noãi aùm aûnh naëng neà bieán thaønh söï sôï haõi, cuøng noãi ñau xoùt tuûi nhuïc cuûa oâng... thaân oâng vaø gia ñình oâng. Cuï theå nhaát laø oâng saép phaûi ñoùn ñôïi thaùi ñoä[r]
Trang 1I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Cảm nhận được tình yêu làng quê thắm thiết thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến nhân vật ông Hai trong truyện Qua đó thấy được một biểu hiện cụ thể sinh động về tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong thời kì kháng chiến chống Pháp
Thấy được những nét đặc sắc trong nghệ thuật truyện: xây dựng tình huống tâm lí, miêu tả sinh động diễn biến tâm trạng, ngôn ngữ của nhân vật quần chúng
Rèn luyện năng lực phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự, đặc biệt là phân tích tâm lí nhân vật
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên chuẩn bị:
+ Sách giáo khoa
+ Giáo án
Học sinh chuẩn bị:
+ Soạn bài
+ Sách giáo khoa
III Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra việc chuẩn bị bài mới của học sinh
IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
Giáo viên giới thiệu bài mới
“ Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm
tươngNhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tác nước bên đường hôm
nao”
Đó là tình cảm nhớ quê, nhớ
những món ăn đạm bạc, nhớ
những khó khăn vất vả Thế thì
tình yêu làng của ông Hai trong
truyện ngắn “ Làng” của nhà văn
Kim Lân thì như thế nào ta cùng
nhau tìm hiểu
Học sinh chú ý lắng nghe A Hoạt động 1: giới thiệu bài
B Hoạt động 2: hướng dẫn tìm
hiểu chung về văn bản
I tìm hiểu chung
1 tác giả
TUẦN 13
Trang 2Giáo viên gọi học sinh đọc chú
thích
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy cho biết vài nét về tác giả
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy cho biết xuất xứ của truyện?
Giáo viên tóm tắt phần đầu mà
sách giáo khoa lược bỏ, sau đó
đọc 1 đoạn mẫu
Giáo viên gọi học sinh đọc tiếp
Giáo viên hướng dẫn học sinh
tìm hiểu chú thích sách giáo
khoa
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy nêu dại ý của truyện?
Gọi học sinh nhận xét
Giáo viên đánh giá
Gọi học sinh tóm tắt truyện
Giáo viên nêu câu hỏi
Để khắc hoạ nổi bật chủ đề của
truyện, tích cách của nhân vật,
tác giả đã đặt nhân vật chính vào
1 tình huống truyện như thế nào?
Giáo viên nêu câu hỏi
Tình huống này có tác dụng gì?
Giáo viên bình:
Nếu tác giả chỉ kể ra những biểu
hiện rất yêu làng, yêu nước thì
Học sinh đọc chú thíchHọc sinh trả lời
+ Kim Lân tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài, sinh năm 1920quê ở tỉnh Bắc Ninh, là nhà văn chuyên viết truyện ngắn
+ Am hiểu cuộc sống nông thôn và người nông dân
Học sinh trả lời Truyện được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp và được đăng lần đầu tiên trên tạp chí Văn nghệ năm 1948
Học sinh đọc tiếp
Học sinh trả lời
Học sinh nhận xét Học sinh tóm tắt đoạn trích
Học sinh trả lờiOâng Hai tình cờ nghe được tin dân làng chợ Dầu yêu quí của ông Hai trở thành Việt gian theoPháp phản lại kháng chiến, phản lại cụ Hồ
Chi tiết này t ạo nên một nút thắt của câu chuyện gây ra một mâu thuẫn giằng xé tâm trí ông Hai
+ Kim Lân tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài, sinh năm
1920 quê ở tỉnh Bắc Ninh, là nhà văn chuyên viết truyện ngắn
2 tác phẩmTruyện được viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp và được đăng lần đầu tiên trên tạp chí Văn nghệ năm 1948
3 Đại ýTruyện đã diễn tả thật sinh động tình yêu làng quê ở ông Hai người nông dân rời làng đi tản cư trong thời kì kháng chiến chống Pháp
C Hoạt động 3: hướng dẫn
phân tích
II Phân tích
1 Tình huống độc đáo.Đó là tình huống ông Hai tình cờ nghe được tin dân làng chợ Dầu yêu dấu của ông Hai trở thành Việt gian theo Pháp phản lại kháng chiến, phản lạicụ Hồ
Tạo ra một điều kiện để thể hiện tâm trạng và phẩm chất, tính cách của nhân vật chân thực và sâu sắc
Trang 3câu chuyện rất tẻ nhạt Cho nên
tác giả đã đưa ra tình huống độc
đáo này nhằm làm nổi bật tính
cách nhân vật chính
Giáo viên gọi học sinh đọc lại từ
đầu đến … dật dờ”
Giáo viên nêu câu hỏi
Trước khi nghe tin xấu về làng
tâm trạng của ông Hai được miêu
tả như thế nào? Chi tiết nào thể
hiện điều đó?
Giáo viên nêu câu hỏi
Để biết được tin tức của Làng
ông Hai thường làm gì?
Giáo viên nêu câu hỏi
Khi ở phòng thông tin, ông nghe
được những gì? Tâm trạng của
ông ra sao?
Giáo viên nêu câu hỏi
Những biểu hiện thể hiện tấm
lòng gì của ông Hai?
Giáo viên bình:
Ta thấy ông rất mực yêu làng
chợ Dầu của mình lúc nào ông
cũng xem làng là tất cả, mọi việc
làm của ông đều thể hiện ông
Hai là người yêu làng
Vậy khi nghe tin làng theo giặc
thì ông Hai có tâm trạng thế nào
đây, ta vào phần b
Giáo viên nêu câu hỏi
Khi nghe tin do người tản cư từ
Gia Lâm cho biết cả làng chúng
nó Việt gian theo Tây, thái độ và
tâm trạng ông Hai ra sao? Chi
tiết nào thể hiện điều đó?
Giáo viên giảng:
Nghe tin xấu ấy ông Hai sững sờ,
ngạc nhiên cao độ đến hốt hoảng
đến nghẹn giọng, lạc giọng đến
Học sinh đọc
Học sinh trả lờiOâng Hai rất nhớ về Làng của mình “ nghĩ đến những ngày làm việc cùng anh em … nhớ làng quá”
Đến phòng thông tin để đọc báo
Oâng nghe tin chiến thắng của quân ta “ ruột gan ông Lão cứ múa cả lên, vui quá”
Oâng Hai rất yêu quê làng chợ Dầu
Học sinh trả lờiOâng Hai rất bất ngờ và hốt hoảng
“ Cổ họng đắng, da mặt rân rân,lặng đi tưởng như … giọng lạc đi”
“ Liệu nó có thật không hở Bác hay là chỉ lại …”
2 diễn biến tâm trạng của ông Hai khi nghe tin Làng chợ Dầu theo giặc
a Trước khi nghe tin xấu
+ Nhớ làng da diết
Nghe những tin chiến thắng của quân ta -> ruột gan ông múa lên vui quá
biểu hiện của tình yêu làng
b Khi nghe tin làng theo giặc
+ Tin đến với ông đột ngột, bất ngờ làm ông sững sờ, bànghoàng => cảm xúc bị xúc phạm đau đớn
Trang 4khó thở.
