Hoạt động d ạy và học 1.Ki ểm tra sĩ số 2.Kiểm tra 15 phút 2.1Dịng điện xoay chiều cĩ những tác dụng nào?. 3.ĐVĐ: Như SGK/ 100 Hoạt động 1 Tìm hiểu cấu tạo của máy biến thế Làm việc cá
Trang 1Giáo án : V ật lí 9 GV: Lương Văn Cẩn Tu
BÀI 37.
MÁY BIẾN THẾ I.Mục tiêu :
1.Kiến thức Nêu được nguyên tắc và cấu tạo của máy biến thế
Giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy biến thế
Nêu được điện áp hiệu dụng ở hai đầu cuộn dây máy biến thế tỉ lệ thuận với số vịng dây của mỗi cuộn
2.Kĩ năng : Vận dụng được cơng thức 1 1
2 2
Nêu được một số ứng dụng của máy biến thế
3.Thái độ :Làm việc khoa học, trung thực khi đọc kết quả, hợp tác nhĩm
II.Chuẩn bị :
1.GV: Cho mỗi nhóm hs : 1máy biến thế nhỏ có cuộn sơ cấp 750 vòng cuộn tứ cấp 1500 vòng ;
1nguồn điện xoay chiều 0 -12 vôn , một vôn kế xoay chiều 0-15V
2.HS: Kẻ bảng 1 SGK/ 101
III Hoạt động d ạy và học
1.Ki
ểm tra sĩ số
2.Kiểm tra 15 phút
2.1Dịng điện xoay chiều cĩ những tác dụng nào?
2.2Viết cơng thức tính cơng suất hao phí do tỏa nhiệt trên đướng dây tải điện?
3.ĐVĐ: Như SGK/ 100
Hoạt động 1 Tìm hiểu cấu tạo của máy biến thế
Làm việc cá nhân
Đọc SGK xem hình 37.1 SGK đối chiếu với
máy biến thế nhỏ để nhận ra hai cuộn dây
dẫn có số vòng khác nhau , cách điện với
nhau và được quấn quanh một lõi sắt chung
Cấu tạo :
-Hai cuộn dây dẫn
có số vòng khác nhau
, đặt cách điện với nhau
-Một lõi sắt hay thép chung cho cả hai cuộn
dây
Yêu cầu hs quan sát hình 37.1 SGK và máy biến
thế nhỏ để nhận biết được những bộ phận chính của máy biến thế
* Hỏi thêm : “Cấu tạo”
-Số vòng dây của hai cuộn dây có bằng nhau không ? -Dòng điện có thể chạy từ cuộn dây này sang cuộn dây kia được không ?
Hoạt động 2 Tìm hiểu nguyên tắc ø hoạt động của máy biến thế
a) Trả lời câu hỏi của GV vận dụng kiến thức
về điều liện xuất hiện dòng điện cảm ứng để
dự đoán hiện tượng xảy ra ở cuộn thứ cấp khi
cho dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn sơ
* Nêu câu hỏi
- Ta biết rằng hai cuộn dây của máy biến thế đặt cách điện với nhau và có chung một lõi sắt Bây giờ nếu ta cho dòng điện xoay chiều chạy qua cuộn dây
Trang 2cấp ( Trả lời C1 )
Quan sát GV làm TN – KTR
b)Trả lời C2 Trình bày lập luận nêu rõ là ta
đã biết trong cuộn thứ cấp có dòng điện xoay
chiều , mà muốn có dòng điện phải có một
hiệu điện thế xoay chiều giữa hai đầu dây Vì
thế ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng có một hiệu
điện xoay chiều
c) Rút ra kết luận về nguyên tắc hoạt động
của máy biến thế
àKết luận :Khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp
của máy biến thế một hiệu điện thế xoay
chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện
một hiệu điện thế xoay chiều
sơ cấp thì liệu có xuất hiện dòng điện cảm ứng ở cuộn thứ cấp không ? Bóng đèn mắc ở cuộn thứ cấp có sáng lên không ? tại sao ?
Nêu câu hỏi :
*Nếu đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì liệu ở cuộn thứ cấp có xuất hiện dòng điện xoay chiều hay không ?tại sao ?
* Yêu cầu thảo luận nhóm để rút ra kết luận về nguyên tắc hoạt động của náy biến thế
Hoạt động 3 Tìm hiểu tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế (làm tăng hoặc làm giảm hiệu điện thế )
a) Quan sát TN GV làm
Ghi các số liệu ghi được vào bảng
Kết
quả đo
Lần TN
U1 (V)
U2 (V)
n1
1
(vòng )
1
2
3
b) Lập công thức liên hệ giữa U1 , U2, n1, n2
Thảo luận ở lớp thiết lập công thức 1 1
U n
U = n
Phát biểu bằng lời mối liên hệ trên
c) Trả lời câu hỏi của GV
Nêu dự đoán
Quan sát TN – KT của GV
Rút ra kết luận chung
Thảo luận chung cả lớp
Kết luận : Hiệu điện thế giữa hai đầu cuộn
dây của máy biến thế tỉ lệ với số vòng dây
1 1
2 2
của mỗi cuộn
Khi U1>U2 là máy hạ thế
Nêu câu hỏi : Như ta đã thấy khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều U1 thì ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng xuất hiện hiệu điện thế U2 , mặt khác ta lại biết số vòng n1 ở cuộn sơ cấp khác số vòng n2 ở cuộn thứ cấp , vậy hiệu thế ở hai đầu mỗi cuộn dây của máy biến thế có mối quan hệ như thế nào với số vòng dây của mỗi cuộn ?
