I/ Kĩ năng: Trên cơ sở hiểu biết về tác giả Nguyễn Thi, đặc điểm nhân vật của Nguyễn Thi và tác phẩm ‘’ Những đứa con trong gia đình ‘’, HS biết vận dụng kĩ năng nghị luận về nhân vật vă[r]
Trang 1KỲTHI TỐT NGHIỆP TRUNG HOC PHỔ THÔNG
ĐỀ LUYỆN THI Môn thi: NGỮ VĂN
SỐ 4 Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
-I/ Phần chung: ( 5đ ) Dành chung cho tất cả thí sinh
Câu 1: ( 2 đ )
Cho biết ý nghĩa nhan đề ‘’ Chiếc thuyền ngoài xa ‘’ của Nguyễn Minh Châu.
Câu 2: ( 3 đ )
Cảm nghĩ của anh ( chị ) khi hát bài ‘’ Tiến quân ca ‘’ của nhạc sĩ Văn Cao.
II/ Phần riêng:
Câu 3a: Chương trình chuẩn ( 5 đ )
Phân tích nhân vật Chiến và Việt trong truyện ngắn “Những đứa con trong gia
đình” của Nguyễn Thi.
Câu 3b: Chương trình nâng cao ( 5 đ )
« Tiếng ghi ta nâu
Bầu trời cô gái ấy
Tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
Tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
Tiếng ghi ta ròng ròng
Máu chảy ”
Anh ( chị ) nghĩ gì khi đọc đoạn thơ trên trong bài thơ “Đàn ghi ta của Lor-ca” của
nhà thơ Thanh Thảo
………
Ghi chú: Giám thị không giải thích gì thêm
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI MÔN VĂN
I/ Phần chung:
Câu 1: * Cho 2đ khi đáp ứng tốt các ý sau, văn viết rõ ràng:
- Nhan đề ‘’ Chiếc thuyền ngoài xa ‘’ là một ẩn dụ về mối quan hệ giữa cuộc đời và
nghệ thuật Đó là chiếc thuyền có thật trong cuộc đời, là không gian sinh sống của gia đình người đàn bà hàng chài Cuộc sống đông con, khó khăn, đói kém, chật chội, túng quẫn…Người chồng cộc cằn, thô lỗ và biến vợ thành đối tượng của những trận đòn Những cảnh tượng đó, những thân phận đó nếu nhìn từ xa, ở ngoài xa thì sẽ không thấy được
- Vì ở ngoài xa nên con thuyền mới cô đơn Đó là sự đơn độc của con thuyền nghệ thuật trên đại dương cuộc sống, đơn độc của con người trong cuộc đời Cái đẹp ngoài xa kia cũng ẩn chứa nhiều oái ăm, ngang trái, nghịch lí Nếu không đến gần thì chẳng bao giờ phát hiện ra
- Nhan đề góp phần làm rõ chủ đề tác phẩm
* Cho 1đ khi đáp ứng một nửa các yêu cầu trên, văn viết rõ
Câu 2:
I/ Kĩ năng: HS biết cách làm bài nghị luận xã hội HS có thể trình bày theo nhiều cách khác
nhau, tuy cần bày tỏ cảm nghĩ của mình một cách chân thành, xúc động
II/ Kiến thức:
1 Giới thiệu bài hát ‘’ Tiến quân ca ‘’ của nhạc sĩ Văn Cao là bài quốc ca của nước
CHXHCN Việt Nam
2 Bày tỏ cảm nghĩ:
- Bài quốc ca là quốc hồn quốc túy của dân tộc Bài quốc ca đã làm sống dậy hào khí một thời đã qua và thúc giục mọi người hướng tới tương lai với một niềm tin tốt đẹp
- Hát bài quốc ca cần thể hiện niềm tự hào, tự tôn, vinh hạnh dân tộc Hát một cách hào sảng, trang nghiêm, xúc động, đúng và hay
- Chê trách vài biểu hiện chưa tốt trong việc hát quốc ca hiện nay
3 Đề ra phương hướng hành động cho bản thân:
- Thành kính thiêng liêng khi hát quốc ca
- Hát đúng nhạc, đúng nhịp, đúng hồn vía của bài ‘’ Tiến quân ca ‘’
III/ Cách cho điểm:
- Điểm 3: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên, văn viết cảm xúc
- Điểm 2: Đáp ứng cơ bản các yêu cầu trên, văn viết rõ, mắc vài lỗi chính tả và diễn đạt
- Điểm 1: Yếu về kĩ năng làm văn, nghèo ý tưởng và cảm xúc, chưa đáp ứng các yêu cầu trên, văn rối, sai nhiều lỗi
- Điểm 0: Bỏ giấy trắng hoặc viết những điều không liên quan đến đề bài hoặc có sai phạm nghiêm trọng về tư tưởng
II/ Phần riêng:
Câu 3a: Chương trình chuẩn
