+ Bà cụ Thi hơi điên lại nghiện rượu với tiếng cười khanh khách, ghê sợ + Chị em Liên với hàng tạp hoá nhỏ xíu => Nhịp sống cứ lặp lại một cách đơn điệu, quẩn quanh, tẻ nhạt, mỏi mòn, bu[r]
Trang 1Ngày soạn: 15/ 10 /2009 Đọc văn :
Tiết : 37-38-39 (Thạch Lam)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức: Giúp học sinh :
- Tình cảm thương xót của Thạch Lam đối với những
người phải sống nghèo khổ, quẩn quanh và sự cảm
thông, trân trọng của nhà văn trước mong ước của họ
về một cuộc sống tươi sáng
2 Về kĩ năng - Nét độc đáo trong bút pháp nghệ
thuật củaThạch Lam qua truyện ngắn trữ tình “Hai đứa
trẻ”
3 Về thái độ: -Giúp học sinh đồng cảm với những
số phận “thấp cổ bé họng”
-Giáo dục lòng yêu thương đối với con người nói
chung với những con ngườinghèo khổ trong xã hội nói riêng
-Hình thành cho học sinh ý niệm về số phận con người, phải làm gì để
cuộc sống con người ngày càng tốt đẹp hơn, văn minh hơn trong xã hội mới
II CHUẨN BỊ
1.Chuẩn bị của giáo viên
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế bài
giảng Ngữ văn 11, Ôn tập Ngữ văn 11 Soạn giáo án
- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở, thảo luận, bình giảng
2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài theo hướng dẫn sách
GK
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ số, tác phong học sinh.
2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút) Trình bày những thành tựu chủ yếu của văn học
Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám 1945?
3 Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài : (2 phút)
Trong văn học hiện đại Việt Nam giai đoạn 1930-1945, Thạch Lam giữ một địa vị khá quan trọng Ông là một trong những cây bút đặc sắc, đại diện cho dòng văn học lãng mạn Muốn hiểu rõ hơn tác giả Thạch Lam, hôm nay, chúng ta cùng nghiên cứu
tiểu sử tác giả và tác phẩm Hai đứa trẻ của ông.
- Tiến trình bài dạy:
THỜI
GIAN HOẠT ĐỘNG CỦA
GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG KIẾN THỨC
15’ Hoạt động 1:
Giáo viên hướng
dẫn học sinh tìm hiểu
Hoạt động 1:
Học sinh Tìm hiểu chung:
I Tìm hiểu chung
1 T¸c gi¶:
Thạch Lam (1910-1942)
Trang 2chung về tác giả, tác
phẩm
Gv nhận xét, chốt ý
Hoạt động 2:
Đọc –hiểu văn bản
-Giải thích từ khĩ:
+ Xa xỉ: Đồ vật khơng
thiết trong cuộc sống
nhưng lại rất đắt tiền
+ Bác xẩm: là người
nghèo kiếm sống bằng
cách hát để mọi người
cho tiền
+ Đèn hoa kì: loại
đèn nhỏ , thắp bằng
dầu lửa
+ Thảo: sống rộng rãi,
dễ chịu
Khung cảnh của
truyện được mở ra
vào thời gian nào?
Thời gian ấy nĩi lên
điều gì? Hãy nhận xét
về cách thể hiện thời
gian của Thạch Lam
trong truyện?
Khơng gian hiện thực
trong truyện? Ý
nghĩa?
