+ Hai phương pháp này có những điểm khác nhau ,giống nhau và kiên hệ chặt chẽ với nhau trong một thể thống nhất .Ăngghen chỉ rõ “ Về bản chất phương pháp logic không phải gì khác mà cũn[r]
Trang 1ÔN THI TỐT NGHIỆP MÔN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LỊCH SỬ VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN SỬ HỌC
Câu 1/ Các nguyên tắc xây dựng chương trình lịch sử cải cách giáo dục ở nhà trường phổ thông?
Qua hơn 10 năm xây dựng chương trình sau nhiều cuộc hội thảo , tổng kết kinh nghiệm Đảng ta xác định 3 nguyên tắc cơ bản đó là: Nguyên tắc đồng tâm kết hợp đường thẳng, Nguyên tắc đơn tuyến kết hợp mô hình hóa và nguyên tắc cơ bản hiện đại, sát thực tiễn Việt Nam.Trong đó nguyên tắc cơ bản hiện đại, sát thực tiễn Việt Nam.là nguyên tắc vàng không thể thêm bớt gì nữa
a/ Đồng tâm kết hợp đường thẳng;
Đường thẳng : Khi xét ở góc độ bố trí chương trình học cho một cấp học (THCS hoặc THPT) do đặc trưng của khoa học lịch sử , phải bố trí theo một đường thẳng từ quá khứ đến hiện tại
Đồng tâm: Khi xét ở góc độ bố trí chương trình học cho bậc học THCS
và THPT, bậc THPT học lại những kiến thức cơ bản đã được học ở bậc THCS nhưng ở mức độ cao hơn , khái quát hơn và đi sâu vào bản chất của nó
Lý do phải bố trí đồng tâm kết hợp đường thẳng là vì mô hình phát triển giáo dục của nước ta là mô hình chóp , từ mục tiêu giáo dục con người toàn diện , phát triển xã hội vì vậy xây chương trình đồng tâm kết hợp đường thẳng là cần thiết Xuất phát từ nhận thức lịch sử , buộc phải nhận thức lịch sử từ quá khứ đến hiện tại , từ quá khứ xa đến quá khứ gần để thấy được mối quan hệ giữa quá khứ đến hiện tại , từ quá khứ xa đến quá khứ gần , thấy được tiến trình của lịch sử và thời gian Không phải tất cả
hs cấp THCS đều được học THPT, vì vậy phải bố trí đồng tâm để những
hs không tiếp tục học được chương trình cấp THPT vẫn đảm bảo được trình độ văn hóa phổ thông về lịch sử
b/ Đơn tuyến kết hợp mô hình hóa:
Bố trí đơn tuyến : Do đặc điểm của tầng giai đoạn , từng thời kì lịch sử của một quốc gia , một khu vực Ngoài việc trình bày sự phát triển của lịch sử một cách toàn diện , cần phải chú ý khắc sâu tuyến cơ bản để phản ánh đặc trưng lịch sử của một thời kì , một khu vực Ví dụ: lịch sử chiến tranh trong hai cuộc kháng chiến , lịch sử xây dựng kinh tế - xã hội trong thời kỳ đi lên xây dựng CNXH ở Việt Nam
Bố trí mô hình hóa: Do đặc trưng của quá trình dạy học lịch sử ở nhà trường phổ thông : Đây là quá trình đặc biệt chỉ giúp HS nhận thức lại những gì nhân loại đã nhận thức , chỉ giới thiệu những cơ sở của
KHLS Vì vậy phải xác định các mô hình cơ bản để cung cấp cho hs , trên
cơ sở đó giúp các em nhận thức được quá trình phát triển đa dạng phong phú phức tạp của các quá trình LSTG và DT
c/ cơ bản ,hiện đại, sát thực tiễn Việt Nam.
