[r]
Trang 1Tiết 43
các yếu tố tự sự, miêu tả
trong văn biểu cảm
I Mục tiêu:
Học sinh hiểu vai trò của yếu tố tự sự, miêu tả trong vb biểu cảm và có
ý thức vận dụng
Rèn phân tích các yếu tố trên trong vb biểu cảm và có ý thức vận dụng 2 yếu tố trong làm văn
GV: Sách giáo khoa, TLTK, giáo án
HS:Vở ghi, SGK
III- tổ chức lớp học
Sĩ số: 7A 7B
Hình thức tổ chức lớp học: Thảo luận nhóm, Độc lập cá nhân
IV- Hoạt động dạy học
HĐ1: Kiểm tra
? Nêu những cách lập ý của bài văn
biểu cảm
HS: Trả lời
GV: Nhận xét, cho điểm
HĐ2: Tự sự và miêu tả trong văn bản
biểu cảm.
? Xác định các yếu tố tự sự, miêu tả và
biểu cảm trong bài thơ Bài ca ? Nêu“Bài ca ”? Nêu ”? Nêu
ý nghĩa của các yếu tố trong bài thơ?
HS: suy nghĩ, thảo luận.
Đại diện trả lời
? Mối quan hệ của ba yếu tố miêu tả, tự
sự và biểu cảm trong bài thơ?
HS: Miêu tả + tự sự để thể hiện thái độ,
tình cảm của tác giả: khổ đau, chua xót
nhng cũng đầy khát khao, ớc mơ
GV: Chốt ý
Gv: Bài thơ là 1 chỉnh thể Việc phân
chia ranh giới giữa các phơng thức biểu
đạt chỉ là tơng đối
I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm.
1 Trong thơ:
+ Bài Bài ca nhà tranh bị gió “Bài ca ”? Nêu
thu phá”? Nêu
- Khổ 1: tự sự + miêu tả.
-> Tạo ra bối cảnh chung.
- Khổ 2: tự sự + biểu cảm (2 câu cuối).
-> Giải thích cho tâm trạng uất ức vì già yếu.
- Khổ 3: tự sự + miêu tả + biểu cảm ( 2 câu cuối ).
-> đặc tả ít ngủ , cam phận.“Bài ca ”? Nêu ”? Nêu
- Khổ 4: biểu cảm.
-> Tình cảm cao thợng, vị tha + Thể hiện tình cảm: khổ đau, giận dữ, xót xa nhng cũng đầy tha thiết, ớc mong
** Các yếu tố tự sự, miêu tả có vai trò là phơng tiện để t/g bộc
lộ cảm xúc, khát vọng lớn lao.
2 Trong văn:
Trang 2GV: Cho Hs đọc đoạn văn.
? Em hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả, tự
sự, biểu cảm trong đoạn văn?
HS: Thảo luận nhóm
Gv gọi đại diện một vài nhóm hs trả lời.
? Theo em, đoạn văn b/c trực tiếp hay
gián tiếp?
? Nếu ko có yếu tố miêu tả, tự sự thì yếu
tố biểu cảm cuối đoạn văn có thể bộc lộ
đợc ko?
HS: không
? Tình cảm ở cuối đoạn đã chi phối tự
sự, miêu tả ntn?
( Kể và miêu tả trong hồi tởng, không
phải kể, tả trong hiện tại -> góp phần
khơi gợi cảm xúc )
? Yếu tố tự sự và miêu tả có vai trò ntn
trong văn biểu cảm?
Hs trả lời.
Gv: Nếu ko có yếu tố tự sự, miêu tả thì
yếu tố b/c khó có thể thực hiện đợc.
Hs đọc ghi nhớ.
HĐ3: Luyện tập
GV: Hớng dẫn Hs làm bài 1
Gv yêu cầu:
kể đảm bảo đúng nội dung,
đúng các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu
cảm; dùng ngôn ngữ văn xuôi biểu
cảm.
HS: Một học sinh kể trớc lớp.
- Một học sinh khác kể lại.
HS dới lớp, giáo viên nhận xét, bổ sung.
GV: Cho Hs đọc văn bản (138).
? Xác định yếu tố tự sự, miêu tả, cảm
xúc trong vb?
Hs tìm chi tiết, nhận xét, bổ sung.
Hs tập viết thành bài văn.
Gv nêu yêu cầu:
+ Đảm bảo có tự sự, miêu tả, biểu
cảm.
+ Đảm bảo nội dung.
+ Đoạn văn: sgk (137).
a, Yếu tố tự sự:
- Kể chuyện bố ngâm chân.
- Bố đi sớm về khuya.
b, Yếu tố miêu tả.
- Miêu tả bàn chân bố: gan bàn chân , mu bàn chân -> Cảm nghĩ : rất thơng bố (Biểu cảm gián tiếp) + Kể, miêu tả trong hồi tởng có tác dụng khơi gợi cảm xúc ở hiện tại.
3 Ghi nhớ: sgk (138)
II Luyện tập
Bài 1.
Học sinh có thể theo trình tự
sau:
- Tả cảnh gió mùa thu Gió gây
ra tai họa ntn.
- Kể lại db sự việc nhà tranh của Đỗ Phủ bị tốc mái.
- Kể lại h/động của những đứa trẻ và tâm trạng ấm ức của t/g.
- Tả cảnh ma, dột và cảnh sống cực khổ, lạnh lẽo của nhà thơ.
- Kể lại mơ ớc của nhà thơ.
Bài 2
Xác định các yếu tố:
+ Tự sự: Chuyện đổi kẹo mầm
từ tóc rối.
+ Miêu tả: Cảnh chải tóc của ngời mẹ, hình ảnh ngời mẹ + Biểu cảm: lòng nhớ mẹ khôn xiết
Trang 3HĐ4: Củng cố.
? Tác dụng của tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm?
HĐ5: Hớng dẫn.
- Nắm chắc thao tác, vận dụng vào bài viết
- Hoàn thiện bài tập 2.
- Soạn bài: Cảnh khuya
( Hoàn cảnh, nội dung bài, đặc điểm thể loại, NT)