Là loại truyện dân gian kể về cuộc đời và số phận của một số kiểu nhân vật quen thuộc: Nh©n vËt bÊt h¹nh, nh©n vËt dòng sÜ, nh©n vËt cã tµi n¨ng k× l¹, nh©n vËt th«ng minh, ngèc nghÕch, [r]
Trang 1Ngày soạn : Ngày dạy : / 12 /200
Tập làm văn : Viết bài tập làm văn số 3
A_Yêu cầu:
một câu chuyện hoàn chỉnh
-Rèn luyện cách dùng từ, diễn đạt rõ ràng trôi chảy
B-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1-Giáo viên chọn một trong các đề gợi ý.Chú ý để không ra trùng lặp với đề tập làm văn
số 2
2-Giáo viên chép đề lên bảng:
Học sinh chép đề làm bài
3-Chọn một trong hai đề bài sau:
Đề 1:Kể về một cuộc gặp gỡ
Đề 2:Kể về những đổi mới của quê em
Dặn dò:
- Giáo viên thu bài
- Giáo viên yêu cầu chuẩn bị văn bản:Treo biển, Lợn < áo mới
Trang 2
Ngày soạn : Ngày dạy : / 12 /200
Tuần 13 Bài 12:tiết 51
văn bản
treo biển lợn cưới áo mới 1-Mục tiêu cần đạt :
Học sinh hiểu thế nào là truyện
Giúp học sinh hiểu nội dung, ý nghĩa của truyện”Treo biển ,Lợn < áo mới”
Biết ứng dụng nội dung ý nghĩa truyện vào thực tế
II-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1-Giới thiệu bài:
U Việt Nam ta vốn rất lạc quan yêu đời cho dù trong mọi tình huống , hoàn cảnh nào
Vì vậy rừng dân gian Việt Nam rất phong phú Rừng ấy có đủ mọi cung bậc
khác nhau:Có tiếng vui hóm hỉnh để quên đi những khó khăn, những lo toan của cuộc
biểu trong rừng ấy
2 Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1:Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về khái niệm về truyện cười
* trong SGK?
truyện c
nhiên)
?Cái nảy sinh khi nào?
đứng ấy để e
Khái niệm truyện cười:
đáng trong cuộ sống nhằm tạo ra tiếng mua vui hoặc phê phán những thói tật xấu trong xã hội
Hoạt động 3: hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chú thích.
Kết quả cần đạt:
+S< đầu nắm định nghĩa truyện *B
nội dung, ý nghĩa của những truyện trong bài học.Hiểu nghệ thuật gây và kể những truyện này
từ,
Trang 3Giáo viên cùng học sinh đọc từ 3 đến 4 lần.
hiện qua từ :”Bỏ ngay” lặp lại 4 lần
Học sinh giải nghĩa những từ khó trong SGK
Hoạt động 3: Tìm hiểu cấu trúc của tác phẩm
Văn bản Treo biển là một truyện dân
gian Truyện có mấy nội dung?
?Hãy xác định các phần nội dung đó trên văn
bản
-Treo biển bán hàng -Chữa biển và cất biển
?Trong nội dung thứ hai, sự việc nào đáng
Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung văn bản:
1-Treo biển
H: Đọc nội dung thông báo của tấm biển? ở đây có bán cá \
Hãy chỉ ra những nội dung thông báo chính
trong những tấm biển đó? -Nơi bán hàng-Hoạt động của cửa hàng
-Thứ hàng bán
?Thep em có thể thêm hoặc bớt thông tin của
tấm biển đó không?Ví sao? -Không cần thêm hoặc bớt thông tin vì tấm biển đã đáp ứng đủ thông tin cho
?Nếu sự việc chỉ dừng ở đây, đã gọi là truyện
: tại sao? +9 : xuất hiện các yếu tố không bình
2-Chữa biển và cất biển
?Từ khi tầm biển bán hàng treo lên đến
khi hạ xuồng thì nội dung của nó đã
góp ý và sửa chữa mấy lần?
-4 lần
H:Theo em, có thể bỏ chữ \ trong tấm
biển đó không? Vì sao? -Không thể bỏ chữ \ vì thiếu đi một
hoá
BAO3< sự góp ý ấy, nhà hàng đã làm gì?
