Kiến thức: - Trình bày được các cách làm cho cho cây trồng và mục đích của việc làm cỏ.. Kiến thức: - Trỡnh bày được yờu cầu và phương phỏp thu hoạch phự hợp với loại sản phẩm để đảm b
Trang 1Tiết: 20 Ngày soạn: / /20
CÁC BIỆN PHÁP CHĂM SĨC CÂY TRỒNG
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày được các cách làm cho cho cây trồng và mục đích của việc làm cỏ Trình bày được các cách xới xáo đất, vun gốc cho cây trồng và mục đích của việc xới xáo đất, vun gốc, nêu ví dụ
-Nêu được vai trị của việc tưới tiêu nước Trình bày được các cách tưới nước và nêu
ví dụ mỗi cách tưới thường ứng dụng cho loại cây trồng phù hợp
- Trình bày được cách bĩn thúc phân cho cây khi cần và nêu được loại phân sử dụng bĩn thúc cĩ hiệu quả
2 Kỹ năng: Cẩn thận, chính xác, đảm bảo an tồn lao động.
3 Thái độ: Tích cực vận dụng kiến thức đã học vào sản xuất và bảo vệ mơi trường.
B Phương pháp giảng dạy: Quan sát tìm tịi; Hỏi đáp tìm tịi
C Chuẩn bị giáo cụ:
1 Giáo viên: Tranh vẽ một số phương pháp tưới nước
2 Học sinh: Tìm hiểu các phương pháp chăm sĩc cây trồng ở địa phương
D Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định lớp: KiĨm tra sÜ sè
2 Kiểm tra bài củ:
- Trình bày các phương pháp xử lý hạt giống.
- Nêu các phương pháp gieo trồng? Ưu và nhược điểm của phương pháp trồng bằng cây con?
3 Nội dung bài mới:
a,
Đặt vấn đê: Nhân dân ta cĩ câu: “Cơng cấy là cơng bỏ, cơng làm cỏ là cơng ăn” nĩi
lên tầm quan trong của việc chăm sĩc cây trồng
b, Tri n khai b i d y:ển khai bài dạy: ài dạy: ạy:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRỊ NỘI DUNG KIẾN THỨC HĐ1: Tỉa, dặm cây, làm cỏ, vun xới:
- GV: Tỉa dặm cây trong trồng trọt được tiến hành như
thế nào?
- HS: Trả lời
- GV: KL
- GV: Mục đích của việc làm cỏ vun xới là gì?
- HS: Trả lời, lựa chọn phương án đúng
- GV: kết luận
I Tỉa, dặm cây, làm cỏ, vun xới:
1 Tỉa, dặm cây.
- Tỉa cây yếu, bị sâu, bệnh và dặm cây khoẻ vào chổ hạt khơng mọc đảm bảo khoảng cách, mật độ cây trên ruộng
2 Làm cỏ, vun xới:
- Mục đích của việc làm cỏ vun xới
+ Diệt cỏ dại + Làm cho đất tơi xốp + Hạn chế bốc hơi nước, hơi
Trang 2- GV: Nhấn mạnh một số điểm cần chú ý khi làm cỏ,
vun ới cây trồng: kịp thời, không làm tổn thương cho bộ
rễ, kết hợp bón phân, bấm ngọn tỉa cành…
mặn Hơi phèn, chống đổ…
HÑ2: Tưới tiêu nước
- GV: Tại sao cần phải tưới nước cho cây.
- HS: Trả lời
- GV: Ta phải cung cấp nước cho cây như thế nào là tốt
nhất?
- GV: Nhấn mạnh: Mọi cây trồng đều cần nước để vận
chuyển dinh dưỡng nuôi cây nhưng mức độ, yêu cầu
khác nhau
VD: Cây trồng cạn ( Ngô, Rau)
- Cây trồng nước ( Lúa )
- GV: Cho học sinh quan sát hình 30.
- HS: Quan sát
- GV: Khi Tưới nước cần những phương pháp nào?
- HS: Trả lời
- GV: Yêu cầu hs ghi đúng tên phương pháp tưới phổ
biến trong sản xuất
- HS: Trả lời
II Tưới tiêu nước
1 Tưới nước.
- Cây cần nước để sinh trưởng
và phát triển
- Nước phải đầy đủ và kịp thời
2.Phương pháp tưới.
