Văn bản có sự kết hợp cả hai phương thức biểu đạt là nghị luận và thuyết minh: Trình tự lập luận chặt chẽ, logic, có căn cứ khoa học đáng tin cậy; Sử dụng nhiều phương pháp thuyết minh n[r]
Trang 1Bài 12, tiết CT:45
Tuần 12
Văn bản
I.Mục tiêu
1.Kiến thức:
- HS biết: Mối nguy hại ghê gớm , toàn diện của tệä nghiện thuốc lá đối với sức khỏe con người và đạo đức xã hội
- HS hiểu:Tác dụng của việc kết hợp các phương thức biểu đạt, lập luận và thuyết minh trong văn học
2.Kỹ năng:
- HS thực hiện được:Đọc- hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết
- HS thực hiện thành thạo:Tích hợp với phần tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh một vấn đề của đời sống xã hội
3.Thái độ: - Thói quen-tính cách: Giáo dục ý thức cộng đồng , ý thức tuyên
truyền không hút thuốc lá , hạn chế thuốc lá và bỏ thuốc lá đối với người đã nghiện thuốc
- Giáo dục bảo vệ môi trường, sức khỏe cho học sinh
II Nội dung học tập:Tác hại của tệ nghiện thuốc lá đối với sức khỏe con người III.Chuẩn bị:
1 GV: Tranh minh họa khói thuốc lá và các bệnh từ thuốc lá, máy chiếu
2 HS: Đọc trước văn bản,trả lời câu hỏi ở sách giáo khoa
IV.Tổ chức các hoạt động học tập:
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện:
2.Kiểm tra miệng:
- Gv chiếu sơ đồ kiến thức cĩ năm ơ trống lên bảng
Em hãy điền vào ơ trống những tác hại của bao bì nilơng do đặc tính khơng phân hủy của Pla-xtic? Chúng ta phải làm gì để hạn chế việc sử dụng bao bì ni lơng?
ÔN DỊCH,THUỐC LÁ
(Nguyễn Khắc Viện)
Khơng phân hủy
Trang 2O.- HS điền các tác hại như: Xĩi mịn, nguồn dịch bệnh, chết các sinh vật khi nuốt phải, thải khí độc khi đốt, ơ nhiễm thực phẩm
- Biện pháp hạn chế:
+ Thay đổi thĩi quen sử dụng
+ Khơng sử dụng khi khơng cần thiết
+ Sử dụng các túi đựng bằng giấy, lá…
+ Nĩi lên tác hại của bao bì nilơng với mọi người
Em hãy nêu lên bài học mới? Văn bản ấy nêu lên vấn đề gì?
O Bài Ơn dịch, thuốc lá nêu lên tác hại của việc hút thuốc lá
- GV gọi HS khác nhận xét -> GV nhận xét, bổ sung và cho điểm
3.Tiến trình bài học:
Giáo viên giới thiệu bài:
Dân gian ta có câu : Một điếu thuốc lào nâng cao sĩ diện!
Lễ vật đám cưới nhất định không được thiếu thuốc lá Gặp nhau bạn bè tay
bắt mặt mừng, mời nhau một điếu thuốc lá Nam Cao trong truyện Lão Hạc, cũng
từng viết rất hay về cái thú hút thuốc lào, cái tê mê say lơ mơ sau một điếu thuốc
lào: Chẳng kiếp gì sung sướng thật, nhưng có cái này là sung sướng… Ơng con
mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào… Thế là sướng…
Thế nhưng về phương diện sức khỏe của cá nhân, cộng đồng và về nhiều
phương diện khác thì hút thuốc lá, thuốc lào lại hết sức có hại, hết sức nguy hiểm và phản khoa học Đọc bài “ Ôn dịch, thuốc lá” , những người mới tập hút cũng như những con nghiện nặng chắc cũng phải rùng mình kinh sợ và quyết tâm cai, bỏ cái thứ ôn dịch ghê khiếp đó đi
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Hoạt động1: (10p)Đọc hiểu chú thích
GV:Hướng dẫn cách đọc cho học sinh
O.Đọc rõ ràng, mạch lạc, chú ý những dòng chữ in
nghiêng cần đọc chậm, những câu cảm cần đọc với
giọng phù hợp
GV:Đọc mẫu một đoạn-gọi học sinh đọc tiếp theo
-GV gọi HS khác nhận xét -> Gv nhận xét cách đọc
của học sinh
.Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu chú thích
- Gv lưu ý Hs căn cứ vào phần trong dấu ngoặc đơn
cuối bài
? Văn bản được trích từ đâu? Của tác giả nào?
