Ñoái vôùi caùc anh chò phuï traùch Ñoäi , khi toå chöùc caùc hoïat ñoäng ñoäi caàn chuù yù: Phaûi coù caùi nhìn toång theå, toaøn dieän veà hoïat ñoäng giaùo duïc trong nhaø tröôøng, ôû [r]
Trang 1Chương I
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
-
-BÀI 1
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ BÁC HỒ VỚI THIẾU NHI
VIỆT NAM VÀ TỔ CHỨC ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
I TRẺ EM LÀ TƯƠNG LAI CỦA ĐẤT NƯỚC, LÀ NGUỒN HẠNH PHÚC CỦA MỖI GIA ĐÌNH.
Nhân dân ta thường nói: “Tre già măng mọc”, thể hiện niềm hi vọng, tin
tưởng vào thế hệ trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước Trẻ em là tương laicủa đất nước, của dân tộc, là nguồn hạnh phúc của gia đình, là lớp người kế tụcsự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Xã hội càng văn minh thì sự nhận thức về vị trí trẻ em càng đầy đủ Tuynhiên díi chế độ xã hội có giai cấp thì giáo dục trẻ em mang dấu ấn của giaicấp cầm quyền
Trước cách mạng tháng Tám 1945, đa số trẻ em con em nông dân và nhândân lao động không được đến trường, ốm không có thuốc, ăn đói, mặc rách.Ngay sau khi cách mạng tháng Tám thành công, Hồ Chủ Tịch đã chỉ thị rằng cần
xây dựng “nền giáo dục Việt Nam, một nền giáo dục phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các cháu” và “chăm lo dạy dỗ con em của nhân dân thành người công dân tốt, người lao động tốt, người chiến sỹ tốt, người cán bộ tốt của nhà nước”.
II ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỚI PHONG TRÀO THIẾU NHI
1 Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập lãnh đạo tổ chức Đội TNTP
Bác Hồ và Đảng cộng sản Việt Nam coi công tác giáo dục Thiếu niên nhiđồng là sự nghiệp của toàn Đảng toàn dân, nh»m đào tạo những lớp người mớiđấu tranh bảo vệ, xây dựng Tổ Quốc XHCN
Từ những năm 1926 – 1929 , khi ở Quảng Châu – Trung Quốc, Bác Hồ đãquan tâm giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cho cách mạng cho các thiếu nhi yêunước, đào tạo họ thành những hạt nhân của Đảng, của các tổ chức cách mạng.Với tư cách là phái viên của Quốc tế Cộng sản, Bác Hồ đã viết thư đề nghị 8thiếu nhi đầu tiên của Việt Nam sang học ở Liên Xô Tư tưởng của Bác về tổchức, giáo dục thanh thiếu nhi được thể hiện rõ trong nghị quyết của Trung ương
Trang 2Đảng tháng 10/1930, bàn về công tác thanh vận: “Muốn cho ảnh hưởng củaCộng sản lan rộng trong quần chúng thanh niên lao động, Cộng sản thanh niênĐoàn chẳng những chỉ lo việc chính là tổ chức những chi bộ ở các sản nghiệp vàcác nơi khác mà thôi, mà lại phải tổ chức ra những đoàn thể phụ thuộc nhưnhững bộ phận thanh niên trong công - nông hội, thanh niên vệ quốc đội, đồng tửquân, thiếu niên cách mạng…”
Trong những năm từ 1930 đến 1941, nhiều nhóm đồng tử quân, Hồng nhiđội, thiếu niên cách mạng được thành lập bên cạnh các chi bộ Cộng sản Đó làtổ chúc đầu tiên của Đội TNTP Hồ Chí Minh ngày nay Ngày 15/05/1941 ĐảngCộng sản Đông Dương ra chỉ thị, chính thức thành lập Đội TNTP cho trẻ em từ
13 đến 16 tuổi và hội nhi đồng cứu vong cho trẻ em từ 9 đến 12 tuổi, nhằm mụcđích thống nhất phong trào trẻ em Từ đó ngày 15/05 hàng năm trở thành ngàykỷ niệm, khai sinh ra tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh
Đảng tin tưởng vào Đoàn TNCS và trao cho Đoàn nhiệm vụ phơ trách ĐôiTNTP Nghị quyết hội nghị Trung ương Đảng tháng 10 năm 1930 đã ghi rõ:
“Những đoàn thể này (nêu trên) phải ở dưới quyền chỉ huy và kiểm duyệt của Cộng sản thanh niên đoàn mới được” Quan điểm của Đảng ta còn được
nêu rõ ràng và đầy đủ trong các văn kiện, nghị quyết tiếp theo Nghị quyết đại
hội Đảng toàn quốc lần thứ tư nhấn mạnh: “Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có trách nhiệm phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh và Đội nhi đồng Hồ chí Minh, chăm lo giáo dục thiếu niên nhi đồng theo năm điều Bác Hồ dạy”.
2 Sự quan tâm chăm sóc, giáo dục và bảo vệ thiếu nhi của Đảng, Nhà nước và toàn thể nhân dân ta.
Lúc sinh thời, Bác Hồ đã dành nhiều thời gian cho thiếu nhi: Bác viết thưthăm hỏi, khuyên nhủ các cháu trong dịp lễ tết, khai trường … Bác tổ chức đóntiếp, tặng quà, thưởng huy hiệu cho các cháu chăm ngoan, học giỏi, dũng cảm
thật thà giúp đỡ bạn … Bác nói: “Vì lợi ích mười năm – trồng cây, vì lợi ích trăm năm – trồng người” Bác đã đề ra năm ®iều dạy thế hệ trẻ nước ta là:
“Yêu tổ quốc , yêu đồng bàoHọc tập tốt, lao động tốtĐoàn kết tốt, kỷ luật tốtGiữ gìn vệ sinh thật tốtKhiêm tốn thật thà dũng cảm”
“Khi Bác ra đi” Bác để lại “Muôn vàn tình thương cho các cháu” Bác
căn dặn chúng ta: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quantrọng và rất cần thiết”
Trang 3Trẻ em có quyền được chăm sóc, được nuôi dưỡng Nhà nước xã hôi phảihợp sức chăm lo cho quyền lợi của trẻ, tạo những điều kiện tốt nhất để chămsóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em ngày càng chu đáo Trẻ là hạnh phúc của giađình, là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng đất nướcvà bảo vệ tổ quốc Nhận thức được như vậy, Đảng và Nhà nước ta đã ra các vănkiện hết sức quan trọng nhằm bảo vệ, chăm sóc bảo vệ trẻ em: “Luật bảo vệ,chăm sóc và giáo dục trẻ em” (8/1991);… ngoài ra còn có nhiều văn bản kháccủa Đảng, Nhà nước, các ngành các cấp và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chuyên vềbảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu nhi đã được ban hành.
