tài liệu phần mềm siêu âm

Caét doïc: Coù theå phaân bieät roõ bao thaän echo daøy,chuû moâ thaän echo moûng vaø xoang thaän echo daøy töø tuaàn thöù 24. Caét ngang:[r]

Trang 1

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM

CỦA THAI BÌNH THƯỜNG

VÀ SIÊU ÂM MỘT SỐ BẤT

THƯỜNG BẨM SINH

BS.NGUYỄN QUÝ KHOÁNG BS.NGUYỄN QUANG TRỌNG

Trang 2

DÀN BÀI

Đại cương.

Tam cá nguyệt I:Giải phẫu SA phôi thai.

Tam cá nguyệt II&III:Giải phẫu SA thai nhi Đầu-mặt-cổ.

Trang 3

ĐẠI CƯƠNG

Từ khi Siêu âm được

ứng dụng vào Y khoa,

nó đã làm một cuộc

cách mạng trong

ngành Sản phụ khoa.

Nó đã chẩn đoán được

rất nhiều bệnh lý ở thai

nhi mà trước đây với X

quang quy ước,người

ta không chẩn đoán

được.

Trang 4

ĐẠI CƯƠNG

Bác sĩ Siêu âm giờ đây

có thể “nhìn thấy” thai

nhi trong tử cung.

Tuy vậy để có thể

chẩn đoán được những

bất thường ở thai

nhi,thì điều trước tiên

và quan trọng nhất,đó

là phải biết được giải

phẫu Siêu âm bình

thường của thai nhi.

Trang 5

TAM CÁ NGUYỆT I

GIẢI PHẪU PHÔI THAI

Trang 6

TAM CÁ NGUYỆT I

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM PHÔI THAI

Trang 7

TAM CÁ NGUYỆT I

5 WEEK PREGNANCY

Trang 8

TAM CÁ NGUYỆT I

5 -6 WEEK PREGNANCY

Trang 9

TAM CÁ NGUYỆT I

ANEMBRYONIC GESTATION

Trang 10

TAM CÁ NGUYỆT I

6-7 WEEK PREGNANCY

Trang 11

TAM CÁ NGUYỆT I

Trang 12

TAM CÁ NGUYỆT I

Trang 13

TAM CÁ NGUYỆT I

7 WEEK PREGNANCY

Trang 14

TAM CÁ NGUYỆT I

8-12 WEEK PREGNANCY

Trang 15

TAM CÁ NGUYỆT I

9 WEEK PREGNANCY

Trang 16

TAM CÁ NGUYỆT I

NUCHAL CYSTIC HYGROMA

CYSTIC HYGROMA

- Thực hiện từ tuần thứ

10-40

- Đo ở vùng cổ

- Vùng echo trống có

vách bên trong (Phù

bạch mạch).

- 75% có khuyết tật

nhiễm sắc thể (94% là

Hội chứng Turner).

Trang 17

TAM CÁ NGUYỆT I

NUCHAL TRANSLUCENCY - NT

Thực hiện từ tuần thứ 10-14 của thai kỳ.Dùng mặt cắt dọc thai nhi (sagittal

plane)

Đó là vùng echo trống ở vùng cổ với

đặc điểm là không có vách bên trong

(phân biệt với Cystic hygroma)

Cơ chế:Chưa rõ (có tác giả cho rằng do khuyết tật ở tim Dịch tập hợp vùng

cổ:dấu hiệu sớm của Suy tim)

Trang 18

TAM CÁ NGUYỆT I

NUCHAL TRANSLUCENCY - NTCần phải phân biệt giữa da của thai nhi với màng ối,vì ở giai đoạn này cả hai

cấu trúc này biểu hiện như những màng mỏng

Bề dày tối đa của vùng echo trống được

đo giữa Xương chẩm và bề mặt da

Được xem là bất thường khi NT ≥ 3mm

Ý nghĩa: Các khuyết tật nhiễm sắc thể bao gồm Trisomy 21,Trisomy 18 và

Trisomy 13 (75% là Trisomy 21)