Giáo viên nêu câu hỏi
Tại sao ông lại nói không nên lời
khi nghe tin?
Giáo viên nêu câu hỏi
Theo em một người đã từng tự
hào về cái làng quê của mình
nay nhận được tin như vậy thì
cảm thấy như thế nào?
Giáo viên giảng:
Khi nghe tin làng của mình theo
giặc thì ông Hai rất bất ngờ và
hốt hoảng và nói không nên lời
và dường như là ông không dám
tin đó là sự thật
Nhưng rồi những chứng cứ cụ
thể, xác định ông Hài đành phải
tin cái sự thật khủng khiếp này
Lúc ấy thái độ ông Hai như thế
nào? ( hành động, cử chỉ)
Giáo viên đọc đoạn “ nhìn luc
con … cái cơ sự này chưa”?
Giáo viên nêu câu hỏi
Về đến nhà, nằm vật ra giường
như bị cảm, nhìn lũ con chơi sậm,
chơi súc với nhau, tâm trạng ông
Hai diển ra như thế nào?
Giáo viên giảng:
Oâng Hai đã nguyền rủa những
người trong làng của ông vì họ đã
phản bội, đầu hàng, bán nước
Oâng nghĩ tới sự tẩy chay của mọi
người, tới tương lai chưa biết sinh
sống làm ăn thế nào Những kẻ
mà ông suốt đời ghê tởm, thù
hằng thì trớ trêu thay lại rơi vào
chính làng ông vào chính bản
Vì tin này đến quá bất ngờ và vìchợ Dầu là làng mà ông yêu nhất
Đó chính là cảm xúc bị xúc phạm đau đớn
Cử chỉ đầu tiên của ông là “lảngchuyện, cười cái cười nhạt thếch” của sự bẻ bàng, rời quán về nhà
Học sinh trả lờiĐầu tiên trong đau khổ và xấu hổ, nhục nhã nhìn đàn con chơi đùa ông Hai nghĩ đến sự hắt hủi,khinh bỉ của mọi người dành chotrẻ em làng Việt gian Thương con -> giận dân làng -> sau đó ông không tin -> cuối cùng chấpnhận sự thật và sự nhục nhã ->
sự giày vò tâm trí lại sôi réo trong lòng ông
Hàng loạt câu hỏi, câu cảm thán diễn tả cảm xúc ông Hai, chứng tỏ tin đó trở thành nỗi ám ảnh day dứt trong lòng ông
nỗi ám ảnh nặng nề biến thành sự sợ hãi, cùng nỗi đau xót tủi nhục của ông
Trang 5thân ông và gia đình ông Cụ thể
nhất là ông sắp phải đón đợi thái
độ ghẻ lạnh, máy móc của mụ
chủ nhà khó tính, lắm điều
Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn
trò chuyện của ông Hai với vợ
Em có nhận xét gì về thái độ của
ông Hai khi trò chuyện với vợ?
Giáo viên nêu câu hỏi
Việc mấy ngày sau ông Hai
không dám ra khỏi nhà thể hiện
điều gì?
Giáo viên nêu câu hỏi
Em có nhận xét gì về cách kể
chuyện xen lẫn miêu tả tâm lý
của nhà văn?
Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn
“ ông Hai ngồi lặng … phải thù”
Giáo viên nêu câu hỏi
Qua câu chuyện với mụ chủ nhà,
vợ chồng ông Hai đã bị đẩy đến
tình huống khó xử như thế nào?
Giáo viên nêu câu hỏi
Tâm trạng của ông Hai lúc ấy
diễn ra quyết liệt như thế nào?
Giáo viên giảng:
Những câu hỏi liên tiếp cuôn trào
trong đầu ông và chính trong giây
phút ấy ông định quay về làng cũ
nhưng lập tức lại diễn ra cuộc
đấu tranh quyết liệt “ về làng tức
là bỏ kháng chiến, cụ Hồ … hết
ư?
Em hiểu như thế nào về ý nghĩ “
làng thì yêu thật nhưng làng đã
thuộc về Tây rồi thì phải thù”?
Oâng chỉ biết san sẻ phần nào nổi
đau ấy trong câu chuyện với đứa
con hãy còn thơ dại
Giáo viên nêu câu hỏi
Đến điểm đỉnh của câu chuyện,
Oâng Hai rất bực bội gắt gỏng với vợ, ít trả lời
Diển tả cụ thể tâm lý nhân vật
Vợ chồng ông Hai không biết phải sống ở đâu
Tâm trạng của ông Hai trở nên
u ám hơn
Mâu thuẫn nội tâm trong lòng ông Hai đã tạm thời tự ông tìm được hướng giải quyết
Tác giả đã giải quyết mâu thuẩnbằng cách: đây chỉ là tin đồn do
+ Thái độ của ông Hai vừa bực bội vừa đau đớn, cố kiềm nén ‘ ông gắt bà vô cớ, trằn trọc, thở dài …’
+ lúc nào cũng lo lắng sợ hải lúc nào cũng nghĩ đến chuyện đó, lúc nào cũng tưởng mọi người chỉ nói đến chuyện đó
3 Tâm trạng của Hai mấy ngày sau đó
+ Bị mụ chủ nhà đẩy đến chỗ không biết sống nhờ ở đâu
+ Tâm trạng ông Hai trở nên uám hơn: bế tắc và tuyệt vọng -> có ý định trở về làng
4 Tâm trạng của ông Hai khinghe tin cải chính
+ Khi biết đó chỉ là tin đồn của địch ông Hai vui mừng, hớn hở
Trang 6tác giả tìm cách giải quyết đối
lập và tâm trạng của nhân vật
ông Hai như thế nào?
Giáo viên nêu câu hỏi
Chi tiết nào thể hiện điều đó?
Giáo viên bình:
Thì ra cái nhà không quí bằng cái
tiếng được trở lại trong sạch,
không phải cái tiếng của ông là
là của cả dân làng của ông Niềm
vui trở lại trong tâm hồn người
nông dân già tản cư
Giáo viên nêu câu hỏi
Em có nhận xét gì về lời văn kể
tả của tác giả?
Giáo viên nêu câu hỏi
Nét riêng tình yêu Làng của ông
Hai là gì?