Đảng, Nhà nước còn thành lập ra các tổ chức người lớn từ Trung ương đếnđiạ phương lo chăm sóc bảo vệ trẻ em Ngoài cán bộ ngành Giáo dục và Đàotạo, Ủy ban bảo vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh,Hội chữ thập đỏ Việt nam, Ủy ban thiếu niên của Quốc hội … ,còn nhiều các cơsở trùc tiếp chăm sóc, giáo dục các em như: trường học , bệnh viện, cung thiếunhi, nhà văn hóa, các cơ quan sách báo , truyền thanh, truyền hình
Tháng 1/1990, Việt Nam là nước thứ hai trên thế giới, nước đầu tiên Châu
Á ký phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em, đó là biểu hiệnrõ nét quan điểm tiến bộ của Đảng và Nhà nước ta với trẻ em trên thế giới nóichung và trẻ em Việt Nam nói riêng
Các cuộc “Hội quân”, “Hội khoẻ Phù Đổng”, “Đại hội Cháu ngoan BácHồ”, “Họp mặt trẻ em cán bộ dân tộc”, “Họp mặt thiếu nhi nghèo vượt khó”,…được tổ chúac từ các địa phương đến Trung ương là những biểu hiện cụ thể, sinhđộng của sự quan tâm chăm sóc, giáo dục trẻ em của Đảng, Nhà nước ta
-
-BÀI 2
MỤC §Ých NHIỆM VỤ CỦA ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
THỂ HIỆN QUA CÁC BIỂU TRƯNG NGHI THỨC ĐỘI
Trang 41 Tên gọi: “Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh”
Đội TNTP Hồ Chí Minh được chính thức thành lập và ngày 15/05/1941,với tên gọi là “Đội TNTP Việt Nam”, đó là tổ chức quần chúng, tự quản củathiếu nhi Việt Nam do Đảng cộng sản Việt Nam sáng lập và lãnh đạo Gọi làĐội “thiếu niên tiền phong” , điều đó có ý nghĩa giáo dục các em học theogương tiền phong của dân tộc như: Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Thường Kiệt, TrầnHưng Đạo, Quang Trung, Hồ Chí Minh,… Và các gương thiếu nhi anh hùng: ĐinhBộ Lĩnh, Trần Quốc Toản, Kim Đồng, Võ Thị Sáu, Lê Văn Tám,… gọi là “thiếuniên tiền phong” điều đó còn có ý nghĩa: thế hệ trẻ Việt Nam là tiên phong trongsự nghiệp đấu tranh của Đảng và nhân dân nhằm giải phóng dân tộc, xây dựngCNXH, CNCS trên đất nước ta
Thể theo nguyện vọng của thế hệ trẻ Việt Nam, năm 1970, ban chấp hànhTrung Ương Đảng lao động Việt Nam (nay là Đảng Công sản Việt Nam) quyÕtđịnh Đội TNTP được mang tên Bác Hồ kinh yêu: “Đội TNTP Hồ Chí Minh”.Được mang tên Bác Hồ là phấn khëi tù hào của thiếu nhi Điều đó nhắc nhìthiếu nhi hãy noi theo gương B¸c Hồ, “Học tập phẩm chất và đạo đức cao quýcủa Bác Hồ, đưa sự nghiệp của Bác và Đảng đến đích thắng lợi hoàn toàn” (Lờiphát biểu của đồng chí Trường Chinh – ủy viên Bộ Chính trị BCH TW Đảng khitrao cờ truyền thống có in chân dung Bác Hồ cho Đoàn và Đội)
2 Khẩu hiệu của Đội:
“Vì tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì lý tưởng của Bác Hồ vĩ đại: sẵn sàng!”
Khẩu hiệu là mục đích , mục tiêu giáo dục của Đội là thể hiện quyết tâmhành động của thiếu nhi Việt Nam Thiếu nhi Việt Nam sẵn sàng tham gia vàomọi họat động của Đội , sẵn sàng học tập, tu dưỡng trở thành cháu ngoan BácHồ
Khẩu hiệu của Đội có hai vế, vừa gắn với nhiệm vụ cách mạng chung của đấtnước, vừa gắn với lý tưởng cao đẹp của Bác Hồ Nó vừa có tính hành động , vừamang tính lý tưởng Vì vậy, khẩu hiệu có ý nghĩa-Đội thiếu niên tiền phong HồChí Minh sẵn sàng tham gia vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc xứng đáng làngười kế tục sự nghiệp của Đảng và Bác Hồ kính yêu
3 Lời hứa của Đội viên.
Lời hứa của Đội viên khi được kết nạp vào Đội là “Thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy, tuân theo điều lệ Đội, giữ gìn danh dự Đội:”
Lời hứa của Đội viên là lời tuyên thệ thiêng liêng trước cờ Tổ quốc, cờĐội, trước tập thể chi Đội Lời hứa nhắc nhì mỗi Đội viên phải ghi nhớ và làmtheo 5 điều Bác Hồ dạy; phải chấp hành nghiêm chỉnh điều lệ Đội, xứng đáng là
Trang 5con ngoan , trò giỏi, bạn tốt , công dân tốt, phấn đấu trở thành Đoàn viên Thanhniên Cộng sản.
4 Cờ Đội.
Cờ Đội màu đỏ, cùng với màu cờ Tổ quốc Cờ Đội là biểu tượng cao quýcủa tổ chức Đội Cờ dẫn lối đưa đường cho Đội tiến theo sự nghiệp cách mạngcủa Đảng, Bác Hồ
Cờ Đội hình chữ nhật, chiều rộng bằng hai phần ba chiều dài, ở dữa cờ cóhuy hiệu Đội Đường kính huy hiệu Đội bằng hai phần năm chiều rộng
5 Huy hiệu măng non.
Huy hiệu Đội là huy hiệu măng non Đội viên đeo huy hiệu bên ngực trái.Nền đỏ sao vàng của huy hiệu tượng trưng cho cờ Ttổ quốc, cho sự lảnh đạo củaĐảng đối với Đội Măng non trong huy hiệu tượng trưng cho sự nối tiếp các thếhệ trẻ: “tre già măng mọc” Chữ “sẵn sàng”là khẩu hiệu hành động của Đội Vìvậy huy hiệu Đội có ý nghĩa: thiếu nhi Việt Nam là thế hệ tương lai, là; lớpmăng non lớn lên của dân tộc Việt Nam anh hùng, sẵn sàng kế tục sự nghiệpcách mạng quang vinh của Đảng Cộng sản Việt Nam và của dân tộc
6 Khăn quàng đỏ
Khăn quàng đỏ của Đội TNTP Hồ Chí Minh màu đỏ tươi, hình tam giáccân, có đường cao bằng một phần tư cạnh đáy Khăn quàng đỏ là một phần củalá cờ tổ quốc, tượng trưng cho lý tưởng chiến đấu của Đảng ta
Đội viên đeo khăn quàng đỏ trên vai, khi đến trường cũng như khi sinhhọat, sinh họat đội Đeo khăn quàng đỏ trên vai, đội viên tự hào về Tổ quốc, vềdân tộc, về Đảng và Bác Hồ kÝnh yêu Khăn quàng trên vai luôn nhắc nhì độiviên ý thức trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật đối với Đội Đội viên phải trântrọng khăn quàng, phải giữ gìn khăn quàng cẩn thận, sạch sẽ
7 Chào của đội viên
Đội viên khi chào cờ, chào nhau khi báo cáo, chào mừng các đại biểu….Đội viên phải chào theo nghi thức Đội
Khi chào, tay giơ trên đầu, biểu hiện đội viên luôn luôn đặt lợi ích của Tổquốc và tập thể lên trên hết Năm ngón tay khép kín tượng trưng cho ý thức đoànkết, thống nhất để xây dựng Đội vững mạnh
8 Đội ca.
Đội ca là bài hát “Cùng nhau ta đi lên” nhạc và lời của nhạc sỹ PhongNhã Đội ca được cất lên trong lễ chào cờ, hát sau khi hát quốc ca (không dùngnhạc thay lời hát)
Đội ca là bài hát cổ động, nhắc nhì thiếu nhi phấn đấu vươn lên, Đội cathể hiện mục đích phấn đấu của tất cả đội viên thiếu niên tiền phong
Trang 6-
-BÀI 3
NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA HOẠT ĐỘNG
1 Nguyên tắc đảm bảo định hướng chính trị xã hội.
Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam, do Chủ tịch HồChí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụtrách Lấy 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rènluyện cho đội viên trở thành con ngoan trò giỏi, công dân tốt, đoàn viên TNCS
Hồ Chí Minh Khẩu hiệu của Đội là: “Vì tổ quốc XHCN, vì lí tưởng của Bác Hồ vĩ đại: sẵn sàng!” Như vậy nguyên tắc đảm bảo đinh hướng chính trị xã hội
trong các họat động Đội chính là để dữ vững mục tiêu giáo dục của Đảng vàthực hiện nghiêm túc điều lệ của Đội
Nội dung cụ thể của những họat động này là: Họat động Đội phải có phầnhoàn thành cho Đội viên thế giới quan khoa học, giúp các em định hướng mụcđích cuộc sống đúng đắn , lành mạnh
Họat động Đội từng bước hình thành và cũng cố niềm tin cho các em và sựnghiệp đấu tranh xây dựng và bảo vệ tổ quốc của Đảng và nhân dân ta
Họat động Đội giúp cho các em hiểu truyền thống của dân tộc, truyềnthống của Đảng, Nhà nước ta, từ đó cũng cố và nâng cao truyền thống yêu quêhương đất nước, tự hào truyền thống tốt đẹp của Đảng của dân tộc của địaphương mình
Họat động làm cho các em thêm yêu quý cuộc sống, ra sức rèn luyệnphẩm chất, năng lực, sẵn sàng tham gia vào công cuộc cách mạng của người lớn,ham muốn công hiến được sức lực nhỏ bé của mình cho cuộc sống mới
Đảm bảo định hướng chính trị xã hội được coi là nguyên tắc chủ đạo,xuyên suốt trong các họat động của Đội
Tất cả những việc làm của cá nhân hay tập thể trẻ em, không đảm bảođịnh hướng chính trị xã hội như đã nêu trên đều cần được uốn n¾n, ngăn chặn kịpthời
2 Nguyên tắc đảm bảo tính tự nguyện gia nhập Đội và tham gia tích cực vào các họat động Đội của thiếu niên và đội viên.
Trang 7Nguyeõn taộc ủaỷm baỷo tớnh tửù nguyeọn gia nhaọp ẹoọi vaứ tham gia tích cửùc caựchoùat ủoọng ẹoọi cuỷa thieỏu nieõn vaứ ẹoọi vieõn ủửụùc xaực ủũnh treõn cụ sụỷ ủaỷm baỷoquyeàn laứm chuỷ cuỷa thieỏu nieõn, ủaỷm baỷo cho toồ chửực ẹoọi thửùc teỏ laứ toồ chửực quaànchuựng cuỷa caực em.
