tiet46 cau ghep tiep theo

CAÏC VÃÚ COÏ QUAN HÃÛ ÂIÃÖU KIÃÛN- CAÏC VÃÚ COÏ QUAN HÃÛ ÂIÃÖU KIÃÛN- KÃÚT QUAÍ.. KÃÚT QUAÍ 3.Màûc duì 3.Màûc duì noï veî bàòng nhæîng neït noï veî bàòng nhæîng neït to tæåïng,6[r]

TRƯỜNG THCS LÊ LỢI

TỔ NGỮ VĂN

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ

VỀ THĂM LỚP - DỰ GIỜ

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT

Kiểm tra bài cũ

1 Thế nào là câu ghép?

Chọn ph ơng án đúng trong 3 ph ơng án sau :

B Câu có cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn

C Câu có các cụm C-V không bao chứa nhau

 Câu đơn

 Câu đơn mở rộng thành phần

 Câu ghép

TiÕt 46:

TIẾNG VIỆT LỚP 8

C©u ghÐp < tiÕp theo >

I QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA CÁC

VẾ CÂU

Cê lÏ tiÕng ViÖt cña chóng ta ®Ñp bịi v× t©m hơn

cña ng íi ViÖt Nam ta rÍt ®Ñp, bịi v× ®íi sỉng, cuĩc

®Íu tranh cña nh©n d©n ta tõ tr íc tíi nay lµ cao quÝ,

lµ vÜ ®¹i, nghÜa lµ rÍt ®Ñp.

(Ph¹m V¨n §ơng, Gi÷ g×n sù trong s¸ng cña tiÕng ViÖt)

Bµi tỊp 1.

H·y x¸c ®Þnh c¸c vÕ c©u trong c©u ghÐp sau

Quan hÖ gi÷a c¸c vÕ c©u lµ quan hÖ g×?

Trong mỉi quan hÖ ®ê, mìi vÕ c©u biÓu thÞ ý nghÜa g×?

1 Cê lÏ tiÕng ViÖt cña chóng ta // ®Ñp bịi v× t©m hơn

cña ng íi ViÖt Nam ta // rÍt ®Ñp, bịi v× ®íi sỉng, cuĩc ®Íu

tranh cña nh©n d©n ta tõ tr íc tíi nay // lµ cao quÝ , lµ vÜ

®¹i, nghÜa lµ rÍt ®Ñp.

- H·y x¸c ®Þnh c¸c vÕ c©u trong c©u ghÐp sau

-Quan hÖ gi÷a c¸c vÕ c©u lµ quan hÖ g×?

-Trong mỉi quan hÖ ®ê, mìi vÕ c©u biÓu thÞ ý nghÜa g×?

bịi v×

bịi v×

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ NGUYÊN NHÂN-KẾT

QUẢ

2.Các em phải cố gắng để thầy mẹ

được vui lòngvà để thầy dạy các

em được sung sướng.

(Thanh Tịnh)

//

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ MỤC ĐÍCH

2.Nếu ai buồn phiền cau có thì

gương cũng cau có theo

(Băng Sơn)

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ ĐIỀU KIỆN-

KẾT QUẢ3.Mặc dù nó vẽ bằng những nét

to tướng, nhưng ngay cả cái bát

múc cám lợn sứt một miếng

cũng trở nên ngộ nghĩnh (Tạ Duy

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ MỤC ĐÍCH

CÁC VẾ CÓ QUAN HỆ ĐIỀU KIỆN-

KẾT QUẢ

5 Càng gió to thì lửa càng

QUAN HỆ TIẾP NỐI

9.Không nghe thấy tiếng súng bắn trả :

địch đã rút chạy.

QUAN HỆ GIẢI THÍCH

GHI NHỚ

SGK/123

*Đặt câu có sử dụng

câu ghép

Quan hệ nguyên nhân Vì Vì … … nên nên … … tại tại … … nên , nhờ nên , nhờ … … nên , nên ,

Quan hệ điều kiện (giả

thiết) Nếu Nếu … … thì thì … … , giá , giá … … thì , hễ thì , thì , hễ thì ,

Quan hệ t ơng phản Tuy Tuy … … nh ng , nh ng , … …

Quan hệ tăng tiến Càng Càng … … càng càng … … … … , ,

Quan hệ lựa chọn hay, hoặc, … hay, hoặc, …

Quan hệ bổ sung Không những Không những … … mà còn mà còn … … , ,

Quan hệ tiếp nối rồi, … rồi, …

Quan hệ đồng thời vừa vừa … … vừa vừa … … , ,

Quan hệ giải thích Dấu hai chấm (:), … Dấu hai chấm (:), …

Bài tập 1/124

Xác định các vế câu trong câu ghép sau và

mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu đó Cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì trong mối quan hệ

ấy.

II.Luyện tập

a/ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì

chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

a/ Cảnh vật chug quanh tôi // đều thay đổi , vì

chính lòng tôi // đang có sự thay đổi lớn: hôm

nay tôi // đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

vì

:

Bài tập 2/125

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:

Vào mùa s ơng, ngày ở Hạ Long nh ngắn lại (1) Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, s ơng tan,

(Thi Sảnh)

 Tìm câu ghép trong những đoạn trích trên.

 Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong

mỗi câu ghép.

 Có thể tách mỗi vế câu nói trên thành một câu

đơn không? Vì sao?