Trang 19

TAM CÁ NGUYỆT I

NUCHAL TRANSLUCENCY - NT

KARYOTYPE:TRISOMY 21

Trang 20

TAM CÁ NGUYỆT II&III

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-CÁC MẶT CẮT

Trang 21

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-ĐẦU MẶT CỔ

Sọ: Đo từ tuần thứ 8

Cuối Tam cá nguyệt I:sọ rõ với chẩm tròn và trán hơi nhọn

Tam cá nguyệt II:thấy được bao

quanh sọ là da đầu(2-3mm)

Tam cá nguyệt III:thấy tóc dạng “tia lửa”

Trang 22

Não:

10 tuần tuổi:thấy rõ đám rối mạch

mạc

14 tuần tuổi:sừng trán não thất bên,

não thất III xuất hiện

Các đường cắt ngang:đường cắt chuẩn để đo BPD,cắt ngang cao,cắt ngang

thấp

Cắt dọc giữa và cạnh bên

Trang 23

Mặt:

Thấy rõ từ tuần thứ 14

Cắt dọc:khảo sát mặt nghiêng của sọ mặt

Cắt vành:khảo sát môi trên,đo

khoảng cách hai hốc mắt

Trang 24

Cổ:

Cắt dọc và ngang

Xem dây rốn quấn quanh cổ,nang tân dịch

Tai:

Cắt ngang và tiếp tuyến

Trang 25

Trang 26

Trang 27

Trang 28

Trang 29

NORMAL

ANENCEPHALY

Trang 30

TAM CÁ NGUYỆT II

NUCHAL FOLD - NFThực hiện từ tuần thứ 15-20 của thai kỳ.Dùng mặt cắt theo trục thai nhi (Axial

plane).Mặt cắt phải đi qua Đồi thị,Tiểu não và Xương chẩm)

Đó là vùng echo kém ở phần sau

cổ-gáy

Cơ chế:Lớp da thừa (Redundant skin)

Ý nghĩa: NF ≥ 5mm 45% Trisomy 21

Trang 31

NUCHAL FOLD - NF

Trang 32

SO SÁNH NUCHAL CYSTIC HYGROMA NUCHAL TRANSLUCENCY & NUCHAL FOLD

NUCHAL CYSTIC

HYGROMA NUCHAL TRANSLUCENCY NUCHAL FOLD

- Thực hiện từ tuần

thứ 10-40.

- Vùng echo trống

có vách bên trong

(Phù bạch mạch).

- 75% có khuyết tật

nhiễm sắc thể

(94% là Hội chứng

Turner).

- Thực hiện từ tuần thứ 10-14.

- Vùng echo trống ở sau cổ-gáy, không có vách ngăn (Cơ chế chưa rõ).

- NT ≥ 3mm Trisomy 21,18 &13 (75% là Trisomy

21 ).

- Thực hiện từ tuần thứ 15-20.

- Đo ở vùng gáy

- Vùng echo kém ở phần sau cổ-gáy (Lớp da thừa).

- NF ≥ 5mm 45% Trisomy 21.

Trang 33

SO SÁNH NUCHAL CYSTIC HYGROMA NUCHAL TRANSLUCENCY & NUCHAL FOLD

NUCHAL CYSTIC HYGROMA

NUCHAL TRANSLUCENCY

NUCHAL FOLD

Trang 34

Trang 35

Trang 36

ANENCEPHALY NORMAL PROFILE FACE

Trang 37

NORMAL

Trang 38

MICROGNATHIA

Trang 39

MACROGLOSSIA IN BECKWITH-WIEDEMANN SYNDROME

Trang 40

Trang 41

CYSTIC HYGROMA

Trang 42

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-CỘT SỐNG

Thấy sớm trong thai kỳ,nhưng

chỉ rõ sau 14 tuần.

Mỗi đốt sống gồm 3 vùng

echo dày:

Vùng trung tâm Thân đốt

sống.

Hai bên,phía sau Bản đốt

(còn mấu gai chỉ hóa cốt

sau khi bé ra đời.Do vậy,ta

không được gọi là đường

gai sống).

Trang 43

Cắt dọc: từ ngoài vào trong

Lớp da liên tục

Trang 44

Cắt ngang:

Ba vùng echo dày của đốt sống tạo thành hình tam giác cân

Khảo sát sự liên tục của lớp da

Đĩa đệm và dây chằng tiền sống

Cắt mặt phẳng trán:

Hơi phình ở vùng bụng trước khi thóp lại ở vùng thiêng

Trang 45

Trang 46

Trang 47

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-SỌ NÃO & CỘT SỐNG

SPINA BIFIDA

Trang 48

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-SỌ NÃO & CỘT SỐNG

SPINA BIFIDA

Trang 49

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-LỒNG NGỰC Tim : có hai đường cắt được

sử dụng.