địch phau tin dịch để làm hoang mang lòng dân ông Hai vui mừng hớn hở
Oâng khoe ngôi nàh mình bị địch đốt cháy với thái độ vui mừng tưởng như không tiếc ngôi nhà
Học sinh trả lờiLời văn tự nhiên, hồn hậu, đậm đặc ý vị quần chúng, nông dân với cách dùng từ, đặt câu hết sức dễ hiểu mộc mạc
Yêu làng đến say mê, hãnh diện, thành thói quen khoe làng
Yêu làng đặt trong tình yêu nước, thống nhất với tinh thần kháng chiến kiên quyết chống giặc đến cùng để bảo vệ đất nước
+ Oâng Hai trở lại con người vui tính yêu làng yêu nước, 2 tình cảm ấy trong ông bây giờ hoàn toàn thống nhất không còn mâu thuẫn nữa
III Tổng kết
Tình yêu làng quê và lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân phải rời làng đi tản cư đã được thể hiện chân thực, sâu sắc và cảm động ở nhân vật ông Hai trong truyện Làng
Tác giả đã thành công trong việc xây dựng tình huống truyện, trong nghệ thuật miêu tả tâm lí và ngôn ngữ nhân vật
V Củng cố – dặn dò:
Trang 7Ngày soạn:
Tuần : 13
Tiết : 63
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
(Phần tiếng việt)
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Hiểu được sự phong phú của các phương ngữ trên các vung miền đất nước
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên chuẩn bị:
+ Sách giáo khoa
+ Giáo án
Học sinh chuẩn bị:
+ Soạn bài
+ Soạn trước các câu hỏi trong sách giáo khoa
III Kiểm tra bài cũ :
Phân tích diễn biến tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng theo Tây?
Phân tích tâm trạng của ông Hai khi nghe tin cải chính
Tâm trạng của ông Hai là tâm trạng của ai trong hoàn cảnh nào?
IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
giáo viên gọi học sinh đọc yêu
cầu
hãy tìm trong phương ngữ em đã
sử dụng hoặc trong một phương
ngữ mà em biết là từ ngữ.
Câu b
Giáo viên chia bảng làm 3 phần
và gọi học sinh lên bảng điền
Đồng nghĩa nhưng khác về âm
với những từ ngữ trong các
phương ngữ khác hoặc trong
ngôn ngữ toàn dân?
Học sinh đọc
Học sinh lên bảng điền
Bài tập 1 trang 175
a) Nghệ tĩnh:
+ Chẻo: một loại nước chấm.+ Tắc: một loại quả họ quýtNam bộ:
Kèo nèob)
Bố Mẹ Giả vờVừngQuả NghiệnQuả dứa
Ba ( bọ)Mạ (mụ)Giả đòMèTráiNgáiTrái đào
Ba (tía)Má Giả đòMèTráiGhiềnTrái thơm
Trang 8Giáo viên gọi học sinh đọc yêu
cầuđồng âm nhưng khác về
nghĩa với những từ ngữ trong các
phương ngữ khác hoặc trong
ngôn ngữ toàn dân?
Gọi học sinh lên làm
Giáo viên gọi học sinh nhận xét
Giáo viên đánh giá
Giáo viên nêu câu hỏi
Cho biết vì sao những từ ngữ địa
phương như ở bài tập 1,a không
có từ ngữ tương đương trong
phương ngữ khác và ngôn ngữ
toàn dân?
Giáo viên nêu câu hỏi
Sự xuất hiện những từ ngữ đó thể
hiện tính đa dạng về diều kiện và
đời sống xã hộ trên các vùng
miền của đất nước ta như thế
nào?
Giáo viên nêu câu hỏi
Quan sát 2 bảng mẫu ở bài tập 1
và cho biết nhưng từ ngữ nào ( ở
trường hợp b) và cách hiểu nào
(trường hợp c) được coi là ngôn
ngữ toàn dân?
Giáo viên gọi học sinh làm bài
Giáo viên gọi học sinh nhận xét
Giáo viên gọi học sinh lên bảng
Học sinh đọc
Học sinh lên làm
Học sinh nhận xét
Học sinh trả lời
Học sinh đọc
Học sinh làm bàiHọc sinh nhận xét
c)
Hòm (đựng đồ đạc)Trái (bên trái, bên phải)Bắp (bắp chân)
Hòm (quan tài)Trái (quả)
Bắp (ngô)
Hòm (quan tài)Trái (quả)
Bắp (ngô)
Bài tập 2 trang 175
Vì điều kiện tự nhiên, địa lí, khí hậu, thổ nhưỡng … ở mỗi địa phương trên đất nước ta là rât khác biệt nhau, do đó có những sự vật hiện tượng có ở địa phương này nhưng không có ở địa phương khác Vì vậy có những từ ngữ gọi tên sự vật, hiện tượng chỉ có ở 1 địa phương nhất định Tuy nhiên sự khác biệt này không quá lớn bằng chứng là những từ ngữ thuộc nhóm này không nhiều.Một số từ ngữ địa phương phần này có thể chuyển thành từ ngữ toàn dân
vì những sự vật, hiện tượng mà những từ ngữ này gọi tên vốn chỉ là những từ ngữ) Ơû 1 địa phương nhưng sau đó dần dần phổ biến cả nước chẳn hạn như sầu riêng, chôm chôm…
Bài tập 3 trang 175
Trang 9Gọi học sinh đọc yêu cầu
Gọi học sinh làm bài
Học sinh đọcHọc sinh làm bài
Bài tập 4 trang 175
Các từ ngữ địa phương: chi, rứa, nở ,tui, cơ, răng, mụ: thuộc phương ngữ miền Trung dùng phổ biến ở các tỉnh Bắc trung bộ, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế
V Củng cố dặn dò:
Về xem lại các bài tập đã làm và xem trước bài “Đối thoại, độc thoại, và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự”
Ngày soạn:
-Tuần : 13
Tiết : 64
ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Hiểu thế nào là đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm, đồng thời thấy được tác dụng của chúng trong văn bản tự sự
Rèn luyện kĩ năng nhận diện và tập kết hợp các yếu tố này trong khi đọc cũng như khi viết văn tự sự
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên chuẩn bị:
+ Sách giáo khoa
+ Giáo án
+ Bảng phụ, phiếu bài tập
Học sinh chuẩn bị:
+ Soạn bài
+ Học sinh soạn bài trước
III Kiểm tra bài cũ :
IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
Giáo viên giới thiệu bài mới
Nói đến tự sự không thể không
Học sinh chú ý lắng nghe B Hoạt động1: giới thiệu bài
Trang 10nói đến nhân vật Nhân vật là
yếu tố trung tâm của văn bản tự
sự Nhân vật trong tự sự được
miêu tả trên nhiều phương tiện:
ngoại hình, nội tâm, hành động,
ngôn ngữ, trang phục… ngôn ngữ
nhân vật thể hiện trong tự sự bao
gồm ngôn ngữ đối thoại, độc
thoại Vậy đối thoại, độc thoại,
độc thoại nội tâm là gì ta sẽ tìm
hiểu qua bài ‘ đối thoại … tự sự “
Giáo viên treo bảng phụ có ghi
đoạn trích
Giáo viên nêu câu hỏi
Trong 3 câu đầu của đoạn trích,
ai nói với ai? Tham gia câu
chuyện có ít nhất mấy người?
