Tìm ra moät soá bieän phaùp veà caùch thöùc toå chöùc, xaây döïng keá hoaïch tieán haønh trong suoát naêm hoïc vaø trong heø (töø thaùng 8, Hieäu tröôûng phaûi döï thaûo keá hoaïch hoaït[r]
Trang 1PHẦN THỨ NHẤTNHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1/ Lý do chọn đề tài :
Như chúng ta đã biết : Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một bộphần cấu thành của hoạt động dạy học và giáo dục Trong quá trình dạyhọc, ngoài việc cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học ở các bộmôn còn hình thành và phát triển nhân cách cho các em Hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp làm cơ sở cho các em được bổ sung và hoàn thiệnnhững tri thức đã học ở trên lớp, tạo điều kiện thuận lợi cho các em làmquen với những lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội, giúp các em có
cơ hội liên hệ các kiến thức đã học với tực tế cuộc sống trong cộng đồng.Hoạt động giáo dục ngoài giờ là cầu nối, tạo ra mối liên hệ hai chiềugiữa nhà trường và xã hội Là điều kiện và phương tiện để huy động sứcmạnh cộng đồng cùng tham gia vào quá trình giáo dục- đào tạo và sự pháttriển của nhà trường Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có vị trí rấtquan trọng trong quá trình giáo dục đối với học sinh bậc THCS Các hoạtđộng này nhằm :
Củng cố và khắc sâu những kiến thức của các môn học, mở rộng vànâng cao hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội, làmphong phú thêm vốn trí thức, kinh nghiệm hoạt động tập thể của học sinh.Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi họcsinh THCS như : Kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa; kỹ năng tổ chứcquản lý và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạtđộng; kỹ năng tự kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động; kỹ năng tự kiểm trađánh giá kết quả học tập, rèn luyện Củng cố, phát triển các hành vi, thóiquen tốt trong học tập, lao động và công tác xã hội
Bồi dưỡng thái độ tự giác tích cực tham gia các hoạt động tập thể vàhoạt xã hội, hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộcsống, với quê hương đất nước, có thái độ đúng đắn đối với các hiện tượngtự nhiên và xã hội
Tuy nhiên trong thực tế giáo dục thời gian qua ở các trường THCS
Trang 2hoạt động giáo dục ngoài giờ trên lớp chưa quan tâm đúng mức Ở các cấpquản lý chỉ thể hiện mang tính chất đối phó Nhiều trường chưa có kếhoạch cụ thể cho từng thời gian, thời điểm Giáo viên chú ý hoạt động dạyhọc hơn là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp nên chất lượng còn hạnchế.
Chính vì những lý do đã trình bày ở trên nên tôi chọn đề tài : “Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường trung học cơ sở” để nghiên cứu và áp dụng và công tác quản lý nhà trường 2/ Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài :
2.1 Mục đích nghiên cứu :
Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quảgiáo dục toàn diện đối với học sinh bậc THCS
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu :
2.2.1 Nghiên cứu làm sáng tỏ cơ sở lý luận liên quan đến hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS
2.2.2 Khảo sát đánh giá thực trạng hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp ở trường THCS Phổ Khánh
2.2.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp ở trưởng THCS nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện họcsinh, góp phần hoàn thiện công tác quản lý nhà trường
3/ Đối tượng và phạm vi nghiên cứu :
3.1 Đối tượng nghiên cứu :
Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ởtrường THCS Phổ Khánh
3.2 Phạm vi nghiên cứu :
Tìm hiểu những biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp ở trường THCS Phổ Khánh
Thời gian trong hai năm học :
Năm học 2005-2006
Năm học 2006-2007
4/ Phương pháp nghiên cứu :
4.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết :
Trang 3Thu thập tài liệu, xử lý thông tin để làm sáng tỏ cơ sở lý luận củahoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS.