O Trích từ bài” Từ thuốc lá đến ma túy- Bệnh
nghiện”, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1992 của tác giả
Nguyễn Khắc Viện
- Gv chiếu ảnh Nguyễn Khắc Viện
*Giáo viên nói thêm vài nét về tác giả: Nguyễn
Khắc Viện ( 1913-1997) quê xã Sơn Hịa, huyện
Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh Ơng là một bác sĩ, một nhà
nghiên cứu văn hĩa và tâm lý- y học, giáo dục Ơng
I.Đọc-hiểu chú thích 1.Đọc
2.Chú thích:
a Tác giả- tác phẩm:sgk
Trang 3để lại nhiều cơng trình nghiên cứu cĩ giá trị cho Việt
Nam
- Gv giải thích về thuốc lá->gọi HS đọc chú thích
1,4,8
Em hãy xác định thể loại của văn bản
- HS:Thuộc kiểu thể loại văn bản nhật dụng, thuyết
minh một vấn đề khoa học-xã hội
Căn cứ vào bài học em hãy phân chia bố cục
văn bản?
- Gv chiếu lên màn hình bố cục ba phần
+Phần1:Từ đầu ……AIDS:Thuốc lá trở thành ôn
dịch
+Phần2:Từ “Ngày trước……phạm pháp”: Tác hại
của thuốc lá đối với cá nhân và cộng đồng
+Phần3:Còn lại:Kêu gọi thế giới đứng lên chống
lại nạn hút thuốc lá
- Gv lưu ý HS cĩ thể chia làm bốn phần
GV chuyển ý: Tác hại của thuốc lá đối với cá nhân
người hút và đối với cộng đồng ra sao chúng ta sẽ đi
vào tìm hiểu văn bản
Hoạt động 2(20p): Tìm hiểu văn bản
- GV gọi HS lưu ý nhan đề và phần đầu văn bản
- Gv hướng dẫn học sinh khai thác khía cạnh nghệ
thuật nhan đề của văn bản
Tại sao nhan đề lại viết “ Ơn dịch, thuốc lá”? Dấu
phẩy đặt ở đây cĩ ý nghĩa gì? ( Gv gọi Hs lưu ý chú
thích 1)
O - Thuốc lá- cách nĩi tắt của “ tệ nghiện thuốc lá”
So sánh thuốc lá với ơn dịch là rất thỏa đáng Vì cả
hai cĩ đặc điểm chung là rất dễ lây lan Từ “ ơn dịch”
khơng đơn thuần là một thứ bệnh lây truyền rộng mà
nĩ cịn được dùng như một lời chửi rủa Giữa hai từ
cĩ dấu phẩy ngăn cách để nhấn mạnh sắc thái biểu
cảm vừa căm tức vừa ghê tởm với tệ nghiện này Cĩ
thể hiểu ý nghĩa của nhan đề là: Thuốc lá, mày là đồ
ơn dịch!
.Có thể sửa lại nhan đề là “ôn dịch thuốc lá”
hoặc “thuốc lá là một loại ôn dịch” được không? Vì
sao?
