Nãi chÝ, tá lßng, ngÉu Nỗi buồn, cô đơn, bơ vơ, thất c¶m, khÝ hïng trang phß väng cña c¸ nh©n, c¸ thÓ – c¸i vua giúp nước, Tôi trữ tình trước thực tại và tương lai của người trí thức tro[r]
Trang 1Thứ ngày tháng 4 năm 2010
Ngữ văn: tiết 115:
Soạn văn: Ôn tập phần văn học
-I- Ôn tập phần văn học việt nam từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng
tháng 8 – 1945.
Bảng 1: Văn học việt nam giai đoạn từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8-1945
1 Xuất dương lưu biệt, 1905; Phan Bội Châu; Thơ yêu
nước và cách mạng, thể đường luật thất ngôn bát cú,
chữ hán
2 Hầu trời (1921); Tản Đà, thơ thất ngôn trường thiên,
chữ quốc ngữ
3 Vội vàng (1938):Xuân Diệu; thơ mới, chữ quốc ngữ
4 Trang giang (1939):Huy cận; thơ mới, chữ quốc ngữ
5 Đây thôn Vĩ Dạ (1938): Hàn Mặc Tử, thơ mới, chữ
quốc ngữ
6 Tương tư (1940): Ng.Bính; thơ mới, chữ quốc ngữ
7 Chiều xuân (1941): Anh Thơ; thơ mới; chữ quốc
ngữ ( đọc thêm)
8 Mộ (Chiều tối, 1942): HCM; thơ cách mạng; thể
Đường luật thất ngôn tứ tuyệt, chữ hán
9 Từ ấy (1938): Tố Hữu; thơ cách mạng, thể thất ngôn
trường thiên, chữ quốc ngữ
10 Lai tân (1943); HCM; thơ cách mạng; thể thất
ngôn tứ tuyệt, chữ hán
11 Nhớ đồng (1943); tố Hữu; thơ cách mạng; thể thất
ngôn trường thiên, chữ quốc ngữ
1 Về luân lí xã hội ở nước
ta ( trích Đaoh đức và luân
lí đông tây, 1925); Phan Châu trinh; bài diễn thuyết; chữ quốc ngữ, nghị luận xã hội
2 Một thời đại thi ca (trích bài tựa thi nhân VN; 1941) Hoài thanh; chữ quốc ngữ; nghị luận văn học
3 Tiếng mẹ đẻ – nguồn giải phóng các dân tộc bị
áp bức (1925); Ng.An Ninh; nghị luận xã hội (đọc thêm)
Bảng 2: Sự khác biệt giữa thơ mới và thơ trung đại Việt Nam
Nội dung cảm hứng Thời đại chữ Ta, nặng
tính cộng đồng, xã hội, xem nhẹ cá nhân
Thời đại chữ Tôi, coi trọng cái tôi cá nhân, cá thể Trọng sự đối lập, tách biệt xã hội
Cách cảm nhận thiên
nhiên, con người,
cuộc sống
Cách nhìn bằng đôi mắt
cũ kĩ, công thức, ước lệ, khuôn sáo
Cách nhìn trẻ trung, tươi mới ngơ ngác
Trang 2Cảm hứng chủ đạo Nói chí, tỏ lòng, ngẫu
cảm, khí hùng trang phò vua giúp nước,
Nỗi buồn, cô đơn, bơ vơ, thất vọng của cá nhân, cá thể – cái Tôi trữ tình trước thực tại và tương lai của người trí thức trong
đất nước mất độc lập, tự do
Hình thức nghệ thuật - Chữ hán, chữ nôm
- Thể thơ truyền thống:
đường luật, cổ phong, lục bát, song thất lục bát…
- Luật lệ chặt chẽ, gò
bó, diễn đạt ước lệ, khuôn sáo, nhiều điển tích, điển cố
- Tính quy phạm nghiêm ngặt
- Chữ quốc ngữ
- Thể thơ kết hợp truyền thống và hiện đại: thơ tám chữ, năm chữ, bốn chữ, thơ tự do
- Luật lệ đơn giản, phóng khoáng, diễn đạt giản dị, tinh tế, chân thật, gần gũi với ngôn ngữ
đời sống thường ngày
- Phá bỏ tính quy phạm theo dòng cảm xúc
Bảng hệ thống Tính chất giao thời của hai bài thơ: Xuất dương lưu biệt và Hầu trời
1 Xuất dương lưu biệt
- Thể thơ
- Chữ viết
- Cái tôi
- Thất ngôn bát cú đường luật
- Chữ hán
- Đại diện cho cái ta chung – những nhà chí sĩ, anh hùng cứu nước – nhà nho yêu nước
- Phê phán lối học khoa cử Nho Giáo mạnh mẽ: càng học càng ngu, không hợp thời
- Nội dung cảm hứng chủ
đạo
- Các biện pháp nghệ
thuật
- Kết luận:
- Bày tỏ tâm trạng, cảm xúc trong buổi chia tay trước khi
ra đi vì đại nghĩa
- Ước lệ, vần luật đối nghiêm chỉnh, chặt chẽ, tráng lệ, bay bổng, mạnh mẽ
Giống như thơ truyền thống
- Tư tưởng duy tân, đổi mới của nhà nho phong kiến
Vẫn thuộc thơ trung
đại truyền thống
2 Hầu trời ( Tản Đà)
- Thể thơ:
- Chữ viết:
- Cái “tôi” trữ tình
- Thất ngôn trường thiên
- Cái tôi của nhà nho phong - Chữ quốc ngữ.- Cái “tôi” cá
Trang 3- ND cảm hứng chủ đạo
kiến tài tử, tài hoa nhưng thất
- Tưởng tượng phóng khoáng, bay bổng, ngôn từ, hình ảnh chân thực, giản dị
Câu 3: so sánh 3 bài thơ: Xuất dương lưu biệt, Hầu trời, Vội Vàng
Giai đoạn I Đầu XX- 1920 II 1920 - 1930 III 1930 –
1945 Thi pháp trung đại;
ngôn ngữ trung đại; tư
tưởng đổi mới chí làm
trai
Xuất dương lưu biệt (1905); chữ
hán; thể thất ngôn bát cú, đường luật
Thi pháp trung đại có
những yếu tố đổi mới;
ngôn ngữ hiện đại, cái
“tôi” ngông của nhà
nho tài tử, chán đời
muốn thoát li lên Hầu
trời, bán văn
Hầu trời (1912);
chữ quốc ngữ; thể thất ngôn trường thiên, có yếu tố tự sự
Thi pháp, ngôn ngữ
hiện đại, cái tôi ham
sống, khao khát với
đời, quan niệm mới
mẻ về thiên nhiên, lẽ
sống Cái tôi cá nhân
buồn, bơ về về cuộc
đời ngắn ngủi
Vội vàng (1938); chữ quốc ngữ, thơ tự do, hỗn hợp giữa các thể, năm chữ, bảy chữ, tám chữ
Câu 4: Phân tích nội dung và tư tưởng và nghệ thuật đặc sắc nghệ thuật qua 5 bài thơ mới: Vội vàng, tràng giang, đây thôn vĩ dại, tương tư, chiều xuân