Moùi thieỏu nhi coự theồ ủeàu tửù nguyeọn vieỏt ủụn xin gia nhaọp ẹoọi khi tửù mỡnhcoự ủuỷ caực ủieàu kieọn quy ủũnh trong ủieàu leọ ủoọi
Hoùat ủoọng của ẹoọi phaỷi thu huựt ủửụùc ẹoọi vieõn tửù giaực, tửù nguyeọn tham giatớch cửùc đieàu kieọn ủaỷm baỷo tớnh tửù nguyeọn, tửù giaực, tớch cửùc tham gia vaứo caựchoùat ủoọi ẹoọi cuỷa ẹoọi vieõn khoõng tửù nhieõn coự maứ phaỷi cụ cheỏ hoùat ủoọng ủuựngủaộn, coự caực ủieàu kieọn ủaỷm baỷo cho hoùat ủoọng
ẹeồ thửùc hieọn ủửụùc nguyeõn taộc naứy, caực hoùat ủoọng cuỷa ủoọi caàn hửụựng vaứocaực yeõu caàu sau:
Hoùat ủoọng vaứo vieọc truyeàn thoỏng roọng raừi, toồ chửực nghieõn cửựu vaứ thửùchieọn theo ủieàu leọ ẹoọi Hoùat ủoọng naứy khoõng chổ caàn thieỏt ủoỏi vụựi ẹoọi vieõn vaứcaàn thieỏt vụựi taỏt caỷ theỏu nhi Hieồu vaứ laứm theo ủieàu leọ ẹoọi chớnh laứ ủaỷm baỷo choquyeàn daõn chuỷ, tửù quaỷn cuỷa ủoọi vieõn
Hoùat ủoọng cuỷa ẹoọi phaỷi caàn phaỷi do chớnh ẹoọi vieõn baứn baùc xaõy dửùng vaứthửùc hieọn (anh chũ phuù traựch chổ goựp yự kieỏn, hửụựng daón) Laứm nhử vaọy moói ẹoọivieõn nhaọn nhieọm vuù ủeàu coự nhaọn thửực thửực ủửụùc raống ủoự laứ traựch nhieọm, nghúavuù vaứ quyeàn lụùi cuỷa mỡnh
Hoùat ủoọng cuỷa ủoọi caàn phaỷi ủa daùng veà hỡnh thửực, phong phuự veà noọi dungmụựi huy ủoọng ủửụùc caực em tham gia, khoõng bũ nhaứm chaựn ủụn ủieọu Tuứy theokhaỷ naờng, sụỷ thớch, moói ủoọi vieõn coự theồ tham gia hoùat ủoọng naứy hay hoaùt ủoọngkhaực maứ khoõng coự sửù goứ boự, eựp gửụùng, laứm maỏt hửựng thuự
Hoùat ủoọng ẹoõùi phaỷi hửụựng vaứo vieọc xaõy dửùng taọp theồ ủoứan keỏt, tửụngthaõn, tửụng aựi, coự nhử vaọy, moói ủoọi vieõn mụựi thửùc sửù coự ủieàu kieọn phaựt huy heỏtkhaỷ naờng sửực lửùc cuỷa mỡnh cho coõng taực ẹoọi
Hoùat ủoọng ẹoọi khoõng chổ dieón ra trong trửụứng hoùc, giụứ hoùc maứ dieón ra treõncaỷ ủũa baứn daõn cử, ngoaứi giụứ leõn lụựp, coự nhử vaọy mụựi taùo ủieàu kieọn ủeồ ủoõng ủaỷocaực ủoọi vieõn thieỏu nieõn tham gia
Phaỷi coự hoùat ủoọng ủoọi khoõng chổ laứ hoùat ủoọng đội vieõn TNTP maứ caàn phaựthuy caỷ thieỏu nieõn nhi ủoàng tham gia (coự theồ vụựi tử caựch laứ ủaùi bieồu, sinh hoùat ủoọi
… hoaởc laứ thaứnh vieõn trong caực caõu laùc boọ, caực phong traứo hụùp taực xaừ maờng non ,keỏ hoaùch nhoỷ, Traàn Quoỏc Toaỷn, giuựp baùn vửụùt khoự….)
3 Nguyeõn taộc ủaỷm baỷo tớnh tửù quaỷn cuỷa ủoọi vieõn, treõn cụ sụỷ coự phuù traựch trửùc tieỏp cuỷa ẹoaứn vaứ hửụựng daón sử phaùm cuỷa ngửụứi lụựn.
Trang 8Nguyên tắc đề cập đến hai mặt một mặt đảm bảo tính tự quản, phát huynăng lực sáng tạo của Đội viên, mặt khác củng phải đảm bảo có sự phụ tráchcủa đoàn và hướng dẫn về mặt sư phạm của người lớn Hai mặt này không thểlọai trừ nhau mà thống nhất, hỗ trợ nhau.
Tuổi thiếu niên các em có tâm lý muốn tự lập: muốn được coi là người lớn;muốn sáng tạo trong họat động Nhưng tất cả những cái “muốn” ấy đều khôngcó cơ sở thực hiện, các em dễ chán nản khi việc làm không đạt được kết quả,muốn tự sáng tạo nhưng không có tư duy khoa học, thiếu phương pháp làm việc…
vì vậy sự lãnh đạo của Đoàn và hướng dẫn của các nhà sư phạm là không thểthiếu được
Các anh chị phụ trách Đội , là các nhà sư phạm hiểu biết về Đội khôngbao giờ làm thay các em, áp đặt các em làm theo sự chỉ “bảo” của mình và phải
“hướng dẫn” các em như thế nào đảm bảo nguyên tắc tự quản của tổ chức quầnchúng thiếu nhi
Để đẩm bảo thực hiện được nguyên tắc này, họat động của Đội cũng cầnđược hướng vào các yêu cầu như đã nêu ở hai nguyên tắc trên Mặt khác, nhữnganh chị phụ trách và những nhà sư phạm cần chú ý các điểm sau đây:
Quan tâm bồi dưỡng ban chỉ huy Đội để các em có thể hoàn toàn chủđộng, tự quản điều hành các công việc của Đội; phát huy cao nhất khả năng sángtạo của Đội viện và tập thể Đội trong mọi họat động Điều này còn có ý nghĩalàm giảm bớt sự hướng dẫn tỉ mỹ của người lớn, dẫn đến áp đặt hoặc làm thaycác em
Tin tưởng vào khả năng của tập thể Đội và đội viên, chỉ hướng dẫn các emkhi thật cần thiết Đây là việc làm hết sức tế nhị , khéo léo, nếu làm tốt thì chấtlượng họat động sẽ rất cao Cần tránh sự phó mặc các em vì như vậy sẽ dẫn đếnvô tổ chức , vô kû luật, mất phương hướng trong họat động
Sự hướng dẫn của người lớn (các anh chị phụ trách, các nhà sư phạm) nêntập trung vào khâu lập kế hoạch thực hiện Khi thực hiện kế hoạch càng hạn chếsự “chỉ bảo” bao nhiêu càng tôt bấy nhiêu
4 Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và đặc điểm cá nhân của đội viên.
