+ Sau đó ghi nhận những điều cơ bản trọng tâm của bài và tự làm lại các ví dụ mà giáo viên đã đưa ra minh họa, thực tế cho thấy nhiều học sinh về nhà không tự ghi lại kiến thức đã nghe[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN HỌC SINH HỌC VÀ LÀM BÀI Ở NHÀ
1.Thực trạng nảy sinh kinh nghiệm:
a Đặc điểm tình hình lớp:
Khối lớp 6 có số lượng học sinh không đồng đều về nhận thức gây khó khăn cho giáo viên trong việc lựa chọn phương pháp phù hợp Nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn cả về vật chất lẫn tinh thần do đó việc đầu tư về thời gian và sách vở cho học tập bị hạn chế nhiều và ảnh hưởng không nhỏ đến sự nhận thức và phát triển của các em
b.Thực trạng học sinh:
Đa số học sinh hay thỏa mãn trong học tập, các em cho rằng các kiến thức được trình bày trong sách giáo khoa là kết tinh của các nhà toán học, đó là những kiến thức đầy đủ nhất và chỉ cần học thuộc lòng nó để vận dụng vào làm các bài tập là xong Chính vì vậy học sinh tiếp thu một cách thụ động, không cần suy nghĩ mày mò để tự mình khám phá ra kiến thức mới như một khái niệm, một định lý hay một tính chất nào đó và những kiến thức đó không ăn sâu vào trí óc của học sinh, làm cho học sinh quen khi vận dụng vào làm các bài tập
c.Nguyên nhân:
- Các em chưa có ý thức tự giác trong học tập , chưa có kế hoạch về thời gian hợp lý khi tự học ở nhà
- Còn ham chơi, học còn mang tính chất để lấy điểm, chưa nắm vững hiểu sâu kiến thức toán học, không
tự ôn luyện một cách thường xuyên có hệ thống
- Trong lớp chưa thật tập trung chú ý vào bài giảng của thầy cô, chưa chịu đào sâu suy nghĩ để phát triển
ra các kiến thức mới
- Chưa biết sử dụng đúng sách giáo khoa, sách nâng cao vừa sức, còn hiện tượng dấu dốt không chịu học hỏi bạn bè
Để khắc phục những tình trạng trên nhằm nâng cao chất lươợng cho học sinh và làm cho học sinh yêu thích môn toán hơn Tôi đã tiến hành các biện pháp giáo dục dưới đây
2 Các biện pháp tiến hành giải quyết vấn đề:
2.1) Tự học, tự rèn và tự giác trong học tập:
Ai cũng biết rằng “ ăn để mà sống , mà tồn tại” và không ai có thể “ăn thay” được Muốn tồn tại ,muốn sống và phát triển thì bản thân con người trước hết phải “tự ăn” – “có thực mới vực được đạo” Và rằng ai cũng hiểu muốn có trí thức thì mỗi con người đều phải tự học , tự rèn luyện không ai có thể học thay được cho mình, mà phải tự lao động để kiếm sống Trong cuộc đời , bố mẹ, thầy cô giáo không thể nắm tay dẫn dắt,che chở cho các em m•i được Do đó vai trò tự học tự rèn luyện giải bài tập là yếu tố cơ bản nhấtquyết định thắng lợi Mỗi thành công là 99% mồ hôi và nước mắt, chỉ còn lại 1% là bẩm sinh
2.2) Tinh thần vượt khó, hăng say hứng thú trong học và làm bài:
Trang 2Trước hết phải đề cao tinh thần ý chí vượt khó khăn, say sưa yêu thích môn toán Học toán quả thật không phải chuyện dễ Bởi vì toán học đòi hỏi tư duy lập luận logic chính xác, chặt chẽ Kết quả lại phải đúng với thực tế, yêu cầu cường độ học tập cũng như thời gian nhiều hơn so với các môn khác Nếu không có tinh thần vượt khó thì không thể hoàn thành nhiệm vụ
Một khái niệm, một định nghĩa, công thức, định lí, ….chưa hiểu hay một bài toán chưa giải được có thể làm cho em chán nản , thiếu tự tin rồi đi đến nản chí và không muốn học môn toán Hễ có giờ toán là các
em lo sợ Các thầy cô giáo
phải hiểu tâm lí học toán của học sinh để khắc phục nhược điểm “ sợ học môn toán” Mặt khác kiến thức toán học thực sự có mối liên hệ móc xích, hữu cơ xuyên suốt trong chương trình toán học ở tất cả các lớp Không hiểu kiến thức cơ bản ở lớp dưới thì khó có thể lĩnh hội các kiến thức ở lớp cao hơn Thông thường các em chưa thực sự thành thạo kĩ năng thực hiện các phép tính nên ảnh hưởng tới tiếp thu bài mới, đó là chưa nói đến việc giải các bài tập Từ đó đâm ra ngại khó, lười học, lười suy nghĩ, và sẽ không hứng thú học toán Nhưng ở đời cũng không thiếu những ví dụ về những cái lúc đầu thì sợ, dần dần bớt sợ, đi đến làm quen, cuối cùng là thích là say mê Khi đã bắt đầu yêu thích toán rồi thì sẽ tự giác học tập, say sưa học tập, nhưng cuối cùng học tập đạt kết quả cao, thì phải thường xuyên rèn luyện phương pháp học tập Tất cả mọi công việc, không có lòng đam mê, hăng say và chịu khó thì không thể thành công Công việc học toán cũng vậy Do đó phải biết khơi dậy tinh thần sáng tạo, ý chí nghị lực phi thường của lớp trẻ Khích lệ các em hăng say trong môn học bằng cách ra bài tập và đặt câu hỏi từ dễ đến khó, khuyến khích cho điểm để các em phấn khởi Cố gắng liên hệ các câu hỏi , bài tập thực tế, rút ra cái hay cái đẹp của toán học (có thể có) trong bài học để tạo nguồn cảm hứng, say sưa học tập môn toán