Mặt cắt 4 buồng:

Tim nằm ở bên (T)

lồng ngực.

Kích thước tim bằng

khoảng 1/3 đường kính

ngực thai nhi.

Các van nhĩ-thất,vách

liên nhĩ,vách liên thất

gặp nhau ở giữa tim.

Trang 50

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-LỒNG NGỰC

Các buồng tim

(P) nằm ở phía

trước & hơi lớn

hơn bên (T)

Nhĩ (T) nằm

trước cột sống

Trang 51

Trang 52

Trang 53

Khoang màng tim có

thể có một lớp dịch

mỏng từ tuần thứ 20

của thai kỳ,nhưng lớp

dịch này không quá

2mm

Trang 54

Trang 55

Cắt dọc: khảo sát

Động mạch chủ

lên.

Ống động mạch.

Động mạch chủ

xuống.

Sự liên tục giữa

van 2 lá và ĐMC.

Trang 56

AORTIC STENOSIS

Trang 57

TETRALOGY OF FALLOT

Trang 58

ISOLATED ECTOPIA CORDIS

Trang 59

Phổi: khảo sát được trên nhiều mặt cắt, đặc biệt trên mặt cắt 4 buồng tim

Phổi có hồi âm bao quanh tim

Thùy giữa (P) nhỏ,phía trước sát thất (P).Thùy dưới (P) to hơn,phía sau nhĩ (P)

Bình thường không có Tràn dịch màng phổi

Trang 60

Tuyến ức: lớn ở thai nhi và trẻ sơ sinh

Hình tam giác có đỉnh ở trên,đáy trên

tim

Nằm sau xương ức,có hồi âm như phổi

Cơ hoành: thấy rõ trên mặt phẳng trán hay mặt phẳng dọc

Nó là đường echo kém,cong,ngăn cách các tạng trong lồng ngực với các tạng

trong ổ bụng

Trang 61

PLEURAL EFFUSION

Trang 62

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-BỤNG

Thành bụng: thường khảo sát ngang rốn.Cắt dọc:thấy được sự liên tục của

thành bụng.Bề dày thành bụng-ngang gan #6-8mm

Cắt ngang:lấy đường cắt chuẩn đo chu

vi vòng bụng

Trang 63

OMPHALOCELE

Trang 64

GASTROSCHISIS

Trang 65

Trang 66

Mật: thấy từ tuần thứ 20

Các đường mật trong và ngoài gan )

(-Túi mật (+): bên (P) tĩnh mạch rốn.Có thể gập góc,có thể chứa bùn hay sỏi nhỏ (biến mất vài tuần sau sinh)

Trang 67

Trang 68

Mạch máu:

Một tĩnh mạch rốn (UV)

hướng lên trên và ra sau.

TM rốn nối tiếp TM cửa

(T)(left PV).

Từ đó,TM rốn chia hai

hướng:

Nối tiếp vào ống TM

(ductus venosus),rồi đổ

vào TMCD(IVC).

Nối tiếp với TM cửa

(P)(right PV),rồi vào gan

Trang 69

Mạch máu :

Hai động mạch

rốn(UAs) đổ vào

hai động mạch

chậu trong.

Trang 70

Trang 71

Dạ dày:Bắt đầu thấy từ tuần thứ 8,vào đầu Tam cá nguyệt II thấy rõ do thai nhi nuốt nước ối