Bất cứ họat động giáo dục nào cũng phải đảm bảo nguyên tắc chung làtính đến các đặc điểm lúa tuổi , đặc điểm cá nhân của từng đối tượng giáo dục
Dưạ và đặc điểm của lứa tuổi , Đội TNTP Hồ Chí Minh đã thống nhất quyđịnh chương trình rèn luyện đội viên theo ba hạng như sau:
Chương trình Đội viên TNTP Măng non (hoặc chương trình sẵn sàng, hạng
3, cho lứa tuổi 9 – 10 và 11) Lứa tuổi dành cho tiểu học
Trang 9Chương trình Đội viên TNTP sẵn sàng (hoặc chương trình Đội viên, hạngnhì, cho lứa tuổi 11 – 12 và 13) (THCS có thể còn có lứa tuỏi này)
Chương trình Đội viên trưởng thành (hoặc chương trình Đôi viên sẵn sànghạng nhất, cho lứa tuổi 13 – 14 và 15)
Sự quy định trên chính là sự thực hiện nguyên tắc tính đến đặc điểm lứatuổi đội viên
Mặt khác, để đảm bảo sự tự quản, tự nguyện và phát huy năng lực sángtạo của đội viền và tập thể Đội trong các họat động, Đội luôn luôn chú ý đến đặcđiểm cá nhân đội viên, nhất là khi phân công chức vụ và giáo dục, bồi dưỡng
Đặc điểm cá nhân đội viên không chỉ là cá tính , giới tính , khuyết tật… màbao gồm cả hoàn cảnh, môi trường sống … Như vậy việc đảm bảo nguyên tắc nàytrong các họat động của Đội là khó khăn phức tạp, đòi hỏi cán bộ Đội, phụ tráchđội cần phải sâu sát từng Đội viên
Để thực hiện nguyên tắc này, người phụ trách đội phải có kiến thức vềtâm lý, giáo dục học, và phương pháp sư phạm khéo léo Trên cơ sở đó biết lựachọn nội dung hình thức phương pháp họat động phù hợp với lứa tuổi, với giớitính và phần nào đó phù hợp với cá nhân, nhóm đội viên
Ngoài chương trình rèn luyện Đội viên, các anh chị phụ trách, những nhà
sư phạm cần nghiên cứu thực hiện theo “Chương trình họat đông ngoài giờ lênlớp” của Bộ giáo dục và Đào tạo Ở đó các công tác đề ra cũng đảm bảo sự phùhợp với từng lứa tuổi
5 Nguyên tắc đảm bảo tính lãng mạn, gây hứng thú, mang màu sắc vui chơi trong các họat động Đội.
Xuất phát từ những đặc điểm tâm lý, đặc điểm lúa tuổi thiếu nhi; xuất pháttừ tính chất của tổ chức, Đội TNTP Hồ Chí Minh xác diịnh tính đảm bảo lãngmạn, gây hứng thú, mang màu sắc vui chơi trong các họat đông là một nguyêntắc phải thực hiện Tuổi thiếu nhi thường hướng tới những gì cao thượng, anhhùng , lãng mạn, thơ mộng Dựa vào đặc điểm đó, Đội tổ chức các họat động củamình thường thể hiện sự “bay bổng”, hấp dẫn Tính lãng mạn trong các họatđộng của Đội thể hiện sự lành mạnh chứ không mang tính cao siêu, huyền bí ,viễn vông,… Tính lãng mạn thường được thể hiện ngay từ tên (chủ đề) của mỗihọat động, đến những họat động cụ thể, nhằm thục hiện một nội dung giáo dục
Chúng ta thường đặt tên:”Đi tìm địa chỉ đỏ”; “Hội khỏe phù đổng”;
“Chiến sỹ nhỏ Điện Biên”; “Theo bước chân những anh hùng”; … cho các hoạtđộng Đội gần đây; đặt tên cho các họat động gần như truyền thống: “Công tácTrần Quốc Toản”, “Hợp tác xã măng non”… Mỗi họat động của mỗi tập thể haycá nhân còn được hình tượng hóa thành “Hoa nghìn việc tốt”, “Hoa điểm 10”,
Trang 10“Mỗi điểm 10 là 1 Km về tăm quê Bác”, “Đêm hoa đăng trừ sâu bát bướm”, “Đitìm địa chỉ đỏ”… , đó là thể hiện tính lãng mạn, bay bổng, hấp dẫn.
Vui chơi là họat động không thể thiếu được đối với lứa tuôûi thiếu nhi.Những nhà sư phạm coi lứa tuổi này là tuổi “Chơi mà học” , “Học mà chơi”.Việc đảm bảo nguyên tắc mang màu sắc vui chơi trong cá họat động Đội vừaphù hợp vơí đặc điểm lứa tuổi, vừa phù hợp với yêu cầu của giáo dục học Thôngqua vui chơi, các em được tiếp xúc vối thế giới tự nhiên, xã hội và con người,qua đó các em nhận thức thế giới, rèn luyện thể chất, năng lực , bản lĩnh… Vuichơi không chỉ thỏa mãn tinh hiếu động của thiếu nhi mà là nhằm thực hiện cácnhiệm vụ giáo dục của Đội
Đội đã có nhiều kinh nghiệm tổ chứccho các họat động mang màu s¾c vuichơi Có những nội dung giáo dục tư tưởng như khô cứng đã được Đội sáng tạo rathành hình thức hốp dẫn và thực hiện có kết quả: các trò chơi; các hội vui; cáccâu lạc bộ; các cuộc tham qua du lịch… Ngay việc thực hiện các biểu trưng,nghithức Đội cũng là thể hiện tính lãng mạn, gây hứng thú, mang màu sắc vui chơi
Những người phụ trách Đội cần phải thấy đây là nguyên tăc đặc trưng củahọat động Đội Khi xây dựng và tổ chức các họat động cần có ý thức tìm tòi vàsáng tạo để nội dung và hình thức phong phú Những nội dung và hình thức ấykhông chỉ vừa sức với thiếu nhi mà còn phải phù hợp với hòa cảnh, điều kiệnthực kế cho phép Mặt khác, những nhà sư phạm, các anh chị phụ tr¸ch cũngtránh sự nhầm lẫn giữa họat động Đội mang màu sắc vui chơi với trò chơi trongcác họat động Đội Đối với Đội trò chơi được coi là phương pháp công tác Đội
Vì vậy trò chơi chỉ là một cách thức để đảm bảo nguyên tắc họat động Đội
6 Nguyên tắc đảm bảo đảm bảo hệ thôùng, liên tục trong các họat động Đội.
Giáo dục phải là một quá trình liên tục, có hệ thống, có kế hoạch, diễn raqua các giai đoạn từ thấp đến cao Họat đông Đội là họat đông giáo dục phảiđảm bảo nguyên tắc trên Khác vơi họat động của nhà trường, họat động Độidiễn ra cả ở trong các trường học và địa bàn đân cư; diễn ra cả trong khóa học vàtrong các kỳ nghỉ Chính các kỳ nghØ, đặc biệc là nghỉ hè là dịp tốt để Đội tổchức các họat động
Hình thức , nội dung họat động Đội là một thể thống nhất, gắn bó với nhaumật thiết Sự kế thừa , phát triển sáng tạo các nội dung hình thức họat động Độikhông bao giờ là sự cô lập, sự phủ nhận lẫn nhau ma đó là quá trình có hệ thống,đảm bảo tính hệ thống liên tục xuyên suốt
Sự đảm bảo hệ thống, tính liên tục trong các họat động Đội thể hiện trướchết ở sự định ra mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục của Đội đến các chương trình họatđộng của Đội hàng năm; thể hiện ở kế hoạch họat động Đội từ trung ương đến
Trang 11địa phương; từ cấp liên Đội , chi đội đến các đội viên; ở nội dung và hình thứchọat động Đội theo lứa tuổi.
