DU GIO 8b hanh dong noi tiep theo (1)

Nhóm 1: Xác định quan hệ giữa kiểu câu nghi vấn với các hành động nói?. Nhóm 2: Xác định quan hệ giữa kiểu câu cầu khiến với các hành động nói?. Nhóm 3: Xác định quan hệ giữa kiểu câu c

Tiết 93 : hành động nói (Tiếp theo)

Thế nào là hành động nói ? Những kiểu hành động nói thư ờng gặp ?

* Hành động nói là hành động đư ợc thực hiện

bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.

* Những kiểu hành động nói thư ờng gặp là :

- Hành động trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý

kiến, dự đoán …)

- Hành động điều khiển (cầu khiến, đe doạ,

thách thức …)

- Hành động hứa hẹn.

- Hành động bộc lộ cảm xúc.

- Hành động hỏi.

HÀNH ĐỘNG NÓI (t.t)

TIẾT 93:

I Cách thực hiện

hành động nói :1 Xác định hành động

nói: a.Ví dụ : Sgk /

70

b.Nhận xét

Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy

Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm

Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày

Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.

(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)

(1)

(4)

(3) (2)

(5)

Câu hỏi thảo

luận :

Nhóm 1, 2: Cho biết sự giống nhau về hình thức của 5 câu trong đoạn văn trên

Nhóm 3,4: Cho biết trong 5 câu ấy những câu nào giống nhau về mục đích nói ?

1 2 3 4 5

Câ

u

Mục

đích

Hỏi

Trình bày

Điều

khiển

Hứa hẹn

Bộc lộ

cảm xúc

Nhóm 1: Xác định quan hệ giữa kiểu câu nghi vấn

với các hành động nói? Lấy ví dụ minh hoạ?

Nhóm 2: Xác định quan hệ giữa kiểu câu cầu khiến

với các hành động nói? Lấy ví dụ minh hoạ?

Nhóm 3: Xác định quan hệ giữa kiểu câu cảm thán

với các hành động nói? Lấy ví dụ minh hoạ?

Nhóm 4: Xác định quan hệ giữa kiểu câu trần thuật

với các hành động nói? Lấy ví dụ minh hoạ?

(Thời gian: 02 phỳt)

HÀNH ĐỘNG NÓI (t.t)

TIẾT 93:

I Cách thực hiện

hành động nói :1 Xác định hành động

nói:

2 Bảng trình bày quan hệ

giữa các kiểu câu với

những kiểu hành động

nói:

Ngh

i vấ n

Cầ

u khie án

Cả

m tha ùn

Trầ

n thua ät

Câ u Mục

đích Hỏi

Trình

bày

Điều

khiển

Hứa

hẹn

Bộc lộ

cảm

xúc

+

+

+

+

Ví dụ 1:

1.Mấy giờ rồi ?

 Câu nghi vấn : Mục đích hỏi

2.Im lặng đi! Câu cầu khiến: Mục đích

điều khiển

3.Eo ôi, lạnh quá!

 Câu cảm thán: Mục đích bộc lộ cảm xúc

4.Hôm qua, lớp em đi lao động. thuật: Câu trần Mục đích

trình bày

 Cách dùng trực tiếp

Ví dụ 2:

1 ….Thời oanh liệt nay còn đâu?

(Thế Lữ)

 Câu nghi vấn: Mục đích

bộc lộ cảm xúc

2.Em mở giúp tôi cánh cửa được không?Câu nghi vấn: mục đích điều 

khiển

3.Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà

anh… (Tô Hoài)đích điều khiển Câu trần thuật :Mục

 Cách dùng gián tiếp

_ _

_ _

_

_ _

_ _ _

_ _ +

_

(+) Cách dùng trực tiếp

(- ) Cách dùng gián tiếp

3.Kết luận: (SGK trang 71)

Mỗi hành động nói có thể đ ược thực hiện bằng kiểu câu có chức năng

dùng trực tiếp) hoặc bằng kiểu câu

LƯU Ý:

1/ CÁCH THỰC HIỆN HĐN THEO LỐI:

TRỰC TIẾP:

- Ta có thể dùng những động từ chỉ hành động nói cụ thể như:

mời, xin, đề nghị, ra lệnh, tuyên bố, cam đoan, hứa hẹn, thề , mong, chúc, thách đố, quyết định để thực hiện hành động nói.

Ví dụ:

- Mong các cháu cố gắng

Thi đua học và hành.

(HCM)

- Dùng câu PLTMĐN trực tiếp để thực hiện hành động nói:

- U đi đâu từ lúc trưa non đến giờ? Mời u xơi khoai đi ạ!

(Ngô Tất Tố)

2/ CÁCH THỰC HIỆN HĐN THEO LỐI:

GIÁN TIẾP:

-Dùng câu trần thuật để diễn đạt hành động nói khác

- Ví dụ:

+ Trời nóng lắm mẹ ạ! ->Trình bày, con nhờ mẹ bật quạt.

+ Tớ muốn bạn mua hộ tớ bộ sách “chân trời sáng tạo”.

-Dùng kiểu câu nghi vấn để diễn đạt hành động nói khác

- Ví dụ:

+ Đẹp làm sao? -> Hỏi, bộc lộ cx.

+ Con có lo mà học hành đi không ? -> Nv,yêu cầu.