Trang 2 Hiện đại hóa chương trình môn học:
Thực tế chương trình SGK thường lạc hậu so với KHLS KH luôn luôn phát triển , ngày càng thu được nhiều thành tựu mới Trong hơn 20 năm qua KHLS đã đạt được nhiều thành tựu mới.Vì vậy chương trình phải thể hiện được những thành tựu mới , được thừa nhận của KHLS , phải thay thế những sự kiện hoặc kết luận không còn phù hợp
Ví dụ : ĐCS VN ra đời vào ngày 3/2/1930 và lấy ngày đó làm ngày kỷ
niệm thành lập Đảng Nhưng hiện nay trong chương trình mới SGK lớp
12 đã cập nhất mới hội nghị thành lập Đảng bắt đầu từ ngày 6/1/1930 đến ngày 8/2/1930 Như vậy đây là một thành mới trong KHLS
-Trước hết phải hiện đại về lí luận , quan điểm Đối với chúng ta , chủ nghĩa duy vật lịch sử vẫn là cơ sở lí luận có ý nghĩa chỉ đạo đối với việc nghiên cứu và học tập lịch sử Đây là sự khẳng định về nguyên tắc , một trong những cơ sở quan trọng để cải tiến chương trình và cải cách giáo dục bộ môn lịch sử ở trường phổ thông
Ví dụ: Vẫn khẳng định phương pháp luận lịch sử là chủ nghĩa duy vật
lịch sử nhưng khi đánh giá về triều Nguyễn , trước đây SGK cho rằng triều Nguyễn là triều đại bán nước, nhưng hiện nay các hội khoa học đã nhìn nhận , đánh giá về triều Nguyễn có sự thay đổi : việc mất nước vào cuối thế kỷ XIX thuộc về trách nhiệm của triều Nguyễn nhưng trách nhiệm đó thuộc về vị vua Tự Đức Nếu đánh giá triều Nguyễn là triều đại bán nước thì đã phủ nhận hoàn toàn công lao của các chúa nguyễn trước
đó như Nguyễn Hoàng , Nguyễn Phúc Tần , Nguyễn Phúc Chu , Nguyễn Phúc Nguyên , Nguyễn Hữu Cảnh …đã mở rộng đất đai của nước Việt vào tận Mũi Cà Mau , phát triển kinh tế - xã hội …, vì triều Nguyễn tồn tại qua 2 giai đoạn với 9 chúa và 13 đời vua Hiện nay thế giới đã công nhận về thành tựu của kinh thành Huế , nhã nhạc cung đình Huế… nếu có lên án thì chỉ lên án vua Tự Đức , vì trong hoàn cảnh đất nước lúc đó TDP đang mở rộng xâm chiếm VN thì vua Tự Đức lại tập trung nguồn lực xây dựng lăng khiêm cho riêng mình mà không lo đối phó với bọn thực dân Pháp kết quả là đất nước rơi vào ách xâm lược và đô hộ của TDP
Xác định kiến thức cơ bản của môn học
-Trong thời đại ngày nay, khi thông tin về khoa học phát triển rất nhanh ( Khối lượng kiến thức mới cứ 10 lại tăng gấp đôi), nổi lên vấn đề có tính chất toàn cầu đối với giáo dục Đó là việc giải quyết mâu thuẫn ngày càng tăng giữa khối lượng các tri thức dường như vô hạn đối với thời gian học tập có hạn trong nhà trường Vì vậy một trong những giải pháp quan trọng là phải lựa chọn đúng đắn những vấn đề cơ bản của nội dung sao cho trong một thời gian xác định , đạt tới sự phát triển tốt nhất nhân cách của học sinh
-Cái cơ bản có hai mặt : Một mặt đó là những nội dùng cốt lõi của KHLS
mà nhờ nó hs có thể hình dung được lịch sử đã diễn ra như thế nào Mặt
Trang 3khác những nội dung đó cần phải có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển nhân cách của học sinh