O Không.Vì thái độ của người viết sẽ khơng được
nhấn mạnh, tính chất nguy hại của thuốc lá và ý
nghĩa của sự phê phán cũng giảm sút
Để nĩi về tính chất nguy hiểm của thuốc lá, tác
giả cĩ vào đề ngay về thuốc lá khơng?
O Khơng vào đề ngay mà nêu lên tác hại của các
b Từ khó: Sgk
c Thể loại: Văn bản nhật dụng :
thuyết minh một vấn đề khoa học – xã hội
3 Bố cục: ba phần
II Tìm hi ểu văn bản :
Trang 4dịch bệnh khác như dịch hạch, thổ tả và cho đĩ là thứ
bệnh khủng khiếp
.Tác giả so sánh ôn dịch thuốc lá với những đại
dịch nào? So sánh như thế có tác dụng gì?
O.So sánh ôn dịch thuốc lá với những đại dịch
( dịch hạch,thổ tả, AIDS).Tác dụng: Thấy được tầm
quan trọng của thuốc lá, gây sự chú ý khiến mọi
người ngạc nhiên để dễ thuận lợi đi tiếp phần còn
lại
.Tác giả căn cứ vào đâu mà coi thuốc lá là loại
ôn dịch? Từ căn cứ đĩ đi đến kết luận gì?
O Tác giả căn cứ vào “Hơn năm vạn công trình
nghiên cứu để kết luận: “Ôn dịch thuốc lá đang đe
dọa sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn
cả AIDS”
- Gv mở rộng kiến thức việc sử dụng thuốc lá ở Việt
Nam: Theo báo cáo của Bộ y tế tỉ lệ nam hút thuốc là
50%, nữ là 3,4% Khoảng 7.5 triệu người chết do
thuốc lá Trên thế giới cứ 10 giây là cĩ một người
chết ( bị ung thư), đến năm 2020 số người chết do
thuốc lá nhiều hơn số người chết do AIDS, lao, tai
nạn giao thơng cộng lại( 8 triệu người mỗi năm)
Kết luận như thế cĩ thuyết phục khơng?
O.Kết luận như thế là hoàn toàn thuyết phục bởi
đây không phải là ý kiến cá nhân mà được rút ra từ
“hơn năm vạn cơng trình” nghiên cứu của nhiều nhà
bác học nghiên cứu lâu dài từ mấy chục năm
- GV chuyển ý: Tác hại trực tiếp và gián tiếp của
thuốc lá đối với con người ra sao chúng ta sẽ đi vào
phần tiếp theo
- GV gọi HS chú ý phần 2:
.Trước khi nói về sự nguy hại của thuốc lá tác giả
đã dẫn lời của ai?
O Dẫn lời của danh tướng Việt Nam Trần Hưng
Đạo
Tác giả cĩ dụng ý gì khi dẫn lại lời của Trần
Hưng Đạo?
O Dụng ý rất lớn, vì tác hại và sự nguy hiểm của
giặc ngoại xâm gặm nhấm như tằm ăn dâu là đáng sợ
hơn nhiều so với giặc đánh như vũ bão Việc hút
thuốc lá gây hại cho cơ thể con người giống như loại
giặc gặm nhấm từ từ mà chắc chắn, khĩ gỡ, khơng
chữa trị được
Tác giả so sánh ơn dịch thuốc lá với điều gì?
1.Tính chất nguy hại của ôn dịch thuốc lá:
-Ôn dịch thuốc lá đang đe dọa sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS
2.Tác hại của thuốc lá
Trang 5O Thuốc lá tấn công người như giặc, cách hại của
thuốc lá với cách gặm nhấm như tằm ăn dâu
Cách so sánh như thế cĩ gì độc đáo?