Sự việc này đáng ở chỗ nào? làm mất đi một lợi thế của nhà hàng
?Lần thứ hai và lần thứ 3 nhà hàng góp -Tấm biển đề thừa hai chữ:”ở đây”
-Không ai bày cá ra khoe cho nên không cần phải đề chữ “có bán”
Trang 4H:Nếu em là chủ cửa hàng, em sẽ giải thích
trên? không rõ địa điểm bán hàng.-Không thể bỏ “có bán” vì đây là biển
quảng cáo bán hàng
H:Trong cách nghe lời góp ý của nhà hàng Một mực nghe theo lời góp ý của khách
hàng mà không cần suy xét, cho đến khi tấm biển còn mỗi chữ cá.( Một nội dung thông báo rất mơ hồ)
-> Gây *
khỏi bất ngờ Đó là sự việc nào và chỉ rõ bất
ngờ ở chỗ nào?
+U hàng xóm cho rằng, không cần đề biển vì nhà này đã bày cá với mùi tanh rồi
-Nhà hàng nghe theo và cất nốt biển
Sự việc kết thúc này gây ở chỗ nào? -Trong việc bán hàng thì cần nhất là
thông tin và quảng cáo về mặt hàng và
và bán hàng
-Biến việc treo biển ban đầu trở thành một việc làm vô nghĩa và mất thì giờ
Hoạt động 3: ý nghĩa văn bản
*Nhắc lại nội dung cơ bản của
truyện?(TRuyện mở đầu bằng sự việc gì và
kết thúc bằng sự việc gì?)
-Truyện mở đầu bằng việc treo một tấm biển với nội dung thông tin đầy đủ, kết thúc bằng việc nhà hàng tự tay cất cái biển ấy vì nghe theo lời khuyên của
kién , không suy xét kĩ khi làm theo ý
tiếng với nhiều sắc thái khác nhau:Có
tiếng mua vui, có tiếng chế giễu
phê phán nhẹ nhàng, có tiếng châm
biếm đả kích sâu cay
?Theo em truyện “Tre0 biển” tạo ra tiếng
- Tiếng mua vui, chế giễu phê phán nhẹ nhàng
?Nhận xét về kết cấu của truyện?
?Kết thúc của truyện có đặc điểm gì?
-Hình thức ngắn gọn, kết thúc bất ngờ, khai thác những biểu hiện trái với lẽ tự những tiếng có ý nghĩa sâu sắc
lợn cưới áo mới
Trang 5Hoạt động 3: hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chú thích.
Giáo viên cùng học sinh đọc từ 3 đến 4 lần
Học sinh giải nghĩa những từ khó trong SGK
Hoạt động 3: Tìm hiểu cấu trúc của tác phẩm
Văn bản” Lợn < áo mới” là một truyện
dân gian.Truyện việc gì?
?Những ai trong truyện này có tính khoe
của?
-9 việc khoe của.
-Anh có áo và anh có lợn
-Đây là một tính xấu của một kẻ thích phô
?Theo em truyện gây ở chỗ nào?
HS có thể trả lời đúng hoặc sai, giáo viên
ghi nhận và chuyển sang phần tìm hiểu văn
bản
tìm hiểu văn bản để tìm hiểu về nội dung và
ý nghĩa tiếng trong truyện
Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung văn bản:
1-Vật &' khoe
? Những vật hai anh đem khoe là gì? -Một cái áo mới may
Một con lợn
?Nhận xét về những vật đem khoe?
khoang những thứ hiếm , lạ đã là xấu, đây lại khoe những vật không đáng khoe
?Qua sự việc này nhân dân ta muốn -Phê phán tình khoe khoang, nhất là tính
khoe của
?Không chỉ vì vật đem khoe, chuyện
còn gây ở chỗ nào nữa?
Cách khoe của
Anh có lợn khoe ctrong tình trạng nào? -Đang tất i chạy đi tìm con lợn sổng
?Đó có phải là dịp thuận lợi để khoe
của không?Vì sao? -Không vì đang rất bận trong việc tìm lợn.
-Hỏi to:Bác có thấy con lợn < của tôi qua
đây không?
