THAY ĐỔI ECG-ST chênh lên, dạng lõm; PR hạ thấp dưới đường đẳng điện ở hầu hết các chuyển đạo chi I, II, III, aVL, aVF và trước tim V2 - V6.. -Nhịp nhanh xoang cũng là bình thường trong
Trang 1ĐIỆN TÂM ĐỒ VIÊM CƠ TIM - MÀNG NGOÀI TIM
TS LÊ CÔNG TẤN
BM NỘI – ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH
CHƯƠNG 8
THÁNG 7 - 2014
Trang 2ĐIỆN TÂM ĐỒ VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 31 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
1.1 Nguyên nhân
-Truyền nhiễm: chủ yếu do virus (Virus coxsackie), đôi khi
vi khuẩn, nấm, lao
-Miễn dịch: SLE, sốt thấp khớp
-Tăng u rê huyết
-Hội chứng sau nhồi máu cơ tim / Dressler
-Chấn thương
-Sau phẫu thuật tim (hội chứng sau mở màng ngoài tim) -Hội chứng cận khối u
-Do thuốc (ví dụ: isoniazid, cyclosporin)
-Sau xạ trị
Trang 41.2 Lâm sàng
Viêm màng ngoài tim (ví dụ như sau nhiễm virus) có thể có biểu hiện lâm sàng:
-Đau ngực (sau xương ức, màng phổi, đau tăng khi nằm thẳng, bớt đau bằng cách ngồi ngả phía trước)
-Nhịp tim nhanh và khó thở
-Có thể nghe tiếng cọ màng ngoài tim, có liên quan hoặc bằng chứng của tràn dịch màng ngoài tim
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 51.3 THAY ĐỔI ECG
-ST chênh lên, dạng lõm; PR hạ thấp dưới đường đẳng điện ở hầu hết các chuyển đạo chi (I, II, III, aVL, aVF) và trước tim (V2 - V6).
-Ở aVR (± V1): có hình ảnh đối ứng: ST chênh xuống và PR nâng cao trên đường đẳng điện.
PR thấp xuống, ST chênh lên Đối ứng PR cao, ST chênh xuống
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 6-Nhịp nhanh xoang cũng là bình thường trong viêm màng ngoài tim cấp tính do đau và/hoặc tràn dịch màng ngoài tim.
Chú ý: ST và PR thay đổi có liên quan đến đường
cơ sở hình thành bởi đoạn T-P. Mức độ ST chênh lên thường khiêm tốn (0,5 - 1mm).
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 7Các giai đoạn của viêm màng ngoài tim: chẩn đoán
dựa vào các triệu chứng cổ điển viêm màng ngoài tim kết hợp với thay đổi điện tâm đồ, thường tiến triển qua bốn giai đoạn:
+Giai đoạn 1: ST chênh lên và PR hạ thấp xuống với những
thay đổi đối ứng trong aVR (xảy ra trong 2 tuần đầu).
+Giai đoạn 2: thay đổi ST ổn định; sóng T dẹt (1 - 3 tuần).
+Giai đoạn 3: sóng T dẹt bị đảo ngược (từ 3 đến vài tuần).
+Giai đoạn 4: ECG trở lại bình thường (vài tuần trở đi).
Chú ý: Ít hơn 50% BN tiến triển qua tất cả bốn giai đoạn
cổ điển và sự biến hóa của những thay đổi có thể không theo
mô hình điển hình này.
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 8Viêm màng ngoài tim cấp:
- ST chênh lên lõm phổ biến và PR hạ thấp xuống ở các chuyển đạo trước tim (V2 - 6) và chuyển đạo chi (I, II, aVL, aVF).
- Có đối ứng ST chênh xuống và PR cao ở aVR.
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 9Viêm màng ngoài tim cấp:
- Nhịp tim nhanh xoang.
- ST chênh lên, lõm phổ biến và PR hạ thấp xuống (I, II, III, aVF, V4 - 6).
- Đối ứng ST chênh xuống và PR cao ở V1 và aVR.
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 10viêm màng ngoài tim:
ST cao phổ biến và PR hạ thấp xuống.
Đối ứng ST chênh xuống và PR cao trong V1 và aVR.
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 11Viêm cơ - màng ngoài tim cấp:
-Nhịp nhanh xoang (145 phút).
-ST chênh lên, lõm với PR hạ xuống ở các chuyển đạo trước tim (V2 - 6) và chuyển đạo dưới (II, III, aVF).
-Có đối ứng ST chênh xuống và PR cao trong aVR.
1 VIÊM MÀNG NGOÀI TIM
Trang 122 VIÊM CƠ TIM
Viêm cơ tim trong trường hợp không có thiếu máu cục bộ.
Thường kết hợp với viêm màng ngoài tim, gọi là myopericarditis.
Thường là một bệnh lành tính không có biến chứng lâu dài nghiêm trọng.
Trong một số trường hợp cấp tính có thể gây ra chứng loạn nhịp tim, suy tim, sốc tim và tử vong.
Có thể dẫn đến bệnh cơ tim giãn về sau.
Trang 132.1 Nguyên nhân
-Virus: coxsackie B, HIV, cúm A, HSV, adenovirus -Vi khuẩn: mycoplasma, rickettsia, Leptospira.
-Qua trung gian miễn dịch: bệnh sarcoid, bệnh xơ cứng bì, lupus ban đỏ, bệnh Kawasaki.
-Thuốc/độc tố: clozapine, chất kích thích …
2 VIÊM CƠ TIM
Trang 142.2 THAY ĐỔI ECG
Trong viêm cơ tim, có thể thấy:
-Nhịp tim nhanh xoang
-QRS/QT kéo dài
-Đảo ngược sóng T lan tỏa
-Loạn nhịp thất
-Rối loạn dẫn truyền nhĩ thất
-Với viêm lân cận màng ngoài tim (myopericarditis): các triệu chứng điện tâm đồ của viêm màng ngoài tim cũng có thể được nhìn thấy
Chú ý. Bất thường phổ biến nhất được thấy trong viêm cơ tim là nhịp tim nhanh xoang với đoạn ST không đặc hiệu
và thay đổi sóng T.
2 VIÊM CƠ TIM
Trang 15Nhịp nhanh xoang với thay đổi đoạn ST không đặc hiệu
2 VIÊM CƠ TIM
Trang 16Bệnh nhi bị viêm cơ tim – màng ngoài tim do virus.
ST cao lõm
2 VIÊM CƠ TIM