4.2 Phương pháp quan sát :
Trên cơ sở tri giác trực tiếp các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớpvà quản lý hoạt động này của nhà trường để thu thập thông tin có liênquan đến đề tài
4.3 Phương pháp điều tra phỏng vấn :
Dùng phiếu điều tra và tiến hành phỏng vấn để trưng cầu ý kiến họcsinh, thầy cô giáo, tổng phụ trách đội, bí thư chi đoàn, BGH nhà trường nhằm tìm hiểu về nhận thức, tâm trạng, nguyện vọng, của họ liên quanđến quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở nhà trường
4.4 Phương pháp nghiên cứu tài liệu và sản phẩm của hoạt động sư phạm :
Tìm đọc và nghiên cứu các tài liệu và sản phẩm của hoạt động sưphạm ở nhà trường để nhận xét, đánh giá trung thực về hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp
4.5 Phương pháp thông kê :
Thống kê số liệu giáo viên và học sinh trong hai năm 2005 –2006;2006-2007 để đối chiếu chất lượng của từng năm
Trang 4PHẦN THỨ HAINỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI
GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG THCS
1/ Các khái niệm cơ bản có liên quan đến đề tài :
1.2 Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS :
Hoạt động giáo dục ngoài giờ là những hoạt động giáo dục trong đóhọc sinh là chủ thể, là đối tượng tiếp nhận những nội dung chương trìnhđược quy định thông qua những hình thức tổ chức của nhà trường khôngthuộc phạm vi giờ lên lớp, không bắt buộc quyết định theo thời gian củatừng môn học, được tổ chức theo các chủ điểm thi đua trong suốt một thờigian, kể cả thời gian hè
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động giáo dụcđược thực hiện ngoài thời gian qui định trong phân phối chương trình củabộ giáo dục, nhằm lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia để mở rộng hiểubiết, tạo không khí vui tươi lành mạnh, tạo cơ hội để học sinh rèn luyệnnếp sống trong tập thể, trong công đồng, phát huy tối đa những năng lực,sở trường, sở thích của từng cá nhân học sinh
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một mặt hoạt động giáo dục
cơ bản được thực hiện một cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chứcnhằm góp phần hình thành nhân cách học sinh theo mục đích đào tạo, đápứng những yêu cầu đa dạng của xã hội
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được chia làm hai mức độ phạm
vì tác động của lực lượng tổ chức các hoạt động chi phối Đó là hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp và hoạt động ngoài nhà trường
Trang 5Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường quản lý chỉ đạovới sự tham gia của hội đồng chủ nhiệm, đoàn thanh niên, đội thiếu niênvà các lực lượng xã hội khác Nó được tiến hành xen kẽ hoặc nối tiếp hoạtđộng dạy và học trong phạm vi nhà trường hoặc trong đời sống xã hội.Hoạt động này diễn ra trong suốt năm học và trong cả thời gian nghĩ hè đểkhép kín quá trình đào tạo làm cho quá trình giáo dục được thực hiện ởmọi lúc, mọi nơi.
Còn hoạt động giáo dục ngoài nhà trường : là tổ chức cuộc sống củathanh thiếu niên để giáo dục, là cuộc sống thực của các em về học tập, laođộng, vui chơi, giải trí, Giáo dục ngoài nhà trường là trách nhiệm củatoàn xã hội, của gia đình học sinh Nhà trường đóng vai trò cố vấn sư phạmvà phối hợp tổ chức
1.3 Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là quản lý các hoạtđộng giáo dục không thuộc phạm vi giờ lên lớp cùng với những điều kiện
cơ sở vật chất và các phương tiện, thiết bị phục vụ
1.4 Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp :
Xây dựng kế hoạch và lịch hoạt động
Xây dựng các lực lượng trong và ngoài nhà trường
Bồi dưỡng đôi ngũ giáo viên và ban quản lý hoạt động xã hội và đoànthể
Xây dựng cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động
Có kiểm tra và đôn đốc
2/ Nhiệm vụ của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS
2.1 Nhiệm vụ giáo dục về nhận thức :
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp học sinh bổ sung, củng cốvà hoàn thiện những tri thức đã được học ở trên lớp, đồng thời giúp các emcó những hiểu biết mới, mở rộng nhãn quan ra thế giới xung quanh, vớicộng đồng xã hội
Giúp các em có điều kiện vận dụng những tri thức đã học vào hoạtđộng hàng ngày, biết điều chỉnh hành vi đạo đức, lối sống cho phù hợp vớithực tế Qua đó từng bước làm giàu thêm những kinh nghiệm thực tế, xãhội
Trang 6cho các em.