- Mỗi loại cây trồng đều có phương pháp tưới thích hợp gồm:
+ Tưới theo hàng vào gốc cây + Tưới thấm: Nước đưa vào rãnh để thấm dần xuống luống + Tưới ngập: cho nước ngạp tràn ruộng
+ Tưới phun: Phun thành hạt nhỏ toả ra như mưa bằng hệ thống vòi
HĐ3: Bón thúc
- HS: Nhắc lại cách bón phân bài 9.
- GV: Nhấn mạnh quy trình bón phân, giải thích cách
bón phân hoại
- GV: Em hãy kể tên các cách bón thúc phân cho cây
trồng?
- HS: Trả lời
III Bón thúc
- Bón bằng phân hữu cơ hoại mục và phân hoá học theo quy trình
- Làm cỏ, vun xới, vùi phân vào đất…
4 Cuûng coá:
- Gọi 1-2 học sinh đọc phần ghi nhớ SGK
- Hệ thống lại yêu cầu, nội dung chăm sóc cây trồng
5 Dặn dò:
- Về nhà học bài và trả lời toàn bộ câu hỏi SGK
- Đọc và xem trước bài 20 SGK
- Tìm hiểu cách thu hoạch, bảo quản và chế biến nông sản ở địa phương
Trang 3Tieỏt: 21 Ngày soạn: / /20
THU HOẠCH, BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN NễNG SẢN
A Muùc tieõu:
1 Kiến thức:
- Trỡnh bày được yờu cầu và phương phỏp thu hoạch phự hợp với loại sản phẩm để đảm bảo số lượng, chất lượng, đỏp ứng mục đớch sử dụng
2 Kỹ năng: Cẩn thận, chớnh xỏc, đảm bảo an toàn lao động.
3 Thỏi độ: Tớch cực vận dụng kiến thức đó học vào sản xuất và bảo vệ mụi trường.
Vận dụng vào việc chế biến, bảo quản một số sản phẩm trồng trọt của gia đình để đảm bảo
sử dụng lâu dài
- Có ý thức tiết kiệm , tránh làm hao hụt , thất thoát trong thu hoạch
B Phửụng phaựp giảng dạy: Trực quan – minh hoạ.
C Chuẩn bị giỏo cụ:
1 Giỏo viờn: Đọc và nghiên cứu nội dung bài 20, chuẩn bị hình 31; 32
2 Học sinh: Đọc SGK liên hệ các cách thu hoạch, bảo quản, chế biến nông sản ở địa
phơng
D Tieỏn trỡnh bài dạy:
1 Ổn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số
2 Kieồm tra baứi cuỷ:
3 Nội dung bài mới:
a,
Đặt vấn đờ : Khâu cuối cùng của quá trình sản xuất cây trồng là thu hoạch, bảo quản,
chế biến Khâu kỹ thuật này làm không tốt sẽ ảnh hởng trực tiếp tới NS cây trồng Vậy thu hoạch, bảo quản, chế biến nh thế nào có hiệu quả nhất
b, Tri n khai b i d y:ển khai bài dạy: ài dạy: ạy:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRề NỘI DUNG KIẾN THỨC Hẹ1: Tỡm hieồu về thu hoạch:
- GV: Yờu cầu1 HS đọc phần 1 ( SGK )
- GV: Treo bảng phụ
- HS: Làm b i tập sau:ài dạy:
Lúa ở các giai đoạn Đậu xanh ở các giai đoạn
a Hạt vừa, chắc
b Hạt chín, vàng đều
c Hạt chín , bông rủ
a Quả vàng đều b.Quả chuyển đen đều
c Quả vàng đen , nứt vỏ
- GV: Nên thu hoạch ở giai đoạn nào để có NS cao
và chất lợng tốt nhất ?
- GV: Vì sao không nên thu hoạch ở các giai đoạn
khác ?
- GV: Để đảm bảo NS ở giai đoạn cuối, trong khi thu
hoạch cần chú ý gì ?