Trang 6?Vì sao anh có lợn cố tình nói thừa
-Thừa chữ vì nó không liên quan gì đến việc tìm lợn
để khoe lợn
Anh có áo có cách khoe khác anh khoe
?Sự kiên trì ấy thể hiện qua những chi
tiết nào? -Mặc áo từ sáng đến chiều , đứng hóng ở cửa-Không thấy ai khen thì bực tức
?Cách đợi khoe ấy đáng ở chỗ
nào?
vậy để khoe mỗi một chiếc áo
?Không chỉ ở sự đợi khoe, trong
hoàn cảnh khoe và cách khoe có gì
đáng qc
Điệu bộ cố tình khoe:Giơ vạt áo ra -Lời nói cụ thể: Từ lúc tôi mặc chiéc áo mới này
-Hoàn cảnh khoe không hợp lí: Cần phải trả lời
?Nếu cần phải trả lời câu hỏi của anh -Không thấy con lợn < nào qua đây cả
?Em hiểu ý đồ của anh khoe áo trong
câu trả lời này là gì?
-Phủ định việc khoe lợn của anh kia -Cố tình khoe ngay chiếc áo mới của mình
ở đây có sự ăn miếng trả miếng, vì những kẻ
?Trong hai cách khoe của ấy, em thấy
cách nào lố bịch đáng hơn? -Cả hai-Cách khoe của anh khoe áo lố bich hơn, đáng
hơn vì anh ta đã dồn tâm sức vào một việc không nên làm
Hoạt động 4:Tìm hiểu ý nghĩa văn bản
?Theo em truyện “Lợn < áo
<R nhân dân sáng tác nhằm mục
?Nêu ý nghĩa tiếng trong truyện? -Mua vui, giải trí
GV Bình về ý nghĩa tiếng trong
truyện *
?Nhận xét những nét đặc sắc về nghệ
thuật trong truyện “Lợn < áo
mới” và nghệ thuật trong truyện
nói chung
Hoạt động 5:Hướng dẫn tổng kết và luyện tập
?Kể lại diễn cảm truyện trên trong vai
Trang 7kể anh có áo mới và vai anh có lợn.
?Đọc hai ghi nhớ trong SGK
?Ôn tập về truyện dựa trên các mặt chủ yếu:
-Tình huống gây *
-Kết thúc truyện *
-Hình thức nghệ thuật
-ý nghĩa tiếng *
-So sánh với ngụ ngôn , truyền thuyết
và cổ tích để chuẩn bị cho bài ôn tập
Trang 8
Ngày soạn : Ngày dạy : / 12 /200
Số từ và lượng từ
A-Kết quả cần đạt:
B- Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1:Hướng dẫn học sinh tìm hiểu số từ, nhận diện và phân biệt số
từ với danh từ.
?Những từ in đậm trong những câu sau
bổ sung ý nghĩa cho từ nào trong câu?
?Những từ ấy thuộc từ loại nào?
?ở ví dụ a và ví dụ b những từ in đậm bổ
- Hai chàng
Một trăm ván cơm nếp, nệp bánh
Chín ngà , cựa, hồng mao -Danh từ
b:Bổ sung ý nghĩa về số thứ tự
?Vị trí của chúng so với từ mà chúng bổ
?Từ “đôi” có phải là số từ hay không?Vì
sao?
“đôi”
-Không phải là số từ mà là danh từ chỉ
đơn vị
-Chục, tá , cặp
?Nếu gọi những từ in đậm trong các ví dụ
trên là số từ, thì số từ có đặc điểm gì?
HS đọc ghi nhớ trong SGK
-Số từ là những từ chỉ số
tự của vật.Khi biểu thị số
số từ biểu thị số thứ tự của sự vật , số từ
-Số từ khác danh từ chỉ đơn vị ở ý nghĩa
số
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu lượng từ.
?Nghĩa của những từ :các , những, cả,
mấy có gì giống và khác nghĩa của
số từ?
-Giống:Cùng đứng 3< danh từ
sự vật
? Em hãy sắp xếp những từ này vào mô
hình cụm danh từ? Học sinh sắp xếp các từ trên vào mô hình.
?Qua mô hình, em hãy cho biết ý nghĩa
cụ thể của những từ in đậm này? -Chỉ toàn thể-Chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối
Những từ in đậm có những đặc điểm
Trang 9HS hãy đọc ghi nhớ trong SGK về của vật -Dựa vào vị trí trong cụm danh từ, có thể chia
toàn thể và nhóm chỉ ý nghĩa phân phối.
