi có nguy cơ bão lũ gây mất an toàn hồ chứa Vì vậy,việc sửa chữa và nâng cao an toàn đập Đồng Bể là một vấn đề hết sức cấp thiết nhằmphòng tránh tối đa những thiệt hại có thể xảy ra và đảm bảo cho người dân vùng hạ duyên tâm sinh sống và sản xuất

5 Các phát hiện chính của Đánh giá xã hội

5.1 Phân tích giới

Các cuộc thảo luận nhóm người dân tại hai xã có bao gồm khoảng một nửa là nữ giới,trong đó có đề cập đến những vấn đề về giới Một số các cuộc phỏng vấn sâu đã đượctiến hành với đối tượng là chủ tịch hay phó chủ tịch hội phụ nữ xã và một số cán bộ lãnhđạo UBND xã

a Phân công lao động theo giới

Phụ nữ chiếm một nửa tổng dân số (49,2% ở xã Xuân Du và 53% ở xã Triệu Thành) vàchiếm tỷ lệ gần 60% trong lực lượng lao động của hai xã Phụ nữ và nam giới trung tuổi

là lực lượng chính tham gia các hoạt động nông nghiệp trong vùng dự án do nhiều namgiới trong độ tuổi trẻ thường đi làm ăn xa Thông tin cung cấp hai cuộc thảo luận nhómtại hai xã cho thấy khâu cày bừa đều vẫn do đa số nam giới đảm nhận Những công đoạnnhư cấy hái, bón phân làm cỏ đều được đa số phụ nữ làm Nhiều phụ nữ và nam giới di

cư ở các địa bàn phía Bắc thường trở về quê khi mùa vụ đến để chủ động tham gia vàonhiều công đoạn sản xuất Nam giới vẫn đóng một vai trò quyết định chủ yếu trong việcđưa ra các hướng đầu tư sản xuất của các hộ

Mô hình phân công lao động việc nhà vẫn là mô hình phân công lao động truyền thống,phụ nữ thường thực hiện khoảng 80% các việc vặt trong nhà Trong công việc gia đình,phụ nữ vẫn là người làm chủ yếu các công việc nội trợ và chăm sóc con cái Mặc dù khánhiều nam giới cho rằng người chồng cần phải chia sẻ gánh vác thêm nhiều việc nhà với

vợ thì trên thực tế thời gian lao động trung bình một ngày của nữ giới thường dài hơnthời gian làm việc nhà của nam giới khoảng 1 đến 1,5 giờ Kết quả là công việc gia đìnhlàm cho phụ nữ quá bận rộn, ít được nghỉ ngơi hơn nam giới Theo ước tính tại hai xã,thời gian trung bình phụ nữ làm việc trong một ngày khoảng 10-11 tiếng Hầu hết phụ nữtrong vùng dự án là nông dân nhưng bên cạnh hoạt động kinh tế này, phụ nữ còn có tráchnhiệm đối với hầu hết các công việc trong gia đình

Các mối quan hệ về giới truyền thống và các trở ngại về mặt thời gian cản trở sự tham giacủa phụ nữ trong khâu ra quyết định tại cộng đồng, và kết quả phân tích giới cũng đãkhẳng định sự hiểu biết của phụ nữ về các dự án đề xuất và sự tham gia của họ trongcông tác quản lý cộng đồng thường thấp hơn so với nam giới Điều này cho thấy các hoạtđộng tập huấn giới cho cộng đồng của dự án trong tương lai cần nhấn mạnh hơn nữa vàovấn đề phụ nữ cần sự chia sẻ hơn nữa về công việc nội trợ từ các thành viên khác tronggia đình, để họ có thêm thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe

b Phụ nữ và vấn đề chăm sóc sức khỏe

Tiếp cận các trung tâm y tế là rất quan trọng đối với phụ nữ Điều này có nghĩa là phụ nữ

và con em của họ có thể phục hồi sức khỏe một cách nhanh chóng hơn Đối với phụ nữ,điều này rất quan trọng, không chỉ vì phụ nữ và con em của họ thường xuyên bị ốm đau

mà còn vì họ không còn phải ở nhà quá lâu ðể chãm sóc con em mình khi bị ốm Mỗi xãđều có trạm y tế và mỗi huyện đều có bệnh viện cấp huyện Phần lớn phụ nữ dân tộc đẻtại trung tâm y tế xã và có thể tiếp cận một cách dễ dàng với trung tâm y tế xã