Tính hệ thống và liên tục trong họat động Đội còn thể hiện ở sư thống nhấtgiữa họat động giáo dục của nhà trường, của xã hội với họat động của Đội Độikhông thể là một lực lượng giáo dục biệt lập
Đối với các anh chị phụ trách Đội , khi tổ chức các họat động đội cần chúý: Phải có cái nhìn tổng thể, toàn diện về họat động giáo dục trong nhà trường, ởđịa phương và họat động giáo dục của Đội để từ đó xây dựng nên kế hoạch họatđộng phù hợp, đảm bảo nguyên tắc trên
Khi xây dựng kế hoạch họat động cần lưu ý sự thống nhất giữa liên đội,chi đội và kế hoạch của đội viên Kế hoạch năm là cơ sở để xây dựng kế hoạchcho các học kỳ và kế hoạch tháng , tuần…
Họat động Đội gắn chặt với họat động của nhà trường và họat động củaĐoàn cơ sở Chương trình ngoài giờ lên lớp, các nghị quyết của Đoàn về côngtác thiếu nhi và chương trình của Đội là một thể thống nhất, g¾n bó với nhau
-
-Bài 4
CÔNG TÁC PHỤ TRÁCH ĐỘI TNTP CỦA ĐOÀNThanh niªn céng s¶n HỒ CHÍ MINH
I PHỤ TRÁCH ĐỘI LÀ NHIỆM VỤ TRỌNG YẾU CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Bảo vệ, chăm sóc thiếu niên nhi đồng không những là trách nhiệm, tìnhcảm của Đoàn đối với Đội, mà còn là một nhiệm vụ trọng yếu , nhằm cũng có sựlớn mạnh không ngừng của tổ chức Đoàn Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị vềtăng cường sự lãnh đạo của Đảng đội với tổ chức thanh niên chỉ rõ: “Đoàn thanh niên CS Hồ Chí Minh và ngành giáo dục phải làm tốt hơn nữa công tác
Trang 12xađy döïng Ñoôi TNTP Hoă Chí Minh vaø cođng taùc nhi ñoăng Nađng cao toơ chöùc giaùodúc cụa toơ chöùc Ñoôi, reøn luyeôn caùc em trôû thaønh chaùu ngoan Baùc Hoă, boă döôõngmoôt soâ thieâu nieđn lôùn tuoơi trôû thaønh ñoaøn vieđn TNCS.”
Ñieău leô Ñoaøn ñaõ khaúng ñònh: “Ñoaøn TNCS Hoă Chí Minh phú traùch ÑoôiTNTP Hoă Chí Minh, höôùng daên thieâu nhi laøm theo naím ñieău Baùc Hoă dáy vaøphaân ñaâu trôû thaønh cođng dađn toât cụa ñaât nöôùc, ngöôøi ñoaøn vieđn TNCS Hoă ChíMinh”
1 Caùc nhieôm vú chụ yeâu cụa Ñoaøn ñoâi víi Ñoôi TNTP
- Chaím lo xađy döïng toơ chöùc Ñoôi Táo ñieău kieôn cho Ñoôi hóat ñoông
- Löïa chón Ñoaøn vieđn trẹ, nhieôt tình, coù naíng löïc laøm phú traùch Ñoôi
- Tham möu cho Ñạng ụy laøm noøng coât trong phong traøo “Toaøn Ñạng, Toaøn dađn,toaøn xaõ hoôi bạo veô, chaím soùc vaø giaùo dúc thieâu nieđn nhi ñoăng”
- Xađy döïng caùc quü thieâu nhi ngheøo vöôït khoù vaø quü taøi naíng trẹ……
2 Cođng taùc toơ chöùc cô sôû Ñoaøn tröôøng phoơ thođng ñoâi víi Ñoôi TNTP trong tröôøng.
Ñoaøn TNCS tröôøng phoơ thođng phú traùch Ñoôi thođng qua toơng phú traùch vaøphú traùch chi ñoôi TNTP
Trong cođng taùc cụa mình, Ñoaăn tröôøng caăn chư ñáo toât vieôc thöïc hieônchöông trình reøn luyeôn Ñoôi vieđn keât hôïp vôùi vieôc ñaơy mánh phong traøo, caùc hóatñoông cụa nhaø tröôøng, ñòa phöông toơ chöùc
Caùc nhieôm vú cú theơ veă cođng taùc xađy döïng Ñoôi cụa Ñoaøn tröôøng phoơthođng:
Löïa chón, boăi döôõng ñoôi nguõ phú trach chi ñoôi, phađn cođng caùc chi ñoaøn ñôõñaău vaø giuùp ñôõ chi ñoôi Höôùng daên, toơ chöùc baău vaø boăi döôõng ban chư huy lieđnñoôi Toơ chöùc, phoâi hôïp ñoăng boô caùc hóat ñoông cụa nhaø tröôøng cụa Ñoaøn vaø toơchöùc Ñoôi Kieơm tra ñaùnh giaù cođng taùc lieđn ñoôi Chuaơn bò cho ñoôi vieđn gia nhaôpÑoaøn vaø toơ chöùc keât náp Phoâi vôïp caùc toơ chöùc hoát ñoông chung giöõa lieđn ÑoôiTNTP nhaø tröôøng vaø lieđn Ñoôi TNTP tređn ñòa baøn cö truù Toơ chöùc, lieđn keât vôùi caùcban, ngaønh, caùc löïc löïng xaõ hoôi ñaơy mánh vaø nađng cao chaât löôïng hóat ñoông Ñoôitrong nhaø tröôøng vaø tređn ñòa baøn dađn cö Tređn cô sôû ñoù xađy döïng ñöôïc moôt mođitröôøng giaùo dúc ñoăng boô, táo ra moôt mođi tröôøng thuaôn lôïi ñeơ taẫt cạ caùc em ñöôïctham gia hóat ñoông Ñoôi, töø ñoù laøm toât cođng taùc bạo veô, chaím soùc giaùo dúc trẹem
II PHÚ TRAÙCH ÑOÔI TNTP ÔÛ TRÖÔØNG PHOƠ THOĐNG VAØ VÒ THEÂ TOƠNG PHÚ TRAÙCH ÑOÔI ÔÛ TRÖÔØNG PHOƠ THOĐNG
1 Vai troø, vò trí cụa Toơng phú traùch Ñoôi
Trang 13Trong trường phổ thông, Tổng phụ trách Đội vừa là cán bộ Đoàn vừa làgiáo viên Là cán bộ Đoàn, Tổng phụ trách Đội có nhiệm vụ tổ chức, hướng dẫn,chỉ đạo mọi họat động của liên Đội TNTP trên cơ sở kế hoạch chung của ĐoànTNCS và của Đội TNTP.
Là cán bộ Đoàn, Tổng phụ trách Đội tham gia dạy học phù hợp với ngànhđào tạo và sự phân công của nhà trường
Vì vậy người Tổng phụ trách Đội là người cán bộ chính trị, người cán bộthanh vận của Đảng, là thầy cô, là anh chị và là người bạn của các em
Chất lượng họat động và giáo dục của Liên đội TNTP Hồ Chí Minh phụthuộc rất nhiều vào phẩm chất và năng lực của người Tổng phụ trách Đội Tổngphụ trách Đội phải là người phải có phẩm chất và năng lực của người giáoviên,nhưng phải am hiểu sâu sắc về đường lối giáo dục phương pháp và nghiệpvụ công tác thanh thiếu niên, có lòng nhiệt tình và say sưa với công tác Đội
2 Chức năng nhiệm vụ của Tổng phụ trách Đội.
Tổng phụ trách Đội có hai chức năng.
+ Chức năng của người cán bộ phụ trách Đội TNTP
+ Chức năng của người giáo viên
Khi thực hiện chức năng giáo viên, Tổng phụ trách Đội phải thực hiện nhưmọi giáo viên khác trong trường Cần nhấn mạnh rằng, chất lượng dạy học củaTổng phụ trách Đội có ảnh hưởng rất lớn đến uy tín và hiệu quả của công tácphụ trách Đội
Nhiệm vụ của Tổng phụ trách Đội.
+ Tổ chức, xây dựng Đội trên cơ xây dựng được đội ngũ phụ trách các Chiđội và nhi đồng Xây dựng và kiện toàn các ban chỉ huy, các nhóm nòng cốt củaLiên đội, có khả năng điều hành các họat động của Liên đội
+ Chỉ đạo họat động toàn diện của đội trên cơ sở phát huy tất vai trò tựquản của Đội
+ Tham mưu, với tổ chức Đảng, chính quyền, các ban ngành, các đoàn thểvà lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhà trường làm tốt công tác bảo vệ,chăm sóc và giáo dục thiếu nhi
+ Không ngừng bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ côngtác
Các công tác chủ yếu của Tổng phụ trách.
