Hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của các tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam: những tình cảm, phẩm chất tốt đẹp; nghệ thuật miêu tả, kể chuyện, xây dựng nhân [r]
Trang 1DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ - NGỮ VĂN 6
CHỦ ĐỀ - VĂN BẢN- TRUYỆN HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
Bức tranh của em gái tôi ( Tạ Duy Anh)
Tổng số tiết thực hiện: 02 tiết
(Giáo viên soạn: Trần Thị Hồng Vân; Giáo viên dạy: Trần Thị Hồng Vân,
Huỳnh Thị Thúy Hằng )
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
Hiểu, cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của các tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam: những tình cảm, phẩm chất tốt đẹp; nghệ thuật miêu tả, kể chuyện, xây dựng nhân vật, cách chọn lọc và sắp xếp chi tiết, ngôn ngữ sinh động
2 Kĩ năng:
- Biết kể tóm tắt hoặc chi tiết các truyện hiện đại Việt Nam được học
- Rèn kĩ năng đọc – hiểu các truyện hiện đại theo đặc trưng thể loại
- Vận dụng những điều đã học vào học tập và cuộc sống
B KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Văn bản: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
(Tạ Duy Anh)
Qua văn bản, các em cần biết:
- Tình cảm của người em có tài năng đối với người anh.
- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện
- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhân thức của nhân vật chính
- Kĩ năng: Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật Đọc - hiểu nội
dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với tâm lí nhân vật Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn
Trang 2I.Tìm hiểu chung
1 Tạ Duy Anh sinh năm 1959, quê ở huyện Chương Mĩ,tỉnh Hà Tây(nay Hà
Nội)
2.Tác phẩm: Truyện ngắn Bức tranh của em gái tơi đoạt giải Nhì trong
cuộc thi viết “Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên tiền phong.
II Đọc – hiểu văn bản
Tóm tắt : Chuyện về 2 anh em Kiều Phương:
- Anh bực vì em gái hay nghịch, bừa bãi
- Kiều Phương bí mật học vẽ, tài hội hoạ được phát hiện
- Tâm trạng và thái độ người anh trước sự việc đĩ
- Em gái thành cơng, cả nhà mừng vui
- Trước bức tranh của em gái, người anh hối hận, nhận ra phần hạn chế của bản thân, khắc phục, vươn lên hồn thiện nhân cách
1 Nhân vật Kiều Phương:
Kiều Phương là cơ bé: cĩ tài năng và say mê hội hoạ, hồn nhiên, hiếu động , tình cảm trong sáng và cĩ lịng nhân hậu
2 Nhân vật người anh
- Quan sát những biểu hiện của lịng say mê hội hoạ của em gái
- Mặc cảm vì nghĩ rằng bản thân khơng cĩ năng khiếu gì
- Xúc động khi cảm nhận được tâm hồn, lịng nhân hậu của Kiều Phương qua bức tranh “ Anh trai tơi”
=> Qua nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật đặc sắc, nhân vật người anh hiện
ra với những tính xấu đáng ghét: lịng tự ái, mặc cảm, đố kị… nhưng cũng rất đáng yêu bỡi sớm nhận ra phần hạn chế của mình, biết hối lỗi, sửa đổi vươn lên để hồn thiện nhân cách
III Tổng kết
1.Nghệ thuật
Trang 3- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất tạo nên sự chân thật cho câu chuyện.
- Miêu tả chân thực diễn biến tâm lí của nhân vật
2.Ý nghĩa văn bản
Tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn lòng ghen ghét, đố kị
IV Luyện tập
1.Bài tập 1
Phần I: Đọc – hiểu
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“"Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ.Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ Dưới mắt em tôi, tôi hoàn hảo đến thế kia ư? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh:
"Anh trai tôi" Vậy mà dưới mắt tôi thì
- Con đã nhận ra con chưa? - Mẹ vẫn hồi hộp.
Tôi không trả lời mẹ vì tôi muốn khóc quá Bởi vì nếu nói được với mẹ, tôi sẽ nói rằng: " Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy!" (Ngữ văn 6- tập 2, trang 33)
Câu 1: Đoạn văn trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2: Cho biết phương thức biểu đạt chính của văn bản em vừa tìm được?
Câu 3: Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy? Nêu tác dụng của ngôi kể ấy? Nhân
vật chính trong văn bản em vừa tìm được là ai?
Câu 4:Chỉ ra những từ ngữ diễn tả tâm trạng của nhân vật “tôi” khi đứng trước
bức tranh em gái vẽ mình Giải thích vì sao nhân vật “tôi” có tâm trạng như vậy?
Phần II: Tập làm văn
Hãy viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về kết thúc văn bản trong
phần I Đọc – hiểu
2.Bài tập 2
Viết đoạn văn thuật lại tâm trạng của người anh trong truyện khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em gái.
3.Bài tập 3
Nêu ý nghĩa truyện Bức tranh của em gái tôi Rút ra bài học về thái độ ứng xử
trước tài năng và thành công của người khác
Trang 4C HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1 Chủ đề vừa học:
- Đọc diễn cảm văn bản
- Nắm vững kiến thức trọng tâm của văn bản
- Hiểu được ý nghĩa các hình ảnh và nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm
- Hoàn thành các bài tập phần Luyện tập
2 Chủ đề sắp học: Văn miêu tả
-Tìm hiểu chung về văn miêu tả.
- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
* LƯU Ý:- Các em tìm hiểu và ghi vào vở phần chữ màu đen
- Các em định hướng trước Phần Luyện tập