Tuy nhiên, theo kết quả thu thập tại thảo luận nhóm, tình hình phụ nữ mắc bệnh phụ khoatương đối cao Trong các cuộc thảo luận nhóm, vấn đề nguyên nhân của hiện tượng tỉ lệmắc bệnh cao được nhiều người cho là có liên quan đến điều kiện vệ sinh môi trường vàđiều kiện lao động của phụ nữ (nước không sạch, không có chỗ tắm rửa vệ sinh thíchhợp, ngâm mình trong nước khi mưa lụt xảy ra) Nhiều ý kiến đề cập tới sự hạn chế hiểubiết về việc phòng chữa bệnh của cả phụ nữ và nam giới Đã có khá nhiều nam giới bày

tỏ rằng họ chưa bao giờ được nghe phổ biến nói chuyện về phòng các bệnh của cơ quansinh sản và thường không biết rằng người chồng cần phải có các hoạt động phối hợp vớingười vợ cùng chữa bệnh phụ khoa Vì thế, một nội dung khá nhiều hội thảo tham vấnnhóm đề cập cho các hoạt động của kế hoạch hành động giới là cần thiết phải có cácchương trình nâng cao hiểu biết của cả phụ nữ và nam giới về vấn đề sức khỏe sinh sản,phòng và tránh các bệnh phụ khoa

c Lây nhiễm HIV/ AIDS

Có thể dự báo rằng việc sửa chữa, nâng cấp đập trong thời gian kéo dài có thể làm tăngnguy cơ tiềm ẩn về số người nghiện hút, và do vậy, có thể lây nhiễm HIV vì một số lượnglớn lao động sẽ di chuyển từ bên ngoài tới vùng dự án để tham gia xây dựng công trình.Đây cũng là những vấn đề cần được Hội Phụ nữ xã cùng với các trung tâm y tế quan tâmhơn và cần thiết phải tiến hành những chiến dịch nâng cao nhận thức định kỳ vềHIV/AIDS và phòng chống ma túy ở các xã

d Phụ nữ và phòng chống bạo lực gia đình

Kể từ khi Luật Bình đẳng giới và luật Phòng chống bạo lực gia đình được thông qua năm

2007, đã có một số tiến bộ được ghi nhận trong các xã, đặc biệt là trong việc nâng caonhận thức về các vấn đề về giới và tiến hành các chương trình tăng cường năng lực vềgiới, phòng chống bạo lực gia đình Trước kia, bạo lực gia đình được coi là vấn đề nênđược giải quyết và giữ kín trong nội bộ gia đình, người ngoài ít can thiệp

Những người tham gia thảo luận nhóm tập trung cho biết các trường hợp bạo lực gia đình

giới được thúc đẩy Nếu có bất kỳ báo cáo nào về trường hợp bạo lực gia đình trong khuvực của minh, lãnh đạo và hàng xóm xung quanh hoặc gia đình sẽ can thiệp để bảo vệnạn nhân hoặc phụ nữ Đây là một tiến bộ đáng kể so với việc cộng đồng xung quanh thờ

ơ trong việc giải quyết những trường hợp bạo lực chống lại nữ giới thường thấy ở cácvùng nông thôn trước đây

e Sự tham gia của phụ nữ trong cộng đồng thôn

Phụ nữ đã bắt đầu tham gia tích cực hơn vào các hoạt động cộng đồng như là các cuộchọp thôn Theo các thảo luận nhóm, phụ nữ nhìn chung đã tích cực chủ động tham giavào các buổi tập huấn về khoa học kỹ thuật ở địa phương, xóa tan các nhìn nhận hiện nay

về thực trạng “nữ làm, nam học” Hội Phụ nữ cấp xã được xem là một tổ chức quầnchúng năng động ở cấp cơ sở và đang đóng vai trò rất quan trọng trong các hoạt độngphát triển kinh tế và bảo vệ môi trường của các địa phương Hội phụ nữ các xã là thànhviên nòng cốt của nhiều chương trình như chương trình giữ gìn vệ sinh môi trường thônbản, xây dựng nông thôn mới, tuyên truyền phòng chống HIV, phòng chống buôn bánphụ nữ và trẻ em, giám sát các chương trình tái định cư, chương trình xây dựng và pháttriển nông thôn mới