Tác giả: Thạch Lam -Là thành viên của nhóm Tự lực văn đoàn
-Nhà văn, nổi tiếng về truyện ngắn Viết xúc động về người nghèo, những em bé nhà nghèo Văn nhẹ nhàng, tinh tế với tấm lịng xĩt thương, nhân hậu Chất thơ man mác trong văn xuơi
-Tác phẩm: Các tập
truyện ngắn: Giĩ đầu
mùa (1937), Nắng trong vườn (1938), Sợi tĩc
(1942), Tập tuỳ bút Hà
Nội 36 phố phường…
Hoạt động 2:
Đọc –hiểu văn bản
1 Đọc và giải thích từ khĩ:
-Đọc : Đọc với giọng nhẹ nhàng, truyền cảm
a Bức tranh phố huyện:
*Cảnh ngày tàn, chợ tàn:
-Tiếng trống thu khơng:
thứ âm thanh chất chứa nỗi niềm của con người -> tiếng trống vang xa gọi chiều về và gợi cả nỗi niềm xao xác ->
điểm nhịp cho cuộc sống nặng nề trơi
-Làm nền cho tiếng trống là "bản nhạc dân dã" quen thuộc, buồn
bã, rên rĩ của cơn trùng, ếch nhái, muỗi, tiếng đàn bầu rời rạc
=> khơng đủ sức khuấy
động khơng khí lặng lẽ,
tù đọng của phố huyện
* Thời gian: "Chiều,
chiều rồi Một chiều êm
a.Cuộc đời:Tên thật là Nguyễn Tường Vinh (sau đổi là Nguyễn Tường Lân) Sinh và mất tại Hà Nội
2/ Vài nét về tác phẩm: Hai
đứa trẻ -Xuất xứ: Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” rút trong tập “Nắng trong vườn” (1938)
-Chủ đề: Tác phẩm nĩi lên
lịng xĩt thương đối với những
kỷ niệm và ước mơ bình dị, cảm động của những em bé nơi phố huyện nghèo trước Cách mạng tháng Tám 1945
II.Đọc hiểu 1.Bức tranh phố huyện nghèo chuyển dần về đêm khuya
- Thời gian:mở đầu bằng
tiếng trống thu không để gọi buổi chiều và kết thúc bằng đêm khuya, con người đi ngủ, cả phố huyện yên tĩnh và đầy bóng tối Chọn thời điểm chiều tà chuyển về đêm tạo cho người đọc cảm giác bâng khuâng man mác
- Không gian:Tác giả sử
dụng rất tài hoa ngòi bút miêu tả cảnh thiên nhiên buổi chiều tà và đêm khuya một ngày hè nơi phố huyện … Có âm thanh ánh sáng, có con đường mấp mô, có các cửa hàng hai dãy phố có vòm trời thăm thẳm Trong đó tiêu biểu nhất là âm thanh và ánh sáng
Trang 3H/d học sinh tìm hiểu
chi tiết
Cảm nhận của em về
âm thanh trong
truyện?
GV tham gia bình,
liên hệ câu thơ của Hồ
Xuân Hương "Đêm
khuya văng vẳng
trống canh dồn" ->
tăng cái yên tĩnh,
quanh vắng -> con
người cơ đơn, trơ trọi
hơn
Để miêu tả khung
cảnh phố huyện,
Thạch Lam đã dựng
cơng miêu tả bĩng tối
và ánh sáng Em hãy
tìm các chi tiết miêu
tả bĩng tối? Nhận
xét?
Tìm những chi tiết
miêu tả ánh sáng?
Trong các chi tiết,
hình ảnh ấy, hình ảnh
nào ám ảnh em nhất?
ả như ru " , "bĩng tối ngập dần giờ khắc ngày tàn" - "Trời nhá nhem tối", "Trời bắt đầu đêm "," Đêm tối".