Giáo viên bình:
Đúng vậy, đây là cuộc đối thoại
giữa những người tản cư đang
nói chuyện với nhau Có ít nhất
là 2 người phụ nữ
Giáo viên nêu câu hỏi
Dấu hiệu nào cho ta thấy đó là 1
cuộc trò chuyện trao đổi qua
lại?
Giáo viên nêu câu hỏi
Nội dung nói của họ là gì?
Giáo viên bình:
Lời trò chuyện của 2 người phụ
nữ chính là đối thoại
Vậy theo em dối thoại là gì?
Giáo viên lưu ý học sinh đối
thoại từ 2 người trở lên
Giáo viên nêu câu hỏi
Trong văn bản tự sự, đối thoại
được thể hiện bằng cách nào?
Học sinh quan sát
Học sinh trả lời Có 2 người phụ nữ tản cư đang nói chuyện với nhau
Học sinh trả lờiCó 2 lựơt đối thoại+ Lượt 1: của người phụ nữ A hỏi
+ Lượt 2: của người phụ nữ B trảlời
trước mỗi lượt lời đều có xuống dòng, gạch đầu dòng
Hướng vào chuyện làng chợ Dầutheo Tây
Học sinh trả lời
Học sinh trả lờiĐược thể hiện bằng dấu gạch đầu dòng ở mỗi lời hỏi và trả lời
C Hoạt động 2: hình thành
khái niệm:
1 Đối thoại là gì?
Đối thoại là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa 2 người hoặc nhiều người
Trong văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện bằng cách gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp ( mỗi lượt lời là 1 gạch đầu dòng)
Trang 11Giáo viên gọi học sinh cho ví dụ
về đối thoại
Giáo viên nêu câu hỏi
Câu “ Hà, nắng gớm, về nào …”
ông Hai nói với ai?
Đây là câu nói trống không
( bâng quơ) của ông Hai
Đây có phải là 1 câu đối thoại
không? Vì sao?
Giáo viên giảng:
Thực ra ông lão nói với chính
mình 1 câu bâng quơ đánh trống
lảng để tìm cách rút lui, đây
chính là lời độc thoại
Giáo viên nêu câu hỏi
Trong đoạn trích này còn có
những câu như thế nữa không?
Vì sao?
Giáo viên nêu câu hỏi
Độc thoại là gì?
Giáo viên gọi học sinh
Giáo viên nêu câu hỏi
Những câu như: “ chúng cũng là
trẻ con làng Việt gian dấy ư?
Chúng nó cũng bị người ta rẻ
rúng hắt hiu đấy ư? Khốn nạn,
bằng ấy tuổi đầu …” là những
câu ai hỏi ai?
Như vậy đây cũng là lời độc
Học sinh trả lời Lan: bạn đang làm gì vậy?
Hoa: tôi đang học bàiLan: bạn đang học môn gì vậy?
“ Oâng lão nắm chặt hai tay lại mà rút lên:
+ Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này!”
là người nói tự nói với chính mình nói với ai trong tưởng tượng
Vd: đi dự sinh nhật bạn, trong đầu em lúc nào cũng suy nghĩ làm như thế nào nói 1 câu chúc thật hay, em tự nói “ Hoa, mình chúc bạn sinh nhật vui vẽ”
Đó là những câu ông Hai tự hỏi chính mình Chúng không phát
ra thành tiếng mà chỉ âm thầm diễn ra trong suy nghĩ và tình cảm của ông Hai
2 Độc thoại, độc thoại nội tâmlà gì?
Độc thoại là lời nói của một người nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng
Trang 12thoại của ông Hai Những câu
nói ấy thể hiện tâm trạng dằn
vặt, đau đớn của ông Hai trong
giây phút nghe tin làng chợ Dầu
theo giặc
Như vậy tại sao trước những câu
này không có gạch đầu dòng như
những câu dã nêu ở a vậy?
Giáo viên chốt:
Những câu mà người nói tự nói
với chính mình mà không thành
lời ( không có gạch đầu dòng) là
độc thoại nội tâm
Hãy cho biết thế nào là độc
thoại nội tâm?
Giáo viên nêu câu hỏi
Trong văn bản tự sự làm sao để
phân biệt độc thoại và độc thoại
nội tâm?
Câu (d) sách giáo khoa
Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm
Cho học sinh thảo luận
Các hình thức diễn đạt trên có
tác dụng như thế nào trong việc
thể hiện diễn biến của câu
chuyện và thái độ của những
người tản cư trong buổi trưa ông
Hai gặp họ.
Giáo viên chốt:
Tạo cho câu chuyện thêm gần
gũi tạo tình huống để tác giả
khai thác nội tâm nhân vật
Giáo viên nêu câu hỏi
Đặc biệt chúng đã giúp nhà văn
thể hiện thành công những diễn
biến tâm lí của nhân vật ông Hai
như thế nào?
Vì những câu nói này không thốt
ra thành lời chỉ nghĩ thầm nếu không có gạch đầu dòng
Là những câu nói người nói với chính mình mà không nói thành lời gọi là độc thoại nội tâm ( không có gạch đầu dòng)
Học sinh trả lời
Chia học sinh thành 4 nhóm thảoluận
Tạo cho câu chuyện có không khí như cuộc sống thật, thể hiện thái độ căm giận của những người tản cư đối với dân làng chợ Dầu tạo tình huống đi sâu vào nội tâm nhân vật
Học sinh trả lờiNhững hình thức độc thoại, và đối thoại, độc thoại nội tâm đã giúp nhà văn khắc hoạ được sâu sắc tâm trạng dằn vặt đau đớn khi nghe tin làng chợ Dầu của ông Hai theo giặc -> làm câu
Trong văn bản tự sự, khi người độc thoại nói thành lời thì phía trước câu nói có gạch đầu dòng, còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng Trườnghợp sau gọi là độc thoại nội tâm
chú ý:
Đối thoại, độc thoại, độc thoại
Trang 13Giáo viên chốt:
Các yếu tố này góp phần tạo
nên tính cách nhân vật ông Hai
và làm cho câu chuyện sinh
động hơn
Phân tích tác dụng của hình thức
đối thoại trong đoạn trích sau
đây?
Giáo viên chia học sinh làm 4
nhóm để làm bài
Giáo viên gọi đại diện nhóm lên
trả lời
Giáo viên gọi học sinh nhóm
khác nhận xét
Giáo viên nhận xét
Giáo viên chốt:
Vì thế sau này khi viết về văn tự
sự ta cần biết kết hợp với đối
thoại, độc thoại, độc thoại nội
tâm cho chuyện sinh động
Viết một đoạn văn kể chuyện
theo đề tài tự chọn, trong đó sử
dụng đối thoại, độc thoại nội
tâm?