Người dân địa phương đánh giá cao vai trò của các Hội Phụ nữ trong việc thực hiệnthành công chương trình tín dụng vi mô dành cho các hộ cần vốn để phát triển kinh tế,xây sửa tiện nghi vệ sinh trong các hộ Tất cả chính quyền xã đều công nhận hội phụ nữ

là một trong các đoàn thể hoạt động tích cực nhất trong cộng đồng Tuy nhiên, phụ nữmới chỉ là lực lượng tham gia tích cực vào các hoạt động cộng đồng nhưng lại chưa cómột tiếng nói, một vị trí tương xứng trong quá trình ra quyết định ở các cấp liên quan

f Bình đẳng giới và vấn đề tham chính

Có thêm nhiều ví dụ chứng minh cho sự tiến bộ trong vấn đề bình đẳng giới tại các xãtrong khu vực dự án kể từ khi Luật Bình Đẳng giới được ban hành năm 2007 Các thànhviên của Hội phụ nữ xã cũng như các đại diện lãnh đạo xã,người dân đều chung nhậnđịnh rằng có nhiều tiến bộ trong vấn đề bình đẳng giới so với 5 năm trước đây Hiện nay,nam giới đã có chia sẻ với người vợ làm các công việc nội trợ như nấu cơm, giặt giũ Tuynhiên, như đã đề cập ở trên, phụ nữ vẫn là người làm chủ yếu các công việc nội trợ Việcsửa đổi để đưa tên cả hai vợ chồng vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được đánhgiá là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền bình đẳng giới của phụ nữ trong các giađình Và nó càng có tác dụng thiết thực bảo vệ quyền lợi của họ khi các hoạt động đền bùcho các ảnh hưởng của dự án đến đất đai hay các tài sản khác của các hộ gia đình sẽ đượcthực hiện trong tương lai ở các huyện này

Vị thế của phụ nữ đã được cải thiện mặc dù còn chậm Có nhiều cán bộ nữ hơn đượcnhận vào các tổ chức chính quyền Đã có thêm các cán bộ nữ tham gia ở nhiều cấp chínhquyền và đảng của cấp cơ sở Giờ đây phụ nữ đã có hiểu biết tốt hơn về kinh tế, xã hội vàvăn hóa Chất lượng cuộc sống (sức khỏe, quần áo, nhà ở, giao thông vận tải và các nhucầu văn hóa) đã và đang được cải thiện; tỷ lệ sinh của các xã đã giảm khá nhiều Từ chỗbình quân mỗi phụ nữ có ba hay bốn con, nay tỷ lệ số con ở nhiều xã giảm xuống chỉ còn

2 con/hộ

Tuy nhiên, với các gia đình hộ DTTS, vẫn còn các hộ sinh ba con, thậm chí nhiều hơn bacon Điều kiện để phụ nữ có thể học tập lên cao không thuận lợi, bởi gánh nặng công việctrong sản xuất và gánh nặng gia đình Ngoài ra, họ còn phải đối mặt với những định kiếngiới đang tồn tại Đây đó vẫn còn quan niệm truyền thống “trọng nam khinh nữ”, tồn tạitâm lý coi thường khả năng tổ chức quản lý của phụ nữ vì cho rằng nam giới lãnh đạovẫn tốt hơn phụ nữ Tâm lý thích sinh con trai hơn con gái hầu như vẫn rất phổ biến trongtất cả các xã

5.2 Dân tộc thiểu số

Việc sàng lọc dân tộc thiểu số căn cứ trên khu vực bị ảnh hưởng được xác định trong cácđánh giá tác động môi trường và xã hội Chủ yếu là người Kinh đang sinh sống trong khuvực bị ảnh hưởng trực tiếp, gián tiếp và hưởng lợi của TDA, còn người DTTS sống ở cácvùng cao Trong vùng dự án, có 145 hộ DTTS đang sống ở xã Xuân Du, còn xã TriệuThành không có hộ DTTS nào.Tỉ lệ DTTS chung của cả vùng dự án là 5% Không có tácđộng tiêu cực nào của TDA đến người DTTS trong vùng Hơn nữa, họ chính là nhữngngười hưởng lợi trong khu tưới của TDA

Tư vấn đã thực hiện tham vấn trước, người dân được cung cấp đầy đủ thông tin và tự dotham gia (FPIC) với các hộ dân tộc Mường ở xã Xuân Du Đa số dân tộc thiểu số ở đâythuộc về nhóm các dân tộc Mường đã sống ở đây từ rất lâu Mặc dù họ có bản sắc vănhóa riêng biệt có thể nhận thấy qua các lễ hội truyền thống và ngôn ngữ, nhưng họ đãsinh sống cùng nhau và cùng với người Kinh trong các thôn.Họ sử dụng nhà ở theo kiểucủa người Kinh và giao tiếp với bên ngoài bằng tiếng Việt Do vậy, rất khó để phân biệtđâu là người Kinh, đâu là người Mường nếu không hỏi nguồn gốc của họ

