Phap luat va phap che chuong trinh can su

Khi xaûy ra tranh chaáp veà quyeàn chuû theå vaø nghóa vuï phaùp lyù giöõa caùc beân tham gia quan heä phaùp luaät maø caùc beân khoâng töï giaûi quyeát ñöôïc Trong moät soá quan he[r]

• GV: Nguyễn Xuân Luyến

• Khoa Nhà nước – pháp luật

• SĐT cơ quan: 066.826874

• DĐ: 0918300001

• Email:

xuanluyen0308@yahoo.com

Quan niệm

Ta không thể dạy người khác bất cứ điều gì

• Ta chỉ có thể giúp họ khám phá những gì có sẳn trong họ

• Galileo-Galibel (1564-1642)

Học viên không phải là cái cốc rót đầy mà là bó đuốc cần đốt cháy

I Mục đích yêu cầu:

Nhằm trang bị cho các đồng chí những kiến thức cơ bản về pháp luật XHCN, thực hiện pháp luật và pháp chế để làm cơ sở nghiên cứu những nội dung tiếp theo

Qua nghiên cứu giúp đồng chí có cách nhìn khái

quát về pháp luật, thực hiện pháp luật và pháp chế trong giai đoạn hiện nay

Giúp cho các đồng chí nâng cao ý thức pháp luật, thực hiện pháp luật đáp ứng yêu cầu công tác trong tình hình mới

• 1 Giáo trình lý luận chung về nhà nước và pháp luật của Trường Đại học Luật Hà Nội

• 2 Những vấn đề lý luận cơ bản về nhà nước và pháp luật – Viện Nghiên cứu nhà nước và pháp luật, NXB chính trị Quốc gia ( nếu có điều kiện)

• 3 Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX – NXB chính trị quốc gia

Tài liệu tham khảo

Nội dung

• I Những vấn đề cơ bản về pháp luật

• II Thực hiện pháp luật:

• III Pháp chế XHCN

Những vấn đề cơ bản về pháp

luật

• 1 Khái niệm pháp luật

• 2 Các đặc trưng của pháp luật

• 3 Chức năng của pháp luật

• 4 Vai trò của pháp luật nước ta hiện nay

II Thực hiện pháp luật:

• 1 Tuân thủ pháp luật

• 2 Thi hành pháp luật

• 3 Sử dụng pháp luật

• 4 Áp dụng pháp luật

III Pháp chế XHCN

• 1 Khái niệm

• 2 Những yêu cầu của pháp chế XHCN

• 3.Tăng cường pháp chế XHCN trong giai đoạn hiện nay

Phỏng vấn nhanh

• Các anh chị là những

cán bộ công tác ở chính

quyền cơ sở, ít nhiều

đã tiếp cận đến pháp

luật vậy khi nghĩ đến

pháp luật anh chị nghĩ

ngay đến điều gì?

Khái niệm:

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và bảo đảm thực hiện thể hiện ý chí của

giai cấp thống trị trong xã hội, là nhân tố điều

chỉnh các quan hệ xã hội nhằm ổn định trật tự xã hội

Pháp luật XHCN là hệ thống những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước XHCN

ban hành, thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của

Đảng Cộng sản được nhà nước đảm bảo thực

hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục

hoặc cưỡng chế khi cần thiết nhằm điều chỉnh

các quan hệ xã hội theo một trật tự nhất định

Vì thế phải đưa anh ta ra xét xử…”

( Luật tục của người jarai)

Các thuộc tính của pháp luật

• - Tính qui phạm phổ biến của PL

• - Tính xác định chặt chẻ về hình thức: là sự thể hiện nội dung của pháp luật trong những hình thức nhất định xác định chặt chẽ rõ ràng những nội dung của qui phạm pháp luật, của văn bản pháp luật, của hệ thống pháp luật

• - Tính được đảm bảo bằng của nhà nước :

Chức năng của pháp luật

Chức năng điều chỉnh: Chức năng bảo vệ:

Chức năng giáo dục

Thực hiện pháp luật 

• 1 Khái niệm :

• Thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt

động có mục đích làm cho những quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật

2 Hình thức thực hiện pháp luật :

 Tuân thủ pháp luật

 Thi hành ( chấp hành )

pháp luật :

 Sử dụng pháp luật

 Aùp dụng pháp luật

Hình thức thực hiện pháp luật

Tuân thủ pháp luật là hình

thức thực hiện pháp luật,

trong đó các chủ thể pháp

luật kiềm chế không tiến

hành những hoạt động mà

pháp luật ngăn cấm

- Thi hành ( chấp hành ) pháp luật : Là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực

Sử dụng pháp luật là một hình

thức thực hiện pháp luật,

trong đó các chủ thể pháp luật

thực hiện những quyền chủ

thể của mình ( thực hiện

những hành vi mà pháp luật

ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thể.

Aùp dụng pháp luật là hoạt động mang tính tổ chức, thể

hiện quyền lực nhà nước

Hoạt động áp dụng chỉ do những cơ quan nhà nước hay

các cán bộ công chức có thẩm quyền tiến hành

Việc áp dụng pháp luật được tiến hành chủ yếu theo ý chí đơn phương của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không phụ thuộc vào ý chí của các chủ thể bị áp dụng pháp luật

ADPL có tính chất bắt buộc đối với các chủ thể bị áp

dụng và chủ thể có liên quan

VBADPL chỉ do cơ quan hay cán bộ có thẩm quyền áp

Đặc điểm của áp dụng pháp luật 

Aùp dụng pháp luật là hoạt động có hình thức thủ tục chặt chẻ

Aùp dụng pháp luật là hoạt động điều chỉnh cá biệt, cụ thể đối với các quan hệ xã hội xác định