Cho học sinh làm việc cá nhân
Giáo viên gọi học sinh đọc bài
làm của mình
Giáo viên gọi học sinh nhận xét
Giáo viên đánh giá
chuyện sinh động hơn
Chia học sinh làm 4 nhóm
Học sinh làm bài
nội tâm là những hình thức quan trọng trong văn bản tự sự
II Luyện tập:
Bài tập 1 trang 178 + Nhân vật bà Hai có 3 lượt là
lời
1- “ này, thầy nó ạ!”
2- “ Thầy nó ngủ rồi à?”
3- “ Tôi thấy người ta đồn …”+ Nhân vật ông Hai chỉ có 2 lựơt trả lời
Huyền nhìn tôi với đối mắt buồn
-Tôi đi bệnh viện về
-Bạn đi thăm bệnh hay đi nuôi bệnh
Trang 14khuất, mũi tôi bổng thấy cay cay
“ Huyền ơi! Cố lên nhé đừng buồn quá bạn ơi! Rồi mẹ bạn sẽ qua thôi”
V Củng cố – dặn dò:
Củng cố: chọn câu đúng bằng cách khoanh tròn
Câu 1: đối thoại là :
+ Lời của người nào đó nói với chính mình.
+ Là lời nói của người nào đó nói với một ai đó trong tưởng tượng
+ là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc nhiều người
Ngày soạn:
-Tuần : 13
Tiết : 65
LUYỆN NÓI: TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI NGHỊ LUẬN VÀ MIÊU TẢ NỘI TÂM
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Biết cách trình bày vấn đề trước tập thể lớp với nội dung kể lại một sự việc theo ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ 3 trong khi kể có kết hợp với miêu tả nội tâm, nghị luận, có đối thoại và độc thoại
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên chuẩn bị:
+ Sách giáo khoa
+ Giáo án
Học sinh chuẩn bị:
+ Soạn bài
+ Soạn trước các câu hỏi giáo viên phân công
III Kiểm tra bài cũ :
Đối thoại là gì? Cho ví dụ
Độc thoại, độc thoại nội tâm là gì?
IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
Trang 15Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Nội dung hoạt động
Giáo viên giới thiệu bài mới;
Có một thực tế là học sinh càng
lớn lên càng ngại nói, ngại phát
biểu trước tập thể ( trước nhiều
người càng ngại) Kết quả là
ngay cả khi đã trở thành cán bộ,
công chức, thậm chí, còn giữ
chức vụ quan trọng của một cơ
quan nào đó, nhiều người vẫn ít
khi “ dám nói trước tập thể hoặc
nói rất khó khăn, lúng túng,
không mạch lạc rõ ràng Chính
vì thế luyện nói là một trong
những kĩ năng cần được bổ sung
và chú ý
Giáo viên chia lớp thành 3 nhóm
cho học sinh thảo luận lại yêu
cầu được giao để tìm ý chung
Giáo viên đánh giá
Gọi đại diện nhóm 2 lên trình
bày
Giáo viên gọi học sinh nhận xét
Giáo viên đánh giá
Giáo viên lưu ý học sinh cần
nhận xét
Học sinh chú ý lắng nghe
Học sinh thảo luận theo nhóm
Học sinh trình bày
Học sinh trình bàyHọc sinh nhận xét
A Hoạt động 1: giới thiệu bài
B Hoạt động 2: hướng dẫn
thực hành:
Đề cương
Đề 1:
a)Diễn biến sự việc:
+ Nguyên nhân nào dẫn đến việc làm sai trái của em?
+ sự việc gì? Mức độ “ có lỗi” đối với bạn?
+ Có ai chứng kiến hay chỉ một mình em biết?
b) Tâm trạng:
+ Tại sao em phải suy nghĩ dằn vặt? Do em tự vấn lương tâm hay có ai nhắc nhở?
+ Em có những suy nghĩ cụ thể như thế nào? Lợi tự hứa với bản thân ra sao?
Trang 16Nói tự nhiên, rõ rãng, mạch lạc,
tư thế ngay ngắn, mất hướng vào
người nghe
Gọi đại diện nhóm 3 trình bày
Giáo viên gọi học sinh nhận xét
Giáo viên đánh giá
Học sinh trình bàyHọc sinh nhận xét
+ Thái độ của bạn đối với Nam
ra sao?
b) Nội dung ý kiến của em+ Phân tích nguyên nhân khiến các bạn có thể hiểu lầm bạn Nam: khách quan, chủ quan, cá tính của bạn Nam
+ Những lí lẽ và dẫn chứng dùng để khẳng định bạn Nam là một người bạn rất tốt
+ Cảm nghĩ của em về sự hiểu lầm đáng tiếc đối với bạn Nam và bài học chung trong quan hệ bạn bè
Đề 3:
a) Xác định ngôi kể+ Nếu đóng vai Trương Sinh thì ngôi kể là ngôi thứ nhất và xưng
“tôi”
b) Xác định cách kể+ Tập trung phân tích sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm của nhân vật Trương Sinh Nói cáchkhác phải “ hoá thân” vào nhânvật Trương Sinh để kể lại câu chuyện
+ Các nhân vật và các sự việc còn lại chỉ vai trò như một cái cớ để nhân vật ‘tôi’ giãy bày tâm trạng của mình
V Củng cố – dặn dò:
Về nhà xem và soạn bài trước “ Lặng lẽ Sa Pa”
Duyệt :
Trang 17Nguyễn Thành Long
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Cảm nhận được vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện, chủ yếu là nhân vật anh thanh niên trongcông việc thầm lặng Trong cách sống và những suy nghĩ, tình cảm, trong quan hệ với mọi người
Phát hiện đúng và hiểu được chủ đề của truyện, từ đó hiểu được niềm hạnh phúc của con người trong lao động
Rèn luyện kĩ năng cảm và phân tích các yếu tố của tác phẩm truyện miêu tả nhân vật, những bức tranh thiên nhiên
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên chuẩn bị:
+ Sách giáo khoa
+ Giáo án
Học sinh chuẩn bị:
+ Soạn bài
+ Sách giáo khoa
III Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra việc chuẩn bị bài mới của học sinh
IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
Giáo viên giới thiệu bài mới:
SaPa nằm ở vùng Tây Bắc nước
ta Nói đến Sapa thì người ta
nghĩ đến việc nghỉ ngơi nhưng ở
nơi ấy lại có những con người
Học sinh chú ý lắng nghe A Hoạt động 1: giới thiệu bài
TUẦN 14
Trang 18đang âm thầm làm việc Đó
chính là nội dung của bài học
hôm nay
Giáo viên gọi học sinh đọc chú
thích
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy cho biết vài nét về tác giả
Nguyễn Thành Long?