-Từ quan điểm trên , chương trình đã tập trung vào những sự kiện , những hiện tượng và những quá trình lịch sử tiêu biểu của các giai đoạn phát triển của xã hội loài người , chú ý làm ra các khái niệm cơ bản , các hướng vận động của các thời kỳ lịch sử
Nói tóm lại , trong khuôn khổ quỹ thời gian có hạn , đã được quy định , cần làm cho hs những gì cần và thiết thực đối với hs VN , cái gì hiện đại nhất trong cái cốt lõi nhất , vừa sức với các em
Ví dụ:
Phù hợp với thực tiền VN và những yêu cầu của đất nước , yêu cầu này đòi hỏi:
-Dành cho lịch sử VN vị trí chủ yếu trong chương trình , cần một khối lượng thời gian cần thiết giúp hs học sâu , hiểu kỹ về những bước đi chính của lịch sử dân tộc
Như Bác Hồ đã nói “ Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
-Về nội dung cụ thể, chương trình quan tâm hơn đến những mô hình gần gũi hoặc có liên quan đến lịch sử nước ta.Dạy học các nươc gần gũi với chúng ta để hs thấy được mối quan hệ , ảnh hưởng của nó đối với nước ta Từ đó để tạo ra mối quan hệ hữu nghị hòa bình sau này
-Trong lịch sử các nước đó , tuy rất nhiều sự kiện lớn nhỏ khác nhau , cần đặc biệt chú ý đến những sự kiện có liên quan với LSVN Mặt khác , trong mối quan hệ gắn bó giữa LSTG và LSDT , những sự kiện LSVN có ảnh hưởng đến thế giới và trong khu vực được giành thời gian thích hợp
để học kỹ hơn
Trong chương trình SGK lịch sử của ta Chúng ta đã giành thời gian để dạy một số bài về các nước tư bản Tây Âu , Nhật Bản và Mỹ ,cuộc
CMKH-KT Sở dĩ như vậy là vì các nước tư bản Tây Âu , Nhật Bản và
Mỹ trước đó có liên quan đến nước ta trong thời kỳ chiến tranh và hiện nay các nước đó đã rất phát triễn trở thành 3 trung tâm kinh tế - tài chính của thế giới Là để cho hs tìm ra sự so sánh , suy nghĩ và thấy được mối quan hệ , sự ảnh hưởng của các nó đối VN và ngược lại
Tuy cần hết sức tập trung làm nổi bật những mô hình , hình thái kinh tế
-xã hội tiêu biểu , nhưng chương trình cũng cho hs hiểu biết đến mức nhất định về lịch sử và văn hóa của các nước trong khu vực Các nước ĐNA , nhất là Lào và Campuchia có vị trí quan trọng trong chương trình của chúng ta Như chúng ta thấy hiện nay xu thế hội nhập là xu thế tất yếu , vì vậy chúng ta cần phải dạy cho hs cả về kinh tế , văn hóa của các nước trong khu vực không chỉ nghiềng dạy về chiến tranh , quân sự để hs biết được sự phát triển kinh tế và đặc trưng văn hóa của các nước bạn để giao lưu , ứng xử
Trang 4-Coi trọng và đẩy mạnh việc dạy học lịch sử địa phương.để giáo dục cho
hs lòng yêu quê hương hs đi từ chổ tự hào đến cảm xúc rồi suy nghĩ và hành động Đó là ý nghĩa thiết thực trong dạy học LSĐP và yêu cầu thực tiễn Việt Nam
Câu 2/ Nội dung nguyên tắc xây dựng đồng tâm kết hợp
đường thẳng? Vì sao phải thực hiện nguyên tắc đó? Chọn một mục trong SGK THCS và THPT tìm xem sự khác biệt về mức độ nhận thức của hs trong hai bậc học
a/ Nội dung nguyên tắc xây dựng đồng tâm kết hợp đường thẳng? Vì sao phải thực hiện nguyên tắc đó?