O So sánh trên độc đáo ở chổ nĩ đặt ra hai sự việc
tưởng chừng khập khiểng: một sự việc lớn lao, mang
ý nghĩa quốc gia đặt bên cạnh một sự việc ngỡ như
nhỏ nhặt, tầm thường Nhưng lại giống nhau về tính
chất, kẻ thù lặng lẽ, âm thầm đánh lén là kẻ thù đáng
sợ nhất trong chiến tranh Cách viện dẫn trên cĩ sức
thuyết phục và mạch văn cĩ thể tiếp tục bằng những
lập luận và dẫn chứng sau đĩ
.Tác giả căn cứ vào đâu để nêu tác hại của thuốc
lá? Điều đĩ cĩ đáng tin cậy khơng?
O.Vào những kết luận của nhà khoa học
-Căn cứ vào tình trạng cụ thể của các bệnh viện
điều trị bệnh nhân, hồn tồn đáng tin cậy
.Tác giả đã chỉ rõ tác hại của khói thuốc lá.Vậy
khói thuốc lá đã đem lại những nguy hiểm gì cho
cơ thể người hút?
O.HS đọc rút ra những chi tiết chính trong sách
giáo khoa
-GV treo hình ảnh minh họa bệnh từ khói thuốc lá
.Tác giả nêu lên bệnh gì để thuyết phục mọi
người
O Bệnh viêm phế quản ( viêm cuốn phổi)
.Theo em bệnh viêm phế quản là bệnh nhẹ hay
nặng?
O Nhẹ
.Vì sao tác giả lại lấy một loại bệnh nhẹ nhất để
thuyết phục mọi người?
O Để cho mọi người thấy được thuốc lá đã gây ra
bệnh viêm phế quản đây là loại bệnh thông thường
gây ra cho hàng triệu người mà nó còn chi phí nhiều
loại thuốc men điều trị, làm giảm sức khỏe và ngày
công lao động Đĩ là bệnh nhẹ mà cịn như vậy nếu
bệnh nặng thì sẽ như thế nào?
.Để thấy rõ tính chất nguy hại của nó tác giả đã
sử dụng nghệ thuật gì?
O.Nghệ thuật đặc sắc trong phương pháp thuyết
minh như liệt kê,phân tích,nêu ví dụ,dùng số liệu…
GV chốt ý :Thuốc lá là kẻ thù ngọt ngào và nham
hiểm của sức khỏe con người,nhất là đối với mỗi
cá nhân người hút
a.Đối với cá nhân:
-Làm tê liệt các lông rung của những tế bào niêm mạc ở vòm họng, ở phế quản, nang phổi gây ho hen và bệïnh viêm phổi
-Gây bệnh ung thư vòm họng và phổi -Gây bệnh tim mạch
Trang 6*GV:Gọi hs chú ý đoạn “Có người bảo……phạm
pháp
.Tác giả đã đặt ra giả định có và bảo: “Tôi
hút,tôi bị bệnh mặc tôi !”.Đây là tiếng nói khá phổ
biến của con nghiện Em hiểu câu nói ấy có ý
nghĩa gì?
O.Đây có thể xem là một câu nói đùa nhưng sự
thật chứng tỏ sự vô trách nhiệm trước gia đình,
những người thân, trước cộng đồng của họ.Lời nĩi
trên là cơ sở để tác giả lập luận phản bác và phê phán
ở phần sau
Tác giả phản bác lại ý kiến đó bằng những lập
luận và dẫn chứng như thế nào?
O.Anh hút thuốc là quyền của anh, nhưng anh khơng
cĩ quyền đầu độc người khác Vì những người ở gần
anh cũng bị nhiễm độc như anh khi hít phải luồng khí
độc ấy
-Giáo viên giáo dục hs bảo vệ môi trường
Những người hít phải khĩi thuốc lá bị ảnh hưởng
gì đến sức khỏe?
- HS tìm chi tiết trong SGK
- Gv chiếu hình ảnh bệnh do thuốc lá
- Gv chú thích về tranh ảnh đĩ
.Tác giả phê phán việc hút thuốc lá ở Việt Nam
trên những phương diện nào?