Trang 3I/ Kĩ năng: Trên cơ sở hiểu biết về tác giả Nguyễn Thi, đặc điểm nhân vật của Nguyễn Thi
và tác phẩm ‘’ Những đứa con trong gia đình ‘’, HS biết vận dụng kĩ năng nghị luận về
nhân vật văn học để phân tích, bàn bạc, đánh giá nhân vật Biết làm bài văn nghị luận văn học có bố cục chặt chẽ, hợp lí
II/ Kiến thức: HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, tuy cần đáp ứng được các gợi
ý sau:
1 Nhân vật chị Chiến:
- Một phiên bản của người má về ngoại hình, tính cách Một hóa thân của má từ ngôn ngữ, giọng điệu, cử chỉ, nết đảm đang trong đêm đối thoại trước lúc lên đường
- Tuy cũng còn có lúc trẻ con, tranh công với em, tranh đi bộ đội trước, nhưng Chiến luôn nhớ mình là chị, nhường nhịn em
- Thể hiện tinh thần gan dạ, gan góc lên đường chiến đấu ‘’ giặc còn thì tao mất ‘’
2 Nhân vật Việt :
- Nghệ thuật trần thuật của truyện bắt nguồn từ dòng hồi tưởng của nhân vật Việt
- Cậu con trai mới lớn, tính ngây thơ, trẻ con, vô tâm, vô tư, hiếu động
- Quyết tâm tòng quân để trả thù cho ba má, gan dạ, lập chiến công
- Có những rung cảm tinh tế lúc khiêng bàn thờ má gởi nhà chú
3 Nhận xét, so sánh về hai nhân vật :
- Điểm giống: Cùng huyết thống trong một gia đình truyền thống Giàu tình cảm yêu thương, căm thù giặc sâu sắc, chiến đấu ngoan cường, dũng cảm, phát huy truyền thống gia đình, lập chiến công Cả hai đều tỏ ra trẻ con
- Điểm khác: Khác về giới tính Chị Chiến giàu nữ tính, có trẻ con nhưng biết nhường
em, lo cho em Việt chỉ dành phần hơn Việt thương chị theo cách của một chú bé, giấu chị, sợ mất chị
III/ Cách cho điểm:
- Điểm 4-5: Đáp ứng tốt các gợi ý trên, văn trong sáng, mắc vài lỗi chính tả
- Điểm 1-2: Ý tưởng sơ sài, chưa đáp ứng các gợi ý trên, văn viết lúng túng, mắc nhiều lỗi chính tả và diễn đạt
- Điểm 0: Bỏ giấy trắng hoặc viết những điều không liên quan đến đề bài
Câu 3b: Chương trình nâng cao
I/ Kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận, vận dụng khả năng đọc-hiểu để phát hiện, cảm
nhận về đoạn thơ Kết cấu chặt, bố cục rõ, diễn đạt sáng
II/ Kiến thức:
- Trên cơ sở những hiểu biết về: bài thơ ‘’ Đàn ghi ta của Lor-ca ‘’ của Thanh Thảo,
những đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ, HS cần trình bày được những cảm xúc, ấn tượng cá nhân về Lor-ca và cái chết oan khuất của Lor-ca
- Thanh Thảo đã tái hiện cái chết bi tráng, đột ngột, oan khiên của Lor-ca qua hình
ảnh, qua cách chuyển đổi cảm giác của tiếng đàn ( tượng trưng khát vọng và sức sống ) từ màu nâu với khát vọng tự do ( nghĩ suy, trầm tĩnh ) và hoài niệm tình yêu ( bầu trời, cô gái ), Từ màu xanh ( sự sống, hi vọng thiết tha ) đã ‘’ vỡ tan ‘’ ( bàng hoàng, tức tưởi ) và ‘’ ròng ròng máu chảy ‘’ ( nghẹn ngào, đau đớn )
- Âm nhạc đã thành thân phận, tiếng đàn thành linh hồn, thành sinh thể vỡ ra thành màu sắc, hình khối, hành động… và qua hiệu quả các biện pháp nghệ thuật nhân
hóa, hoán dụ ẩn dụ, điệp ngữ, đối lập… Thanh Thảo đã khắc họa thật ấn tượng cái
chết đầy bi phẫn của người nghệ sĩ thiên tài
Trang 4III/ Cách cho điểm:
- Điểm 4-5: Đáp ứng tốt các gợi ý trên Cảm thụ sâu sắc, thẩm bình khá tinh tế Sai vài lỗi nhỏ
- Điểm 1-2: Nhận thức đề hời hợt, ý tưởng sơ sài, chưa đáp ứng các gợi ý trên Bài mắc nhiều lỗi chính tả và diễn đạt
- Điểm 0: Bỏ giấy trắng hoặc viết những điều không liên quan đến đề bài