Luyện tập

Vào mùa s ơng, ngày ở Hạ Long nh ngắn lại

(1) Buổi sớm, mặt trời // lên ngang cột buồm, s ơng

// tan, trời // mới quang (2) Buổi chiều, nắng //

vừa nhạt, s ơng // đã buông nhanh xuống biển (3).

Bµi tËp 3.

• Theo em cã thÓ thay cÆp quan hÖ “V×….nªn” cña c©u trªn

b»ng nh÷ng cÆp quan hÖ tõ: “T¹i… nªn…”, Nhê… nªn…” ® îc kh«ng? V× sao?

cao su th× l·o H¹c ®©u ph¶i sèng lñi thñi nh vËy.

• Theo em cã thÓ thay cÆp quan hÖ tõ “Gi¸ … th×” cña c©u trªn b»ng nh÷ng cÆp quan hÖ tõ: “NÕu … th×…”, “ HÔ … th×…” ®

îc kh«ng? V× sao?

Cỏu a:

- Vì … nên … -> Trung hoà về sắc thái tình cảm

- Tại … nên … -> Sắc thái áp đặt, qui lỗi

- Nhờ … nên … -> Th ờng dùng đối với nguyên nhân tốt

Cỏu b:

b- Nếu … thì … -> Có sắc thái trung tính

- Hễ … thì … -> Th ờng dùng trong tr ờng hợp một điều

kiện đ ợc lặp lại th ờng xuyên

- Giá … thì … -> Mang ý nghĩa giả định

Bài tập 3

Bài tập 4:

- Xác định câu ghép trong đoạn trích sau.

- Xét về mặt lập luận, có thể tách mỗi vế của

những câu ghép ấy thành một câu đơn

không? Vì sao?

- Xét về giá trị biểu hiện, những câu ghép nh

vậy có tác dụng nh thế nào trong việc miêu tả

Lão kể nhỏ nhẻ và dài dòng thật (1) Nh ng đại khái có thể

vắng, vả lại nó cũng còn dại lắm, nếu không có ng ời trông nom cho nó thì khó mà giữ đ ợc v ờn đất để làm ăn ở làng

này; tôi là ng ời nhiều chữ nghĩa, nhiều lí luận, ng ời ta

kiêng nể, vậy lão muốn nhờ tôi cho lão gửi ba sào v ờn của thằng con lão; lão viết văn tự nhựơng cho tôi để không ai

còn tơ t ởng dòm ngó đến; khi nào con lão về thì nó sẽ nhận

v ờn làm, nh ng văn tự cứ để tên tôi cũng đ ợc, để thế để tôi

không biết sống chết lúc nào, con không có nhà, lỡ chết

không biết ai đứng ra lo cho đ ợc; để phiền cho hàng xóm thì chết không nhắm mắt; lão còn hăm nhăm đồng bạc với năm

đồng bạc vừa bán chó là ba m ơi đồng bạc, muốn gửi tôi, để

lỡ có chết thì tôi đem ra, nói với hàng xóm giúp, gọi là của

- Câu số (3) và câu số (4) là câu ghép

bày một việc lão Hạc nhờ ông giáo:

+ Việc thứ nhất lão Hạc gửi mảnh v ờn nhờ ông giáo trông coi cho con lão.

+ Việc thứ hai lão Hạc gửi tiền nhờ ông giáo lo ma chay nếu chẳng may lão chết.

-> Nếu tách mỗi vế câu trong từng câu ghép thành một

câu đơn thì không đảm bảo đ ợc tính mạch lạc của lập

luận.

hiện cách kể lể “dài dòng” của lão Hạc -> phù hợp với

cách nói năng chậm rãi, dài dòng của ng ời già, phù hợp với tính cách lão Hạc.

Bài tập 5.

Dựa vào văn bản Thông tin về ngày Trái đất năm “

2000 , ” viết đoạn văn khoảng 5 câu để kêu gọi mọi

ng ời thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông

(trong đoạn văn có sử dụng một câu ghép, phân

tích mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép đó)

C¸c c¸ch nèi c¸c vÕ c©u ghÐp

Dïng tõ cã t¸c dông nèi

Kh«ng dïng tõ nèi

HÖ thèng kiÕn thøc vÒ c©u ghÐp

QH nguyªn nh©n QH

®iÒu kiÖn

QH

t ¬ng ph¶n

QH t¨ng tiÕn

QH lùa chän

QH gi¶i thÝch

vÕ c©u ghÐp

C¸c quan hÖ

th êng gÆp gi÷a c¸c

vÕ c©u ghÐp

HÖ thèng kiÕn thøc vÒ c©u ghÐp

C¸ch nhËn biÕt quan hÖ gi÷a c¸c vÕ

Dùa vµo v¨n c¶nh,

hoµn c¶nh giao tiÕp

Dùa vµo dÊu hiÖu

h×nh thøc

HÖ thèng kiÕn thøc vÒ c©u ghÐp

Câu (Xét về cấu tạo ngữ pháp)

Hệ thống kiến thức về câu (Xét về cấu tạo ngữ pháp)

Câu rút gọn Câu mở rộng Câu đặc biệt Chuyển đổi câu

DẶN DÒ

- Về nhà làm các bài tập còn lại

- Học thuộc và hệ thống hóa

kiến thức của “Câu ghép”

- Viết đoạn văn (5-7 câu) kêu gọi

mọi người phòng chống HIV/AIDS

CHÚC CÁC THẦY GIÁO - CÔ GIÁO

VÀ CÁC EM SỨC KHOẺ !