Đường thẳng : Khi xét ở góc độ bố trí chương trình học cho một cấp học (THCS hoặc THPT) do đặc trưng của khoa học lịch sử , phải bố trí theo một đường thẳng từ quá khứ đến hiện tại
Đồng tâm: Khi xét ở góc độ bố trí chương trình học cho bậc học THCS
và THPT, bậc THPT học lại những kiến thức cơ bản đã được học ở bậc THCS nhưng ở mức độ cao hơn , khái quát hơn và đi sâu vào bản chất của nó
Lý do phải bố trí đồng tâm kết hợp đường thẳng là vì mô hình phát triển giáo dục của nước ta là mô hình chóp , từ mục tiêu giáo dục con người toàn diện , phát triển xã hội vì vậy xây chương trình đồng tâm kết hợp đường thẳng là cần thiết Xuất phát từ nhận thức lịch sử , buộc phải nhận thức lịch sử từ quá khứ đến hiện tại , từ quá khứ xa đến quá khứ gần để thấy được mối quan hệ giữa quá khứ đến hiện tại , từ quá khứ xa đến quá khứ gần , thấy được tiến trình của lịch sử và thời gian Không phải tất cả
hs cấp THCS đều được học THPT, vì vậy phải bố trí đồng tâm để những
hs không tiếp tục học được chương trình cấp THPT vẫn đảm bảo được trình độ văn hóa phổ thông về lịch sử
b/ Chọn một mục trong SGK THCS và THPT tìm xem sự khác biệt về mức độ nhận thức của hs trong hai bậc học
Bậc THCS : Bài 18 ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI
( 3/2/1930)
Bậc THPT: Bài 13 PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1925 ĐếN NĂM 1930 (là mục II ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI )
Mục : Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt Nam ( 3/2/1930)
Căn cứ vào trình độ , yêu cầu học tập của hs lớp 9 , cần chú ý các vấn đề có mức độ như sau:
HS thấy được yêu cầu cấp bách của CMVN là phải thành lập ngay một chính đảng thống nhất Điều đó là cần thiết , giúp hs hiểu lý do tiến hành hội nghị.Song không cần thiết đi sâu bởi lẽ yêu cầu của mục này chỉ trình bày một cách ngắn gọn về: thời gian , địa điểm , nội dung của hội nghị
Trang 5thành lập đảng Từ đó làm nổi bật vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với sự thành lập ĐCSVN Đó là cốt lõi mà hs cần nắm vững
Về chính cương sách lược vắn tắt của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo và được hội nghị thông qua , SGK không trình bày nội dung cụ thể cũng không yêu cầu hs phải nắm chi tiết mà chỉ biết một cách khái quát nhất: Đây là cương lĩnh chính trị đầu tiên trình bày ngắn gọn những nội dung cơ bản của cách mạng Việt Nam ( đường lối, nhiệm vụ, lực lượng , lãnh đạo, yếu tố đảm bảo thằng lợi)
Khác với lớp 9 , lớp 12 cần đi sâu hơn một số điểm mà hs đã học ở lớp 9 , bổ sung sự kiện và nâng cao lí luậncho hs
Mục này hs không chỉ thấy hội nghị thành lập Đảng diễn ra như thế nào
mà điều cơ bản là hs phải nắm vững nguyên nhân dẫn đến hội nghị thành lập Đảng 3/2/1930 Ở lớp 9 hs không cần thiết thấy rõ vai trò của Quốc
Tế Cộng Sản trong việc xúc tiến thành lập Đảng , song lên lớp 12 hs cần thấy được mối quan hệ giữa CMVN với CMTG
Về hội nghị thành lập đảng cần nêu rõ thời gian , địa điểm , nội dung hội nghị
Về nội dung cương lĩnh chính trị hs không chỉ nắm vững những nội dung
cơ bản của cương lĩnh chính trị đầu tiên mà còn phải phân tích sâu sắc để thấy được tính đúng đắn , sáng tạo của nó Ví như : Tại sao cương lĩnh xác định nhiệm vụ chống đế qốc và tay sai phản động là hàng đầu ? Vì sao công nông phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản , trí thức , trung nông ? Vấn đề này từ trước đến nay các nhà cách mạng tiền bối ở nước ta có nhìn thấy không?
Câu 3/ Thế nào là nguyên tắc vàng hay nguyên tắc cơ bản , hiện đại, sát thực tiễn Việt Nam ?Vì sao phải xây dựng
nguyên tắc đó ? Lấy ví dụ thực tiễn trong chương trình dạy học để minh họa?
