SINH lý hệ TIÊU hóa (PHẦN 1) (SINH lý SLIDE)

Mục tiêu Mô tả được các hoạt động cơ học của từng đoạn ống tiêu hoá chế điều hoà bài tiết các loại dịch tiêu hoá  Trình bày được cơ chế hấp thu các chất ở ruột non... CHỨC NĂNG CỦA B

SINH

LÝ

TIÊU HÓA

Mục tiêu

 Mô tả được các hoạt động cơ học của từng

đoạn ống tiêu hoá

chế điều hoà bài tiết các loại dịch tiêu hoá

 Trình bày được cơ chế hấp thu các chất ở ruột non

CHỨC NĂNG CỦA BỘ MÁY TIÊU HÓA

Chức năng tiêu hóa

 Đưa vật chất từ môi trường ngoài vào

máu để cung cấp cho cơ thể

CHỨC NĂNG TIÊU HÓA

 Hoạt động chức năng

 Nghiền nhỏ thức ăn

 Trộn đều thức ăn với dịch tiêu hóa

 Đẩy thức ăn di chuyển trong ống tiêu hóa

CHỨC NĂNG TIÊU HÓA

CHỨC NĂNG TIÊU HÓA

 Hoạt động hấp thu

ống tiêu hóa vào máu

 Nhiễm độc qua đường tiêu hóa

ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO BỘ MÁY TIÊU HÓA

ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO BỘ MÁY TIÊU HÓA

ĐẶC ĐIỂM CẤU TẠO BỘ MÁY TIÊU HÓA

TIÊU HÓA Ở MIỆNG VÀ THỰC QUẢN

xé thức ăn

 Phân giải tinh bột chín

xuống đoạn cuối thực quản

NHAI

 Nghiền xé thức ăn

 Tăng phản xạ tiết nước bọt

CƠ CHẾ NHAI ?

 Nhai là một động tác nửa tự động

Nghiền

NUỐT

Đưa thức ăn từ miệng

Đoạn cuối của thực quản

(ngay trên tâm vị của dạ dày)

 Động tác phối hợp giữa miệng và thực quản

CƠ CHẾ NUỐT ?

 Giai đoạn đầu (giai đoạn miệng)

 Giai đoạn hai (giai đoạn họng)

CƠ CHẾ NUỐT ?

NUỐT

NUỐT

Bài tiết nước bọt

70 %

Bài tiết nước bọt

Bài tiết nước bọt

 Thức ăn dính vào nhau, trơn và dễ nuốt

 Bảo vệ niêm mạc miệng

 Cl - làm tăng hoạt tính amylase nước bọt

Bài tiết nước bọt

 Bạch cầu và một số kháng thể

 Kháng nguyên nhóm máu ABO

 Virus gây bệnh: quai bị, viêm gan, AIDS…

Bài tiết nước bọt

Bệnh AIDS không lây truyền qua các động tác bắt tay hoặc ôm hôn

Bệnh AIDS không lây truyền qua các động tác bắt tay hoặc ôm hôn xã giao

X

Cơ chế bài tiết nước bọt

 Thần kinh chi phối bài tiết nước bọt là dây phó giao cảm (VII', IX)

Atropin

Cơ chế bài tiết nước bọt

 Dây phó giao cảm bị kích thích bởi 2 loại

phản xạ

 Giờ giấc ăn

 Mùi vị, hình dáng, màu sắc

 Ý nghĩ, lời nói, tiếng động

Cơ chế bài tiết nước bọt

Tâm vị

Môn vị

Đáy vị

Thân vị Hang-môn vị

TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY

Chứa đựng thức ăn

 Tiêu hóa sơ bộ thức ăn

Cơ giãn ra vừa đủ chứa viên thức ăn

Thức ăn càng vào, cơ càng giãn ra

Cơ giãn ra hết mức, áp suất đột ngột tăng lên

No, tức

Chức năng chứa đựng thức ăn

Khi bị viêm dạ dày

Trương lực cơ dạ dày tăng lên Sức chứa đựng của dạ dày giảm

Bệnh nhân ăn mau no và chán ăn

Chức năng chứa đựng thức ăn

vùng thân một cách có thứ tự:

 Thức ăn vào trước nằm ở xung quanh

 Thức ăn vào sau nằm ở giữa

Hoạt động cơ học của dạ dày

 Mở đóng tâm vị

Mở đóng tâm vị

Mở đóng tâm vị

Khi môi trường trong dạ dày quá acid Tâm vị rất dễ mở dù thực quản không có thức ăn

 Ợ hơi, ợ chua

Nhu động của dạ dày

 Nghiền nhỏ thức ăn thêm nữa và trộn đều thức ăn với dịch vị để tạo thành vị trấp

 Đẩy vị trấp từ dạ dày đi xuống tá tràng

 Nhu động của dạ dày

Hội chứng hẹp môn vị

 Nhu động của dạ dày

 Nôn

Mở đóng môn vị

Ý nghĩa mở đóng môn vị

Đẩy nhũ trấp đi vào tá tràng từ từ từng ít

một để tiêu hóa và hấp thu triệt để hơn

 Tránh cho tá tràng khỏi bị kích thích bởi một lượng lớn nhũ trấp quá acid

diễn ra hầu như trong suốt cả ngày

Bài tiết dịch vị

Chất nhầy

Chất nhầy Tuyến vùng thân

Bài tiết dịch vị

Tế bào viền – HCl Yếu tố nội

Tế bào chính - Enzym

Tế bào cổ tuyến

- Chất nhầy

Bài tiết dịch vị

Nhóm enzym tiêu hóa

 Pepsin

 Men sữa

Nhóm enzym tiêu hóa

Triglycerid đã được nhũ tương hóa sẵn

Glycerol + acid béo

 Bơ

Nhóm enzym tiêu hóa

trọng ở những trẻ còn bú mẹ

Casein (tủa) Caseinogen Men sữa

Nhũ thanh Ruột

Acid chlohydric

trò rất quan trọng trong quá trình tiêu hóa

 Tăng hoạt tính của pepsin

 Hoạt hóa pepsinogen thành pepsin

 Tạo pH thích hợp cho pepsin hoạt động

 Phối hợp với pepsin để tiêu hoá collagen của mô liên kết trong thớ thịt

Acid chlohydric

 Gây loét dạ dày

Ứng dụng điều trị loét dạ dày

 Hydroxyt (OH - )

 Bicarbonat (HCO 3 - )

 Thuốc ức chế bài tiết acid của tế bào viền

Ứng dụng điều trị loét dạ dày

Ứng dụng điều trị loét dạ dày

 Thuốc ức chế bơm proton

HCO3

- Do toàn bộ tế bào niêm mạc dạ dày bài tiết

 Có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày

bảo vệ

Chất nhầy

 Chống lại sự tấn công của H +

mạc dạ dày và tuyến dạ dày bài tiết

Chất nhầy

 Giảm tiết nhầy, tiết acid bình thường

 Tiết nhầy bình thường, tăng tiết acid

Chất nhầy

 Một số thuốc chữa bệnh: aspirin

Yếu tố nội

Yếu tố nội chống thiếu máu

B 12 đi vào dạ dày Phức hợp B 12 - yếu tố nội

Hồi tràng Receptor đặc hiệu tiếp nhận và hấp thu

ĐIỀU HÒA BÀI TIẾT DỊCH VỊ

ĐIỀU HÒA BÀI TIẾT DỊCH VỊ

 Thần kinh

 Thể dịch

 Phản xạ không điều kiện

 Phản xạ có điều kiện

Ứng dụng điều trị loét dạ dày