Các khối dân cư người Mường hay người Kinh luôn đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau trongcuộc sống và sản xuất Nhìn chung nhiều hộ gia đình DTTS chưa biết tính toán giống nhưngười Kinh Họ thường thiếu vốn nên khả năng đầu tư sản xuất để ra sản phẩm là thấp.Nguồn thu nhập chính là lúa, mía, nhưng lúa chỉ đủ ăn còn giá mía không ổn định nên thunhập của các hộ DTTS chưa được cải thiện nhiều

Tất cả các hộ DTTS tham gia họp tham vấn đều ủng hộ việc thực hiện sửa chữa và nângcao an toàn đập Họ nhận thức được tiểu dự án sẽ giúp đảm bảo an toàn cho người dânsinh sống ở hạ du đập và tạo điều kiện cấp nước tưới ổn định cho nông nghiệp Vấn đề

về ảnh hưởng của thi công đến việc cấp nước tưới cũng được đề cập đến Tuy nhiên,người dân đồng tình với các biện pháp thi công phù hợp không gây ảnh hưởng đến việccấp nước và phương án cấp nước dự phòng Họ tin rằng việc sửa chữa hồ chứa sẽ cảithiện tình hình cấp nươc tưới cho sản xuất nông nghiệp Hơn nữa, họ còn đề nghị dự án

hỗ trợ về khuyến nông với các mô hình nông nghiệp đem lại lợi nhuận cao hơn và tậphuấn về kỹ thuật tiên tiến cho nông dân

Như vậy kết quả sàng lọc DTTS cho thấy tỉ lệ người DTTS thấp (5%) trong vùng ảnhhưởng của dự án và không có tác động tiêu cực đối với người DTTS.Những vấn đề chitiết hơn về DTTS còn được trình bày trong một tài liệu độc lập khác, đó là Kế hoạch pháttriển DTTS cho TDA

5.3 Tác động tích cực

Có thể nói việc sửa chữa, nâng cấp hồ Đồng Bể với mục tiêu bảo đảm an toàn và cungcấp nước tưới đầy đủ cho các xã hưởng lợi sẽ giúp nâng cao tính chủ động trong sản xuất,gia tăng năng suất cây trồng, tiết kiệm được các chi phí thủy lợi và do vậy, có thể cảithiện mọi mặt cho đời sống nhân dân trong các xã Dự án có thể có những ảnh hưởng tiêucực đến tài sản cá nhân và cộng đồng ở một số hộ nhưng nhìn chung, tâm lý hân hoan, hồhởi vẫn là phổ biến bởi những triển vọng và lợi ích to lớn mà hồ chứa có thể đem lại.Việc chủ động nước tưới dự báo sẽ có sự cải thiện về năng suất lúa và hoa màu, do nguồnnước cung cấp cho canh tác được đảm bảo

Theo nhận định chung của nhiều đại biểu tham dự thảo luận nhóm, dự án có thể đem lạinhững lợi ích cho cả nữ giới và nam giới trong cộng đồng Đứng từ quan điểm tiếp cậngiới, một số các đại biểu cho rằng lợi ích mang lại cho phụ nữ có thể lớn h ơn nếu sosánh tương quan với lợi ích mà nam giới nhận được do công việc của phụ nữ gắn bónhiều hơn với sản xuất, với đất đai, với canh tác nông nghiệp cần có nước Như vậy, việcđầu tư công trình sẽ có các tác động tích cực tới cộng đồng, cụ thể là đối với nữ giới vànam giới trên nhiều phương diện, có thể trực tiếp hay gián tiếp Các lợi ích chủ chốt cóthể phân thành các nhóm sau đây:

a Đảm bảo an toàn hồ chứa

Đây là tác động tích cực hàng đầu của dự án đối với cộng đồng dân cư sinh sống ở hạ duđập Hồ Đồng Bể được xây dựng từ hơn 20 năm trước với điều kiện kỹ thuật còn hạn chếnên đến nay đã có nhiều hiện tượng gây mất an toàn theo như đánh giá của các chuyêngia an toàn đập và người dân địa phương Vì vậy, việc gia cố, sửa chữa các hạng mục của

hồ sẽ làm tăng độ an toàn của hồ, giảm thiểu các nguy cơ đe dọa đến tính mạng và tài sảncủa người dân Cụ thể là, 100 hộ dân của hai xã ở các khu dân cư phía hạ du đập (thônĐông Bún, xã Xuân Du và thôn 9, 10, 11, xã Triệu Thành)và sản lượng trên 20 ha đấttrồng ở xã Triệu Thànhsẽ được đảm bảo an toàn, người dân yên tâm sinh sống và sản xuấttại địa phương.

