SINH lý các DỊCH cơ THỂ và cân BẰNG ACID BASE (SINH lý SLIDE)

SINH LÝ CÁC DỊCH CƠ THỂ VÀ CÂN BẰNG ACID BASE... Là điều hòa sự ổn định [H+] của các dịch cơ thể, rất quan trọng cho CH bình thường của TB và các cơ quan.. đ hoà cân bằng acid, base...

SINH LÝ CÁC DỊCH CƠ THỂ

VÀ CÂN BẰNG ACID BASE

Cơ thể có # 40lít dịch (25 l trong TB : dịch nội bào,15 l ngoài TB: dịch ngoại bào)

Dịch ng/b còn gọi là nội môI, gồm: H/tương, d/kẽ, bạch huyết, dịch não tuỷ, dịch nhãn cầu

1.Các dịch của cơ thể

1.1- Huyết tương

Dịch lỏng, vàng chanh, chiếm 5% trọng lượng cơ thể.

- Glucose: 0,8-1,2 g/l (4,4-6,6mmol/l) 1.1.2- Vai trò protein h/t :

CN dịch kẽ: cung cấp oxy, chất d/d cho

TB, lấy CO2 và s/f CH đào thải qua

phổi, thận.

1.3- Dịch bạch huyết.

Là dịch kẽ chảy vào hệ b/mạch, đ về

TM (qua ống ngực và ống bạch huyết phải)

1.3.2- Lưu lượng bạch huyết:

- Khoảng 120 ml/h.

-Chịu ả/h của 2 yếu tố:

+ P dịch kẽ  thì lưu lượng b/h  + ảnh hưởng của bơm b/h

1.3.3- CN của hệ thống b/h:

- Đưa protein từ d/kẽ về hệ t/hoàn.

- Kiểm soát đ protein dịch kẽ.

theo cơ chế đ/h ngược:

VD: protein dịch kẽ   áp lực dịch kẽ   lưu lượng b/h tăng  lấy protein ứ ở dịch kẽ.

Là điều hòa sự ổn định [H+] của các dịch

cơ thể, rất quan trọng cho CH bình

thường của TB và các cơ quan.

đ hoà cân bằng acid, base

2.1- Khái niệm về pH và hệ đệm

2.1.1- Khaí niệm về pH

Độ acid, base của dịch đánh giá bằng [H+] Nước tinh khiết có:

[H+] = [OH-] = 10-7 mol/l  trung tính

Để tiện, ta dùng k/niệm pH thay thế:

pH = log (1/ [H+] )  = - log [H+]

(H+  thì pH  và ngược lại )

Nước tinh khiết pH = 7 (trung tính)

2.1.2- Hệ đệm và phương trình Henderson -Hasselbalch.

- Cặp đệm gồm acid yếu và muối của nó với base mạnh và ngược lại

- VD: H2CO3 / NaHCO3

- H2CO3 là acid yếu nên ít phân ly thành ion mà hầu hết phân ly thành H2O và CO2

- pH của hệ đệm được biểu thị bằng F/trình Henderson – Hasselbalch:

CH TB tạo nhiều CO2  nhiều acid 

nhiều H+  nhiễm toan.

Song pH cơ thể luôn hằng định là nhờ hệ

đệm, nhờ phổi và thận.

- NaOH + H2CO3  Na HCO3 + H2O

(tốc độ p/ư chỉ vài %o giây)

2.2.2- Vai trò hệ đệm H2PO4-/HPO4 :

VD:

- HCl + Na2HPO4  NaCl + NaH2PO4

- NaOH + NaH2PO4  Na2HPO4 + H2O Vai trò hệ đệm này không lớn vì Na2HPO4 của máu thấp (2mEq /l)

ở môi trường kiềm:

R - COOH + OH- R-COO- + H2O

Hệ đệm này mạnh ở trong t/b, ở máu chỉ chiếm # 7% dung tích đệm.

2.2.4- Vai trò hệ đệm Hb.

Quan trọng nhất trong hồng cầu b/t chiếm 75% dung tích đệm của

máu.

HHb và HHbCO2 như là acid yếu

và muối kiềm của nó là KHb và

KHbO2

2.3- Vai trò hô hấp trong đ/h cân bằng

acid-base

- Khi nhiễm toan:

H+ + HCO3-  H2CO3  H2O +

CO2.

CO2  sẽ k/t t/khu hô hấp   thở…

- Khi nhiễm kiềm:

OH- + H2CO3  H2O + HCO3- CO2  sẽ gây ư/c t/khu hô hấp   thở.

2.4- Vai trò của thận trong điều hoà cân

bằng A-B Bình thường sản phẩm acid gấp 20 lần sản phẩm kiềm, nên kiềm bị tiêu hao

để trung hoà acid.

2.4.1- Tái hấp thu HCO3- Bình thường HCO3- huyết tương 24 -

28 mmol/l thì toàn bộ HCO3- lọc qua cầu thận đều được tái hấp thu ở ống

thận.

- Bài tiết H+ nhờ hệ đệm H2PO4- /

HPO4 2

(Dựa vào hệ đệm HCO3- / H2CO3

Vì nó là hệ đệm chính để đ/giá cân bằng A-B) 2.5.1- Nhiễm toan hô hấp

Do cơ thể không thải được CO2  PaCO2 

 pH máu đ/m  hôn mê.

2.5- Rối loạn cân bằng A-B

của cơ thể

2.5.2- Nhiễm kiềm hô hấp:

Do  thông khí fế nang   PaCO2 Nguyên nhân:

-  thông khí do thiếu oxy.

- U não.

- Thuốc k/t hô hấp (nicotin)

-  thông khí nhân tạo

Nguyên nhân:

-  acid nội, ngọai sinh: thể cetonic ở người đái đường, đói ăn kéo dài, gây ứ đọng acid lactic , nhiễm độc Salicylat

- Suy thận,  thải acid,  tái hấp thu HCO3- … kèm  K+ máu

- Mất HCO3- qua đ/tiêu hoá, ỉa chảy…

2.5.5- Nguyên tắc điều trị nhiễm toan,

kiềm.

- Điều trị nguyên nhân

- Dùng thuốc trung hoà acid dư:

uống NaHCO3.

- Trung hoà kiềm dư: uống NH4Cl (NH3 và HCl NH3 được gan tạo urê HCl f/ư với kiềm  pH về b/t).

hết

Mao mạch

P tiểu ĐM: P m/m: 17mmHg P tiểu TM: 30mmHg P keo: 28mmHg 10mmHg

B/h là đường hấp thu chính chất d/d từ ống tiêu hoá (mỡ- 70%)

VK cũng vào đường b/h.

Khi b/h chảy qua hạch b/h , các phần tử

lạ, VK được giữ lại và bị phá huỷ.

1.3.2- Cấu tạo mao mạch b/h.

Khoảng 1/10 dịch lọc từ mao/m chảy vào b/h rồi về máu tuần hoàn.

1.3.3- CN của hệ thống b/h:

- Đưa protein từ d/kẽ về hệ t/hoàn.

- Kiểm soát đ protein dịch kẽ.

- Kiểm soát V và P protein dịch kẽ, theo cơ chế đ/h ngược:

VD: protein dịch kẽ   P kẽ   lưu

lượng b/h tăng  lấy đi protein ứ ở dịch kẽ.