Hoạt động 3:hướng dẫn học sinh luyện tập:
bài 1:Các số từ trong bài thơ”Không ngủ RA
cánh
Bốn, năm chỉ thứ tự vì đứng sau danh từ và chỉ thứ tự của sự vật:Canh
Bài 2:
Bài 3:
Điểm giống nhau và khác nhau của các từ:Từng và mỗi là ở chỗ:
+giống nhau:Tách ra từng cá thể, từng sự vật
+Khác:+Từng vừa tách riếng từng cá thể , từng sự vật vừa mang ý nghĩa lần ! theo trình
từ hết cá thể này đến cá thể khác, sự vật này đến sự vật khác
+ Mỗi chỉ có ý nghĩa tách riêng để nhấn mạnh , chứ không mang ý nghĩa lần !
trình tự
Bài 4: Giáo viên đọc chính tả bài:”Lợn < áo mới”
HS chú ý viết đúng các chữ:l, n và các vần ai,ay
bài 5: Bài tập ở nhà:
“Giúp cho một thúng xôi vò
Một con lợn béo một vò 3 tăm
Giúp cho đôi chiếu em nằm
Đôi chăn em đắp đôi chằm em đeo
Giúp cho quan tám tiến treo
Quan năm tiền < lại đèo buồng cau”
Bài 6”
Các số từ thứ nhất, thứ nhì trong thành ngữ , tục ngữ "< đây dùng với ý nghĩa gì? -Thứ nhất ngồi ỳ, thừ nhì đồng ý
-Thứ nhất sợ kẻ anh hùng
Thứ nhì sợ kẻ cố cùng liều thân!
Trang 10Ngày soạn : /11/200 Ngày dạy : / /200
Tuần 14 Bài 12 + 13 :tiết 53
kể chuyện tưởng tượng
A-Kết quả cần đạt:
-Giúp học sinh < đầu nắm nội dung , yêu cầu của kể chuyện sáng tạo ở mức độ
đơn giản
- Tích hợp với văn bản tr7yện truyện ngụ ngôn và khái niệm cụm danh từ
-Học sinh chuẩn bị chọn đề tài, chuẩn bị nội dung, cốt truyện để viết một bài kể chuyện sáng tạo
b-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Dẫn vào bài:
?Truyện kể sáng tạo đòi hỏi những yêu cầu gì?
HS có thể trình bày theo ý hiểu của mình.GV ghi nhận những ý kiến của các em cho dù có thể : hoàn chỉnh, từ đó dẫn vào bài:
Hoạt động 2:
Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung về kể chuyện tưởng tượng
H kể tóm tắt truyện ngụ ngôn:Chân ,
Tay, Tai, Mắt, Miệng
?Đây có phải là truyện có thật
không?Hãy cho biết ì sao đây là truyện
-Nhân vật là những bộ phận trên cùng một cơ thể( Là những sự vật , không thể có hoạt động,
phận của cơ thể ấy có một tên riêng(Viết hoa),
hay nhìn nhận, xét nét, cậu Chân, cậu Tay hay chạy nhảy, hiếu động, bác Tai hay chú ý lắng
lầm, biết nhận lỗi và biết sửa lỗi) thế nào trong truyện này?
-Tạo nên những tình tiết chính cho câu chuyện -Đóng vai trò quan trong trọng việc thể hiện nội dung ý nghĩa của câu chuyện
?Có phải tất cả những chi tiết, sự việc
không?
sở sự thật nào?
điểm vốn có của sự vật:
+Mắt dùng để nhìn, lại là cửa sổ của tâm hồn
là lão Miệng chỉ biết ăn, không phải làm lụng gì
+Tay chân hoạt động nhiều nên có tính cách
nghe
+Miệng dùng để ăn, nên trong con mắt của
Trang 11hiện sự khinh ghét của những nhân vật kia -Đặc biệt, khi kể về hậu quả của việc làm sai
vật
?Qua việc tìm hiểu về truyện ngụ ngôn
“Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” em hiểu Truyện
mình, không có sẵn trong sách vở hay trong thực tế,
Truyện
điều kiện có thật, có ý nghĩa, rồi thêm cho thú vị và làm cho ý nghĩa thêm nổi bật.