Luôn luôn phải thấy từ tuần thứ 14

Lòng dạ dày echo trống do dịch ối

nuốt vào.Trục dạ dày <5cm

Trang 72

Trang 73

NORMAL

DUODENAL ATRESIA

Trang 74

Trang 75

BOCHDALEK HERNIA

Trang 76

Trang 77

Trang 78

Trang 79

Ruột già: Bắt đầu thấy từ tuần thứ 20 và thấy rõ từ tuần thứ 24

Chứa đầy dịch echo kém

Thai càng lớn,lòng đại tràng echo

càng dày:báo hiệu sự trưởng thành

của thai nhi

Trang 80

Trang 81

HIRCHSPRUNG’S DISEASE

Trang 82

Tụy: hầu như

không thể thấy

được

Trang 83

Lách: thấy từ tuần thứ 18

Cấu trúc hình liềm,sau dạ dày,bên (T) cột sống

Cùng độ hồi âm với thận,nhưng kém

so với gan

Trang 84

Trang 85

Thượng thận: Nếu so sánh tỷ lệ với

thận,thì nó lớn gấp 20 lần so với người lớn

Thấy rõ sau 20 tuần

Hình bầu dục với trục trước trong

Có ngoại vi echo mỏng,trung tâm

echo dày:Oreo cookie sign

Trang 86

Trang 87

Thận: Thấy được từ tuần thứ 14,nhưng để khảo sát nên từ tuần thứ 20

Cắt dọc: Có thể phân biệt rõ bao thận

echo dày,chủ mô thận echo mỏng và

xoang thận echo dày từ tuần thứ 24

Trang 88

Bàng quang: Thấy được từ tuần thứ 12.Hình trái lê,thon ở trước-trên,tròn ở giữa,trong lòng echo trống do chứa nước tiểu

Chu kỳ căng-xẹp của bàng quang từø 30-45 phút

Niệu quản: Thường không thể thấy

được.Rất hiếm khi bắt được hình lúc

nước tiểu được thải từ bể thận xuống

Trang 89

NORMAL KIDNEYS

Trang 90

INFANTILE POLYCYSTIC KIDNEY DISEASE

Trang 91

Trang 92

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-BỤNG Giới tính : Dùng cả 3 mặt cắt.Khởi đầu nên cắt dọc theo cột sống,đến vùng cùng-cụt thì xoay ngang,tìm bàng quang và vùng giữa hai đùi.

Nam :Bìu ở thai trước 28 tuần tuổi là 1 cấu trúc hình oval,echo dày có vách ngăn ở

giữa.Phía trước bìu là dương vật có hình

Trang 93

Nữ :Hai môi lớn echo dày,giữa hai môi lớn là hai môi nhỏ echo mỏng,tạo nên hình ảnh hạt cà-phê.

Có khi ta thấy được giữa hai môi nhỏ một đường echo dày (vaginal cleft).Đường này khiến ta có thể lầm với vách ngăn giữa

bìu,từ đó đưa đến chẩn đoán sai về giới

tính.

Trang 94

MALE,< 28 WEEKS

MALE,> 28 WEEKS

Trang 95

FEMALE

Trang 96

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-TỨ CHI

Trang 97

Vành đai xương (Ceinture osseuse):

Vành xương bả vai:Xương bả vai V; Xương đòn S

Vành chậu:

Xương cánh chậu:tháng thứ 2

Xương ngồi và mu:tháng thứ 5

Sụn hình chữ Y

Trang 98

Các đoạn chi gần:

Xương cánh tay:thẳng

Xương đùi:cong dạng gậy đánh “golf”

Các đoạn chi xa:

Xương quay < Xương trụ

Xương mác < Xương chày

Trang 99

Điểm hóa cốt:

Đầu dưới xương đùi

(Béclard:31-36 tuần tuổi)

Đầu trên xương chày

(Todt:34-39 tuần tuổi)

Bàn tay và bàn chân:

Đếm các ngón

Đặc biệt lưu ý ngón cái

Trang 100

Trang 101

TRISOMY 18

Trang 102

GIẢI PHẪU SIÊU ÂM THAI-TOÀN THÂN

THANATOPHORIC DWARFISM

Trang 103

TRISOMY 18,CLUBBED FOOT

Trang 104

TRISOMY 21

Trang 105

KẾT LUẬN

Giải phẫu Siêu âm bình thường của thai

nhi là kiến thức nền tảng mà một Bác sĩ Siêu âm Sản-Phụ khoa phải nắm chắc

Để có thể chẩn đoán tốt bệnh lý của thai nhi,chúng ta còn phải học về các hình ảnh bệnh lý của thai nhi

Ngoài ra,hình ảnh siêu âm bánh nhau và nước ối cũng góp phần vào chẩn đoán

Trang 106

XIN CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý THEO DÕI CỦA QUÝ BÁC SĨ

Định dạng
Số trang	106
Dung lượng	22,29 MB