Giúp cho các em định hướng chính trị, xã hôị, có những hiểu biết nhấtđịnh về truyền thống đấu tranh cách mạng, truyền thống xây dựng và bảovệ tổ quốc, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc, của đất nước, Quađó tăng thêm hiểu biết của các em về Bác Hồ, về Đảng, về Đoàn, Đội, vềthầy cô giáo và nhà trường,
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp học sinh có những hiểubiết tối thiểu về các vấn đề có tính thời đại như vấn đề quốc tế, hợp tác,hòa bình và hữu nghị, vấn đề bảo vệ môi sinh, môi trường, vấn đề về dânsố và kế hoạch hóa gia đình, vấn đề về phòng chống các tệ nạn xã hội,vấn đề về pháp luật,
2.2 Nhiệm vụ giáo dục về thái độ :
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp từng bước hình thành cho họcsinh niềm tin vào chế độ xã hội, vào tương lai của đất nước Từ đó các emcó lòng tự hào dân tộc, mong muốn làm tốt đẹp truyền thống của trường,của lớp, của quê hương đất nước
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp từng bước hình thành cho họcsinh những tình cảm đạo đức trong sáng (tình cảm thầy trò, tình cảm bạnbè, tình yêu quê hương ) Qua đó giúp các em biết kính yêu và trân trọngcái tốt, cái đẹp, biết ghét cái xấu, cái lỗi thời không phù hợp
Hoạt động giáo dục ngoài giờ góp phần giáo dục cho học sinh tìnhđoàn kết hữu nghị với các bạn thanh thiếu niên quốc tế, với các dân tộckhác trên thế giới
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bồi dưỡng cho học sinh tính tíchcực năng động, sáng tạo, sẳn sàng tham gia vào các hoạt động xã hội, hoạtđộng tập thể của nhà trường và xã hội, vì lợi ích chung, vì sự trưởng thànhvà tiến bộ của bản thân, xã hội
2.3- Nhiệm vụ rèn luyện kỹ năng :
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp rèn cho học sinh kỹ năng về tựquản, trong đó có kỹ năng tự tổ chức, kỹ năng điều khiển và thực hiện mọihoạt động tập thể có kết quả, kỹ năng nhận xét đánh giá kết quả hoạtđộng
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp rèn cho học sinh các kỹ năng
Trang 7giáo dục tự điều chỉnh, hòa nhập vào cuộc sống, kỹ năng lập kế hoạch để hoàn thành các nhiệm vụ mà thầy cô hay tập thể phân công.
3/ Các loại hình và nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
cơ bản ở trường THCS :
3.1 Hoạt động xã hội và nhân văn :
Đó là những hoạt động có liên quan đến nhân dịp kỷ niệm các ngàylễ lớn Các sự kiện chính trị, xã hội trong nước và quốc tế đang quan tâm;các hoạt động tìm hiểu truyền thống tốt đẹp của nhà trường, địa phương,dân tộc các hoạt động nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, hoạt động từ thiện,
Trong hệ thống giáo dục phổ thông XHCN : “ Việc giáo dục thế giới quan CSCN, hệ tư tưởng của giai cấp vô sản và đường lối chính sách của Đảng CSVN và nhà nước XHCN, thông qua các hoạt động kỷ niệm những ngày lễ lớn cho các em chiếm một vị trí đặc biệt Đó là nền tảng của toàn bộ công tác giáo dục, là cốt lỏi của quá trình hình thành nhân cách XHCN cho học sinh” (Trích NQ 4 TW Đảng).
Hoạt động xã hội và nhân văn nhằm bồi dưỡng cho học sinh lý tưởngcách mạng của Đảng, quan điểm lập trường của giai cấp công nhân
Qua đó hướng học sinh hoạt động với động cơ đúng đắn, có tinh thầntrách nhiệm cao đối với công việc, biết vì lợi ích của tập thể, của xã hội.Hình thức tổ chức :
Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện về chính trị, xã hộitrong nước và quốc tế hoặc các sự kiện đáng chú chú ý của địa phương.Nghe báo cáo thời sự các vấn đề chính trị, xã hội, kinh tế, văn hóanổi bật đang được quan tâm trong nước và quốc tế
Học tập và thi tìm hiểu những truyền thống tốt đẹp của nhà trường,của địa phương
Học tập tuyên truyền về nội quy nhà trường, quy định về pháp luậtnhư
(giao thông, trật tự công cộng, Quyền trẻ em, chính sách nhà nước…).Hoạt động giao lưu, kết nghĩa giữa các lớp, các trường, các đơn vị sảnxuất, bộ đội