-> Tác giả miêu tả bước đi của thời gian rất
cụ thể, tỉ mỉ, chi li ->
thời gian cĩ sự vận động: chậm rãi, lặng lẽ
-> nhịp sống buồn bã, tẻ nhạt của phố huyện từ chiều tàn đi dần vào đêm khuya
*Khơng gian: thu hẹp
dần:quang cảnh phố huyện nhỏ bé, một phiên chợ tàn, gĩc chợ đơn sơ, quán hàng lụp xụp-> yên tĩnh, tù túng, chật hẹp
+ Aâm thanh: Tác giả mở đầu
bằng âm thanh tiếng trống thu không để gọi buổi chiều Tiếng trống vang lên gợi cảm giác buồn man mác Tiếng trống gọi thời gian, gọi buổi chiều, tiếng uể oải, tù đọng mệt nhọc.Tiếp theo là văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài ruộng theo gió nhẹ đưa vào Muỗi bắt đầu vo ve Tiếng ếch nhái, tiếng muỗi nao lòng quạnh hiu, gợi ra một cái gì đó vụn vặt xác xơ.Tiếng người nói năng trò chuyện nhỏ nhẹ Vào đêm khuya tiếng trống cầm canh đánh tung lên một tiếng ngắn khô khan Liền sau đó khi đoàn tàu chạy qua phố huyện thì âm thanh bỗng dồn dập
“tiếng bánh xe rít mạnh vào ghi, tiếng còi tàu rít lên, đoàn tàu rầm rộ đi tới” Cả phố huyện như bừng tỉnh náo nức sôi nổi, một niềm vui đón đợi Nhưng trong chốc lát những âm thanh ấy lại nhỏ dần nhỏ dần trả phố huyện trở về với tiếng trống cầm canh, tiếng chó sủa xa xa, yên ắng, tĩnh mịch
+ Aùnh sáng : Phương Tây đỏ
rực như lửa cháy và những đám mây hồng trước mặt đen lại Aùnh sáng dường như dịu
đi nhoè dần Khoảnh khắc huy hoàng rực rỡ của ánh sáng báo hiệu một ánh sáng ước vọng sẽ vút lên từ trên đêm tối Tre làng trước mặt
Trang 4Bình ngắn gọn về
hình ảnh ấy?
Những kiếp người tàn
được miêu tả ntn
trong truyện?
Tổ 1: Giáo vên đưa
ra những yêu cầu đối
với học sinh:
a)Công việc và cuộc
sống hàng ngày của
chị
*Những kiếp người tàn:
+ Mấy đứa trẻ nhặt rác bãi chợ
+ Mẹ con chị Tí : ban ngày mị cua bắt tép, tối đến dọn hàng nước, thắp một ngọn đèn leo lét Chiều nào chị cũng dọn hàng từ chập tối đến đêm nhưng "chả kiếm được bao nhiêu "
+ Bĩng bác phở Siêu chập chờn trong đêm
đen lại thấm vẻ u tối xa vắng đượm buồn Màn đêm buông xuống, đêm mùa hạ êm như nhung Đừơng phố và các ngõ chứa đầy bóng tối Vòm trời hàng ngàn ngôi sao lấp lánh lẫn ánh sáng của những con đom đóm bay là là trên mặt đất Dưới thấp toả mấy quầng sáng thân mật: cái bếp lửa của bác phở Siêu và ngọn đèn của chị Tí Đấy là ánh sáng của những cuộc đời nhỏ nhoi nhưng không chịu tắt Đến nửa đêm khi đoàn tàu đi qua bừng lên những quầng sáng mới… nuôi dưỡng những
hi vọng Những chi tiết miêu tả khung cảnh phố huyện đang lụi tàn, bóng tối và đêm đen đang dần dần ngự trị tất cả cảnh vật lẫn con người
=> Bức tranh thiên nhiên phố huyện yên tĩnh thanh bình tuy buồn nhưng thơ mộng Ngòi bút của tác giả vừa hiện thực vừa lãng mạn Đằng sau bức tranh ấy là tấm lòng thấm đẫm tình cảm dân tộc, Tổ quốc
2 Hình ảnh cuộc sống của con người:
- Phố huyện chỉ là những con người nghèo khổ lay lắt Đó là mấy đứa trẻ con nhà nghèo đi nhặt nhạnh thanh nứa thanh tre hay bất kì cái gì có thể dùng được của người bán hàng để lại
- Đó là mẹ con chị Tí bán hàng nước cầu may Cuộc
Trang 5b) Em có nhận xét gì
về cửa hàng của chị?
c) Cuộc đối thoại
giữa chị Tí và Liên
diễn ra như thế nào?
Suy nghĩ của em?
d) Nhận xét của em
về người phụ nữ
nghèo này?
Tổ 3:
a)Hình ảnh bà cụ Thi
được khắc hoạ qua
những chi tiết nào?
b) Em có cảm nhận
như thế nào về số
phận của bà?
Tổ 2: Giáo viên yêu
cầu hoc sinh:
a)Hình ảnh bác Siêu
hiện ra như thế nào
trong tác phẩm?
b) Công việc và gánh
hàng của bác được
miêu tả như thế nào?
c) Qua những chi tiết
trên, em có nhận xét
gì về cuộc sống của
bác?