Hiện đại hóa chương trình môn học:
Thực tế chương trình SGK thường lạc hậu so với KHLS KH luôn luôn phát triển , ngày càng thu được nhiều thành tựu mới Trong hơn 20 năm qua KHLS đã đạt được nhiều thành tựu mới.Vì vậy chương trình phải thể hiện được những thành tựu mới , được thừa nhận của KHLS , phải thay thế những sự kiện hoặc kết luận không còn phù hợp
Ví dụ : ĐCS VN ra đời vào ngày 3/2/1930 và lấy ngày đó làm ngày kỷ
niệm thành lập Đảng Nhưng hiện nay trong chương trình mới SGK lớp
12 đã cập nhất mới hội nghị thành lập Đảng bắt đầu từ ngày 6/1/1930 đến ngày 8/2/1930 Như vậy đây là một thành tựu mới trong KHLS
-Trước hết phải hiện đại về lí luận , quan điểm Đối với chúng ta , chủ nghĩa duy vật lịch sử vẫn là cơ sở lí luận có ý nghĩa chỉ đạo đối với việc
Trang 6nghiên cứu và học tập lịch sử Đây là sự khẳng định về nguyên tắc , một trong những cơ sở quan trọng để cải tiến chương trình và cải cách giáo dục bộ môn lịch sử ở trường phổ thông
Ví dụ: Vẫn khẳng định phương pháp luận lịch sử là chủ nghĩa duy vật
lịch sử nhưng khi đánh giá về triều Nguyễn , trước đây SGK cho rằng triều Nguyễn là triều đại bán nước, nhưng hiện nay các hội khoa học đã nhìn nhận , đánh giá về triều Nguyễn có sự thay đổi : việc mất nước vào cuối thế kỷ XIX thuộc về trách nhiệm của triều Nguyễn nhưng trách nhiệm đó thuộc về vị vua Tự Đức Nếu đánh giá triều Nguyễn là triều đại bán nước thì đã phủ nhận hoàn toàn công lao của các chúa nguyễn trước
đó như Nguyễn Hoàng , Nguyễn Phúc Tần , Nguyễn Phúc Chu , Nguyễn Phúc Nguyên , Nguyễn Hữu Cảnh …đã mở rộng đất đai của nước Việt vào tận Mũi Cà Mau , phát triển kinh tế - xã hội …, vì triều Nguyễn tồn tại qua 2 giai đoạn với 9 chúa và 13 đời vua Hiện nay thế giới đã công nhận về thành tựu của kinh thành Huế , nhã nhạc cung đình Huế… nếu có lên án thì chỉ lên án vua Tự Đức , vì trong hoàn cảnh đất nước lúc đó TDP đang mở rộng xâm chiếm VN thì vua Tự Đức lại tập trung nguồn lực xây dựng lăng khiêm cho riêng mình mà không lo đối phó với bọn thực dân Pháp kết quả là đất nước rơi vào ách xâm lược và đô hộ của TDP
Xác định kiến thức cơ bản của môn học
-Trong thời đại ngày nay, khi thông tin về khoa học phát triển rất nhanh ( Khối lượng kiến thức mới cứ 10 lại tăng gấp đôi), nổi lên vấn đề có tính chất toàn cầu đối với giáo dục Đó là việc giải quyết mâu thuẫn ngày càng tăng giữa khối lượng các tri thức dường như vô hạn đối với thời gian học tập có hạn trong nhà trường Vì vậy một trong những giải pháp quan trọng là phải lựa chọn đúng đắn những vấn đề cơ bản của nội dung sao cho trong một thời gian xác định , đạt tới sự phát triển tốt nhất nhân cách của học sinh
-Cái cơ bản có hai mặt : Một mặt đó là những nội dùng cốt lõi của KHLS
mà nhờ nó hs có thể hình dung được lịch sử đã diễn ra như thế nào Mặt khác những nội dung đó cần phải có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển nhân cách của học sinh
-Từ quan điểm trên , chương trình đã tập trung vào những sự kiện , những hiện tượng và những quá trình lịch sử tiêu biểu của các giai đoạn phát triển của xã hội loài người , chú ý làm rõ các khái niệm cơ bản , các hướng vận động của các thời kỳ lịch sử