Thực hiện công tác Trần Quốc Toản, công tác nhân đạo, công tác đền
ơn đáp nghĩa hoặc các hoạt động từ thiện khác
Trang 83.2 Hoạt động tiếp cận khoa học :
Hoạt động này nhằm đáp ứng những hứng thú và niềm say mê tìmtòai cái mới trong học tập, ứng dụng kiến thức của học sinh vào thực tế.Đó là các hoạt động của câu lạc bộ theo chuyên đề; Sưu tầm tìm hiểu vềxã hội, khoa học về các hiện tượng của tự nhiên; về các danh nhân, cácnhà bác học, những tấm gương ham học, về các ngành nghề trong xã hội;Tham quan cơ sở sản xuất, các doanh nghiệp, Qua đó giáo dục học sinhlòng yêu và say mê nghiên cứu khoa học, hứng thú tích cực, chăm chỉ họctập và lao động,
*Hình thức tổ chức :
Tổ chức đố vui để học về các hoạt động xã hội, khoa học theo cácchuyên đề : văn, toán, lý, hóa, anh , sinh,
Sinh hoạt câu lạc bộ văn học, toán học, sử học…
Thi làm đồ dùng dạy học,
Sưu tầm, tìm hiểu các danh nhân ở địa phương, trong nước, trên trườngquốc tế theo nhiều lĩnh vực
Tham quan dã ngoại
3.3 Hoạt động văn hóa, văn nghệ và thẩm mỹ :
Nội dung của hoạt động văn hóa, nghệ thuật thẩm mỹ hướng vào việcgiáo dục cho học sinh có được những hiểu biết, những tình cảm tốt đẹp,chân thành đối với con người, với Tổ quốc, với thiên nhiên và với chínhbản thân mình
Hoạt động này có tính đa dạng, phong phú về hình thức
*Hình thức tổ chức :
Sinh hoạt văn nghệ như : Thơ ca, nhạc, kịch, múa hát, kể chuyện, thường tổ chức vào ngày kỷ niệm lớn : chào mừng ngày 20/11, 26/3, hoặc tập dượt chuẩn bị cho hội diễn
Tham quan, tìm hiểu các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử
Tổ chức thi thanh lịch, thi khéo tay, vẽ đẹp, thi sáng tác và ngâm thơ.Tổ chức du lịch, cắm trại
3.4 Hoạt động vui khỏe, giải trí :
Hoạt động này giúp học sinh thư giản sau những giờ học tập miệt mài,căng thẳng Nội dung của hoạt động vui khỏe, giải trí phải nhẹ nhàng, cụ
Trang 9thể dễ thực hiện và có kích thích sự hưng phấn của học sinh, làm giảm đisự căng thẳng và mệt mỏi ở các em Thực chất hoạt động này là hình thứcgiáo dục về thể chất Khi bàn về chương trình giáo dục phổ thông, Thủtướng Phạm Văn Đồng đã đề cập : “ Đối với nước ta, một nước từ bao thếkỷ nay, cuộc sống rất cơ cực, cho nên bây giờ và cả sau này nữa, thể dụclà quan trọng lắm Vậy ta cần phải tăng cường thể dục, phải rất coi trọngvà phải quán triệt điều này trong chương trình Ta lo đến sức khỏe củahọc sinh, không những là để phục vụ cho yêu cầu sản xuất, quốc phòng màcòn để sau này học sinh sống phong phú nhất, phát huy tất cả tài năng củamình” (Trích : Sự nghiệp giáo dục trong chế độ xã hội chủ nghĩa- NXB Sựthật – Hà Nội : 1979)
*Hình thức tổ chức :
Tổ chức thi ứng xử, thi bóng chuyền, bóng đá, cờ vua, cờ tướng, đácầu, nhảy dây,
Thể dục chống mệt mỏi : tổ chức giữa giờ các buổi học,
Tập và chơi thể thao như : Tổ chức thi bóng đá mi ni, bóng bàn, điềnkinh
Tổ chức ngày hội vui khỏe, ngày hội thể thao toàn trường,
3.5 Hoạt động lao động công ích :
Là những hoạt động trong đó học sinh tham gia giữ gìn và bảo vệ môitrường, cảnh quan của nhà trường, của địa phương bằng những việc làmhữu ích, thiết thực, phù hợp với khả năng và hứng thú của các em
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê Nin : “Lao động là hình thái
cơ
bản của hoạt động sống của con người, là điều kiện cần thiết của sự pháttriển nhân cách con người là nghĩa vụ và quyền lợi cơ bản của công dântrong xã hội XHCN” Cho nên có tổ chức quản lý tốt hoạt động lao độngtrong và ngoài nhà trường thì mới thực hiện được nguyên lý giáo dục củaĐảng : “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhàtrường gắn liền với xã hội” Từ đó mới thực hiện mục tiêu đào tạo củangười lao động mới xã hội chủ nghĩa
Trang 10Thông qua hoạt động này nhằm giáo dục học sinh biết quí trọng côngviệc lao động, quí trọng con người lao động, có thói quen lao động cần cù,bền bỉ, có tổ chức, có kỷ luật.
