Bài học đường đời đầu tiênTrích “Dế Mèn phiêu lưu kí” – Tô Hoài... - Trên đường đi tìm Trũi, Dế Mèn gặp lại Xiến Tóc, biết được tin tức về Trũi và Châu Chấu Voi, rồi bị lão Chim Trả bắt
Trang 1TRƯỜNG THCS TÂN QUÝ TÂY
NĂM HỌC: 2008-2009
MÔN: NGỮ VĂN 6
Trang 2Bài học đường đời đầu tiên
(Trích “Dế Mèn phiêu lưu kí” – Tô Hoài)
Trang 3Từ trước đến nay, vốn không có nhiều tác phẩm dành cho độc giả thiếu nhi Nhà văn Tô Hoài đã dành tặng
“Dế Mèn phiêu lưu kí” cho các em nhỏ nhưng ngay cả những người lớn cũng hết sức yêu thích bộ truyện này Tác phẩm thiếu nhi đã được đón nhận nồng nhiệt ngay từ khi mới ra đời, cho đến ngày nay và chắc hẳn rất lâu sau người ta vẫn tìm đọc nó và dành tặng nó cho các em nhỏ Nguyên nhân vì sao tác phẩm này lại có sức hút đến như vậy?
Trang 4NỘI DUNG
I. Giới thiệu tác giả- tác phẩm- tóm tắt:
II. Tìm hiểu văn bản:
III. Ghi nhớ
IV. Củng cố
V. Dặn dò
Trang 5I Giíi thiÖu t¸c gi¶, t¸c phÈm
1 T¸c gi¶ Xem thªm SGK
Em biÕt g× vÒ nhµ v¨n T« Hoµi?
Trang 62 Tác phẩm
Deỏ Meứn phieõu lửu kớ laứ taực phaồm noồi Tieỏng nhaỏt
cuỷa Toõ Hoaứi vieỏt veà loaứi vaọt daứnh cho thieỏu nhi Truyeọn vieỏt veà theỏ giụựi loaứi vaọt nhoỷ beự ụỷ ủoàng queõ, raỏt sinh ủoọng vaứ hoựm hổnh ủoàng thụứi cuừng gụùi ra nhửừng hỡnh aỷnh cuỷa xaừ hoọi con ngửụứi vaứ theồ hieọn nhửừng khaựt voùng ủeùp ủeừ cuỷa tuoồi treỷ
Em đã từng đọc tác phẩm này chưa? Dựa vào những gì em biết, hãy kể tóm tắt
ngắn gọn tác phẩm?
Trang 7Bảy chương còn lại kể về cáccuộc phiêu lưu của Dế Mèn.
Taực phaồm coự 10 chửụng Chửụng ủaàu keồ lai lũch vaứ baứi hoùc ủửụứng ủụứi ủaàu tieõn cuỷa Deỏ Meứn Hai chửụng tieỏp theo keồ chuyeọn Deỏ Meứn bũ boùn treỷ con baột ủem ủi choùi nhau vụựi caực con deỏ khaực Deỏ Meứn troỏn thoaựt Treõn ủửụứng tỡm veà nhaứ gaởp chũ Nhaứ Troứ bũ sa vaứo lửụựi boùn nheọn ủoọc aực, Deỏ Meứn ủaừ ủaựnh tan boùn Nheọn cửựu thoaựt chũ Nhaứ Troứ yeỏu ụựt.
Trang 8Dế Mèn Dế Trũi Bọ Ngựa
Trang 9Chaâu Chaáu Chaâu Chaáu Voi Kieán
Trang 10- Dế Mèn cùng Dế Trũi kết nghĩa anh em rồi lên đường phiêu lưu trên một cái bè kết bằng lá sen Họ trôi dạt vào vùng nước mênh mông, miền đầm lầy, xứ sở của loài ếch, Nhái, Cua, sau đó lại đến vùng cỏ may của các loài Chuồn Chuồn, Châu Chấu Hai bạn dự hội thi võ và đánh thắng đối thủ là
Bọ Muỗm và Bọ Ngựa, được tôn làm chánh, phó thủ lĩnh Tổng Châu Chấu Khi dân cư Tổng Châu Chấu đi tìm nơi trú đông, họ
đánh nhau với Châu Chấu Voi và Trũi bị Châu Chấu Voi bắt đem đi theo.
Trang 11- Trên đường đi tìm Trũi, Dế Mèn gặp lại Xiến Tóc, biết được tin tức về Trũi và Châu Chấu Voi, rồi bị lão Chim Trả bắt giam vào hang tối để canh giữ hang cho hắn May có bọn Châu Chấu Voi, Xiến Tóc, Dế Trũi đi ngang qua, cứu thoát
Dế Mèn.
- Cả bọn đi đến vùng Kiến để nhờ Kiến truyền
đi mọi nơi mong muốn tốt đẹp là hòa bình và
thân thiện giữa các loài.
Trang 12Do một sự hiểu nhầm mà xảy ra chiến tranh với các loài Kiến Bọn Dế Mèn bị bao vây và rơi vào tình thế khó khăn Trũi thoát ra và đi tìm quân cứu viện May nhờ một sự ngẫu nhiên mà vòng vây của Kiến
bị phá, Dế Mèn tìm gặp được Kiến Chúa, giải tỏa được mọi sự hiểu lầm Kiến truyền đi mọi nơi lời hịch kêu gọi muôn loài kết làm anh em và được khắp nơi hưởng ứng Dế Mèn và Dế Trũi trở về quê, thăm mộ mẹ của Dế Mèn, nghỉ ngơi và dự tính một cuộc phiêu lưu mới trong hòa bình.
