Höôùng daãn hoïc sinh tìm hieåu ngöõ lieäu : Toåû chöùc hoïc sinh thaûo luaâïn nhoùm veà nhöõng vaán ñeà theo yeâu caàu trong saùch giaùo khoa, sau ñoù hoïc sinh trình baøy [r]
Trang 1Tiết : 78 Làm văn:
Ngày soạn: 5 - 3 - 2010
I M ụ c tiêu : Giúp học sinh:
1.Kiến thức : -Tóm tắt được một văn bản thuyết minh có nội dung đơn giản về một sản vật, một danh lam thắng cảnh, một hiện tượng văn học
2 Kĩ năng: -Thích thú đọc và viết văn thuyết minh trong nhà trường cũng như theo nhu cầu của cuộc sống
3.Thái độ: - Tạo sự hình thành thói quen, tính cách, nhân cách nhằm phát triển con người toàn diện theo mục tiêu giáo dục
II.Chuẩn bị:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
-Giáo viên thiết kế giáo án, làm một số sơ đồ biểu bảng
2 Chuẩn bị của học sinh:
-Học sinh đọc bài, soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập
III Hoạt động d ạ y h ọ c:
1.Oån định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra sĩ số, vệ sinh phòng học, đồng phục
2 Ki ể m tra bài c ũ : (5phút) Các phương pháp thuyết minh, cách phối hợp, vận dụng phương pháp thuyết minh?
3 Giảng bài m ớ i :
* Giới thiệu bài : (1phút)
Khi tiếp xúc với một văn bản thuyết minh về một đối tượng nào đó chúng ta thườùng thấy có những văn bản trình bày ngắn, có văn bản trình bày dài kết hợp với việc sử dụng những biện pháp nghệ thuật ??? Vậy thì làm cách nào để hình dung rõ và nhớ lâu điều cốt lõi của văn bản ? Có một cách để chúng ta thực hiện được điều đó được dễ dàng đó là TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
-Tiến trình bài dạy:
Thời
gian Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
10’
15’
Hoạt động 1 :
Giáo viên hướng dẫn
học sinh tìm hiểu mục
I:
Nhắc lại mục đích,
yêu cầu của việc tóm
tắt văn bản tự sự ?
Từ dó so sánh sự giống
nhau và khác nhau về
mục đích, yêu cầu của
việc tóm tắt văn bản
thuyết minh và văn
bản tự sự
Hoạt động 2:
Hoạt động 1 :
Học sinh tìm hiểu mục I:Trả lời câu hỏi của giáo viên
Theo dõi sách giáo khoa và cho biết mục đích, yêu cầu của việc tóm tắt văn bản thuyết minh
( Không khác nhau nhiều, mục đích tóm tắt văn bản thuyết minh hẹp hơn)
Hoạt động 2:
I.Mục đích, yêu cầu của việc tóm tắt văn bản thuyết minh:
- Mục đích: Hiểu và ghi nhớ nội dung cơ bản của bài văn hoặc giới thiệu với người khác về đối tượng thuyết minh hoặc về văn bản đó -Yêu cầu: Ngắn gọn, rành mạch, sát với nội dung cơ bản của văn bản gốc
II.Cách tóm tắt một văn
TÓM TẮT VĂN BẢN
Trang 2Giáo viên hướng dẫn
học sinh tìm hiểu mục
II:
Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu ngữ liệu : Tổû
chức học sinh thảo
luâïn nhóm về những
vấn đề theo yêu cầu
trong sách giáo khoa,
sau đó học sinh trình
bày phần nội dung đã
thảo luận Giáo viên
nhận xét, chốt lại vấn
đề.Căn cứ vào những
nội dung đã ác định,
mỗi học sinh tự tóm
tắt văn bản vào vở
Giáo viên gọi đại
diện nhóm trình bày
phần tóm tắt ủa nhóm
mình Gọi nhóm khác
nhận xét và trình bày
phần tóm tắt của
mình Giáo viên nhận
xét và đọc một văn
bản tóm tắt mẫu
Từ việc tìm hiểu trên,
yêu cầu học sinh rút
ra cách tóm tắt văn
bản thuyết minh Giáo
viên hận xét, củng cố,
cho học sinh đọc phần
Ghi nhớ- sách giáo
khoa
Học sinh tìm hiểu mục II:
Học sinh tìm hiểu ngữ liệu : Học sinh thảo luâïn nhóm về những vấn đề theo yêu cầu trong sách giáo khoa, sau đó học sinh trình bày phần nội dung đã thảo luận
Học sinh tự tóm tắt văn bản vào vở
Đại diện nhóm trình bày phần tóm tắt ủa nhóm mình
Nhóm khác nhận xét và trình bày phần tóm tắt của mình
Học sinh rút ra cách tóm tắt văn bản thuyết minh Giáo viên hận xét, củng cố, cho học sinh đọc phần Ghi nhớ-sách giáo khoa