Tổ chức học sinh tham gia các hoạt động lao động là giúp học sinh thểhiện niềm vui sướng vì đã làm được những việc có ích cho xã hội Bêncạnh đó hình thành cho học sinh tinh thần vượt khó, tính tiết kiệm, tinhthần đoàn kết tương trợ, ý nghĩa giá trị của lao động để học sinh cànghăng hái tham gia lao động Như vậy, giáo dục lao động phải kết hợp vớigiáo dục tư tưởng chính trị và đạo đức, còn nếu không thì sẽ dễ bị tiêmnhiễm tâm lý, ích kỷ, vụ lợi Suy cho cùng con người yêu lao động đềuxuất phát từ đời sống tinh thần và tình cảm chân chính của con người
V.A.XU.KHÔM LINXKI khẳng định : “ Lòng yêu lao động cũng pháttriển cùng với đời sống tinh thần, tình cảm Một con người ít suy nghĩ, ítcảm xúc cũng không thể yêu lao động được” (Nhà trường Xô viết và lòngyêu lao động – NXBGD-Hà Nội 1963)
*Hình thức tổ chức :
Vệ sinh lớp học, vệ sinh sân trường và các khu vực khác của sântrường
Trang trí lớp học, trồng cây làm bồn hoa, sữa bàn ghế
Lao động giúp đỡ địa phương : làm đường, làm sạch môi trường, vệsinh nghĩa trang liệt sĩ
4/ Những con đường chủ yếu tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS:
Đối với lứa tuổi bậc THCS, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cần tập trung vào hai con đường chủ yếu đã được quy định và dành thời giantrong kế hoạch dạy học, đó là :
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thông qua tiết sinh hoạt tập thểcuối tuần
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thông qua các chủ điểm giáodục hàng tháng
Hai con đường trên có mối quan hệ thống nhất và liên quan mật thiếtvới nhau
4.1 Tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần :
Trang 11Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần là một dạng của hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp, là một hình thức tổ chức giáo dục tự quản cho học sinh và làmột trong những biện pháp cơ bản góp phần xây dựng tập thể học sinhđoàn kết.
Đây cũng là dịp để học sinh làm quen với nhiều loại hình hoạt độngkhác nhau, giúp các em phát triển các kỹ năng cơ bản và cần thiết củangười học sinh THCS
Tiết sinh hoạt lớp cuối tuần do học sinh cùng nhau tổ chức dưới sựgiúp đỡ, cố vấn của giáo viên chủ nhiệm Thông thường có những hìnhthức sau :
Hội nghị học tập và đăng ký thi đua :
Thường tiến hành vào đầu năm học nhằm định hướng các mục tiêu vàxây dựng nội dung, kế hoạch phấn đấu của lớp, các biện pháp thực hiệntrong từng học kỳ, trong năm học
Hoạt động đánh giá kết quả thi đua :
Dùng đánh giá kết quả các mặt học tập và giáo dục của lớp theo địnhkỳ, gồm có : Sơ kết tuần, sơ kết tháng, sư kết nữa học kỳ, sơ kết học kỳ vàtổng kết năm học
Sơ kết tháng, nữa học kỳ, học kỳ và tổng kết năm học nên tiến hànhtrong thời gian 1 tiết
Sơ kết tuần nên tiến hành dưới dạng thông báo hoặc nhắc nhở ngắngọn, còn dùng thời gian cho các hoạt động tập thể khác của lớp theo kếhoạch
Sinh hoạt theo chủ đề :
Là loại hình sinh hoạt tập thể của lớp được tỏ chức gắn với các hoạtđộng chủ yếu hàng tháng, gắn với những ngày kỷ niệm lớn, gắn với các sựkiện chính trị – văn hóa- xã hội diễn ra trong nước và thế giới, kể cảnhững sự kiện của địa phương, của trường hoặc của lớp
Sinh hoạt chủ đề của mỗi tháng được tổ chức một hoặc hai lần, do lớpvà chi đội phối hợp thực hiện và được tiến hành theo kế hoạch chỉ đạo củatrường hoặc theo nhu cầu, đòi hỏi trực tiếp của từng lớp
Nội dung và hình thức của sinh hoạt chủ đề rất đa dạng, song thườngtập trung vào mấy dạng chủ yếu như sau :
Trang 12Trao đổi, thảo luận chuyên đề theo các yêu cầu giáo dục cho học sinhhoặc giúp học sinh ghi nhớ để thực hiện, để học tập.