Nói tóm lại , trong khuôn khổ quỹ thời gian có hạn , đã được quy định , cần làm cho hs những gì cần và thiết thực đối với hs VN , cái gì hiện đại nhất trong cái cốt lõi nhất , vừa sức với các em
Ví dụ: Chương trình dạy học lịch sử của ta trong tầng khối lớp bao gồm
cả lịch sử thế giới và lịch sử dân tộc , đã tập trung vào những sự kiện , những hiện tượng và những quá trình lịch sử tiêu biểu của các giai đoạn
Trang 7phát triển của xã hội loài người : xã hội nguyên thủy ,xã hội chiếm hữu
nô lệ , xã hội phong kiến , xã hội TBCN , xã hội XHCN
………
Phù hợp với thực tiền VN và những yêu cầu của đất nước , yêu cầu này đòi hỏi:
-Dành cho lịch sử VN vị trí chủ yếu trong chương trình , cần một khối lượng thời gian cần thiết giúp hs học sâu , hiểu kỹ về những bước đi chính của lịch sử dân tộc
Như Bác Hồ đã nói “ Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”
-Về nội dung cụ thể, chương trình quan tâm hơn đến những mô hình gần gũi hoặc có liên quan đến lịch sử nước ta.Dạy học các nươc gần gũi với chúng ta để hs thấy được mối quan hệ , ảnh hưởng của nó đối với nước ta Từ đó để tạo ra mối quan hệ hữu nghị hòa bình sau này
-Trong lịch sử các nước đó , tuy rất nhiều sự kiện lớn nhỏ khác nhau , cần đặc biệt chú ý đến những sự kiện có liên quan với LSVN Mặt khác , trong mối quan hệ gắn bó giữa LSTG và LSDT , những sự kiện LSVN có ảnh hưởng đến thế giới và trong khu vực được giành thời gian thích hợp
để học kỹ hơn
Trong chương trình SGK lịch sử của ta Chúng ta đã giành thời gian để dạy một số bài về các nước tư bản Tây Âu , Nhật Bản và Mỹ ,cuộc
CMKH-KT Sở dĩ như vậy là vì các nước tư bản Tây Âu , Nhật Bản và
Mỹ trước đó có liên quan đến nước ta trong thời kỳ chiến tranh và hiện nay các nước đó đã rất phát triễn trở thành 3 trung tâm kinh tế - tài chính của thế giới Là để cho hs tìm ra sự so sánh , suy nghĩ và thấy được mối quan hệ , sự ảnh hưởng của các nó đối VN và ngược lại
Tuy cần hết sức tập trung làm nổi bật những mô hình , hình thái kinh tế
-xã hội tiêu biểu , nhưng chương trình cũng cho hs hiểu biết đến mức nhất định về lịch sử và văn hóa của các nước trong khu vực Các nước ĐNA , nhất là Lào và Campuchia có vị trí quan trọng trong chương trình của chúng ta
Như chúng ta thấy hiện nay xu thế hội nhập là xu thế tất yếu , vì vậy chúng ta cần phải dạy cho hs cả về kinh tế , văn hóa của các nước trong khu vực không chỉ nghiềng dạy về chiến tranh , quân sự để hs biết được
sự phát triển kinh tế và đặc trưng văn hóa của các nước bạn để giao lưu , ứng xử
-Coi trọng và đẩy mạnh việc dạy học lịch sử địa phương.để giáo dục cho
hs lòng yêu quê hương hs đi từ chổ tự hào đến cảm xúc rồi suy nghĩ và hành động Đó là ý nghĩa thiết thực trong dạy học LSĐP và yêu cầu thực tiễn Việt Nam
Trang 8Câu 4/ Các bộ phận hợp thành kiến thức lịch sử? Xác định kiến thức lịch sử ở một mục nào đó trong SGK THPT ? Chọn một sự kiện lịch
sử cơ bản và lí giải?