b Khả năng tăng cơ hội việc làm, tăng thu nhập cho cả cộng đồng

Việc sửa chữa hồ không những đảm bảo an toàn hồ chứa mà còn đảm bảo việc tích trữnước đầy đủ để cung cấp nước tưới trên đồng ruộng, cải thiện tình trạng hạn trong nhữngtháng cao điểm thiếu nước và kết quả là năng suất và sản lượng gieo trồng có thể sẽ tănglên Năng suất nông nghiệp được cải thiện (hoặc ít nhất là ổn định) tại một số khu vựcthông qua việc giảm nguy cơ bị ngập lụt hoặc thiếu nước vào mùa khô

Cơ hội thu hút việc làm sẽ làm giảm tình trạng thất nghiệp của nữ giới và nam giới, tăngmức độ tham gia của họ trong lực lượng lao động ở cả các ngành nghề khác và tăng thunhập của gia đình và tăng nguồn thu của xã hội Với thu nhập tăng lên, chi tiêu trong giađình sẽ thoải mái hơn và điều này lại thúc đẩy lại sản xuất để cung ứng, đáp ứng nhu cầuchi tiêu thêm cho các hộ tại các vùng dự án

Việc phát triển kinh tế và tăng cơ hội việc làm tại chỗ có thể làm giảm bớt con số người

di cư tự do từ nông thôn ra đô thị trong tương lai Về mặt lý thuyết, việc giảm đi con sốnam giới di cư tự do có thể tác động tốt đến mục tiêu giảm tỷ lệ những người nghiện húttrong xã và do vậy có thể giảm phần nào nguy cơ lây nhiễm HIV trong cộng đồng

c Cải thiện môi trường sống

Việc sửa chữa hồ chứa sẽ chấm dứt tình trạng ngập lụt ở hạ lưu đập do rò rỉ và thấm Dovậy, điều kiện môi trường ở đây sẽ được cải thiện hơn, tránh được những khu nước đọng,

ao tù thường là nơi phát triển của các loài gây bệnh truyền nhiễm như sốt rét, tả lị

Quá trình xây dựng dự án là cơ hội cải thiện vệ sinh môi trường sống của cả cộng đồng,nâng cao nhận thức cho người dân các xã về tầm quan trọng phải bảo vệ các công trìnhthủy lợi Nhiều cơ hội giáo dục, đào tạo và tập huấn trong kế hoạch hành động giới của

dự án sẽ làm tăng nhận thức về vệ sinh môi trường và bảo vệ sức khỏe cho phụ nữ

d Cơ hội nâng cao năng lực cộng đồng

Do mục tiêu thiết kế và xác định các đối tượng cộng đồng tham gia của dự án, nên nhữnghoạt động giới hay dân tộc thiểu số sẽ tạo ra cơ hội cho việc nâng cao năng lực cho ngườidân của các xã tham gia, gia tăng các hiểu biết xã hội và gắn bó cộng đồng, gia tăng khả

cộng đồng Họ sẽ có cơ hội hiểu biết thêm về các chính sách giới và an toàn xã hội củacác tổ chức quốc tế cũng như của Chính phủ Việt Nam Những phụ nữ DTTS sẽ có cơ hộilàm quen với các vấn đề liên quan tới quản lý cộng đồng, giám sát cộng đồng khi thànhlập các nhóm sử dụng nước để bảo quản nguồn nước tưới và các hệ thống thủy lợi nộiđồng Nữ giới và nam giới cũng sẽ có thêm kiến thức liên quan tới việc sản xuất, hoặccác kỹ năng mới tạo ra các sản phẩm thông qua các chương trình phục hồi sinh kế trongcộng đồng Việc đưa nam giới tham gia vào các hoạt động cộng đồng của dự án sẽ giúpcho nam giới có ý thức hơn về quyền và trách nhiệm của họ với cả cộng đồng

e Giải pháp làm tối đa hóa hiệu quả đầu tư

Công tác sửa chữa, nâng cao an toàn đập chính là một biện pháp tối đa hóa hiệu quả đầu

tư xây dựng hồ Sau khi dự án hoàn thành, hiệu quả tưới của hồ sẽ được tối đa hóa, đồngthời tạo các tác động tích cực như đã đề cập ở trên Để phát huy hơn nữa các hiệu quả của

dự án mang lại thì đơn vị quản lý hồ, chính quyền địa phương và người dân cần thực hiệnnhững hoạt động như sau:

- Thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa hồ định kỳ để đảm bảo cho công tác vận hành cũng như

an toàn hồ chứa

- Thường xuyên theo dõi, kiểm tra hồ để phát hiện những sự cố đặc biệt và kịp thời xử lý

- Thiết lập hệ thống thông tin an toàn hồ chứa và cảnh báo sự cố thông suốt giữa các cơquan liên quan với chính quyền và người dân địa phương để có phản ứng nhanh trong cáctính huống khẩn cấp