Tổ 4:
a)Hình ảnh về gia
đình bác Xẩm và
cuộc sống của bác
hiện ra như thế nào?
b) Em có suy nghĩ gì
về cuộc sống ấy?
+ V/c bác hát xẩm gĩp chuyện bằng mấy tiếng đàn bầu bật trong yên lặng Thằng con bị ra ngồi manh chiếu, nghịch nhặt những rác bẩn
+ Bà cụ Thi hơi điên lại nghiện rượu với tiếng cười khanh khách, ghê sợ
+ Chị em Liên với hàng tạp hố nhỏ xíu
=> Nhịp sống cứ lặp lại
một cách đơn điệu, quẩn quanh, tẻ nhạt, mỏi mịn, buồn chán Tuy vậy, họ vẫn
hi vọng- cho dù hi vọng
đĩ rất mơ hồ: “Chừng
ấy người trong bĩng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hằng ngày
của họ” Chính sự mong
đợi mơ hồ này càng tơ đậm thêm tình cảnh tội nghiệp của những nhân vật trong truyện
=> Tất cả đều hiện ra
trong cái nhìn xĩt xa, thương cảm của Thạch Lam, qua lời văn đều đều, chậm buồn và những chi tiết dường như khách quan
sống cơ cực mà vẫn còn mong chờ vào sự may rủi Hình ảnh chị Tí trở đi trở lại trong tác phẩm gợi tả về những kiếp người nhỏ nhoi, lay lắt trong đêm tối mênh mang của cuộc đời
- Đó là bà cụ Thi hơi điên có giọng cười khanh khách Tiếng cười mỗi lúc một nhỏ dần Bà cụ oan ức điều gì chăng, buồn khổ gì chăng phải lấy rượu giải sầu Nỗi sầu ấy tạo nên bóng tối bao phủ tâm hồn bà cụ, gợi lên bóng xế của cuộc đời
- Đó là bác phở Siêu bán phở
- Đó là gia đình bác Xẩm nằm ngồi ngay trên chiếu rách trải ra Thằng con bò ra đất Cái thau sắt chờ tiền thưởng vẫn trống trơ trước mặt Tất cả im lìm chỉ có mấy tiếng đàn bầu nổi lên bần bật, run ray trong bóng đêm Không có khách, họ lăn
ra ngủ trên đất gợi lên kiếp sống vất vưởng lầm than Những người phu xe… và chị
em Liên
=> Những con người nghèo khổ thân phận bé mọn hèn kém Cuộc sống của họ là cuộc mưu sinh chật vật mòn mỏi Sự sống chỉ còn như đốm lửa hắt ra yếu ớt Dù cuộc mưu sinh buồn tẻ bình lặng nhưng họ vẫn sống vẫn chụm lại với nhau chia sẻ những nỗi niềm để níu giữ lấy cuộc sống khắc nghiệt
Trang 620’ H/d học sinh tiếp tục
tìm hiểu chi tiết
Trong những con
người đang sống âm
thầm, vật vờ như
những cái bĩng ở nơi
phố huyện, thì Liên là
nhân vật được Thạch
Lam khắc hoạ rõ nét
nhất Liên là đứa trẻ
như thế nào?
Suy nghĩ, đưa ra
những ý kiến khái
quát về nhân vật Liên
-> Cĩ những ý chính
cần làm rõ:
- Là đứa trẻ nghèo
- Là đứa trẻ giàu tình
thương
- Là đứa trẻ hiếu thảo,
đảm đang
- Là đứa trẻ cĩ tâm
hồn và biết ước mơ
*GV: bình chi tiết đơi
mắt Liên: khơng đặc
tả kỷ nhưng cho thấy
tâm trạng lắng đọng
sâu xa Chính đơi mắt
ấy đã nhìn, thấu hiểu
* Nhân vật Liên:
- Là đứa trẻ nghèo, cuộc sống cơm áo trĩi buộc
cơ vào chõng hàng, cướp đi niềm vui và quyền lợi của tuổi thơ
Liên sống mịn mỏi đợi chờ
- Là đứa trẻ giàu tình thương
+ Đối với những đứa trẻ
nghèo nhặt rác "Liên
động lịng thương nhưng chính chị cũng khơng cĩ tiền mà cho chúng".