Ví dụ :
Thảo luận nội qui và nhiệm vụ năm học
Ban hiểu gì về những truyền thống tốt đẹp của trường ta
Trao đổi những kinh nghiệm học tập hay,
Hội vui học tập, thi hỏi đáp, giải câu đó
Ví dụ : Sinh hoạt “Hái hoa ôn tập”; “Học vui, vui học”,
Báo cáo kết quả sưu tầm, tìm hiểu về một vấn đề nào đó do trườngphát động
Ví dụ :
Chúng ta cùng góp phần chống AIDS
Bạn hiểu gì về luật giao thông,
Sinh hoạt văn nghệ mừng ngày hội, ngày kỷ niệm
Ví dụ : “Chúng em hát mừng thầy cô nhân ngày 20/11”, “Vui múa hátmừng xuân”
Ngoài những hoạt động chủ yếu đã nêu trên, trong các tiết sinh hoạttập thể hàng tuần, luôn phải đưa vào (lồng ghép, xen kẽ, ) những hìnhthức hoạt động văn hóa, văn hóa, những trò vui chơi giải trí phù hợp vớilứa tuổi thiếu niên, có tác dụng tăng thêm tính hiệu quả và kích thích tínhhứng thú của học sinh
4.2 các chủ điểm giáo dục hàng tháng :
Hoạt động giáo dục ngoài giời lên lớp theo chủ điểm hàng tháng gồmcác hoạt động khép kín trong suốt năm học và kể cả thời gian nghĩ hè Nódiễn ra hàng ngày, hàng tuần và nhất là ngày cao điểm của tháng gắn liềnvới các ngày kỷ niệm lịch sử, các sự kiện chính trị, xã hội Các hoạt có tínhhệ thống và được tiến hành với qui mô lớp, qui mô toàn trường Các chủđiểm đó là :
Tháng 9 : Truyền thống nhà trường
Tháng 10 : Chăm ngoan học giỏi
Tháng 11 : Tôn sư trọng đạo
Tháng 12 : Uống nước nhớ nguồn
Tháng 1+2 : Mừng đảng – mừng xuân
Trang 13Tháng 3 : Tiến bước lên đoàn
Tháng 4 : Hòa bình và hữu nghị
Tháng 5 : Bác Hồ kính yêu
Tháng 6+7+8 : Hè vui khỏe và bổ ích
5/ Nguyên tắc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp :
Nguyên tắc về tính mục đích
Tính tự nguyện tự giác
Tính đến các đặc điểm lứa tuổi và cá biệt của học sinh
Kết hợp lãnh đạo sư phạm với tính độc lập, tự quản của học sinh.Nguyên tắc tính đảm bảo hiệu quả
6/ Hiệu trưởng phối hợp với các lực lượng trong nhà trường (Đoànthành niên, Đội thiếu niên, Hội đồng chủ nhiệm) để tổ chức :
6.1 Xây dựng lực lượng cán bộ cốt cán
Hiệu trưởng tham mưu với chi bộ Đảng định hướng chọn bí thư chiđoàn trường, tổng phụ trách đội, BCH công đoàn
Lập kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ lãnh đạo, quản lý cho cán bộ nòngcốt, cách thức làm việc cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm,
6.2 Xây dựng hội đồng chủ nhiệm :
Tất cả mọi hoạt giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh ngoài năngkhiếu bẩm sinh thì các em đều chịu ảnh hưởng rất nhiều tới những nhân tốtích cực của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, bỡi đội ngũ này là những ngườitrực tiếp phát hiện, tổ chức và giáo dục, giúp đỡ các em trong quá trìnhhoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Do đó, người lãnh đạo phải biết lựachọn những giáo viên nhiệt tình, có khả năng và có năng khiếu làm côngtác chủ nhiệm Mặc khác đội ngũ giáo viên chủ nhiệm phải là nhữngngười có phẩm chất đạo đức tốt, mẫu mực trong cuộc sống, có khả nănggiao tiếp tốt, gần gũi và thật sự quan tâm đến học sinh
Ngoài ra, khi tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có qui môlớn như hội diễn văn nghệ, cắm trại, đi tham quan, thì lãnh đạo trườngphải biết huy động toàn bộ lực lượng (toàn bộ cán bộ giáo viên, nhânviên) Thậm chí cả các lực lượng khác bên ngoài nhà trường như : Hội chamẹ học sinh, chính quyền địa phương, công an, cùng tham gia để hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp đạt hiệu quả ngày càng cao
Trang 146.3 Xây dựng kế hoạch và lịch hoạt động :
Lập kế hoạch năm, học kỳ, tháng
Xây dựng lịch hoạt động từng phần
6.4 Tổ chức chỉ đạo thực hiện hiện :
*Tổ chức lực lượng thực hiện :
Thành lập ban chỉ đạo hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Tổ chức chỉ đạo các lực lượng giáo dục trong nhà trường để tổ chứchoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp : Tập thể giáo viên, giáo viên chủnhiệm, BCH công đoàn, Đoàn thành niên, đội thiếu niên,
Phối hợp các lực lượng xã hội để tổ chức hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp : Hội cha mẹ học sinh, các cấp chính quyền địa phương
* Xây dựng các điều kiện cho hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp :Đôi ngũ giáo viên
Xây dựng cơ sở vật chất và tài chính cho hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp
7/ Kiểm tra đánh hoạt động và rút kinh nghiệm :
Xây dựng các tiêu chí đánh giá dựa vào mục đích, yêu cầu của hoạt động đã nêu trong kế hoạch
Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch hoạt động qua các bộ phậnđã phân công, các lớp đã phân công
Kiểm tra đánh giá hiệu quả giáo dục học sinh
Tổ chức rút kinh nghiệm, cải tiến phương pháp, nội dung nâng cao chấtlượng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
8/ Mối quan hệ giữa hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp với việcnâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện học sinh THCS:
8.1 Vị trí của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp :
Vị trí của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được khẳng định làmột trong ba kế hoạch đào tạo Đó là kế hoạch dạy học, kế hoạch hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp và kế hoạch hướng nghiệp dạy nghề củatrường THCS nhằm thực hiện “Mục tiêu đào tạo của cấp học” theo cáchướng giáo dục nhân văn, khoa học kỹ thuật
Tuổi thiếu niên bậc THCS rất thích và khao khát hoạt động, có tínhnăng động, tự lập tự vươn lên học làm người lớn Các em rất thích tự
Trang 15khẳng định mình trước tập thể Cho nên hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp là môi trường tốt nhất để các em thể hiện khả năng của mình, giúp chonhà giáo dục định hướng được quá trình giáo dục toàn diện, đạt hiệu quảcao.