- Xây dựng kế hoạch phòng tránh khẩn cấp khi có sự cố đối với hồ, đồng thời diễn tậpcác phương án phòng tránh cho người dân

5.4 Tác động tiêu cực

Tác động tiêu cực tiềm ẩn đã được đề cập đến trong các cuộc thảo luận nhóm, có liênquan tới đất đai thu hồi, an toàn môi trường, giảm thu nhập của một số hộ dân Các tácđộng tiêu cực tiềm ẩn được xác định bao gồm các nguy cơ xẩy ra trước khi thi công,trong khi thi công và khi công trình đi vào hoạt động

a Tác động tái định cư

Việc thực hiện tiểu dự án sẽ phải thu hồi đất và tài sản trên đất của các xã vùng dự án.Tiểu dự án chỉ đầu tư sửa chữa và nâng cấp các công trình đã có nên mức độ ảnh hưởngđến các hộ dân không lớn, chỉ có 13 hộ BAH (78 người) và đất nuôi trồng thủy sản (đấtcông ích) của UBND xã Xuân Du với tổng diện tích bị thu hồi là 1,65 ha Không có hộ

nào bị di dời, không có hộ nào bị ảnh hưởng nặng mất từ 20% đất sản xuất (từ 10% đấtsản xuất đối với hộ dễ bị tổn thương); không có hộ nào phải di chuyển mồ mả; không có

hộ nào thuộc nhóm dễ bị tổn thương Các hộ BAH là người dân tộc kinh

Xây dựng tiểu dự án sẽ thu hồi đất hành lang công trình mà người dân đang sử dụng là:5.721 m2; trong đó diện tích đất nông nghiệp là 3.039 m2, diện tích đất hoa màu là 1.872m2, diện tích đất NTTS là 310 m2, diện tích đất đồi là 500 m2 Diện tích đất thu hồi tạmthời để làm bải thải vật liệu là 10.815 m2 đất nôi trồng thủy sản UBND xã giao cho cho

hộ gia đình quản lý

Trong số diện tích đất thu hồi có 04 hộ BAH đang canh tác trên đất hành lang công trìnhvừa bị ảnh hưởng đến diện tích lúa, hoa màu, cây cối với 2.140 cây các loại: 10 câychuối, 500 cây tre, 20 cây bạch đàn, 1.610 cây keo; 09 BAH đến diện tích lúa, hoa màuđang canh tác trên đất hành lang công trình và 02 hộ BAH công ích UBND đất giao thầucho hộ nuôi trồng thủy sản theo mùa vụ Không có hộ BAH tới vật kiến trúc

b Nguy cơ ô nhiễm môi trường và lây lan dịch bệnh trong quá trình xây dựng và sau khi công trình đi vào vận hành

Các tác động tiêu cực đến môi trường sống trong quá trình thi công và vận hành thiết bị

có thể xảy ra như tiếng ồn, bụi bẩn nếu nhà thầu không cam kết tuân thủ về chính sách antoàn môi trường Sau khi thi công, với hệ thống kênh mương lưu thông từ vùng cao đếnvùng thấp, khả năng ô nhiễm và rủi ro về sức khỏe và các mối nguy hại tới môi trườngsống của cả vùng dân cư và nguy cơ dịch bệnh lan tràn dễ dàng nếu các xã sống dọc theochiều dài của kênh không có ý thức gìn giữ môi trường của chính khu vực mình

c Nguy cơ ảnh hưởng tới an toàn và sức khỏe của cộng đồng

Các tai nạn cho người lớn và trẻ em có thể xảy ra nếu không có những biện pháp chechắn an toàn và biển báo cẩn thận trong khi đang thi công

Có các rủi ro nguy cơ về mặt xã hội đi kèm với công tác thi công như nguy cơ lây nhiễmHIV/AIDS, do nhiều công nhân xây dựng cùng tập trung trong thời điểm thi công Sự cómặt một lượng lớn nam công nhân tạo ra một nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS qua các conđường tiêm chích và tình dục An ninh trật tự làng xóm có thể bị ảnh hưởng do mâu thuẫngiữa cộng đồng và công nhân xây dựng có thể xảy ra