O.+Người lớn hút thuốc đầu độc con em
+Tỉ lệ thanh niên,thiếu niên hút thuốc khá
cao.Không có tiền lại muốn xài sang dẫn đến trộm
cắp
+Hút thuốc lá là biểu tượng của sự sành điệu
-> Đây là sự phê phán nghiêm khắc và tồn diện
? Ở địa phương, gia đình, trường học và bản thân các
em cĩ hút thuốc lá khơng? Mức độ như thế nào?
- Gv chiếu bảng điều tra ở Hà Nội trong SGK trang
122 cho HS xem Em hãy suy nghĩ và chỉ ra nguyên
nhân hút thuốc lá ở những người mà em biết
-GV chuyển ý:Thuốc lá đã làm ảnh hưởng lớn đến
sức khỏe con người, cộng đồng Chúng ta làm gì để
chống hút thuốc lá ta sẽ chuyển sang phần 3
- Học sinh chú ý phần 3
.Trước khi kêu gọi chống hút thuốc lá ở Việt
Nam, tác giả đã nêu ra phong trào chống hút thuốc
lá ở những nước nào?
O.Ở các nước phát triển và ở Bỉ
b.Đối với cộng đồng:
-Vợ con, người làm việc cùng phòng sẽ bị nhiễm độc
-Phụ nữ mang thai->thai bị nhiễm độc -Nêu gương xấu cho con cháu
-Đối với thanh thiếu niên hút thuốc lá sẽ đưa họ vào con đường phạm pháp
Trang 7 Vì sao tác giả lại so sánh tình hình hút thuốc lá ở
Việt Nam và các nước Âu- Mĩ ? Theo em điều đó có
ý nghĩa gì?
O So sánh như vậy để làm rõ: Nước ta cịn nghèo mà
xài thuốc lá ngang với các nước giàu là điều khơng
thể chấp nhận Các nước ấy cĩ những chiến dịch
chống hút thuốc lá mạnh mẽ khiến ta phải nghĩ
lại.Tác giả muốn chỉ rõ chúng ta không thể đứng
ngoài cuộc trong khi ta còn trong tình trạng nhiều
bệnh tật Giữ bầu khơng khí trong lành là nhiệm vụ
của tồn xã hội, tồn thế giới
.Câu cảm thán:Nghĩ đến mà kinh! Đặt ở cuối bài
thay cho kết luận nó gợi cho em những suy nghĩ gì?
O.Thể hiện một tấm lòng tha thiết và mong mỏi
giữ gìn sức khỏe cho con người và môi trường Việt
Nam bằng việc phải quyết tâm cao hơn và biện pháp
triệt để hơn là phịng chống ơn dịch
Tác giả tha thiết kêu gọi mọi người làm gì?
O Kêu gọi mọi người phải đứng lên chống lại,
ngăn ngừa nạn ôn dịch này
? Là học sinh em sẽ làm gì để hưởng ứng lời kêu gọi
chống hút thuốc lá?
-GV liên hệ giáo dục học sinh bằng cách tuyên
truyền khuyên người thân hạn chế rồi bỏ thuốc lá, (
khuyên họ đến nơi hút thuốc riêng), bản thân không
đua đòi không tập hút thuốc lá, không coi việc hút
thuốc lá là biểu hiện sành điệu, quí phái
*GV thông tin thêm cho học sinh nắm rõ về qui
định cấm hút thuốc lá của thủ tướng chính phủ có
hiệu lực ngày 1/1/2010 ở những nơi công cộng
Nghị định xử phạt cĩ hiệu lực từ ngày 31/12/2013
Cĩ những khẩu hiệu “cấm hút thuốc lá” hoặc chữ
bằng tiếng Anh “ No smoking!” ở khắp nơi cơng
cộng… Và ngay cả trên các bao thuốc lá cũng cĩ ghi
dịng chữ “ Hút thuốc lá là cĩ hại cho sức khỏe” và
những hình ảnh đáng sợ về bệnh do thuốc lá gây ra
Đĩ cũng là những cách tuyên truyền
Nếu như bỏ được thuốc lá thì sẽ cĩ lợi gì cho cá
nhân và xã hội?