- HS: Rút ra kết luận yêu cầu của thu hoạch
- GV: Cho HS qs tranh hình 31 ( a, b, c, d ) sgk
- GV: Em hãy ghi tên các phơng pháp thu hoạch ,
I Thu hoạch
1 Yêu cầu :
- Đủ độ chín
- Nhanh gọn
- Cẩn thận
2 Các phơng pháp thu hoạch :
Trang 4
tên cây trồng phù hợp với mỗi phơng pháp ?
- HS: Thảo luận nhóm các vấn đề trên.
- HS: Đại diện nhóm trình bày
- GV: Ghi bảng, nhóm khác bổ sung, sửa sai
- GV: Thu hoạch loại nông sản nào dùng kéo, loại
nào dùng liềm, loại nào dùng cuốc, hoặc dùng tay ?
- GV: Hiện nay nhiều loại nông sản đợc thu hoạch
bằng phơng pháp cơ giới
a Hái : ( Đậu, cam, quýt ….)
b Nhổ : ( sắn, lạc … )
c Đào bới: ( khoai lang, khoai tía )
d Cắt : ( cây hoa, lúa, bắp cải …)
Hẹ2: Tỡm hiểu về bảo quản
- GV: Yêu cầu HS đọc phần 1 ( sgk ).
- GV: Em hãy cho vd loại nông sản nào bảo quản
không tốt sẽ bị thối, hoặc bị mối mọt phá hại ?
- GV: Các loại rau, quả lựa chọn nh thế nào để bảo
quản tốt ?
- GV: Các loại hạt cần làm gì trớc khi bảo quản ?
- HS: Nghiên cứu sgk cho biết các phơng pháp bảo
quản
- HS: Liên hệ thực tế nêu tên cây trồng phù hợp với
mỗi phơng pháp, giải thích ?
- GV: Qua các cách bảo quản khác nhau, em thấy cơ
sở chung của việc bảo quản nông sản là gì ?
- HS: ( Hạn chế hoạt động sinh lí, sinh hoá, hạn chế
hoạt động của sinh vật ( sự phá hại của nấm mốc, vi
sinh vật và côn trùng gây hại )
- GV: Em nào có thể nêu thêm những cách bảo quản
khác nhau ở những nông sản khác ?
II Bảo quản
1 Mục đích :
Nhằm hạn chế sự hao hụt về số lợng và giảm sút chất lợng nông sản
2 Các điều kiện để bảo quản tốt
( sgk )
3 Phơng pháp bảo quản :
- Bảo quản thông thoáng
- Bảo quản kín
- Bảo quản lạnh
- Dùng ôzôn để bảo quản quả tơi
Hẹ3: Tỡm hiểu về cụng tỏc chế biến
- GV:Y cầu 1 HS đọc mục đích của chế biến ở sgk
- HS: Cho vd chứng minh nhờ chế biến mà tăng giá
trị của sản phẩm và kéo dài thời gian bảo quản
- GV: Ghi tên các sản phẩm.
- HS: Nêu phơng pháp chế biến phù hợp :
+ Hạt ngô, đậu : sấy khô
+ Củ sắn, sắn dây : Xay bột
+ Quả vải, dứa : Si rô, đóng hộp
+ Cải, su hào : Muối chua
- GV: Yêu cầu HS quan sáy lò sấy thủ công, liên hệ
với gia đình sấy khô bằng phơng pháp gì ?
- HS: Trả lời và liên hệ thực tế
- GV: Yêu cầu HS đọc qui trình chế biến bột, liên hệ
thực tế gia đình, có gì khác ?