GV cho HS đọc truyện:”Lục súc tranh
công” , Giấc mơ trò truyện với Lang
Liêu
GV có thể cho HS thảo luận theo những
cơ sở , phải căn cứ vào cuộc sống thực
-Nhân vật nhiều khi là các con vật, đồ vật, nên cần phải sử dụng nghệ thuật nhân hoá
-Truyện :Giấc mơ trò truyện với Lang Liêu
sự việc khác là có thật
mà phải dựa vào những đặc điểm tính cách của nhân vật Lang Liêu và phong tục gói bánh
Hoạt động 2:Hướng dẫn học sinh luyện tập:
Tìm ý và lập dàn ý cho các đề văn sau đây:
Dàn ý:
Mở bài:
+Trận lụt khủng khiếp năm 2000 ở đồng bằng sông Cửu Long
Thân bài:
ác gấp bội
Trang 12+Cảnh Sơn Tinh thời nay chống lũ lụt: Huy động sức mạnh tổng hợp :Đất đá, xe ben, tàu
+Cảnh bộ đội dân công chống lũ
+Cảnh những chiến sĩ hi sinh vì dân
Kết bài:
Cuối cùng một lần nữa Sơn Tinh chịu thua những chàng Sơn tinh của thế kỉ 21
Hoạt động 4: Hướng dẫn làm bài ở nhà:
trong truyện Dế Mèn phiêu ! kí của nhà văn Tô Hoài
2-Lập dàn ý cho đề 2,3,4 mục luyện tập nói trên
Viết thành văn hoàn chỉnh đề 3
Trang 13Ngày soạn : /11/200 Ngày dạy : / /200
ôn tập truyện dân gian
A-Kết quả cần đạt:
+ Kể lại và hiểu rõ nội dung và ý nghĩa tất cả các truyện dân gian ddac học
+ Hiểu rõ tiêu chí phân loại các loại truyện cổ dân gian, nắm vững đặc điểm của từng loại cụ
khác nhau
B_Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1:
Tổ chức kiểm tra bài cũ:
theo nhóm, tổ học tập
Hoạt động 2: Hướng dẫn, tổ chức ôn tập:
Bảng 1:
Bảng 2:
Kết quả cần đạt:
+Nắm những đặc điểm các thể loại truyện dân gian đã học.Kể và hiểu nội dung của các truyện
+Nắm ý nghĩa và công dụng của chỉ từ
hành luyện tập
Văn học dân gian
Truyện dân gian
Thần
thoại
Truyền thuyết
Trang 14Thể
loại
Tác phẩm Định nghĩa Nhân vật Nghệ thuật ý nghĩa
Truyền
thuyết Con cháuTiênRồng
+Thánh Gióng +Sơn Tinh Thuỷ Tinh +Bánh giầy
Là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện liên quan đến lịch sử thời quá khứ
Nhân vật
có liên quan đến lịch sử thời quá
khứ
Truyện yếu tố kì ảo
Thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với các
sự kiện và nhân vật
kể
Cổ
tích
+Sự tích Hồ
\
+Sọ Dừa +Thạch Sanh
thông minh +Cây bút thần
+Ông lão
đánh cá và con cá vàng
Là loại truyện dân gian kể về cuộc đời và
số phận của một số kiểu nhân vật quen thuộc
Nhân vật bất hạnh, nhân vật dũng sĩ, nhân vật
có tài năng kì lạ, nhân vật thông minh, ngốc nghếch, nhân vật
là loài vật
Truyện
yếu tố hoang
Thể hiện < mơ, niềm tin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đối với cái xấu, sự công bằng
đối với sự bất công
Truyện
ngụ
ngôn
+ ếch ngồi
đáy giếng +Thầy bói xem voi +Đeo nhạc cho mèo +Chân, Tay, Tai, Mắt Miệng
Là loại truyện kể
về loài vật,
đồ vật hoặc
về chính
Loài vật ,
đồ vật hoặc về chính con
kể bằng văn xuôi hoặc văn vần
Có cách nói bóng gió kín đáo
Nhằm khuyện nhủ, răn
nào đó trong cuộc sống
Truyện
+Treo biển+Lợn <
áo mới
Là loại truyện kể
về những
đáng
trong cuộc sống
Những hiện
với lẽ tự nhiên +Truyện ngắn gọn, tình huống bất ngờ, kết thúc bất ngờ
Tạo ra tiếng mua vui hoặc phê phán những thói tật xấu trong xã hội
Hoạt động 3:
Cho HS so sánh sự giống và khác nhau giữa truyền thuyết và cổ tích?
Giữa truyện ngụ ngôn và truyện cười.