Những yếu tố cấu thành kiến thức lịch sử là tính cơ bản, tính hệ thống , tính toàn diện và tính hiện đại
Xác định kiến thức lịch sử ở một mục nào đó trong SGKPT :
Bài 17.NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA TỪ SAU NGÀY 2/9 /1945 ĐẾN TRƯỚC NGÀY 19/12/1946
Mục I : Tình hình nước ta sau cách mạng tháng Tám năm 1945 ( SGK/ 121 -122)
Thuận lợi: + Nước ta đã giành được độc lập , có Đảng có Bác Hồ lãnh
đạo
+ Nhân dân tinh thần phấn khởi
+ Trên thế giới hệ thống XHCN đang hình thành , phong trào giải phóng dân tộc đang dâng cao ở nhiều nước thuộc địa và phụ thuộc , phong trào đấu tranh vì hòa bình , dân chủ phát triển ở nhiều nước TB
Khó khăn: Phải đối mặt với muôn vàn khó khăn , thử thách
+Giặc ngoại xâm và nội phản
+Nạn đói
+Nạn dốt
+khó khăn về tài chính
Chọn một sự kiện lịch sử cơ bản và lí giải?
+Giặc ngoại xâm và nội phản
Vì nước VNDCCH vừa mới ra đời , chính quyền cách mạng vừa mới thành lập chưa được củng cố lực lượng vũ trang còn non yếu phải đối phó với nhiều kẻ thù trong và ngoài nước , ở miền Bắc có 20 vạn quân Tưởng cùng bọn tay sai thuộc các tổ chức Việt Quốc , Việt Cách Ở miền Nam , quân Anh tạo cơ hội cho quân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta, nhân cơ hội đó bọn phản động trong nước củng ngóc đầu dậy chống phá cách mạng Ngoài ra trên đất nước còn có 6 vạn quân Nhật đang chờ được giải giáp trong đó 1 số đã theo quân Anh đánh lại lực lượng vũ trang của ta
Đất nước đứng trước tình thế “ ngàn cân treo sợi tóc”
Câu 5/ Thế nào là sự kiện lịch sử cơ bản ? Xác định các sự kiện lịch
sử cơ bản ở một mục cụ thể trong SGK lớp 12 và chọn một sự kiện trong các sự kiện lịch sử cơ bản đã chọn và lí giải đó là sự kiện cơ bản?
Sự kiện lịch sử cơ bản:
Một sự kiện được xem là sự kiện lịch sử cơ bản cần phải có các tiêu chuẩn sau : Sự kiện chính xác , nó phản ánh đúng hiện thực quá khứ , những thành tựu mới nhất của KHLS Sự kiện có tác dụng phát triển,nó gợi lên hình ảnh của quá khứ , tạo được cảm xúc mạnh mẽ của HS đối với lịch sử kích thích hoạt động tư duy của các em.Sự kiện vừa sức tiếp
Trang 9thu với hs , giúp các em nắm vững diễn biến của lịch sử , hiểu rõ bản chất của sự kiện , những sự kiện đó phù hợp với khả năng nhận thức của hs ở mỗi lớp mỗi cấp
Đó là những sự kiện quan trọng nhất cho quá trình lịch sử đó , nếu không trình bày hs sẽ không hiểu bài , tạo điều kiện để giúp hiểu quá trình lịch
sử sau và có ý nghĩa to lớn trong việc giáo dục về tư tưởng tình cảm và vận dụng vào thực tiễn cuộc sống
Xác định các sự kiện lịch sử cơ bản ở một mục cụ thể trong SGK lớp 12 và chọn một sự kiện trong các sự kiện lịch sử cơ bản đã chọn và lí giải đó là sự kiện cơ bản?
Bài 16.PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM ( 1939- 1945) NƯỚC VIÊT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI.
III/Khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền
3/ Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945
b/ Diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa ( SGK trang 116- 117)
Xác định các sự kiện lịch sử cơ bản
-Từ ngày 14 đến ngày 18/8 nhiều xã huyện thuộc các tỉnh từ Bắc vào Nam đã nối tiếp nhau chớp thời cơ nổi dậy giành chính quyền Ngày 18/8 bốn tỉnh giành được chính quyền ở tỉnh lị sớm nhất trong cả nước là Bắc Giang, Hải Dương , Hà Tĩnh , Quảng Nam
-Ngày 19/8 Hà Nội giành được chính quyền
-Ngày 23/8 Huế giành được chính quyền
-Ngày 25/8 Sài Gòn giành được chính quyền
-Ngày 28/8 Đồng Nai Thượng và Hà Tiên là những tỉnh cuối cùng giành được chính quyền Uỷ ban dân tộc giải phóng đổi thành chính phủ lâm thời
- Chiều ngày 30/8 vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị Chế độ phong kiến Việt Nam hoàn toàn sụp đổ
-Ngày 2/9 Chủ Tịch Hồ Chí Minh đọc “ tuyên ngôn độc lập”, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
Chọn một sự kiện trong các sự kiện lịch sử cơ bản đã chọn và lí
giải đó là sự kiện cơ bản?