8.2 Vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp :
-Tạo sự hài hòa cân đối trong quá trình hoạt động nhằm giáo dục thựchiện hóa mục tiêu giáo dục
Góp phần tích cực củng cố kết quả hoạt động dạy và học trên lớp.Vừa củng cố vừa phát triển quan hệ giao tiếp giữa các lớp trongtrường và cộng đồng xã hội
Thu hút và phát huy tiềm năng các lực lượng xã hội và gia đình đểnâng cao hiệu quả giáo dục học sinh
Là những cách tổ chức giáo dục thông qua thực tiễn của học sinh vềvăn hóa khoa học, thể dục thể thao, vui chơi giải trí, lao động công ích,hoạt động xã hội, để giúp các em hình thành và phát triển nhân cách.8.3 Tác dụng qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp :
Các em sẽ biết cách tổ chức và điều khiển một vài hoạt động phù hợpvới lứa tuổi Các em sẽ hiểu được mình phải làm gì và làm như thế nào đểthực hiện hoạt động có hiệu quả
Các em sẽ nắm được một số hình thức hoạt động khác nhau, bổ sungthêm cho “Nguồn vốn” hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ngày càng đadạng hơn, phong phú hơn
Các em sẽ được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tham gia vào tổchức hoạt động tập thể
Các em sẽ mạnh dạng hơn, hứng thú hơn khi đến lớp để học hỏi vớibạn bè, với thầy cô
Quá trình giáo dục của nhà trường là nhằm thực hiện mục tiêu giáodục đã nêu trong Luật giáo dục của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam Ở điêù 2 chương I có nhấn mạnh : “ Mục tiêu giáo dục là đào tạocon người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri thức, sức khỏethẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập và chủ nghĩa xãhội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của côngdân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc”
Trang 16Luật giáo dục còn nêu trong điều 3 chương I : Tính chất nguyên lýgiáo dục :
Nền giáo dục Việt Nam là nền giáo dục XHCN có tính nhân dân, dân tộc, khoa học hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác -Lê nin và tư tưởng Hồ ChíMinh làm nền tảng
Hoạt động giáo dục phải thực hiện theo nguyên lý : Học đi đôi vớihành, giáo dục phải đi đôi với lao động sản xuất, lý luận gắn với thực tiễn,giáo dục của nhà trường kết hợp với giáo dục của gia đình và xã hội
Điều lệ trường THPT, điều 24 quy định : Hoạt động giáo dục baogồm
Hoạt động giáo dục trên lớp được tiến hành thông qua việc dạy vàhọc các môn bắt buộc và tự chọn theo quy định chương trình giáo dụcTHCS, THPT do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường phối hợp với cáclực lượng ngoài nhà trường tổ chức
Chương II THỰC TRẠNG CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở THCS PHỔ KHÁNH– HUYỆN ĐỨC PHỔ.