5.5 Giải pháp giảm thiểu

a Tham vấn với các bên liên quan

Nhằm giảm thiểu các rủi ro liên quan tới những tác động tiêu cực có thể phát sinh vànhằm thiết lập kênh thông tin liên lạc, trong quá trình chuẩn bị dự án đã tiến hành nhiềulần tham vấn với các cộng đồng sở tại Do dự án có tính chất vay vốn nước ngoài, mứcđền bù trên một địa bàn cùng tồn tại nhiều loại vốn đầu tư với các chính sách đền bù hỗtrợ không nhất quán sẽ sinh khiếu kiện do đó tỉnh sẽ có các văn bản hướng dẫn cụ thểviệc thực hiện công tác kiểm kê, chi trả, mức giá thay thế của dự án dựa trên khung chínhsách tái định cư của dự án được Thủ tướng phê duyệt PPMU phối hợp chính quyền địaphương tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng về mục tiêu đầu tư dự án, các chính sáchcủa dự án để cộng đồng hiểu rõ về những yêu cầu sử dụng nước làm tăng hiệu quả sửdụng nước và hiệu suất sử dụng nước.

Tham vấn với người dân tộc thiểu số:

Đối với tiểu dự án này, RAP đã được lập để đảm bảo các ảnh hưởng về đất đai, cây trồngtrong khu vực xây dựng của hồ chứa sẽ được bồi thường một cách thích hợp và kịp thời

Dự kiến không có tác động bất lợi nào đối với người dân tộc thiểu số trong khu vực tiểu

dự án EMDP cũng đã được lập cho tiểu dự án này trên cơ sở đánh giá xã hội và tham vấnvới các dân tộc thiểu số trong khu vực tiểu dự án EMDP nhằm tạo cơ hội phát triển chongười DTTS trong khu vực tiểu dự án mặc dù họ không bị ảnh hưởng bất lợi của tiểu dựán

Các cuộc tham vấn trước, được cung cấp đầy đủ thông tin và tự do tham gia với ngườiDTTS cho thấy vì không có tác động bất lợi cho các dân tộc thiểu số, và EMDP đã đượcchuẩn bị để tạo cơ hội phát triển thêm cho người dân tộc thiểu số, cộng đồng người dântộc thiểu số được tham vấn đã rất ủng hộ việc thực hiện tiểu dự án

b Lập kế hoạch hành động tái định cư

Mặc dù đã rất nỗ lực để tránh thu hồi đất và tái định cư người dân địa phương nhưng vẫnkhông thể tránh khỏi yêu cầu thu hồi đất và các tài sản khác của người dân Kế hoạch nàyphản ánh cách thức dự án sẽ giảm thiểu tổn thất của những người BAH trong dự án, khôiphục sinh kế của họ bằng cách đền bù, hỗ trợ, và/hoặc trợ cấp cho họ Mục tiêu chungcủa Kế hoạch hành động tái định cư nhằm đảm bảo rằng tất cả những người BAH đềuđược bồi thường theo giá thay thế những tổn thất của họ và đưa ra những biện pháp hỗtrợ khôi phục để họ có thể khôi phục sinh kế của họ - ít nhất là như mức trước khi có dựán

c Sử dụng biện pháp thi công không gây ảnh hưởng đến cấp nước và lập kế hoạch cấp nước tưới dự phòng trong thời gian thi công

Việc cấp nước tưới của hồ Đồng Bể sẽ không bị ảnh hưởng do tiểu dự án sẽ sử dụng biệnpháp thi công hợp lý và chuẩn bị kế hoạch cấp nước tưới dự phòng trong thời gian thicông Thứ nhất, kế hoạch thi công sẽ được lập trên cơ sở kế hoạch sản xuất của địaphương, được bố trí vào vụ đông (từ tháng 10 đến tháng 2) khi nhu cầu tưới rất thấpđểtránh tối đa việc ảnh hưởng đến cấp nước tưới và sản xuất của người dân Đơn vị thi côngsẽđắp đê quây để thi công cống mới, trong khi cống cũ vẫn được giữ nguyên để phục vụtưới;sau khi cống mới đưa vào sử dụng mới tiến hành phá bỏ cống cũ Thứ hai, trongtrường hợp bất khả kháng, việc cấp nước từ hồ Đồng Bể bị gián đoạn, Công ty Sông Chucùng các xã sẽ lập phương án cấp nước bổ sung từ nhiều hồ chứa nhỏ khác trong khuvực Các cán bộ thủy nông của xã Xuân Du và Triệu Thành đã đề xuất xả nước từ hồchứa bên cạnh vào các ao, đầm, sau đó dùng máy bơm đưa nước vào hệ thống kênh củakhu vực thiếu nước Đồng thời, các xã và Công ty Sông Chu cùng thảo luận để lập kếhoạch phân phối nước hợp lý, công bằng để tránh xảy ra các mâu thuẫn về dùng nướcgiữa đầu nguồn và cuối nguồn Do vậy, việc cấp nước tưới sẽ vẫn được đảm bảo trongthời gian thi công của tiểu dự án để phục vụ cho sản xuất của nông dân