- HS: Trả lời
- GV: Kết luận theo phần ghi nhớ
III Chế biến :
1 Mục đích : làm tăng giá trị
của sản phẩm và kéo dài thời gian bảo quản
2 Phơng pháp chế biến :
- Sấy khô : Ngô , mít …
- Chế biến thành bột : Khoai,
đâu…
- Muối chua : Giá, cải, măng …
- Đóng hộp : Dứa, vải …
4 Cuỷng coỏ: Điền từ thích hợp vào chổ trống (…) của các câu sau cho phù hợp
a Bảo quản nông sản nhằm mục đích ………… sự hao hụt về ………… và
………… chất lợng của sản phẩm
b Chế biến nông sản nhằm mục đích ………… của sản phẩm và ………….thời gian bảo quản nông sản
c Cây lúa thu hoạch băng cách ……… dùng dụng cụ là …………
d Cây khoai lang thu hoạch bằng cách ………… dùng dụng cụ là …………
e Thóc, ngô dùng phơng pháp bảo quản ………
Trang 55 Dặn dũ:
- Nắm chắc các phơng pháp thu hoạch, bảo quản, chế biến nông sản và yêu cầu của thừng biện pháp
- Vận dụng kiến thức đã học vào gia đình, chú ý khi thu hoạch thực hiện tốt thao tác để tiết kiệm, tránh thất thoát khi thu hoạch
- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 sgk
- Đọc bài sgk
- Tìm hiểu thực tế các loại hình luân canh cây trồng, xen canh cây trồng và tăng vụ
Luân canh, xen canh, tăng vụ
A Muùc tieõu:
1 Kiến thức:
- Biết được khỏi niệm, tỏc dụng cả phương thức luõn canh, xen canh, tăng vụ
2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng t duy kĩ thuật
3 Thỏi độ: Tớch cực vận dụng kiến thức đó học vào sản xuất và bảo vệ mụi trường
B Phửụng phaựp giảng dạy: Trực quan - minh hoạ
C Chuẩn bị giỏo cụ:
1 Giáo viên: Đọc thêm kiến thức về cây lúa, ngô, đậu tơng, khoai lang.
Nghiên cứu tranh hình 33 sgk và bài tập điền từ phần II
Phiếu học tập và BT trắc nghiệm
2 Học sinh: Xem trớc tranh hình 33 sgk và BT điền từ phần II.
D Tieỏn trỡnh bài dạy:
1 Ổn ủũnh lụựp: Kiểm tra sĩ số
Trang 62 Kieồm tra baứi cuỷ:
3 Nội dung bài mới:
a,
Đặt vấn đờ: Một trong những nhiệm vụ của trồng trọt là tăng số lợng và chất lợng sản
phẩm , một trong những cách tăng số lợng , chất lợng sản phẩm là luân canh, xen canh, tăng vụ Vậy luân canh, xen canh, tăng vụ là làm thế nào ?
b, Tri n khai b i d y:ển khai bài dạy: ài dạy: ạy:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRề NỘI DUNG KIẾN THỨC HĐ1: Tìm hiểu về luân canh, xen canh, tăng vụ
- GV: cho ví dụ sau :
+ Khu đất A trong một năm trồng :
Khoai lang – Lúa xuân – lúa mùa
+ Khu đất B trong một năm trồng :
Lúa chiêm – Lúa mùa
+ Khu đất C trong một năm trồng :
Rau - Đậu – Lúa mùa
- GV: Vậy khu đất nào đã trồng luân canh ? Vì sao gọi
đó là luân canh ? ( A , C )
- HS: trả lời và rút ra kết luận thế nào là luân canh
- GV: kết luận và cho HS đọc ví dụ sgk
- HS: đọc các hình thức luân canh ( sgk ).
- GV: Vậy em hiểu thế nào là độc canh ?
- GV: Trồng một cây có bất lợi gì ?
- HS: ( dễ bị sâu, bệnh phá hại, giống dễ bị thoái hoá ,
dễ bị mất mùa )
- GV: mùa đông năm này trồng ngô, mùa đông năm sau
lại trồng ngô, sẽ làm cây trồng thiếu chất dinh dỡng, gây
nên các bệnh cho cây
- GV: giải thích cho HS hiểu vd ( sgk ) tại sao năm thứ
1, 2 trồng các loại cây trồng khác nhau
- GV: treo bảng phụ ghi tên cây trồng có mức độ tiêu thụ
chất dinh dỡng và khả năng chống chịu bệnh từ cao đến
thấp
- HS: dựa vào bảng này cho vd công thức luân canh hợp
lí
- GV: ghi bảng.