Giáo viên giảng:
Truyện của Nguyễn Thành Long
hấp dẫn người đọc bằng văn
trong sáng, giàu chất thơ, nhẹ
nhàng, thoải mái, cốt truyện
tưởng như đơn giản mà rất giàu
ý nghĩa khái quát
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy cho biết tác giả viết văn bản
này trong hoàn cảnh nào?
Giáo viên hướng dẫn học sinh
cách đọc
Giáo viên hướng dẫn tìm hiểu
chú thích sách giáo khoa
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy tóm tắt đoạn trích bằng một
câu văn?
Giáo viên nêu câu hỏi
Nhân vật chính của truyện là ai?
Giáo viên nêu câu hỏi
Truyện được trần thuật theo
Học sinh trả lờiNguyễn Thành Long (1925-1991) quê ở vùng Duy Xuyên tỉnh Quảng Nam Viết văn từ hồikháng chiến chống Pháp Oâng làcây bút chuyên viết truyện ngắn và kí
Học sinh trả lời Truyện được viết vào năm 1970 khi tác giả lên Lào Cai
Học sinh đọc
Học sinh trả lời Anh thanh niên
Oâng hoạ sĩ, cũng chính là nhà văn
B Hoạt động 2: hướng dẫn tìm
hiểu văn bản
I Giới thiệu
1 tác giả
Nguyễn Thành Long 1991) quê ở vùng Duy Xuyên tỉnh Quảng Nam Viết văn từ hồikháng chiến chống Pháp Oâng làcây bút chuyên viết truyện ngắn và kí
(1925-2 Tác Phẩm:
Truyện “Lặng lẽ Sapa” là kết quả của chuyến đi lên Lào Cai trong mùa hè 1970 của tác giả Truyện rút từ tập “ Giữa trong xanh” in năm 1972
3 Tóm tắt tác phẩm
Đây là cuộc gặp gỡ 4 nhân vật: bác lái xe, ông hoạ sĩ, cô kĩ sư, anh thanh niên trên một trạm nghĩ chân tại đất Lào Cai
C Hoạt động 3: hướng dẫn
phân tích
II. Phân tích
1 Tình huống truyện và nghệ thuật xây dựng nhân vật
Trang 19điểm nhìn và ý nghĩ của nhân vật
nào?
Giáo viên nêu câu hỏi
Theo em tình huống truyện này
đơn giản hay phức tạp?
Giáo viên giảng:
Cuộc gặp gỡ tình cờ ngắn ngủi
của 3 người với anh thanh niên
trên đỉnh Yên Sơn Cách xây
dựng tình huống truyện đơn
giản
Vai trò của tình huống này trong
việc giới thiệu nhân vật chính
như thế nào?
Giáo viên bình:
Đúng vậy, truyện đã để cho anh
thanh niên xuất hiện sau lời giới
thiệu của bác lái xe, tình tiết
truyện vừa tự nhiên vừa hấp
dẫn
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy kể các nhân vật phụ?
Giáo viên nêu câu hỏi
Theo em thiếu các nhân vật này
thì như thế nào?
Giáo viên bình: tuy có nhiều
nhân vật nhưng nhân vật chính
là anh thanh niên Truyện tập
trung khắc họa hình ảnh nhân
vật này qua cái nhìn và cảm
nhận của các nhân vật khác
trong cuộc gặp gỡ ngắn ngũi
Giáo viên nêu câu hỏi
Vị trí của nhân vật anh thanh
niên trong truyện?
Câu hỏi gợi mở:
Anh thanh niên xuất hiện như thế
nào?
Giáo viên giảng:
Đúng vậy, anh không xuất hiện
ngay từ đầu truyện mà chỉ xuất
hiện ra trong cuộc gặp gỡ giữa
các nhân vật kia với anh, khi xe
của họ dừng lại nghỉ
Học sinh trả lời Đơn giản
Tạo điều kiện cho nhân vật chính xuất hiện một cách tự nhiên
Bác lái xe, cô kỹ sư, ông hoạ sĩ, anh kỹ sư vườn rau và anh cán bộ nghiên cứu
Là nhân vật chính của truyện
Anh xuất hiện sau lời giới thiệu của bác lái xe
Anh đúng là một chân dung kí hoạ, anh luôn làm việc
Tình huống truyện đơn giản -> tạo thuận lợi cho nhân vật chính xuất hiện tự nhiên
Các nhân vật phụ: tạo nên sự phong phú đầy đủ, rõ nét về nhân vật chính và bổ sung ý nghĩa tình tiết của truyện
2 Nhân vật anh thanh niên
a) vị trí của nhân vật và cách miêu tả của tác giả
Anh thanh niên à nhân vật chính của truyện và được miêu tả trong cuộc gặp gỡ chốc lát nhưng đủ để các nhân vật khác kịp ghi nhận về chân dung -> cảm nhận về con người và đất Sapa: “có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước”
Trang 20Mọi người cảm nhận như thế nào
về anh?
Giáo viên chốt
Anh được mọi người ghi nhận
như một ấn tượng, một “kí hoạ
chân dung” rồi dường như anh
lại khuất lấp vào trong mây núi
bạt ngàn và các lặng lẽ muôn
thuở của núi cao Sapa
Giáo viên nêu câu hỏi
Anh thanh niên làm việc ở đâu?
Giáo viên nêu câu hỏi
Công việc hằng ngày của anh là
gì?
Giáo viên đưa bức ảnh 1 góc
Sapa cho học sinh xem
Giáo viên bình:
Công việc của anh vất vả và rất
quan trọng
Với công việc quan trọng như
vậy đòi hỏi tính gì ở anh khi làm
việc? Cuộc sống 1 mình thì sẽ
như thế nào?
Và đặc biệt đòi hỏi anh phải có
tinh thần trách nhiệm cao Nửa
đêm đúng giờ “ốp” thì dù mưa
tuyết, giá lạnh thế nào cũng phải
dậy ra ngoài trời làm công việc
đã qui định
Giáo viên nêu câu hỏi
Công việc vất vả như vậy nhưng
anh cảm thấy như thế nào?
Giáo viên nêu câu hỏi
Cái gì đã giúp anh vượt qua
được hoàn cảnh ấy?
Giáo viên cho những câu hỏi gợi
mở
Đối với nghề nghiệp của mình
thì anh như thế nào?
Giáo viên bình:
Trước hết đó là ý thức về công
Anh làm việc ở đỉnh Yên Sơn cao 2600m
Học sinh trả lời
“ Đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất và dự báo trước thời tiết hằng ngày để phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu
Cô đơnCông việc đòi hỏi anh phải chính xác và tỉ mỉ
Vẫn vui vẻ và hoàn thành nhiệmvụ
Anh yêu nghề của mình và ý thức được về công việc của mình
b) những nét đẹp của nhân vật anh thanh niên
+ Hoàn cảnh sống và làm việc: một mình ở độ cao 2600m
-> Cô đơn và công việc cần tỉ
Trang 21việc của mình và lòng yêu nghề,
thấy được công việc thầm lặng
ấy có ích cho cuộc sống cho mọi
người
Giáo viên nêu câu hỏi
Em hãy phát hiện ra chi tiết việc
làm của anh dã góp phần và
chiến đâu? Và anh cảm thấy như
thế nào?