1/ Đặc điểm tự nhiên – kinh tế- xã hội ở địa phương xã Phổ Khánh :Phổ Khánh là xã phía nam của huyện Đức Phổ, nằm cách trung tâmhuyện 10 km Phía Đông giáp Biển Đông; phía tây giáp dãy núi TrườngSơn; phía nam giáp xã Phổ Thạnh; phía đông bắc giáp xã Phổ Vinhø, phíabắc và tây bắc ấp xã phổ Cường Có diện tích tự nhiên trên 50 Km2, tổngdân số trên 14.000 nhân khẩu
Nhân dân xã Phổ Khánh sống chủ yếu bằng nghề nông, một số ít làmnghề biển Đời sống nhân dân rất khó khăn; cơ sở vật chất thiếu thốn,nghèo nàn, trình độ dân trí thấp Điều này ảnh hưởng rất lớn đến việc họctập của các em học sinh Chính quyền địa phương đã có quan tâm đến giáodục Hội động giáo dục xã có hoạt động nhưng nhìn chung chưa đề rađược những biện pháp, giải pháp để phát triển các hoạt động giáo dục;chưa tạo ra được các nguồn quỹ hỗ trợ cho học sinh nghèo hiếu học, họcsinh nghèo vượt khó, vì vậy đã ảnh hưởng đến việc tổ chức hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS
Trang 172/ Đặc điểm tình hình trường THCS Phổ Khánh:
2.1 Về đội ngũ :
Năm 2005-2006 : Tổng số cán bộ giáo viên : 48 trong đó có 28 nữ( Không tính văn thư và bảo vệ)
Đảng viên : 11 (nữ 03)
Cán bộ quản lý : 03, trong đó nữ 0
Giáo viên giảng dạy : 44 và 01 tổng phụ trách đội
Tỷ lệ giáo viên trên lớp : 1,37%
Tỷ lệ học sinh bỏ học : 2,7%
Năm học 2006-2007 Tổng số cán bộ giáo viên : 48 trong đó có 29 nữ( Không tính văn thư và bảo vệ)
Đảng viên : 15 (nữ 5)
Cán bộ quản lý : 03, trong đó nữ 0
Giáo viên giảng dạy :44 và 01 tổng phụ trách đội
Tỷ lệ giáo viên trên lớp : 1,57%
Về năng lực chuyên môn nghiệp vụ :
Cán bộ quản lý : 02 ĐHSP; 01 CĐSP
Giáo viên giảng dạy : 07ĐHSP ; 37 CĐSP ; có 01 chưa đạt chuẩn Giáo viên dạy giỏi: Cấp trường : 25 đồng chí; Cấp huyện : 15 đồngchí; Cấp tỉnh : 02 đồng chí Giáo viên giỏi cấp cơ sở: 04 đồng chí
2.2 Về học sinh :
Năm học 2005-2006 : có 32 lớp – 1419 học sinh
Năm học 2006-2007 : có 28 lớp – 1302 học sinh
2.3 Về cơ sở vật chất :
Tổng số phòng hiện có: 24, trong đó có 17 phòng học văn hoá
Các phòng chức năng : 01 phòng thư viện, 02 phòng thiết bị, 01phòng đoàn đội
Khu hành chính : Gồm 01 phòng hội đồng, 01 BGH
Phòng kho: 01
Nhà để xe cho giáo viên: 01 ( 4m x 15m)
Nhà để xe cho học sinh: 01 ( 4m x 78 m)
Công trình vệ sinh cho giáo viên và học sinh có đủ
Khu vực sân chơi bãi tập: khoảng trên 4000 m2
Trang 182.4 Thuận lợi :
Có chi bộ Đảng trong sạch vững mạnh, ban lãnh đạo đoàn kết, các cấp lãnh đạo địa phương và hội cha mẹ học sinh quan tâm đến sự nghiệpgiáo dục của trường
Tập thể hội đồng sư phạm đoàn kết, hầu hết giáo viên trong trườngđều có tâm huyết với nghề, thương yêu học sinh
2.5 Khó khăn :
Cơ sở vật chất vẫn còn thiếu như : Phòng thí nghiệm thực hành, phònghọc để phụ đạo học sinh yếu, kém… thiếu diện tích sân chơi, bãi tập chohọc sinh
Một số phụ huynh học sinh đi vào miền Nam làm ăn, ít chú ý, quan tâm đến việc học tập của con em họ Do đó học sinh có học lực yếu, kémvà học sinh bỏ học còn chiếm tỉ lệ cao
Việc học sinh đến trường chỉ là để học kiến thức văn hóa trên sáchvở, trong lớp học Nhiều em đến trường như là một sự bắt buộc Vì thế vẫncòn tình trạng học sinh bỏ tiết, bỏ buổi đi đến các quán chơi bi da, điện tử,thậm chí đến các quán cà phê, Làm cho học sinh lơ là trong học tập, viphạm khuyết điểm, không lên được lớp dẫn đến bỏ học Do đó làm ảnhhưởng rất nhiều đến chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường nóichung và ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của toàntrường nói riêng
3/ Kết quả nghiên cứu :
3.1 Tình hình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS Phổ Khánh các năm học 2005-2006 và 2006-2007:
Để đánh giá tình hình tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ởtrường Tôi đã dùng phương pháp điều tra đến giáo viên, cán bộ quản lý,ban chỉ huy liên đội, thu được kết quả như sau :
TT Năm hoạt động giáo dục Đạt %
Tốt- khá T Bình Yếu
3 Giáo dục văn hóa nghệ thuật và thẩm mỹ 65 20 15