d Thực hiện Kế hoạch an toàn môi trường và sức khỏe nghề nghiệp của nhà thầu

Các nhà thầu xây dựng có trách nhiệm thực hiện các biện pháp giảm thiểu và chi phígiảm thiểu cũng sẽ nằm trong hợp đồng Các hành động giảm thiểu tác động tiêu cực phùhợp với các mục tiêu của dự án được mô tả trong Kế hoạch QLMT&XH Để có hiệu quảtrong quá trình thực hiện, Ban QLDA sẽ thành lập một bộ phận môi trường với ít nhất haicán bộ môi trường để hỗ trợ các vấn đề môi trường của dự án, bao gồm cảKHQLMT&XH tại công trường, chủ động trao đổi với người dân địa phương và có hànhđộng để phòng tránh sự cố trong quá trình xây dựng

Các nhà thầu cần phải chuẩn bị một Kế hoạch an toàn môi trường và sức khỏe nghềnghiệp (CEOHSP) dựa trên các biện pháp thi công có liên quan được xác định trongKHQLMT&XH cũng như các tiêu chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn thực hành trong quản lýcông trường xây dựng, bao gồm cả giữ gìn khu vực lán trại, quản lý chất thải xây dựng,v.v

6 Vai trò của các bên liên quan

6.1 Ban quản lý dự án Trung ương

CPO sẽ có trách nhiệm bao quát toàn bộ các hoạt động của dự án cũng như hoạt độnghoạt động triển khai thực hiện các kế hoạch an toàn xã hội thông qua một công ty tư vấn

Tư vấn xã hội của nhà thầu có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với PPMU trong việc triểnkhai và thực hiện các hoạt động ở cấp huyện và cấp cộng đồng

6.2 Ban Quản lý Dự án tỉnh

PPMU sẽ làm việc với các cơ quan Việt Nam liên quan ở các cấp tỉnh, huyện, xã hỗ trợcác hoạt động an toàn xã hội, điều phối tập huấn, tăng cường năng lực, và các hoạt độngnâng cao nhận thức Ban PPMU sẽ chịu trách nhiệm giám sát thực hiện các Kế hoạch antoàn xã hội Việc thực hiện kế hoạch an toàn xã hội cũng sẽ được giám sát bởi Nhóm tưvấn xã hội của Bộ NN&PTNT

6.3 UBND các xã và các tổ chức cộng đồng

UBND xã là đơn vị cấp hành chính lớn nhất của xã có trách nhiệm hỗ trợ dự án trongviệc tổ chức thực hiện các hoạt động của chương trình an toàn xã hội tại cấp xã

Hội nông dân là tổ chức đoàn thể tâp hợp quần chúng nông dân trong cộng đồng thôn xã

Vì thế nhiều hoạt động cấp xã cần có sự phối hợp của tổ chức Hội nông dân, đặc biệt làtrong các hoạt động khuyến nông theo mô hình tổ chức “hội nghị đầu bờ”, cầm tay chỉviệc, trình diễn cho bà con nông dân, đặc biệt là nhân dân các DTTS

Hội Phụ nữ cấp xã được xem là một tổ chức quần chúng năng động ở cấp cơ sở và đangđóng vai trò rất quan trọng trong các hoạt động phát triển kinh tế và bảo vệ môi trườngcủa các địa phương Hội phụ nữ xã là thành viên nòng cốt của nhiều chương trình nhưchương trình giữ gìn vệ sinh môi trường thôn bản, xây dựng nông thôn mới, tuyên truyềnphòng chống HIV, phòng chống buôn bán phụ nữ và trẻ em, giám sát các chương trình táiđịnh cư, chương trình xây dựng và phát triển nông thôn mới

Đoàn Thanh niên Việt Nam là một tổ chức quần chúng có chức năng thống nhất thanhniên và xây dựng các chương trình lôi kéo thanh niên tham gia vào trong các hoạt động

xã hội Ở cấp địa phương, lãnh đạo và đoàn viên Đoàn Thanh niên rất tích cực trongnhiều hoạt động phát triển Đoàn thanh niên có khả năng kết nối với lớp trẻ ở tất cả cáccấp, bao gồm cả các thanh niên có hành vi có nguy cơ cao hoặc liên quan tới HIV/AIDS.Đoàn thanh niên cần có các hoạt động tăng cường nhận thức, giáo dục và truyền thôngcho thanh niên địa phương, giáo dục tuyên truyền lối sống lành mạnh trong thanh niên và

hỗ trợ cho các thanh niên có hoàn cảnh khó khăn