O - Sức khỏe con người được tốt hơn, tăng năng
xuất lao động, tăng thu nhập, giảm các tệ nạn xã hội
Mơi trường sống trong sáng hơn, chất lượng cuộc
sống sẽ tốt đẹp hơn, xã hội ngày càng phát triển
-GV chuyển ý sang phần tổng kết
3.Lời kêu gọi chống hút thuốc lá
- Mọi người phải đứng lên chống lại,ngăn ngừa nạn ôn dịch này
III Tổng kết:
Trang 8Hoạt động 3: (2p)
Để tạo nên sức thuyết phục đối với người đọc tác
giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
O Văn bản cĩ sự kết hợp cả hai phương thức biểu
đạt là nghị luận và thuyết minh: Trình tự lập luận
chặt chẽ, logic, cĩ căn cứ khoa học đáng tin cậy; Sử
dụng nhiều phương pháp thuyết minh như: liệt kê tác
hại, phân tích, nêu ví dụ , dùng số liệu, so sánh
-> tạo nên đặc sắc về nghệ thuật cho văn bản này
Qua bài học trên em biết được điều gì về thuốc
lá?
O Biết được tác hại ghê gớm của thuốc lá, gây tác
hại nhiều mặt đối với cuộc sống gia đình và xã hội
Bởi vậy, muốn chống lại nĩ cần cĩ quyết tâm cao
hơn và biện pháp triệt để hơn là phịng chống ơn
dịch
- Gv gọi HS đọc ghi nhớ
*Ghi nhớ:Tr/122
4.Tổng kết
- Gv tổng kết bằng sơ đồ tư duy
.Nêu những tác hại của thuốc lá đối với người trực tiếp hút và người gián tiếp hít phải khói thuốc lá?
Hưởng ứng lời kêu gọi chống hút thuốc lá, em hãy đề xuất một số giải pháp để loại
bỏ thuốc lá trong cộng đồng, đặc biệt là trong trường học của chúng ta?
O Bản thân khơng hút thuốc, khuyên bạn bè, người thân khơng hút` thuốc, khơng trồng thuốc lá, khơng sản xuất thuốc lá
5.Hướng dẫn học tâp :
* Đối với bài học ở tiết học này:
-Học thuộc nội dung bài, ghi nhớ tr/122
-Làm bài tập 2 ở sách giáo khoa/122
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
-Soạn bài câu ghép ( tt)
-Xem mục I.Về quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu và bài tập trong SGK tr/124,125
V Phụ lục:
Bài 12,Tiết 47
Trang 9Tuần 12
I/ Mục tiêu
1 Kiến thức:
-HS biết:Kiến thức về văn bản thuyết minh( trong cụm các bài học về văn bản thuyết minh đã học và sẽ học)
- HS hiểu:Đặc điểm và tác dụng của các phương pháp thuyết minh
2 Kĩ năng :
-HS thực hiện được: Nhận biết và vận dụng các phương pháp thuyết minh thông dụng
+ Rèn luyện khả năng quan sát để nắm bắt được bản chất của sự vật
+ Tích lũy và nâng cao tri thức đời sống
- HS thực hiện thành thạo:Phối hợp sử dụng các phương pháp thuyết minh để tạo lập văn bản thuyết minh theo yêu cầu
+ Lựa chọn phương pháp phù hợp như định nghĩa , so sánh, phân tích, liệt kê để thuyết minh về nguồn gốc , đặc điểm, công dụng của đối tượng
3.Thái độ:- Thói quen-tính cách:Cĩ ý thức phối hợp các phương pháp thuyết minh
một cách hợp lí, cĩ hiệu quả
II Nội dung học tập: các phương pháp thuyết minh
III.Chuẩn bị
1 GV : Máy chiếu, đoạn viđio clip thuyết minh
2 HS : Chuẩn bị theo yêu cầu sgk
IV Tổ chức các hoạt động học tập:
1 Ổn định tổ chức kiểm diện
2 Kiểm tra miệng
? Thế nào là văn bản thuyết minh? Văn bản thuyết minh cĩ đặc điểm gì? Cách trình bày ra sao?