+ Đối với mọi người:
luơn quan tâm, luơn đối
xử ân cần, lễ phép và đầy tình người (cụ Thi, chị Tí, bác Xẩm)
+ Đối với em An:
Thương yêu, lo lắng, chăm sĩc, ân cần lời
mẹ, "chiếc xà tích chị
là con gái lớn và đảm
Tình người ở đây cũng mộc mạc, bàng bạc khắp thiên truyện Nhà văn đã miêu tả chân thực khách quan mà đầy
ý nghĩa Cảnh phố huyện là những miền đời bị lãng quên, miền đất bị cuộc đòi bỏ quên đang lụi tàn nhưng họ vẫn hi vọng mong đợi một cái gì tươi sáng Tấm lòng của nhà văn nhạy cảm đã làm rung động trái tim ta Ông không chỉ chia sẻ với những đau khổ của những con nguời mà còn đồng tình với họ, hi vọng đọi chờ một ngày mai tươi sáng đến với họ Đó là giá trị nhân đạo cao cả, buồn thương nhưng không bế tắc
3.Nhân vật Liên : cô thiếu nữ tuy gia đình khó khăn nhưng nhân hậu
a.Cảnh ngộ của Liên: Từng
có cuộc sống tuổi thơ vui vẻ hạnh phúc nhưng gia đình sa sút, bố Liên mất việc, hai chị
em Liên phải về quê cùng mẹ Mẹ làm hàng xáo, chị
em Liên trông cái hàng tạp hoá nhỏ xíu, sống giữa phố huyện nghèo thưa vắng
b.Tâm trạng của Liên
- Nhìn cảnh phố huyện về chiều, Liên cảm thấy lòng buồn man mác Nhưng cô không cô đơn tuyệt vọng, tâm hồn mở rộng quan sát để yêu thương chia sẻ với những kiếp người nghèo Tư thế của Liên trầm tư tĩnh lặng ít nói, sống ở bề sâu của cảm xúc,
Trang 7và cảm nhận "mùi
riêng của đất" -> trữ
tình hố qua h/a đơi
mắt
Trong số các nhân
vật của phố huyện, ai
là người đau khổ
nhất?
Tìm những chi tiết
chứng minh rằng TL
tập trung bút lực miêu
tả một cách tỉ mỉ, kĩ
lưỡng theo trình tự
thời gian, qua tâm
trạng chờ kong của
Liên và An?
đang".
- Là đứa trẻ cĩ đời sống tâm hồn và biết mơ ước -> làm nên chất thơ cho truyện
- Là người đau khổ nhất trong các nhân vật:
+ Vì Liên đã biết thế nào là ánh sáng chốn thị thành
+Liên nhạy cảm trước nỗi đau con người
+Liên cảm nhận được cảnh tối tăm mà Liên và những người xung quanh đang sống và là người biết mơ ước, khát khao ánh sáng
=> Hiện thực buồn tẻ,
tù đọng của tác phẩm càng nặng nề vì Liên đã
ý thức được đầy đủ và sâu sắc về cuộc sống đĩ
đa cảm, đa sầu
- Nhìn phiên chợ tan Liên thấy trên đất chỉ còn vỏ bưởi, vỏ thị… Mùi âm ẩm bốc lên của ban ngày khiến Liên nghĩ đến mùi riêng của đất => Là tín hiệu của tình quê máu thịt thân thương gần gũi
- Đối với những người nghèo nơi phố huyện, Liên rất giàu lòng cảm thông, thương yêu và trân trọng
Rót cho cụ Thi cúc rượu đầy Trông thấy những đứa trẻ con nhà nghèo… động lòng
thương Nhìn họ âm thầm kiếm sống, Liên thầm nhủ “chừng ấy con người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sốbg hằng ngày của họ” Cái tôi của nhà văn đã hoá thân vào cái tôi của nhân vật Những người phụ nữ đi vào trang văn của Thạch Lam bao giờ cũng rõ ràng cốt cách Việt Nam, tâm hồn Việt Nam, những tấm lòng thơm thảo biết săn sóc sẻ chia, hi sinh cả một đòi cho con người không giữ lại gì cho riêng mình