-Dùng kiểu câu cảm thán để diễn đạt hành động nói khác

- Ví dụ:

+ Ôi sức trẻ ! (Tố Hữu ) -> Cx kèm theo nhận định.

HÀNH ĐỘNG NÓI (t.t)

TIẾT 93:

I Cách thực hiện

hành động nói :

II Luyện tập :

Bài 1/

71

Các câu nghi vấn trong bài

“Hịch tướng sĩ” của Trần

Quốc Tuấn:

-Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước, đời nào không có ?

Câu nghi vấn thực hiện hành động khẳng định-Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi

muốn vui vẻ phỏng có được không ?

Câu nghi vấn thực hiện hành động phủ định-Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi

không muốn vui vẻ phỏng có được không ?

Câu nghi vấn thực hiện hành động khẳng định-Vì sao vậy ?

Câu nghi vấn thực hiện hành động gây sự chú ý-Nếu vậy, ngồi đây sau khi giặc

giã dẹp yên, muôn đời để thẹn, há còn mặt mũi nào đứng trong trời đất nữa ?

Câu nghi vấn thực hiện hành động phủ định

* CNV ở đầu đoạn văn: tạo tâm thế cho tướng sĩ chuẩn bị nghe những lí lẽ của tác giả

*CNV ở giữa đoạn văn: thuyết phục, động viên, khích lệ tướng sĩ

*CNV ở cuối đoạn văn: khẳng định chỉ có một con đường là chiến đấu đến cùng để bảo vệ bờ cõi.

Bài tập 2/71

b Cuối cùng, tôi để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng.

(…) Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dõn ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một n ước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh,

và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế

giới.

(Di chúc)

⇒ Cách dùng gián tiếp này như những lời tâm sự của Bác

với mọi người, tạo ra sự đồng cảm sâu sắc Nó khiến cho những nguyện vọng của lãnh tụ trở thành nguyện vọng của mỗi ngư ời như lời nhắn nhủ, thể hiện tình cảm thân mật

HÀNH ĐỘNG NÓI (t.t)

TIẾT 93:

I.Cách thực hiện hành

động nói :

II.Luyện tập :

Bài 1/

71

Bài 4/ 72

A Bác có biết bưu điện ở đâu không ạ?

B.Bác làm ơn chỉ giùm cháu bưu điện ở đâu ạ.

C Bưu điện ở đâu, hả bác ?

D Chỉ giùm cháu bưu điện ở đâu với!

E.Bác có thể chỉ giúp cháu bưu điện ở đâu không ạ?

B Bác làm ơn chỉ giùm cháu bưu điện ở đâu ạ.

E Bác có thể chỉ giúp cháu bưu điện ở đâu không ạ?

- Có thể dùng cả 5 cách

- Để hỏi người lớn, cách B và

E là nhã nhặn và lịch sự, lễ phép hơn cả.

HÀNH ĐỘNG NÓI (t.t)

TIẾT 93:

I Cách thực hiện

hành động nói :

II Luyện tập :

Bài 1/ 71

Bài 4/

72

Bài 5/ 73

A.Lẳng lặng đưa lọ gia vị cho người kia.

B.Trả lời người kia: “Có chứ ạ Cái lọ ấy không nặng đâu mà!”.

C.Đưa lọ gia vị cho người kia và nói: “Mời anh.” (hoặc

“Mời chị.”, “Mời bác.”, …).

 Hành động hơi kém lịch sự vì chỉ đưa giúp lọ gia vị mà không nói câu nào

 Hành động hơi buồn cười vì không hiểu mục đích của người nói (người nói không có mục đích hỏi mà có mục đích nhờ cậy)

 Là hành động hợp lí nhất, thể hiện thái độ lịch sự,

nhã nhặn

Bài tập làm

thêm:

Hãy viết một đoạn văn ngắn (chủ đề tự chọn)

Xác định mục đích nói của mỗi câu trong đoạn

1/ Thế nào là hành động nói ?

2/ Những kiểu hành động nói thư ờng gặp ?

3/ Cú mấy cỏch thực hiện hành động núi?

- Cỏch thực hiện hành động núi theo lối:

trực tiếp ?

- Cỏch thực hiện hành động núi theo lối:

giỏn tiếp ?

? Bài tập nhanh: Xỏc định kiểu cõu, mục đớch núi và cỏch dựng của cỏc nhõn vật?

tớ mua những

hai trăm

nghỡn cơ đấy.

A Ừ, để mỡnh

xem thế nào

đó.

nghỡn cơ ỏ?

thể cho mỡnh mượn được khụng?

A

B

C

- Trần thuật

- Thụng bỏo

- Trực tiếp

- Trần thuật

- Hứa hẹn

- Giỏn tiếp

- Nghi vấn

- Bỏc bỏ

- Giỏn tiếp

- Nghi vấn

- Điều khiển

- Giỏn tiếp

Tiết 93: hành động nói (Tiếp theo)

- Học thuộc ghi nhớ Sgk/ 71.

- Biết sử dụng nhiều kiểu câu đã học để thực hiện cùng một hành động nói.

- Làm bài tập 2a, 3/ Sgk 71, 72.

- Soạn bài mới : “ Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm”

+ Khái niệm luận điểm.

+ Mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị

luận.

+ Mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận.

TIẾT HỌC KẾT THÚC

- Cảm ơn quý thầy cô đến dự giờ, thăm lớp.

- Chúc quý thầy cô mạnh

khoẻ.

- Chúc các em học tốt.