? Tiếp theo của thể loại văn thuyết minh là tiết học gì?
- HS đứng tại lớp trả lời -> HS khác nhận xét-> Gv nhận xét cho điểm
3 Tiến trình bài học:
GTB : Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm , tính chất , nguyên nhân ……của các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày , giới thiệu giải thích Làm sao để cĩ tri thức để thuyết minh? Khi cĩ tri thức rồi thì sử dụng nĩ như thế nào? Cần phối hợp với những phương pháp nào thì bài văn mới cĩ sức thuyết phục? Chúng ta sẽ đi vào tiết tiếp theo phương pháp thuyết minh
Hoạt động 1(15p)
- Gv chiếu bảng hệ thống các văn bản,
nơi dung, các loại tri thức ( câu hỏi
I.1.a)
- GV yêu cầu HS xem lại nội dung các
văn bản thuyết minh vừa học như: Cây
I/ Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1 Quan sát, học tập , tích luỹ tri thức để làm bài văn thuyết minh
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
Trang 10dừa Bình Định, Tại sao lá cây cĩ màu
xanh lục, Huế, Khởi nghĩa Nơng Văn
Vân, Con giun đất
? Trong các văn bản ấy tác giả đã sử
dụng các loại tri thức gì ?
O Sử dụng các tri thức về: sự vật ( cây
dừa), khoa học tự nhiên ( sinh học: lá
cây, con giun đất), văn hĩa( Huế), lịch
sử( Khởi nghĩa…)
? Điều gì cần thiết nhất để làm một bài
văn thuyết minh cĩ hiệu quả?
O Phải cĩ tri thức
?Làm thế nào để có những tri thức ấy?
O Phải quan sát, học tập, tích lũy kiến
thức
- Gv chiếu nội dung ghi bảng lên màn
hình
? Như thế nào là quan sát, học tập và
tích lũy kiến thức?
O - Quan sát: là nhìn nhận, tìm hiểu
xem đối tượng đĩ là gì, cĩ đặt trưng ra
sao, cĩ cấu tạo như thế nào?
VD: Quan sát cây bút bi: xem màu sắc,
kích thước, cấu tạo …
- Học tập: tức là tích lũy kiến thức
thơng qua đọc sách, báo, tìm tịi, tra
cứu…
Vd: Tra cứu sách lịch sử về cuộc khởi
nghĩa Nơng Văn Vân
- Tích lũy:là quá trình ghi nhận và lưu
giữ để khi cần thì vận dụng
- Tham quan, quan sát: Để cĩ tri thức
phải tìm hiểu đối tượng bằng cách trực
tiếp ghi nhớ thơng qua các giác quan,
các ấn tượng…cĩ tri thức thì thuyết
minh mới hay, mới sinh động
? Bằng tưởng tượng, suy luận cĩ thể cĩ
tri thức để làm bài văn thuyết minh
được khơng?
O Không Vì đặc điểm của văn thuyết
minh là phải khách quan, xác thực
- Gv chốt ý: Để làm tốt bài văn thuyết
minh thì chúng ta phải quan sát, học tập,
tích lũy kiến thức và vai trị của tham
qua cũng rất quan trọng để bài làm
thuyết phục người đọc
-> Gv cho HS đọc lại ý 1 trong ghi nhớ
- Muốn là một bài văn thuyết minh thì phải cĩ tri thức
- Muốn cĩ tri thức thì phải quan sát, học tập, tích lũy kiến thức