Bài 12. Câu ghép (tiếp theo)

Bài 12. Câu ghép (tiếp theo) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực...

Thực hiện tiết dạy:

Nguyễn Hữu Sơn

ThÇy chµo tÊt c¶ c¸c em häc sinh líp 8 nµy!

NGỮ VĂN 8

KiỂM TRA BÀI CŨ

Chọn phương án đúng cho khái niệm về câu ghép

KiỂM TRA BÀI CŨ

Chọn phương án đúng cho câu sau:

“Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị.”

B

CAÂU GHEÙP (tieáp theo)

Tieát: 46

1 Bài tập 1 (SGK/123)

Hãy xác định các vế câu trong câu ghép sau

Quan hệ giữa các vế câu là quan hệ gì?

Trong mối quan hệ đó, mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì?

§46 CÂU GHÉP (tiếp theo)

Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của

người Việt Nam ta rất đẹp, bởi vì đời sống, cuộc đấu

tranh của nhân dân ta từ trước tới nay là cao quí, là vĩ đại, nghĩa là rất đẹp.

(Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

I QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA CÁC VẾ CÂU:

1 Bài tập 1 (SGK/123)

Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu là quan hệ nguyên nhân – kết quả (còn gọi là quan hệ nguyên nhân ) => vế câu chứa quan hệ từ “bởi vì” là chỉ nguyên

nhân.

§46 CÂU GHÉP (tiếp theo)

Có lẽ tiếng Việt của chúng ta / đẹp bởi vì tâm hồn

của người Việt Nam ta / rất đẹ p, bởi vì đời sống, cuộc đấu tranh của nhân dân ta từ trước tới nay / là cao

quí, là vĩ đại, nghĩa là rất đẹp.

bởi vì

bởi vì

I QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA CÁC VẾ CÂU:

Dựa vào những kiến thức đã học, xếp

những quan hệ ý nghĩa cĩ thể cĩ giữa các vế câu qua các ví dụ sau.

§46 CÂU GHÉP (tiếp theo)

2 Bài tập 2 (SGK/123)

AI NHANH H N ƠN

CHÚC BẠN THÀNH CÔNG !

I QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA CÁC VẾ CÂU:

Quan hệ ý nghĩa giữa các

câu ghép Dấu hiệu, hình thức thường gặp

2.Bài tập2

Quan hệ điều kiện (giả thiết)

Quan hệ tương phản

Quan hệ tăng tiến

Quan hệ nguyên nhân

Khơng những…mà…cịn

Vừa…vừa… (cặp từ hơ ứng)

Rồi…

Dấu hai chấm (:)…

Vì trời mưa to nên đường lầy lội.

Nếu bạn đi đá banh thì tơi sẽ đi cùng Tuy trời mưa to nhưng tơi vẫn đi học Mưa càng lớn nước càng nhiều Anh đi chợ hay tơi đi.

Hai người giằng co nhau, du đẩy nhau, rồi ai nấy buơng gậy ra, áp vào nhau.

Khơng những Lan học giỏi mà bạn cịn hát rất hay.

Mẹ vừa đi làm, chị Mai vừa về đến nhà Lịng tơi đang cĩ sự thay đổi

lớn : hơm nay tơi đi học.

CHÚC MỪNG BẠN

II Tổng kết

Ghi nhớ (SGK/123)

I QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA CÁC VẾ CÂU:

§46 CÂU GHÉP (tiếp theo)

2.Bài tập2 (SGK/123)

1 Bài tập 1 (SGK/123)

Bài tập 1.

Xác định các vế câu trong các câu ghép sau và mối quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu đó Cho biết mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì trong mối quan hệ ấy.

Luyện tập

a/ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì

chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

a/ Cảnh vật chung quanh tôi / đều thay đổi , vì

chính lòng tôi / đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi / đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

vì :

Bài tập 2

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:

Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại (1) Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang (2) Buổi chiều,

nắng vừa nhạt, sương đã buông nhanh xuống biển (3)

(Thi Sảnh)

 Tìm câu ghép trong những đoạn trích trên.

 Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu

trong mỗi câu ghép.

Luyện tập

Hết giờ !