+ Tham mưu với hiệu trưởng về công tác Đội và đồng trong năm học, đưacông tác Đôi trở thành một bộ phận hữu cơ có kế hoạch năm học của nhà trường
+ Xây dựng kế hoạch hoạt động của Liên đội ở trường trong năm học
Trang 14+ Quy hoaùch, lửùa choùn ban chổ huy ủoọi caực caỏp: hớng dẫn coõng taực vaứ boàidửụừng nghieọp vuù coõng taực ẹoọi cho BCH ẹoọi caực caỏp, caực tieồu ban chuyeõn moõnthuoọc BCH Lieõn ủoọi, Chi ủoọi
+ Xaõy dửùng ủoọi nguừ phuù traựch Chi ủoọi
+ Chổ ủaùo coõng taực xaõy dửùng ủoọi vaứ boài dửụừng ủoọi vieõn lụựn, chuaồn bũ chocaực em gia nhaọp ẹoaứn
+ Toồ chửực, chổ ủaùo, hửụựng daón caực hoùat ủoọng thửụứng xuyeõn vaứ sinh hoùatchuỷ ủeà trong toaứn Lieõn ủoọi
+ Vaọn ủoọng, phoỏi hụùp vụựi caực caỏp chớnh quyeàn, caực ban ngaứnh, caực toồ chửựcủoaứn theồ xaừ hoọi trong vaứ ngoaứi nhaứ trửụứng laứm coõng taực baỷo veọ, chaờm soực vaứ baỷoveọ thieỏu nhi
+ Chổ ủaùo caực hoùat động gaõy quyừ ủoọi, quaỷn lyự vaứ kieồm tra vieọc sửỷ duùng quyừẹoọi
III COÂNG TAÙC PHUẽ TRAÙCH CHI ẹOÄI ễÛ TRệễỉNG PHOÅ THOÂNG
1 Phuù traựch ẹoọi laứ caựn boọ ẹoaứn laứ nhaứ giaựo duùc ủoàng thụứi laứ anh chũ baùn thaõn thieỏt cuỷa caực em.
Coự theồ noựi maỏu choỏt quyeỏt ủũnh cho coõng taực ẹoọi laứ vaỏn ủeà caựn boọ phuùtraựch Toồng phuù traựch laứ ngửụứi quyeỏt ủũnh ủeồ tham mửu vụựi ban Giaựm Hieọu ủeồlaọp ủeà aựn cho tửứng thaựng tửứng quyự cuỷa naờm hoùc Phuù traựch ẹoọi laứ giaựo vieõn chuỷnhieọm trửùc tieỏp vụựi tửứng Chi ẹoọi
Ngửụứi caựn boọ phuù traựch phaỷi coự trỡnh ủoọ naờng lửùc toồ chửực laừnh ủaùo gioỷi,phaỷi coự trỡnh ủoọ chuyeõn moõn nghieọp vuù, phaỷi coự phửụng phaựp khoa hoùc vaứ ngheọthuaọt ủeồ tieỏp caọn vụựi ủoỏi tửụùng vaứ ủoọng vieõn caực luùc lửụùng khaực cuứng tham giavaứo vieọc chaờm soực vaứ giaựo duùc caực em
Chớnh vỡ theỏ ngửụứi phuù traựch coự moọt vũ trớ ủaởc bieọt trong caỷ ba khaõu: Daùychửừ, daùy ngheà, giaùy ngửụứi
2 Nhieọm vuù cuỷa ngửụứi caựn boọ phuù traựch ẹoọi.
ẹũnh hửụựng vaứ xaực ủũnh noọi dung hỡnh thuực phửụng phaựp hoaùt ủoọng cuù theồcuỷa toồ chửực ẹoọi phuứ hụùp vụựi muùc tieõu ủaứo taùo cuỷa nhaứ trửụứng vaứ chuỷ trửụng cuỷatoồ chửực ẹoọi, ẹoaứn caỏp treõn ủeà ra
Phaỷi quan taõm ủaởc bieọt ủeỏn vieọc xaõy dửùng toồ chửực sao cho phuứ hụùp vụựinhieọm vuù cuỷa ẹoọi
Thửụứng xuyeõn naộm vửừng tỡnh hỡnh dieón bieỏn trong vieọc thửùc hieọn keỏhoaùch ẹoàng thụứi taùo moùi ủieàu kieọn ủeồ phaựt huy heỏt khaỷ naờng cuỷa caực em ẹoọivieõn cuừng nhử cuỷa tửứng Chi ẹoọi
Trang 15Chủ động tham mưu với cấp Uỷ Đảng và chính quền nhăm phối hợp chặtchẽ với cá ban ngành đoàn thể và các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài vàtrường trong công tác chăm sóc bảo vệ và giáo dục thiếu nhi.
Không ngừng tự học tự bồi dưỡng để rèn luyện đạo đức nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ, làm gương tốt cho các em noi theo
3 Hoạt đông Đội TNTP Hồ Chí Minh là phường pháp giáo dục đặc trưng.
a Khi nào được gọi là hoạt động Đội.
Hoạt động Đội là gì? Là kết hợp chặt chẽ với nhau để thực hiện mục đíchnhất định có tính xuyên suốt
Phong trào là gì? Là hoạt động chính trị văn hoá, xã hội … làm sao lôi cuốnđược đông đảo quần chúng tham gia, đạt được mục đích nhất định mang tính thờivụ
Phong trào thiếu nhi là một cụm từ nói tắt của phong trào hành động cáchmạng do cạc em thiếu nhi thực hiện
b Một hoạt đông mang bốn tính chất sau đây mới gọi là hoạt động Đội.
Tính mục đích: Qua các hoạt động để cuối cùng đạt được những vấn đềnhư: Giáo dục năm điều Bác Hồ dạy, đáp ứng được nhu cầu sở thích các em,phục vụ chính trị xã hội của nhà trường Kết hợp với địa phương với ba vấn đềtrên là nhăm xây dựng cho được chất lượng của Đội viên (Căn cứ vào chươngtr×nh RL Đội viên)
Tính tổ chức: Là tính chất cốt lõi bao gồm: Có ban chỉ huy Liên Đội hoạcChi Đội, có phụ trách Đội hoỈc Tổng phụ trách, có chỉ huy và tổ tự quản
Tính quần chúng: Thu hút được các em ngoài Đội, có nhiều lứa tuổi thamgia, mang tính vừa sức cho từng lứa tuổi
Tính tự nguyện tự giác
4 Mối quan hệ của người phụ trách Đội.
NHIỆM VỤ GV PHỤ TRÁCH ĐỘI NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN BỘ MÔN
Xây dựng tập thể Chi Đội
thành Chi Đội mạnh: “Chi đội tự
quản giỏi, Đoàn kết tốt, thành tích
cao”
Xây dựng tập thể lớp thành tập thể tiêntiến, xuất sắc…
Giáo dục thông qua hoạt
động, để thành nhân cách của giai
cấp công nhân, (Đội viên)
Giáo dục thông qua tập thể lớp, thôngqua kiến thức văn hoá Có nhiều học sinhđạt thành tích cao trong học tập và phong
Trang 16Phụ trách Chi Đội gồm: giáo
viên chủ nhiệm, Đội viên, cộng
tác viên
Giáo viên bộ môn hỗ trợ, phối hợp vớicác Chi Đội trong việc quản lý và tham giaphong trào
Làm nòng cốt trong Dạy và
học (chơi mà học, học mà chơi),
vươn ra ngoài nhà trường
Hoạt động Dạy và học
Quan hệ thầy trò vừa là anh
chị vừa là nhóm trưởng với nhau Quan hệ giữa thầy cô giáo và lực lượngtrong trường
Như vậy chúng ta đã thấy rõ vai trò, vị trí của người phụ trách Đội có mốiquan hệ rất mật thiết với các em Chính vì thế người phụ trách Đội phải là chiếccầu nối giữa các em với gia đình và xã hội
5 Mối quan hệ.
a Đối với bản thân.
Phải năm được chương trình năm học của bộ, sở, địa phương để xây dụngkế hoạch hoạt động cho mình trong suốt năm học
Tự kiểm tra mình về tiến trình việc thực hiện kế hoạch đồng thời tự bồidưỡng cá nhân
b Đối với nhà trường.