- Đối với gia đình và cậu em trai nhỏ bé, Liên tỏ rõ tư cách của một cô gái đảm đang, biết chăm sóc chu đáo, tình chị em đậm đà “Chiếc chìa khóa tráp tiền… đeo quá sớm và dây xà tích đeo ở thắt lưng” Nếu không từng sống những ngày thơ ấu vất vả và nặng trĩu yêu thương,
Trang 8Ước mơ của Liên và
An
Làm nổi bật sự khác
biệt giữa Liên- An
với những người dân
ở phố huyện, làm nổi
bật hình ảnh của
Liên và An- là những
đứa trẻ biết ước mơ
Thạch Lam không thể viết được những dòng văn đẹp về người chị dịu dàng , giàu yêu thương Đó còn chính là tấm lòng trân trọng của nhà văn đối với chị
- AN: ngây thơ nhưng không có nghĩa là không cảm nhận riêng An cũng mơ hồ cảm nhận được cái bầu không khí của phố huyện Trước lúc đi ngủ cũng dặn chị đánh thức khi tàu đến An đợi tàu đợi ánh sáng Khi chị gọi dậy lập tức nhỏm dậy dụi mắt tỉnh hẳn An cũng rất thèm đông vui ồn ào sôi động, An cảm nhận cuộc sống mòn mỏi cũng muốn hướng tới cuộc sống khác
- Tâm trạng chờ tàu của An và Liên :
+ Khắc khoải thao thức, hồi hộp mơ mộng, bâng khuâng, lưu luyến không phải vì đợi lộc mà vì con tàu sẽ mang đến một thế giới khác, tưng bừng sang trọng, huyên náo vui vẻ
=> Hình tượng nhân vật Liên tiêu biểu cho những thiếu nữ Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám tuy phải đối mặt với khó khăn tù đọng nhưng rất nhân hậu, luôn khao khát về cuộc đời ngày mai
tươisáng
4/ Ước mơ của Liên và An + Liên:
- Là một đứa trẻ nhạy cảm với cuộc sống xung quanh
Trang 915’
và hy vọng
Liên và An được
miêu tả chiếm một
phần lớn trong tác
phẩm
Trước tiên là Liên,
đó là một đứa trẻ như
thế nào?
Liên và An có hoàn
toàn sống với cuộc
sống thực tại ở phố
huyện hay không?
Em thấy cuộc đời của
Liên và An có gì
giống và khác với
những con người nơi
đây? Vì sao?
Đối với cuộc sống
phố huyện, hình ảnh
đồn tàu cĩ ý nghĩa
gì?
Vấn đề đặt ra
Phương pháp sử
dụng:
- Giáo viên trực tiếp
đưa ra vấn đề, do đó
GV sử dụng phương
pháp bình giảng,vì
đây là những vấn đề
* Hình ảnh đồn tàu:
- Thạch Lam tập trung bút lực miêu tả một cách tỉ mỉ, kĩ lưỡng theo trình tự thời gian, qua tâm trạng chờ kong của Liên và An
-Con tàu mang đến một thế giới khác:
+ Nĩ như con thoi ánh sáng xuyên thủng màn đêm phố huyện, đem lại ánh sáng xa lạ, rực rỡ chốn thị thành, át đi ánh sáng mờ ảo, yếu ớt của phố huyện
+ Âm thanh của cịi tàu, bánh xe rít trên đường ray và tiếng ồn ào của hành khách át đi buồn
tẻ, đơn điệu phố huyện
+ Nĩ là thĩi quen, là niềm vui, là sự chờ đợi
-> trở thành nhu cầu thiết yếu như cơm ơn, nước uống hàng ngày cho đời sống tinh thần người dân phố huyện
- Chị em Liên đợi tàu khơng phải vì mục đích tầm thường là cĩ khách mua hàng mà vì:
+ Nhìn thấy cái gì đĩ khác cuộc sống hàng ngày: mạnh mẽ, rực rỡ
mình