Aùp dụng pháp luật là hoạt động đòi hỏi mang tính sáng

tạo

 Khi áp dụng pháp luật, các cơ quan nhà nước có thẩm phải nghiên cứu kỷ lưỡng vụ việc, làm sáng tỏ cấu thành pháp lý từ đó lựa chọn các quy phạm pháp luật áp dụng cho phù hợp, nếu chưa văn bản quy định thì áp dụng tương tự

nhưng đòi hỏi phải có tính sáng tạo, hợp lý có ý thức pháp luật cao, có tri thức tổng hợp kinh nghiệm và đạo đức

cách mạng

Đặc điểm của áp dụng

pháp luật

Khi cần áp dụng các

biện pháp cưỡng chế

của nhà nước, hoặc áp

dụng các chế tài pháp

luật đối với những chủ

thể có hành vi vi phạm

pháp luật

Khi những quyền và

nghĩa vụ pháp lý của

các chủ thể không mặc

nhiên phát sinh, thay đổi

chấm dứt nếu thiếu sự

Khi xảy ra tranh chấp về quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý giữa các bên tham gia quan hệ pháp luật mà các bên không tự giải quyết được Trong một số quan hệ pháp luật mà nhà nước thấy cần thiết phải tham gia để kiểm tra, giám sát hoạt động của các bên tham gia vào quan hệ đó hoặc nhà nước xác nhận sự tồn tại hay không tồn tại một sự việc hay sự

Các trường hợp áp dụng pháp luật

Các giai đoạn áp dụng pháp luật

B1:Phân tích tình tiết thực tế của vụ việc

B2 : Lựa chọn các qui phạm pháp luật

để áp dụng

B3 : Ban hành văn bản áp dụng pháp luật: Nghị quyết HĐND,

quyết định của UBND

B4 : Tổ chức thực hiện và kiểm tra giám sát việc thực hiện các văn bản

áp dụng pháp luật

B5 : giải quyết khiếu nại (nếu có)

B1: Phân tích tình tiết của vụ việc

• Cần phải xem xét một

cách khách quan, toàn

diện đầy đủ chính xác đặ

trưng pháp lý của cvụ

việc

B2 : Lựa chọn các qui phạm pháp luật

để áp dụng

QPPL được lựa chọn phải đang còn hiệu lực (cả không gian, thời gian và đối tượng)QPPL lựa chọn phải phù hợp với nội dung của vụ việc

Nhận thức rõ nội dung của QPPL lựa chọn

B3 : Ban hành văn bản áp dụng

pháp luật:

Phì hợp với Hiến pháp, luật

Ban hành đúng thẩm quyền, dựa trên căn cứ cụ thể

Đúng Hình thức ,thủ tục

Văn phong rõ ràng, chính xác, đơn nghĩa

Phù hợp thực tế, có tính khả thi

Kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân, xã hội, nhà nước

B4 : Tổ chức thực hiện và kiểm tra

giám sát việc thực hiện các văn bản áp

dụng pháp luật

Chuẩn bị về tư tưởng (giải thích, thuyết phục động viên)

Chuẩn bị đầy đủ về cơ sở vật chất

Tuân thủ về các thủ tục thi hành

Có phương án dụ phòng khi cần thiết

•Giải quyết tình huống

• III Pháp chế

XHCN

• Pháp chế xã hội chủ nghĩa là một chế độ đặc biệt của đời sống chính trị- xã hội, trong đó nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật; tất cả chủ thể pháp luật phải tôn trọng và thực

hiện pháp luật một cách nghiêm minh, triệt để và chính xác

•1 Khái niệm

các tổ chức chính trị

các tổ chức chính trị xã hội các tổ chức xã hội nghề nghiệp

các đơn vị

Công dân

cơ quan nhà nước

đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân

Chủ thể Pháp luật

Văn bản luật

Văn bản dưới luật

Có giá trị pháp lý cao nhất Phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan đến môi lĩnh vực của

Các yêu cầu cơ bản của pháp chế XHCN

• - Các cơ quan xây dựng

và tổ chức thực hiện và

bảo vệ pháp luật phải

hoạt động một cách

tích cực, chủ động và

có hiệu quả

Tăng cường pháp chế XHCN trong giai đoạn hiện nay

•Tại sao phải

tăng cường

pháp chế

XHCN?

Nguyên nhân khách quan

các thù lực địch luôn tìm cách phá goại

Xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN

Mặt trái của cơ chế

thị trường

Tăng cường pháp chế XHCN trong giai đoạn hiện nay

•Tại sao phải

tăng cường

pháp chế

XHCN?

Nguyên nhân chủ quan

Vi phạm pháp luật ngày càng tăng

Yếu kém trong

Tăng cường pháp chế XHCN

trong giai đoạn hiện nay

2 Đẩy mạnh

công tác

xây dựng

văn bản và

rà soát văn

• - Việc ban hành văn bản phải đảm bảo tính công khai phát huy tính dân chủ

• - Thường xuyên kiểm tra rà soát

Tăng cường pháp chế XHCN

trong giai đoạn hiện nay

• Tổ chức tốt công tác thực hiện pháp

luật, tăng cường công tác tuyên truyền

phổ biến giáo dục pháp luật đến nhân

dân

• * Tăng cường công tác kiểm tra, giám

sát việc thực hiện pháp luật

• Kiện toàn chính quyền cấp xã và phối

hợp với các cơ quan đoàn thể nhân

dân, các tổ chức xã hội để tăng cường

pháp chế xã hội chủ nghiãá Tiếp tục

thực hiện tốt công cuộc cải cách hành

chính và cải cách tư pháp

Tăng cường pháp chế XHCN trong giai đoạn hiện nay