* Yêu cầu hs quan sát TN và ghi các số liệu vào bảng 1 , căn cứ vào đó rút ra kết luận
* Biểu diễn TN trường hợp n2>n1 ( Tăng thế ) Lấy n1=750vòng , n1=1500vòng
Khi U1=3V ,xác định U2=?V Khi U1=2,5V ,xác định U2=?V
* Nêu câu hỏi : Nếu bây giờ ta dùng cuộn dây 1500 vòng làm cuộn sơ cấp thì hiệu điện thế thu được ở cuộn thứ cấp 750 vòng sẽ tăng hay giảm đi ? công thức vừa thu được còn đúng nữa không ?
* Khi nào thì máy có tác dụng làm tăng hiệu điện thế , làm giảm hiệu điện thế ?
Trang 3Khi U1<U2 là máy tăng ï thế
Hoạt động 4 Tim hiểu việc lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện , chỉ ra được đầu nào đặt máy tăng thế , ở dầu nào đặt máy giảm thế Giải thích lí do
-Quan sát hình 37.2 và chỉ ra nơi lắp máy
biến thế tăng thế , nơi lắp máy biến thế hạ
thế
HS: Nêu dự đốn
Hỏi :Mục đích của việc dùng máy biến thế là phải tăng hiệu điện thế lên hàng trăm nghìn vôn để giảm hao phí trên đường dây tải điện Nhưng mạng điện tiêu dùng hàng ngày chỉ có hiệu điện thế 220V Vậy phaỉ làm như thế nào để giảm được hao phí trên đường dây tải điện , vừa đảm bảo phù hợp với dụng cụ tiêu thụ điện ?
Hoạt động 5 Vận dụng-củng cố-dặn dị
a) Cá nhân tự làm C4
Cho biết
U1=220V
U 2=6V
U 2=3V
n1=4000
vòng
n2= ?
n2= ?
Bài giải Số vòng dây của cuộn thứ cấp để hạ thế 6 vôn
n2=U 2/U1/n1= 6/220*
4000=109,1(vịng)
Số vòng dây của cuộn thứ cấp để hạ thế 3
vôn
n2=U 2/U1/n1= 3/220* 4000=54,6(vịng)
-Thu thập và ghi nhớ nội dung cần ghi nhớ
chốt lại
-Tiếp thu nội dung hướng dẫn của giáo viên
-Ghi chép nội dung yêu cầu của giáo viên
HS: Làm việc ở nhà
*Yêu câu hs trả lời lệnh C4
- Hướng dẫn hs tìm hiểu và giải
- Đề bài đại lượng cào đã biết , đại lượng nào cần tìm , muốn tính đại lượng đó thì ta áp dụng công thứ nào ?
- Gọi một hs lên bảng làm hs dưới lớp tự làm
- Kiểm tra kết quả thực hiện của hs , thống nhất kết quả và ghi vở
*Nêu một số câu hỏi củng cố : -Vì sao khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế một hiệu điện thế xoay chiều thì ở hai đầu cuộn thứ cấp có một hiệu điện thế xoay chiều ?
-Hiệu điện thế ở hai đầu các cuộn dây của máy biến thế liên hệ với số vòng dây của mỗi cuộn như thế nào
?
Về nhà học phần cũng cố Làm bài tập: 37.1,37.2 SBT/ 46 Xem và đọc bài 38, và chuẩn bị phần III/SGK/104
N
ỘI DUNG GHI BẢNG I.C
ấu tạo và hoạt động của máy biến thế
1.Cấu tạo: (SGK/100)
2.Nguyên tắc hoạt động
C1,C2
3.Kết luận: ( SGK/100)
II.Tác dụng làm biến đổi hiệu điện thế của máy biến thế
1.Quan sát
C3
2.K ết luận : SGK/101
III.Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu đường dây tải điện ( SGK)
IV.Vận dụng
Trang 4V Ghi nhớ: (SGK)
VI.ĐÁP ÁNKIỂM TRA 15 PHÚT
2.1 Nhiệt, quang,từ ( 5điểm)
2.2 Viết đúng công thức ( 5điểm)
VII.THỐNG KÊ KẾT QUẢ KIỂM TRA 15 PHÚT
TB
TB
Khá
Giỏi
%
9A 1
9A 2
9A 3
9A 4
VIII Nhận xét- rút kinh nghiệm
………
……….