Giáo viên gọi học sinh đọc từ “
Hồi chưa vào nghề … người là
gì?
Giáo viên nêu câu hỏi
Khi ta làm việc, ta với công việc
là đôi … chứ cất nó đi, cháu
buồn đến chết mất”thể hiện điều
gì ở anh thanh niên”?
Giáo viên chốt
Anh đã có những suy nghĩ thật
đúng và sâu sắc về công việc
đối với cuộc sống con người
Giáo viên lưu ý nhắc nhở học
sinh ý thức là trong cuộc sống
Giáo viên nêu câu hỏi
Nhờ vào đâu mà cuộc sống của
anh không cô đơn buồn tẻ?
Giáo viên chốt: cuộc sống anh
không cô đơn buồn tẻ và anh cso
một nguồn vui khác nữa ngoài
công việc đó là đọc sách
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy tìm chi tiết miêu tả căn nhà
anh đang sống?
Giáo viên nêu câu hỏi
Em có nhận xét gì về cách sắp
xếp cuộc sống của anh thanh
niên?
Giáo viên nêu câu hỏi
Em có cảm nhận gì về tính cách
và phẩm chất anh thanh niên qua
cuộc trò chuyện? Hãy chứng
minh bằng những chi tiết cụ thể?
“ Do phát hiện kịp thời một đámmây khô mà anh đã góp phần vào chiến thắng của không quân
ta bắn rơi nhiều máy bay Mỹ trên bầu trời Hàm Rồng, anh cảm thấy minh ‘thật hạnh phúc’”
Học sinh trả lờiAnh làm bạn với sách, anh đã cósách để trò chuyện
Học sinh phát hiện
” Một căn nhà ba gian, sạch sẽ, với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ, thống kê … một giá sách”
học sinh trả lờianh sắp xếp ngăn nắp, nào là trồng hoa, nuôi gà, tự học và tự đọc ngoài giờ làm việc
Khiêm tốn và trách nhiệm và hiếu khách
Học sinh giải thíchAân tình của anh với bác lái xe thái độ ân cần chu đáo, anh thành thực cảm động, vui mừng của anh với bác lái xe
+ Anh tìm thấy nguồn vui trong công việc
+ Anh sắp xếp cuộc sống ngăn nắp và tạo ra nguồn vui bằng việc đọc sách
Tính nết và phong cách: cởi mở,hiếu khách, khiêm tốn
Trang 22Anh khiêm tốn: khi bác Hoạ sĩ
đòi vẽ anh, anh lại giới thiệu anh
kỹ sư vườn rau và anh lập bản
đồ rét, anh thành thực cảm thấy
công việc của mình và những
đóng góp của mình chỉ nhỏ bé
Giáo viên nêu câu hỏi
Hiểu gì về nghệ thuật khắc hoạ
tính cách nhân vật ở câu chuyện
này?
Câu hỏi phụ:
Cuộc gặp gỡ diễn ra bao lâu?
Giáo viên nêu câu hỏi
Mặc dù tác giả có cuộc gặp
ngắn ngủi nhưng em có nhận xét
gì về nhân vật?
Giáo viên nêu câu hỏi
Truyện kể theo ngôi thứ mấy?
Ai là người kể lại câu chuyện
này?
Vậy ông hoạ sĩ chính là ai?
Tuy không dùng các kể từ ngôi
thứ nhất, nhưng hầu như người
kể chuyện đã nhập vào cái nhìn
của nhân vật ông hoạ sĩ để quan
sát và miêu tả từ cảnh thiên
nhiên đến nhân vật chính của
truyện
Giáo viên nêu câu hỏi
Ngay từ phút đầu gặp nhau, ông
có cảm giác gì về anh thanh
niên?
Giáo viên nêu câu hỏi
Nhân vật ông hoạ sĩ đã bộc lộ
quan điểm về con người và nghệ
thuật ở những chi tiết nào?
Giáo viên nêu câu hỏi
Chủ đề của truyện bộc lộ qua
cái nhìn của nhân vật này ra
sao?
30 phút ( thời gian ngắn)
nhân vật tự bộc bạch tự nhiên những nét đẹp tính cách
BaBác hoạ sĩ
Là nhà văn
Oâng cảm thấy “ xúc động”
Khi gặp anh ông luôn xác định đây chính là đối tượng nghệ thuật “vì hoạ sĩ đã bắt gặp một điều … khơi gợi 1 ý sáng tạo”
Từ nhân vật anh thanh niên đã khơi gợi niềm sáng tác Chủ đề của chuyện là niềm say mê lao động và vẻ hồn nhiên của anh
tình tiết diễn biến cuộc gặp gỡ ngắn ngủi => Nhân vật tự bộc bạch tínhcách, tâm hồn, tình cảm
3 các nhân vật phụ
a Nhân vật bác hoạ sĩ:
+ Nhân vật hoạ sĩ cảm thấy “xúcđộng và bối rối” khi nghe anh thanh niên kể chuyện bằng sự từng trải nghề nghiệp và niềm khao khát của người nghệ sĩ tìm đối tượng nghệ thuật, ông cảm nhận được anh chính là nguồn khơi gợi ánh sáng -> đó là niềm say mê lao động và vẻ hồn nhiên của anh
Oâng cảm thấy “nhọc” vì những điều anh thanh niên nói thổi bùng ngọn lửa đam mê công việc như thời trai trẻ và ý tưởng đưa anh vào sáng tác cần nhọc
Trang 23Giáo viên nêu câu hỏi
Vì sao ông cảm thấy “nhọc quá”
khi kí hoạ và suy nghĩ về những
điều anh thanh niên nói?
Giáo viên nêu câu hỏi
Hình tượng anh thanh niên được
tác giả đưa vào truyện đó là hình
tượng của ai? Và nhằm mục đích
gì?
Giáo viên giáo dục học sinh về
ý thức lao động
Giáo viên nêu câu hỏi
Vì sao nhà văn đưa nhân vật cô
gái vào câu chuyện?(có phải chỉ
vì muốn câu chuyện không khô
khan không? Còn có lí do nào
nữa không?
Giáo viên nêu câu hỏi
Em hiểu thế nào về vai trò của
các nhân vật phụ vắng mặt?
Giáo viên nêu câu hỏi cho học
sinh thảo luận
Giáo viên chia học sinh 4 tổ để
thảo luận
Giáo viên phát phiếu bài tập cho
học sinh thảo luận
Trong truyện này có kết hợp yếu
tố trữ tình, bình luận với tự sự
Hãy chỉ ra các chi tiết tạo nên
chất trữ tình của tác giả và nêu
tác dụng?