- HS: nêu đợc 2 yếu tố để xây dựng công thức luân
canh
- HS: nêu đợc lợi ích của luân canh ( điều hoà dinh
d-ỡng, giảm sâu, bệnh , tăng độ phì nhiêu )
- GV: treo bảng phụ giới thiệu các công thức luân canh
và nhấn mạnh tuỳ mỗi vùng , địa phơng , tuỳ theo điều
kiện cụ thể mà xây dựng chế độ luân canh hợp lí
- GV: cho HS qs tranh hình 33 ( sgk ) để hiểu sơ qua về
trồng xen
- HS: cho vd về trồng xen
- GV: ghi bảng và cho thêm vd
- HS: thảo luận nhóm : QS tranh hình 33 sgk cùng với vd
và liên hệ thực tế
- GV: phát phiếu học tập :
+ Hãy nhận xét thời gian trồng của ngô, đậu tơng và
nhãn, dứa
+ Tính chịu bóng râm của cây này với cây kia ở mỗi hình
thức xen canh
I Luân canh, xen xanh, tăng
vụ :
1 Luân canh :
Gieo trồng luân phiên các loại cây trồng khác nhau trên cùng một diện tích
Ví dụ : ( SGK )
- Các hình thức luân canh : + Luân canh giữa các cây trồng cạn
+ Luân canh giữa các cây trồng cạn với cây trồng nớc
2 Xen canh : ( sgk )
Ví dụ :
- Ngô xen đậu tơng
- Nhãn xen dứa
- Ngô xen đậu cô ve
- Ngô xen lạc
Trang 7+ Độ sâu của rễ.
+ Mức độ tiêu thụ chất dinh dỡng của ngô, đậu tơng
- HS: Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung ,
- GV: kết luận.
- GV: Vậy thế nào là xen canh? Để đảm bảo cho việc
xen canh có kết quả cần chú ý đến 3 yếu tố, đó là gì ?
- GV nhấn mạnh: Xen canh là trồng xen cây thứ 2 dới
phần đất trồng cây thứ 1 để tận dụng diện tích, ánh sáng,
chất dinh dỡng nhằm tăng thêm thu hoạch
- GV: Ví dụ : trên thửa ruộng có trồng một nữa là khoai
tây , một nữa còn lại là su hào -> có gọi là xen canh
không ? Vì sao ?
- HS: đọc phần 3 ( tăng vụ sgk )
- GV: Vậy để tăng vụ gieo trồng trong năm, giống cây
trồng phải là giống nh thế nào ?
- GV: Trớc đây chỉ gieo trồng đợc một vụ, nay ở địa
ph-ơng em trên một mảnh ruộng thờng gieo trồng đợc mấy
vụ trong năm ?
- HS: ( 2vụ : vụ ĐX và vụ HT )
- GV: Tăng vụ sẽ tăng thêm gì ?
3 Tăng vụ : tăng số vụ gieo
trồng trong năm trên một diện tích đất
( Ví dụ : sgk )
HĐ2: Tìm hiểu về tác dụng của luân canh, xen canh,
tăng vụ
- HS: làm BT điền từ ở sgk
- GV: lần lợt gọi 3 HS trình bày 3 nội dung bên.
- HS: bổ sung
- GV: kết luận
- GV: ghi vào phần …… ở sgk
II Tác dụng của luân canh,
xen canh, tăng vụ :
( SGK )
4 Cuỷng coỏ:
Tìm các cụm từ thích hợp điền vào chổ trống (….) của các câu sau cho phù hợp :
Cho các cụm từ sau : Trớc chỉ gieo trồng một vụ , nay gieo trồng hai vụ, trồng hai loại cây trên cùng diện tích , cây thứ hai trồng xen dới phần đất trồng của cây thứ nhất , mỗi vụ trồng một loại cây khác nhau trên cùng diện tích trong năm
a/ ……… gọi là luân canh
b/ ………gọi là xen canh
c/ ………gọi là tăng vụ
5 Dặn dũ:
- Làm BT ở vở BT và trả lời câu hỏi 1 sgk ( liên hệ BT trên và các kiến thức đã học để trả lời )
- Vận dụng các kiến thức đã học vào đất trồng trọt của gia đình
- Ôn lại các bài 3, 6, 8, 13, 14, 16, 17, 19, 21 cùng các BT làm ở lớp và ở nhà để tiết tới
ôn tập