- Là đứa con có trách nhiệm với công việc mẹ giao
- Ý thức được mình là cô gái đã lớn
=> cô bé giàu tình cảm -Liên và An còn sống với những kí ức của những ngày tươi sáng ở Hà Nội
- Một vùng ánh sáng về Hà Nội vẫn tồn tại như một niềm
ao ước khó lặp lại thêm một lần nữa
5/ Hình ảnh đoàn tàu:
Chuyến tàu xuất hiện:
“Một làn khói trắng hiện lên
ở đằng xa ”
+ Tiếng còi tàu rít lên + Những cửa kiếng sáng loáng
+ Những toa hạng trên sang trọng lố nhố những người Chuyến tàu hôm ấy:
+ Không đông như mọi khi + Thưa vắng người
+ Kém sáng hơn
=> Hoàn toàn không diễn ra như sự mong đợi của họ Nó chỉ thoáng qua trong chốc lát -Đối với chị Tí, bác Siêu, bác Xẩm- đoàn tàu có thể giúp họ bán được một ít hàng hoá -Đối với chị em Liên, đoàn tàu là cả một niềm khát vọng
=>Nhưng đoàn tàu mà họ chờ mong dường như đang nghèo dần
=> Đoàn tàu ra đi
=> bóng tối lại bao trùm
6/ Vấn đề đặt ra:
Trang 10mở rộng thêm, học
sinh khó nắm bắt
Qua phần văn học
tổng quát đã học, em
hiểu biết gì về xã hội
30-45? Là một tác
phẩm ra đời trong
hoàn cảnh đó, em có
suy nghĩ gì về số
phận của con người
trong xã hội 30- 45?
H/d hs tổng kết
Trình bày những nét
đặc sắc về nghệ thuật?
Ý nghĩa của truyện?
ánh sáng, giàu sang
+ Niềm say mê + Mang đến thế giới kỷ niệm về Hà Nội
-> đánh thức kỷ niệm về
Hà Nội đẹp đẽ thiết tha
+ Nhìn tàu là hành động thỏa mãn thị giác, tư tưởng -> nhìn thấy rõ hơn, sâu hơn sự tù túng, ngưng đọng của cuộc sống
Hai đứa trẻ- bài ca về thiên nhiên, đất nước.
- Bức tranh quê hương gần gũi mà khơng kém phần thơ mộng, đầy gợi
cảm: “Chiều, chiều
rồi giĩ mát”
- Các nhân vật luơn gắn
bĩ với thơn dã: “tưởng
là mùi riêng của đất, của quê hương này”
- Hai đứa trẻ luơn luơn phát hiện những biến thái tinh tế của thiên
nhiên: “Qua kẽ lá ”
Cĩ thể coi là đĩng gĩp của Thạch Lam cho
VH giai đoạn từ đầu thế
kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám 1945?
-Xã hội 30- 45:
+ Xã hội thực dân phong kiến, kìm hãm sự vươn lên của con người
* Như một ngục thất giam cầm tâm hồn con người -Số phận con người:
+ Sự nghèo khổ vây lấy họ, họ hầu như không tìm ra lối thoát nào
=> Hình ảnh bà cụ Thi hay chính là số phận dự báo trước cho tương lai của họ
=> Vấn đề con người được đặt ra khá nhức nhối trong tác phẩm
Số phận của những đứa trẻ sẽ vượt qua cuộc sống tối tăm?
Lại đi theo vết xe đổ của chịTí, cụ Thi ?
* Nghệ thuật
- Truyện không có cốt truyện, nhà văn chủ yếu khai thác thế giới nội tâm nhân vật
- Ngôn ngữ nghệ thuật tinh tế, điêu luyện, khả năng diễn tả chính xác thế giới nội tâm của nhân vật
- Giọng văn nhẹ nhàng trong sáng
- Truyện thường có xung đột, kịch tính nhưng truyện ngắn của Thạch Lam lại như một bài thơ êm ái nhẹ nhàng, trong sáng, man mác Ông luôn hướng về người nghèo, cảm thông với nỗi khổ đau của họ, nhưng không tập trung là nổi bật mâu thuẫn