2.3) Cách học bài ở nhà:
Trước hết học sinh cần phải có phong cách khoa học trong học tập, tự rèn luyện cho mình các thói quen tốt sau đây:
- Thói quen tập trung chú ý: nếu khi học các em biết tập trung chú ý thì hiệu suất học tập sẽ cao hơn, tránh vừa học vừa xem tivi, vừa nghe nhạc…
- Thói quen đọc sách giáo khoa và nghiên cứu sách giáo khoa trước khi đến lớp: để chủ động trong học tập, học sinh nên bớt chút thời gian đọc trước nội
dung sắp học, sơ bộ nắm được ý chính, cơ bản đến khi học, học sinh chủ động hơn khi tham gia chiếm lĩnh kiến thức ở trên lớp
- Thói quen làm việc theo thời gian biểu: Là học sinh biết tập cho mình tự lên thời gian biểu cho từng
ngày, từng tuần, từng tháng,… việc lên thời gian biểu như thế giúp các em hình dung được các công việc phải làm và có phương án cụ thể điều chỉnh hợp lí khi cần thiết, phải tập được thói quen giờ nào việc ấy Việc hôm nay không để đến ngày mai
- Thói quen ôn bài: Giáo viên cần hướng dẫn học sinh ôn bài khi học bài ở nhà theo trình tự:
Trang 3+ Những kiến thức thu nhận được ở lớp cần phải được tái diễn trong bộ nhớ bằng cách hồi tưởng lại những gì nghe thấy Học sinh cần 9, 10 phút để hình thành lại toàn bộ nội dung bài giảng
+ Sau đó ghi nhận những điều cơ bản trọng tâm của bài và tự làm lại các ví dụ mà giáo viên đã đưa
ra minh họa, thực tế cho thấy nhiều học sinh về nhà không tự ghi lại kiến thức đã nghe, đã hiểu, do đó sau một thời gian lượng kiến thức bị mai một dần, dẫn tới bị rỗng kiến thức Khi ôn bài hầu hết những bài giảng trên lớp được học sinh hồi tưởng lại lần hai góp phần hiểu và nhớ thêm một lần nữa, do mới học xong nên nhớ được hầu hết các nội dung bài giảng trên lớp giúp học sinh thuộc nhanh hơn, từ đó không tốn thời gian Sau khi ôn bài học sinh có thể tự mình đưa ra những ý kiến, nhận xét của bản thân đúng hay sai Cần kiểm tra đối chiếu với sách giáo khoa, sách bài tập hay tài liệu tham khảo…nếu chỗ nào chưa hiểu thì ghi lại hỏi thầy hỏi bạn Cuối cùng ghi lại vào sổ tay toán học cho riêng mình
2.4) Cách làm bài tập:
Để giải bài tập toán ở nhà, trước hết ta cần đọc kĩ đề bài, phân tích và xác định bài tập cần sử dụng định lí nào, công thức hay khái niệm gì Đồng thời có thuộc kiểu dạng nào, giống hay không giống các bài tập đã học, hay ví dụ trong bài giảng trên lớp
Từ những kiến thức đã lĩnh hội, ta mới áp dụng để đưa ra quyết định giải pháp cụ thể đối với bài tập đã cho.Với những bài toán khó quá, không giải được ta cần đọc thêm sách tham khảo, hỏi bạn bè, thầy cô giáo
để tìm hướng giải quyết, không nên chép lời giải của sách giáo khoa, hay cách làm của ai đó mà phải tự mình nghiên cứu suy nghĩ phát hiện ra giải của bài toán Sau khi giải xong đặt câu hỏi xem có cách nào khác hay hơn , ngắn gọn hơn cách đã giải, đồng thời thử đề xuất một bài toán tương tự như bài tập đã làm Cuối cùng ghi cách giải hay, độc đáo vào sổ tay toán học riêng của mình
2.5) Hướng dẫn học sinh học bài và làm bài tập ở nhà:
Cụ thể đối với bài học “Tập hợp – Phần tử của tập hợp” sách giáo khoa Toán 6 tập một:
Khi xào bài các em nhớ đọc lại để nhớ kĩ lí thuyết , tức là phải nắm được : tập hợp, kí hiệu tập hợp , nhận biết phần tử thuộc hay không thuộc tập hợp; số lượng phần tử của tập hợp, sau đó vận dụng vào làm bài tập được giáo viên ra về nhà dưới hình thức “ phiếu học tập”
4 Kết quả sau khi sử dụng các biện pháp:
Với phương pháp thực hiện như trên, học sinh tự tìm ra được kiến thức cần biết một cách độc lập tích cực Do đó học sinh hứng thú, hiểu bài sâu sắc từ đó vận dụng tốt.Qua dạy đối chứng và kiểm nghiệm bằng kiểm tra trắc nghiệm tôi thấy chất lượng học tập được nâng lên một cách rõ rệt Số học sinh yêu thích toán ngày càng nhiều hơn Từ đó các em có kế hoạch học hỏi thêm ở SGK, ở bạn bè, phát huy duy trì niềm say
mê học toán của các em Học sinh đã biết tự củng cố, ôn luyện các kiến thức bài tập, biết phối hợp các kiến thức đã học