Làm tham mưu đề xuất với Chi bộ, Ban giám hiệu, Công Đoàn, ĐoànThanh niên về cá hoạt động của Đội ngay từ đầu năm
Liên hệ chặt chẽ với Hội đồng sư phạm để phân công và xây dựng cụ thểcác chương trình kế hoạch
Tổng phụ trách cần đặc biệt chú ý đến các thầy cô giáo năng khiếu côngtác Đội để giúp hoạt động Đội cấp Chi Đôi đạt hiệu quả cao cũng như tìm tòinhiều nhân tố cho hoạt động Đội
Luôn tập trung quan tâm đến Ban chỉ huy Liên Đội Đây là lực lượng nòngcốt để Tổng phụ trách triển khai các hoạt động của Đội trong nămvà kết quảthành công hay thất bại phần lớn phụ thuộc vào đội ngũ cán bộ này
c Đối với Địa phương.
Liên hệ mật thiết và trực tiếp chịu sự lãnh đạo của Xã, Phường Đoàn vàhội đồng Đội huyện thị
Có kế hoạch thống nhất và chương trình hoạt động và đặc biệt là hoạtđộng có quy mô toàn xã như Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ, Hội trại Trung thu, cáchình thức tuyên truyền cổ động khác…
-
Trang 17-Chương II
NGHI THỨC ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG
HỒ CHÍ MINH VÀ NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC ĐỘI
-
-Bài 1:
NGHI THỨC ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH
I NHỮNG ĐỘNG TÁC CƠ BẢN CỦA ĐỘI VIÊN
1 Hát đúng Quốc ca, Đội ca.
Đội viên phải hát đúng Quốc ca và Đội ca (Bài Quốc ca, nhạc và lời củaVăn Cao Đội ca, nhạc và lời của Phong Nhã)
Khẩu lệnh: Quốc ca! Đội ca!
Khi nghe khẩu lệnh thì hát ngay, không bắt nhịp, không dùng nhạc thay lờihát
2 Thắt , tháo khăn quàng đỏ.
a Động tác thắt khăn.
Gấp đôi chiều cạnh đáy của khăn lại để chiều cao của khăn còn lại khoảng
15 cm, dựng cổ áo lên, so hai đầu khăn bằng nhau
Đặt đầu dài khăn bên trái lên đầu khăn bên phải, vòng đầu khăn bên tráivào trong và kéo ra phía ngoài
Dùng đầu khăn bên trái tiếp tục vòng vào trong theo hướng từ phải sangtrái và tạo thành nút với đầu bên phải
Sữa nút khăn cho vuông vắn, mì cho hai đầu khăn xỏa ra, bẻ cổ áo xuống,đưa tay ra sau chỉnh đốn khăn cho thẳng sống lưng
b Động tác tháo khăn.
Tay trái cầm nút khăn (ngón cái và hai ngón giữa) tay phải cầm dài khănbên phải ở phía bên nút khăn, rút ra
Khẩu lệnh: - Thắt khăn!
- Tháo khăn!
3 Động tác chào kiểu Đội viên
Người chào đứng ở tư thế nghiêm, mặt hướng về phía chào Chào bằng tayphải (khoảng cách từ ngón tay đến tùy trán khoảng 5cm), bàn tay khép kín tạovới cánh tay dưới một đường thẳng, khủy tay chếch ra phía trước Cánh tay trênvà cánh tay dưới tạo thành một góc 450
Khẩu lệnh: - Chào cờ, chào!
Trang 18- Thôi!
4 Hô – Đáp khẩu hiệu Đội
Sau khi hat khi hát Quốc ca, đội ca trong lễ chào cờ thì hô khẩu hiệu đội:
“Vì tổ quốc xã hội chủ nghĩa, vì lí tưởng của Bác Hồ vĩ đại: Sẵn sàng!” toàn
đơn vị đáp: “Sẵn sàng!” một lần (không giơ tay) Người hô khẩu hiệu là Tổngphụ trách hoạc liên đội trưởng
5 Cầm cờ, giương cờ, vác cờ và kéo cờ.
a Cầm cờ.
Đội viên cầm cờ phải cao ngang thắt lưng, cán cờ đặt sát ngón út bàn chân phải.Cầm cờ ở tư thế nghiêm Khi có lệnh “nghiêm!” kéo cán cờ áp sát thân mình,người ở tư thế nghiêm
Cầm cờ nghỉ khi có lệnh “nghỉ!” chân trái chùn đồng thời tay phải đầu cờvề phía trước
b Giương cờ.
Được thực hiện khi chào cờ, duyệt đội, diễu hành và khi đón đại biểu.Động tác tư thế dương cờ: từ tư thế nghiêm chuyển sang dương cờ, tay phảicầm cờ dương lên trước mặt , tay thẳng và vuông góc với thân người, cán cờdựng thẳng đứng Tay trái chuyển xuống nắm chặt cờ dưới bàn tay phải khoảng30cm, tai phải chuyển xuốngnăm đốc cán cờ kéo vào ngang thắt lưng
Cờ được ôm sẵn vào dây Đội cờ gồm hai đội viên, đội viên thứ nhất kéocờ, đội viên kia nâng cờ quay về phía cột cờ Khi kéo cờ, cầm tách dây, bàn tayphải cầm dây cao hơn bàn tay trái phía trước mặt
6 Các động tác cá nhân tại chỗ và di động.
a Động tác tại chổ:
Trang 19Nghieõm: Ngửụứi ủửựng thaỳng, maột nhỡn thaỳng, hai goựt chaõn saựt nhau, hai baứn chaõncheỏch hỡnh chửừ V, hai baứn taựy naộm hụứ buoõng doùc theo thaõn ngửụứi.
Khaồu leọnh: Nghieõm!
Nghổ: Tửứ tử theỏ nghieõm, chaõn traựi truứng tửù nhieõn, troùng taõm doàn vaứo chaõn phaỷi,ngửùc hụi ửụừn
Quay beõn phaỷi: Duứng goựt chaõn phaỷi laứm truù, muừi chaõn phaỷi laứm ủieồm ủụừ
xoay ngửụựi sang beõn phaỷi moọt goực 900, ruựt chaõn traựi leõn trụỷ veà tử theỏ nghieõm
Khaồu leọnh: Beõn phaỷi, quay!
Quay beõn traựi: Duứng goựt chaõn traựi laứm tru, muừi chaõn traựi laứm ủieồm ủụừ
xoay ngửụựi sang beõn traựi moọt goực 900, ruựt chaõn phaỷi leõn trụỷ veà tử theỏ nghieõm
Khaồu leọnh: Beõn traựi, quay!
Quay đằng sau: ẹửa chaõn phaỷi veà phớa sau (khoaỷng moọt baứn chaõn) Duứnghai goựt chaõn laứm truù xoay ngửụứi sang beõn phaỷi veà phớa sau moọt goực 1800, ruựtchaõn phaỷi trụỷ veà tử theỏ nghieõm
Khaồu leọnh: ẹaống sau, quay!
Daọm chaõn taùi choồ: Chaõn traựi naõng, haùi ủeàu theo phaựch 1, chaõn phaỷi naõng
haù ủeàu theo phaựch 2, tay vung ủeàu ra phaựi trửụực voứng theo thaõn ngửụứi (khoõng caoquaự thaột lửng) Khi vung tay, caựnh tay thaỳng Khi coự leọnh “ẹửựng laùi , ủửựng!” thỡủoọng leọnh rụi vaứo chaõn phaỷi, bửụực theõm hai bửụực mụựi dửứng laùi.1,2,1,2,1,2, 1,2,1,2,1,2, 1,2,1,2,1,2 !
Khaồu leọnh: - Daọm chaõn taùi choó, daọm!
- ẹửựng laùi, ủửựng!
Chaùy taùi choó: Chaõn traựi theo phaựch 1, chaõn phaỷi theo phaựch 2, chaùy ủeàu,
phoỏi hụùp nhũp nhaứng tay noù chaõn kia Tay vung doùc theo hửụựng chaùy, caựnh taytreõn vaứ dửụựi vuoõng goực vụựi nhau Khi coự leọnh “ẹửựng laùi, ủửng!” bửụực theõm 4bửụực nửừa vaứ trụỷ veà tử theỏ nghieõm
Khaồu leọnh: - Chaùy taùi choó, chaùy!