bản thuyết minh:
1.Tìm hiểu ngữ liệu:
Tóm tắt văn bản Nhà sàn: -Đối tượng thuyết minh: Nhà sàn- một công trình xây dựng gần gũi, quen thuộc của bộ phận khá lớn của người dân miền núi nước ta và một số dân tộc khác ở Đông Nam Á -Đại ý: Bài văn thuyết minh kiến trúc, nguồn gốc và những tiện ích của nhà sàn -Bố cục của văn bản:
+ Mở bài: Từ đầu đến văn hóa cộng đồng: Định nghĩa và nêu mục đích sử dụng của nhà sàn
+Thân bài: Tiếp… là nhà sàn: Thuyết minh về cấu tạo, nguồn gốc và công dụng của nhà sàn
+Kết bài: Phần còn lại:Đánh giá, ngợi ca vẻ đẹp, sự hấp dẫn của nhà sàn Việt Nam xưa và nay
-Phần tóm tắt văn bản của học sinh
2.Ghi nhớ:
Cách thức tóm tắt văn bản thuyết minh :
- 4 bước:
Bước 1: Xác định mục đích, yêu cầu của việc tóm tắt văn bản
Bước 2: Đọc văn bản gốc để tìm dữ liệu, có thể gạch chân những từ ngữ, ý quan trọng, lướt qua những tư liệu, số liệu không quan trọng
Bước 3: Diễn đạt các nội dung, tóm tắt thành câu, thành đoạn, thành bài đáp
Trang 310’ Hoạt động 3:
Giáo viên hướng dẫn
học sinh luyện tập:
Giáo viên tổ chức học
sinh thảo luận nhóm
về 2 bài tập: Nhóm
1,2,3 thảo luận bài tập
1; nhóm 4,5,6 thảo
luận bài tập 2 Sau đó
gọi 2 học sinh trình
bày 2 bài tập Gọi học
sinh nhóm khác nhận
xét, bổ sung Giáo
viên thu một số văn
bản tóm tắt và sau đó
chọn đọc bài mẫu rồi
tổng kết
Hoạt động 3:
Học sinh luyện tập:
Học sinh thảo luận nhóm về 2 bài tập:
Nhóm 1,2,3 thảo luận bài tập 1; nhóm 4,5,6 thảo luận bài tập 2 Học sinh trình bày 2 bài tập Học sinh nhóm khác nhận xét, bổ sung
ứng yêu cầu của văn bản Bước 4 : Kiểm tra lại
III.Luyện tập:
1.Bài tập 1:
-Đối tượng thuyết minh: Tiếu sử, sự nghiệp của Ba-sô và đặc điểm của thơ hai- cư -Bố cục:
+ Đoạn1: Từ đầu… 1902: Tóm tắt tiểu sử và giới thiệu những tác phẩm của Ba-sô +Đoạn 2: Phần còn lại: Thuyết minh về đặc điểm nội dung và nghệ thuật của thơ hai- cư
-Viết đoạn văn tóm tắt phần thuyết minh về thơ hai-cư
2.Bài tập 2:
-Đối tượng thuyết minh: Đền Ngọc Sơn-một thắùng cảnh -Nét khác với văn bản trước: Là ở đối tượng thắng cảnh và nội dung ( vừa tập trung vào những đặc điểm kiến trúc, vừa ca ngợi vẻ đẹp nên thơ của đền Ngọc Sơn, đồng thời bày tỏ niềm tự hào, tình yêu đối với một di sản văn hóa đặc sắc của dân tộc)
-Viết đoạn văn tóm tắt văn bản
Bảng so sánh
• -Mục đích :
• Hiểu được tác phẩm
• -Cách thức :
• Dựa vào sự việc chính và nhân vật
chính
• -Quy trình :
• 4 bước nhưng không giống với các nội
dung trong tóm tắt văn bản thuyết
• -Nhận thức được đối tượng
• -Dựa vào định nghĩa, dữ liệu, thông số, số liệu, nhận định
• -4 bước nhưng không giống với các nội dung trong tóm tắt văn bản tự sự
Trang 44.Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: ( 3 phút)
- Ra bài tập về nhà : Cách tóm tăùt văn bản thuyết minh?
-Chuẩn bị bài : Học bài, làm bài tập, soạn bài mới: “Hồi trống Cổ Thành”
IV Rút kinh nghiệm, bổ sung :
Nhà sàn là công trình kiến trúc có mái che dùng để ở hoặc sử dụng vào một số mục đích khác Toàn bộ nhà sàn được cấu tạo bằng tre, giang, nứa gỗ; gồm nhiều cột chống, mặt sàn, gầm sàn, các khoang nhà ở để rửa ráy Hai đầu nhà có hai cầu thang Nhà sàn xuất hiện từ thời Đá mới Tồn tại phổ biến ở miền núi Việt Nam và Đông Nam Á Nhà sàn có nhiều tiện ích : vừa phù hợp với nơi cư trú miền núi, đầm lầy, vừa tận dụng nguyên liệu tại chỗ, giữ được vệ sinh và bảo đảm an toàn cho người ở Nhà sàn ở một số vùng ở miền núi nước ta đạt tới trình độ kĩ thuật và thẩm mĩ cao, đã và đang hấp dẫn khách du lịch
• Như vậy sự sắp xếp đúng của bài tập trên sẽ là:
• 1 C; 2 A; 3 D; 4 B
• - Vì sao phải sắp xếp các bước như vậy?
• - Có đảo lộn được không?
Trang 5