Trang 13Mặc dù còn có ít nhiều tính chất bồng bột, ngây thơ trong nhận thức; lí giải xung đột và ước mơ “muôn loài kết làm anh em” cũng còn có tính chất không tưởng, nhưng Dế Mèn là một hình tượng đẹp về tuổi trẻ giàu ước mơ tốt đẹp, say mê lí tưởng, trung thực và dũng cảm, quý trọng tình bạn và thích phiêu lưu, ham hiểu biết, một hình ảnh đáng yêu, đáng mếân, gần gũi với tuổi trẻ.
Trang 14II Đọc- hiểu văn bản Cho biết văn bản đư
ợc trích từ chương mấy của tác phẩm?
Bố cục?
Đoạn trích trong SGK được trích từ chương 1 của tác phẩm Bố cục: có hai đoạn chính:
• Đoạn 1:Miêu tả hình ảnh Dế Mèn- một chàng dế
thanh niên cường tráng
• Đoạn 2: Câu chuyện về trò đùa ngỗ nghịch của Dế Mèn trêu chị Cốc gây ra cái chết thảm thương cho
Dế Choắt
Trang 151 H×nh ¶nh DÕ MÌn
Tìm các chi tiết miêu tả ngoại hình và hành độïng
của Dế Mèn?
Nhận xét về trình tự và cách miêu tả trong đoạn
văn?
Trang 16Vậy theo em, hình ảnh của Dế Mèn đẹp ở chổ nào và chưa đẹp ở điểm nào về ngoại hình Và tính nết?
Qua đoạn văn này,
em nhận xét gì về ngoại hình lẫn tính cách của Dế Mèn?
Một thanh niên khoẻ, đẹp, cường tráng
Trang 17Việc miêu tả ngoại hình còn bộc lộ được tính nết, thái độ của nhân vật Tất cả những chi tiết đều thể hiện được vẻ đẹp cường tráng, trẻ trung, chất chứa sức sống mạnh mẽ của tuổi trẻ ở Dế Mèn Nhưng đồng thời cũng cho thấy những nét chưa đẹp, chưa hoàn thiện trong tính nết, trong nhận thức và hành động của một chàng dế thanh niên
ở tuổi mới lớn Đó là tính kiêu căng tự phụ về vẻ đẹp và sức mạnh của mình, xem thường mọi người, hung hăng, xốc nổi Những nét chưa đẹp ấy thể hiện rõ trong các động tác, hành vi được tả và kể lại trong phần sau, lúc mà Dế Mèn nhận được bài học đường đời đầu tiên
Trang 182 Bài học đường đời đầu tiên
Nhận xét về cách xưng hô, lời lẽ, giọng điệu của
Dế Mèn với Dế Choắt?
Dế Mèn đã làm hại Dế Choắt
ra sao? Phân tích diễn biến thái độ và tâm lí của Dế Mèn trước và sau khi hại Dế
Choắt
a Thỏi độ đối với Dế Choắt
- Trũch thửụùng, khinh thửụứng, khoõng quan taõm, giuựp ủụừ
Trang 19ễÛ ủoaùn vaờn naứy noồi baọc leõn
ngheọ thuaọt gỡ? Taực duùng cuỷa
ngheọ thuaọt aỏy ra sao?
2 Bài học đường đời đầu tiên
Cách viết truyện của nhà văn Tô Hoài gây ấn tượng, hấp dẫn như
thế nào?
Trang 20Qua sửù vieọc aỏy, Deỏ Meứn ruựt ra baứi hoùc ủửụứng ủụứi
ủaàu tieõn laứ gỡ?
2 Bài học đường đời đầu tiên
Khoõng neõn kieõu caờng, phaỷi suy nghú caồn thaọn veà lụứi noựi vaứ vieọc laứm cuỷa mỡnh
b Baứi hoùc:
Trang 21Hình ảnh những con vật trong truyện có giống với chúng trong thực tế không? Có đặc điểm nào của con người gán cho chúng không?
Trang 22Cái Tết của Mèo Con (Nguyễn Đình Thi)
Trang 23Qua văn bản, em rút ra được
những bài học gì về nội dung và nghệ thuật ?
Trang 24Dế Mèn phiêu lưu kí không chỉ hấp dẫn người đọc
bởi những bài học về cuộc sống rất thực mà còn bởi cách viết rất hấp dẫn của nhà văn Truyện được viết theo lối đồng thoại, nhân vật chính là những con vật nhỏ bé, bình thường rất gần gũi với các em Loài vật ở đây cũng biết nói năng, suy nghĩ, cũng có tình cảm như con người nhưng chúng không bị biến thành những biểu tượng thuần túy nhằm nêu lên những bài học về luân lí đạo đức như trong truyện ngụ ngôn mà vẫn là những hình tượng sống động, đúng với hình ảnh trong tự nhiên
Trang 251 Bài tập 2 (SGK)
2 Phân lại vai diễn trong đoạn trích văn bản
LUY N T P Ệ Ậ
Trang 26DẶN DÒ
1 Học bài
2 Soạn bài “Phó từ”