Bắt đầu

Thời gian thảo luận

2 phút

Vào mùa sương, ngày ở

Hạ Long như ngắn lại (1)

Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang (2)

Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buơng nhanh xuống biển (3)

THẢO LUẬN

Tìm câu ghép trong những đoạn trích trên Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong mỗi câu ghép.

Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại (1) Buổi sớm, mặt trời / lên ngang cột buồm,

sương / tan, trời / mới quang (2) Buổi chiều,

nắng / vừa nhạt, sương / đã buông nhanh xuống biển (3).

(Thi Sảnh)

Buổi sớm

Buổi chiều,

Luyện tập

Bài tập 3.

Tổ 1- 2

Cho câu ghép:

Vì người đời vô tình nên cô bé bán diêm đã chết.

 Theo em có thể thay cặp quan hệ “Vì….nên” của câu trên

bằng những cặp quan hệ từ: “Tại… nên…”, Nhờ… nên…” được không? Vì sao?

- Vì… nên… -> Trung hoà về sắc thái tình cảm

- Tại… nên… -> Sắc thái áp đặt, qui lỗi

- Nhờ… nên…-> Thường dùng đối với nguyên nhân tốt

- Nếu … thì…-> Có sắc thái trung tính

- Hễ … thì… -> Thường dùng trong trường hợp một điều kiện được lặp lại thường xuyên

- Giá… thì… -> Mang ý nghĩa giả định

Bài tập 3

Bài tập 4:

- Xác định câu ghép trong đoạn trích sau.

- Xét về mặt lập luận, có thể tách mỗi vế của những câu ghép ấy thành một câu đơn

Lão kể nhỏ nhẻ và dài dòng thật (1) Nhưng đại khái có

thể rút vào hai việc (2) Việc thứ nhất: lão thì già, con lão đi vắng, vả lại nó cũng còn dại lắm, nếu không có người

trông nom cho nó thì khó mà giữ được vườn đất để làm ăn

ở làng này; tôi là người nhiều chữ nghĩa, nhiều lí luận,

người ta kiêng nể, vậy lão muốn nhờ tôi cho lão gửi ba sào vườn của thằng con lão; lão viết văn tự nhựơng cho tôi để không ai còn tơ tưởng dòm ngó đến; khi nào con lão về thì

nó sẽ nhận vườn làm, nhưng văn tự cứ để tên tôi cũng

được, để thế để tôi trông coi cho nó (3)… Việc thứ hai: lão già yếu lắm rồi, không biết sống chết lúc nào, con không có nhà, lỡ chết không biết ai đứng ra lo cho được; để phiền

cho hàng xóm thì chết không nhắm mắt; lão còn hăm nhăm đồng bạc với năm đồng bạc vừa bán chó là ba mươi đồng bạc, muốn gửi tôi, để lỡ có chết thì tôi đem ra, nói với hàng xóm giúp, gọi là của lão có tí chút, còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả (4)…

(Nam Cao, Lão Hạc)

- Câu số (3) và câu số (4) là câu ghép

- Xét về mặt lập luận, mỗi câu gồm nhiều vế, tập trung trình bày một việc lão Hạc nhờ ông giáo:

+ Việc thứ nhất lão Hạc gửi mảnh vườn nhờ ông giáo

trông coi cho con lão.

+ Việc thứ hai lão Hạc gửi tiền nhờ ông giáo lo ma chay nếu chẳng may lão chết.

-> Nếu tách mỗi vế câu trong từng câu ghép thành một

câu đơn thì không đảm bảo được tính mạch lạc của lập luận.

- Xét về giá trị biểu hiện , tác giả cố ý viết câu dài là để tái

hiện cách kể lể “dài dòng” của lão Hạc -> phù hợp với

cách nói năng chậm rãi, dài dòng của người già, phù hợp với tính cách lão Hạc.

QH Nguyên nhân QH

điều kiện

QH

t ươ ng phản

QH tăng tiến

QH lựa chọn

QH giải thích

QH

bổ sung

QH tiếp nối

QH

đồng thời

Các

QH th ờng gặp giữa các

vế câu ghép

Các quan hệ

th ờng gặp ường gặp giữa các vế câu ghép

Hệ thống kiến thức về cõu ghộp

IV Củng cố:

Cảm ơn các em đã tham gia

tiết học một cách tích cực!