- ẹửựng laùi, ủửựng!
b Caực ủoọng taực di ủoọng:
Tieỏn: Baột ủaàu tieỏn baống chaõn traựi, bửụực lieõn tuùc theo soỏ bửụực ngửụứi chổ huy
hoõ, moói bửụực baống moọt baứn chaõn, sau ủoự trụỷ veà tử theỏ nghieõm
Khaồu leọnh: Tieỏn N bửụực, bửụực!
Luứi: baột ủaàu luứi baống chaõn traựi , luứi lieõn tuùc theo soỏ bửụực ngửụứi chổ huy hoõ,
moói bửụực baống moọt baứn chaõn, sau ủoự trụỷ veà tử theỏ nghieõm
Trang 20 Khẩu lệnh: Lùi N bước, bước!
Sang phải (trái): Theo lệnh của người chỉ huy hô bước sang bên nào thì
bước chân sang bên đó trước và kéo chân kia theo (khoảng bước rộng bằng vai)
Khẩu lệnh: Sang phải (trái) N bước, bước!
Đi đều: Như dậm chân tại chỗ nhưng bước chân ra khỏi vị trí, không nhấc
gối quá cao, chân thẳng, đi đều, người thẳng, mắt nhìn thẳng, Khi có lệnh
“Đứng lại, đứng!”(động lệnh “đứng” rơi vào chân phải), chân trái bước thêmmột bước, chân phải bước kéo theo trở về tư thế nghiêm
Khẩu lệnh: - Đi đều, bước!
- Đứng lại, đứng!
Chạy đều: Giống chạy tại chỗ nhưng bước ra khỏi vị trí, chạy vừa phải,khi
dừng lại theo lệnh, bước thêm 3 bước nữa, kéo chân phải về, hạ tay đứngnghiêm
7 Đánh ba bài trống quy định của đội đó là: Chào cờ, hành tiến, chào mừng.
II BA BÀI TRỐNG CỦA ĐỘI TNTP
1 Các quy định:
- Bộ trống ít nhất có hai trống con và một trống cái
- Đeo trống con bằng hai dây nằm trên vai trái, dưới vai phải
- Mặt trống nghiêng với mặt đất một góc khoảng 450
- Trống cái đeo vuông góc với mặt đất
- Trông luôn luôn bảo quản khô, ráo, khi đánh trống phải dùng dùi đúng quyđịnh
- Gõ trống phải gọn , không gây tạt âm
- Phách mạnh đánh bằng tay phải (hay đánh cùng với trống cái), phách nhẹ đánhbằng tay trái
Tay phải cầm dùi út xuống tay trái cầm dùi ngữa, bằng ngón cái và ngón trỏ(khoảng1/3 dùi kể từ đốc dùi)
2 Cách đánh các bài trống.
TRỐNG CHÀO CỜ TRỐNG HÀNH TIẾN
Trang 21III NGƯỜI CHỈ HUY
1 Vai trò của người chỉ huy.
Trong quá trình thực hiện nghi thức, ngườ chỉ huy đóng vai trò hết sức quantrọng Chất lượng chỉ huy quyết định chất lượng họat động của đơn vị Muốn thựchiện tốt vai trò của mình người chỉ huy phải nắm vững chuyên môn, nghiệp vụ,nghi thức Đội Biết chỉ đạo, năng động, sáng tạo trong mọi tình huống có thể xẩyra
2 Yêu cầu đối với người chỉ huy
a Trang phục.
Gọn gảng , chuẩn mực, luôn đeo cấp hiệu chỉ huy
b Tư thế , tác phong.
Nhanh nhẹn khẩn trương nghiêm túc, chuẩn xác khi thực hiện các động tác
Trang 22- Xác định hướng để tránh nắng , gió.
- Chọn vị trí phù hợp với nội dung họat động đã dự định
- Giơ tay chỉ huy đội hình: chỉ huy ở tư thế nghiêm và dùng tay trái để chỉ địnhđội hình, hướng của người chỉ huy luôn cùng hướng với đội hình khi tập hợp
Hàng dọc: Tay trái giơ thẳng trên đầu, bàn tay thẳng, các ngón tay khép kín,lòng bàn tay hướng về phía thân người
Hàng ngang: Tay trái giơ ngang, vuông góc với thân người, các ngón tay khépkín, bàn tay thẳng úp xuống
Chữ U: Tay trái giơ ngang, cánh tay trên ngang vai vuông góc với cánh tay
dưới, bàn tay nắm tự nhiên, lòng bàn tay hướng về hướng thân người
Vòng tròn: Hai tay vòng trên đầu, bàn tay mỡ, các ngón tay khép kín, lòngbàn tay úp xuống, ngón tay giữa của hai bàn tay chạm nhau
Lưu ý: Khi người đầu tiên của đơn vị đến vị trí tập trung thì người chỉ huyrời vị trí tập hợp về vị trí chỉ huy điều khiền và bao quát đơn vị
* Phát lệnh tập hợp:
Bằng hô khẩu lệnh đồng thời giơ tay
Bằng còi và đồng thời giơ tay (còi được thổi khi đơn vị đông, đị bàn rộng).Lệnh bằng còi được quy định hệ thống Morse (Moocxơ)
3 Vị trí của người chỉ huy.
a Vị trí của người chỉ huy khi điều khiển và phổ biến nhiệm vụ.
Luôn luôn ở vị trí trung tâm của đội hình, khoảng cách chỉ huy đến độihình phụ thuộc vào đội hình lớn hay nhỏ
Vị trí đứng của chỉ huy phải bao quát được đơn vị, khi phát lệnh mội ngườiđều nghe thấy
b Vị trí của người chỉ huy khi đơn vị tĩnh tại.
Đối với phân đội: Phân đội trưởng đứng đầu, phân đội phó đứng cuối.Đối với chi đội: Chi đội trưởng đứng bên phải chi đội trưởng phân đội 1 ,chi đội phó đứng sau chi đội trưởng, cờ chi đội bên phải chi đội trưởng Phụ tráchchi đội đứng bên phải cờ Ban chỉ huy liên đội đứng bên phải chi đội 1 Cờ củatoàn đơn vị đứng bên phải ban chỉ huy liên đội Tổng phụ trách đứng bên phải cờliên đội
c Khi liên đội tổ chức hành tiến :
Đi đầu là cơ Liên đội, sau 2m là ban chỉ huy Liên đội (liên đội trưởng đigiữa, hai ủy viên đi hai bên) sau ban chỉ huy 2m là đội trống, sau 5m là cờ chiđội 1, sau cờ chi đội 1 là ban chỉ huy chi đội, sau ban chỉ huy 1m là đội hình chiđội, chi đội nọ cách chi đội kia 5m
Trang 23IV ĐỘI HÌNH ĐỘI NGŨ
A ĐỘI HÌNH.
1 Đội hình hàng dọc
Đội hình hàng dọc dùng để tập hợp, điểm số , hành tiến, và ttổ chức cáchọat động
a/ Phân đội hàng dọc: Phân đội trưởng đứng đầu, phân đội phó đứng sau cùng,
các đội viên xếp thứ tự từ thấp đến cao
b/ Chi đội hàng dọc: Các phân đội xếp hàng dọc, phân đội 1 làm chuẩn, các
phân đội khác đứng bên trái phân đội 1
c/ Liên đội trưởng hàng dọc: Các chi đội xếp hàng dọc trên cùng là chi đội 1, các
chi đội khác lần lượt đứng sau chi đội 1
Liên đội hàng dọc
2 Đội hình hàng ngang.
Đội hình hàng ngang dùng để nghe nói chuyện, duyƯt đội chào cờ hoặc tổchức các họat động
a/ Phân đội hàng ngang: Phân đội trưởng đứng đầu các đội viên khác lần lượt
đứng về phía trái phân đội trưởng, cuối cùng là phân đội phó
b/ Chi đội hàng dọc: Các phân đội xếp hàng ngang phân đội 1 trên cùng làm
chuẩn, các phân đội khác đứng sau phân đội 1
c/ Liên đội hàng ngang: Các chi đội xếp hàng dọc, chi đội 1 làm chuẩn, đội hình
triển khai về phía trái chi đội 1 theo thứ tự
0+
+ +
Ghi chú:
Phân đội trưởng
+Phân đội phó Chỉ hướng đơn vị.
Phân đội hàng dọc
Chi đội hàng dọc
0+
+
Phân đội hàng ngang