Sự kiện cơ bản nhất trong các sự kiện cơ bản trên là sự kiện
-Ngày 2/9 Chủ Tịch Hồ Chí Minh đọc “ tuyên ngôn độc lập”, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
-Vì Bản tuyên ngôn đã khẳng định:
“ Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay , một dân tộc đã gan góc đướng về phe đồng minh chống phát xít mấy năm nay , dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập!
…Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập , và sự thật đã thành một nước tự do , độc lập.Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh
Trang 10thần và lực lượng , tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập
ấy
Ngày 2/9/1945 mãi mãi đi vào lịch sử Việt Nam là một trong những ngày hội lớn nhất , vẻ vang nhất của dân tộc
Câu6/ Ví trí , ý nghĩa trong việc tạo biểu tượng LS , các biện pháp sư phạm để tạo biểu tượng LS ? Chọn 1 mục xác định mục đó cần tạo biểu tượng gì và biện pháp tạo biểu tượng?
Ví trí , ý nghĩa trong việc tạo biểu tượng LS
Biểu tượng lịch sử là hình ảnh về những sự kiện , nhân vật, lịch sử , điều kiện địa lí… được phản ánh trong óc hs với những nét chung nhất điển hình nhất
Việc tạo biểu tượng lịch sử có ý nghĩa to lớn trước tiên nó là cơ sở để hình thành khái niệm lịch sử
Tái tạo hình ảnh của những sự kiện xảy ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội : về đời sống vật chất ( công cụ lao động, nghề nghiệp, hoạt động sản xuất của con người,…) , về đời sống xã hội – chính trị ( về quan
hệ các giai cấp , tầng lớp xã hội , cơ cấu hoạt động cảu nhà nước,…) , về các nhân vật lịch sử , về đời sống tinh thần văn hóa…
Tạo nên sự nhận thức cụ thể về thời gian diễn ra các sự kiện lịch sử, về sự phát triển đi lên hợp lôgic của lịch sử xã hội loài người cũng như của dân tộc
Xác định được không gian diễn ra các sự kiện
Cụ thể hóa nội dung các sự kiện , hiện tượng lịch sử
Giup hs nhận thức được những nội dung khái quát của các sự kiện , các quá trình lịch sử , vì vậy có biểu tượng gần các với các khái niệm lịch sử
sơ đẳng
Các biện pháp sư phạm để tạo biểu tượng LS ?
Việc tạo biểu tượng lịch sử cho hs thường được tiến hành bằng các biện pháp sư phạm sau:
Thứ nhất , cụ thể hóa thời điểm xảy ra các sự kiện
Thứ hai, xác định địa điểm xảy ra sự kiện lịch sử
Thứ ba, sử dụng tài liệu , hiện vật để tạo cho hs biẻu tượng cụ thể về đời sống của con người qua các thời kỳ khác nhau
Thứ tư, sử dụng số liệu để tạo biểu tượng cụ thể về một sự kiện hay một hiện tượng lịch sử
Thứ năm, sử dụng tài liệu văn học để tạo biểu tượng lịch sử
Thứ sáu, sử dụng tài liệu lịch sử địa phương
Thứ bảy, sử dụng tài liệu về các nhân vật lịch sử
Thứ tám, hình tượng hóa một hiện tượng lịch sử
Chọn 1 mục xác định mục đó cần tạo biểu tượng gì và biện pháp
tạo biểu tượng
Bài 12.PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM
1919 ĐẾN NĂM 1925