Giáo viên gọi đại diện học sinh
nhóm trả lời
Giáo viên gọi nhóm khác bổ
Không phải vậy mà đưa cô gái và bác lái xe vào góp phần làm nổi bật nhân vật chính
Ơû Sapa có rất nhiều người đang say mê công việc và làm việc 1 cách thầm lặng
Học sinh thảo luận
+ Từ cuộc gặp gỡ tình cờ mà để lại nhiều dư vị trong lòng mỗi người
+ Từ những nét đẹp giản dị rất đáng mến của người thanh niên
+ Từ những câu chuyện anh kể giữa lặng lẽ Sapa
+ Và những tình cảm, cảm xúc mới nảy nở của ông hoạ sĩ, cô kỉ
sư đối với anh thanh niên
Học sinh trả lời
tác dụng: nâng cao ý nghĩa và vẻ đẹp của những sự việc, con người rất bình dị được miêu tả trong truyện nhờ thế mà chủ đề của truyện được
công rất nhiều
Anh thanh niên là mẫu ngườilao động tri thức lý tưởng là niềm tự hào cổ vũ các thế hệ Việt Nam sống và cống hiến
b Các nhân vật khác.+ Các nhân vật bác lái xe, cô gái-> góp phần làm nổi bật nhân vật anh thanh niên thêm sinh động
+ Các nhân vật vắng mặt -> thể hiện phẩm chất con người Sapa say mê lao động, thầm lặng cốnghiến
Trang 24sung
Giáo viên chốt lại:
Có thể nói truyện có dáng dấp
như một bài thơ, chất thơ bàng
bạc trong toàn bài từ phong cảnh
đẹp hết sức thơ mộng của thiên
nhiên vùng núi cao đến hình ảnh
những con người đang làm việc
trong cách lặng lẽ mà không hề
cô độc bởi sự gắn bó của họ với
mọi người
Giáo viên nêu câu hỏi
Hãy nêu chủ đề của truyện
Nghệ thuật nổi bật của truyện?
Giáo viên nêu câu hỏi
Phát biểu cảm nghĩ về 1 trong 2
nhân vật: anh thanh niên và ông
hoạ sĩ?
Giáo viên gọi học sinh đứng
dậy nói tại chỗ
Lưu ý: học sinh cần nói lên suy
nghĩ, ấn tượng thật về nhân vật
+ Truyện xây dựng được tình huống hợp lí cách kể chuyện tự nhiên có sự kết hợp giữa tự sự, trữ tình và bình luận
V Củng cố – dặn dò:
Củng cố:
+ Vì sao anh thanh niên có thể vượt qua hoàn cảnh khó?
+ Các nhân vật phụ có vai trò gì?
Dặn dò:
Trang 25Về học bài và xem lại các thể loại văn tự có yếu tố nghị luận và miêu tả nội tâm để tiết sau viết bài 2 tiết tại lớp.
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Biết vận dụng những kiến thức đã học để thực hành viết một bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả nội tâm và nghị luận
Rèn luyện kĩ năng diễn đạt, trình bày…
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên chuẩn bị:
+ Sách giáo khoa
+ Đề kiểm tra
Học sinh chuẩn bị:
+ Soạn bài
+ Các đề trong sách giáo khoa
III Kiểm tra bài cũ :
IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy – học
Giáo viên ổn định lớp
Giáo viên ghi lên bảng
Giáo viên lưu ý:
Đề bài yêu cầu kết hợp các yếu
Học sinh báo cáo sỉ số
Học sinh ghi đề bài Nhân ngày 20 -11, kể cho các bạn nghe về một kỉ niệm đáng
nhớ giữa mình và Thầy, cô giáo cũ
Trang 26tố tự sự, miêu tả nội tâm và nghị
NGƯỜI KỂ CHUYỆN TRONG VĂN TỰ SỰ
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Nhận diện được thế nào là người kể chuyện, vai trò và mối quan hệ giữa người kể với ngôi kể trong văn bản tự sự
Rèn luyện kĩ năng nhận diện và tập kết hợp các yếu tố này trong khi đọc văn cũng như khi viết văn
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
Giáo viên chuẩn bị:
+ Sách giáo khoa
+ Giáo án
Học sinh chuẩn bị:
+ Soạn bài
+ Soạn bài trước ở nhà
III Kiểm tra bài cũ :
Phân tích vẻ đẹp anh thanh niên?
Các nhân vật phụ có tác dụng như thế nào trong truyện?
IV Tiến trình tổ chức hoạt động dạy – học
Giáo viên giới thiệu bài mới
“ Ai cũng biết tự sự là kể
chuyện là thuật lại sự việc diễn
ra như thế nào? Nhưng ai là
Học sinh chú ý lắng nghe A Hoạt động 1: khởi động:
Trang 27người kể chuyện Người kể xuất
hiện ở ngôi nào? Xưng là gì? Có
nghĩa là sự việc được nhìn nhận
qua con mắt của ai? Người đó là
người thế nào … hôm nay cô sẽ
giới thiệu với các em bài “Người
kể chuyện trong văn tự sự “
Giáo viên gọi học sinh đọc đoạn
trích từ truyện ngắn “Lặng lẽ
Sapa” của Nguyễn Thành Long
Giáo viên nêu câu hỏi
Đoạn trích kể về ai và về sự việc
gì?
Giáo viên gọi học sinh nhận xét
Giáo viên nêu câu hỏi
Ai là người kể câu chuyện trên?
Gợi ý:
Có phải là 1 trong 3 nhân vật:
ông hoạ sĩ, cô kĩ sư, anh thanh
niên hay là một người nào đó?
Giáo viên bình:
Người kể về phút chía tay đó
xuất hiện cho nên không phải là
lời 1 trong 3 nhân vật đã nói
trên
Giáo viên nêu câu hỏi
Dựa vào dấu hiệu vào cho ta biết
ở đây các nhân vật không phải
là người kể chuyện?
Câu hỏi gợi ý:
Giáo viên giảng:
Trong đoạn văn ta thấy các nhân
vật đều trở thành đối tượng miêu
tả một cách khách quan
Hãy tìm những chi tiết miêu tả
các nhân vật?
Các chi tiết miêu tả ở trên đây
chứng tỏ 3 nhân vật trong cuộc
gặp gỡ này không phải là người
Học sinh đọc đoạn trích
Học sinh trả lờiĐoạn trích kẻ về phút chia tay giữa người hoạ sĩ già, cô kĩ sư vàanh thanh niên
Học sinh nhận xét
Học sinh trả lời Không phải là 3 nhân vật trong phút chia tay
Học sinh trả lời Ngôi thứ 3
“ Anh thanh niên vừa vào kêu lên”
“ Cô kĩ sư mặt đỏ ửng …”
“ Bổng nhà hoạ sĩ quay lại …”
B Hoạt động 2: hình thành
kiến thức mới cho học sinh
1 Vai trò của người kể chuyện trong văn bản tự sự