Gợi ý: Ngoài bài tựa của Trần đức Lương, bài Đại cáo bình Ngô của Nguyễn Trãi, còn nhiều tác phẩm của các tác giả khác như Nam quốc sơn hà của Lý Thường Kiệt mặc dù chỉ là gián tiếp, Đại[r]
Trang 119 2
VN:
BÀI PHÚ SÔNG
Tr ng Hán Siêu
A- ! " # $ VÀ "& N'NG () %!
1 Bài phú sông
oanh # $" ng%& x%a Bài phú +ã tái không khí #1 hùng tráng $"
4 #35 +ánh trên sông (. 7 Qua +ó tác : #; tình yêu quê h%>ng +?#
n%@ A #B hào C# dân #C có tinh #E ngoan c%&A F?# /?#A m%u l%G A tài trí, +H #& I #; t% t%J nhân vKn cao +L) qua + cao vai trò, trí $" con
ng%&
Bài phú ! M hình : +; tích có N N A / # G) #34 tình hoài O @ #B B tráng ca, #$ pháp liên ngâm, hình #P +Q +áp #. nên 4 nét +S 1 #5#
S F# là B sáng #. hình t%G nhân 5# khách (+. cho #.U và nhân 5# các
bô lão T P nhân !UA +H #& trong V nhân 5# + có B phân thân $" cái tôi
tác :W C# cái “tôi-tráng YZ có tâm H . : và #? lòng %u ái +Q @ !A @ +?# n%@
2 Rèn /Y nKng +N W ; C# tác )^ vKn N trung +. # theo Q phú O
#;A /Y nKng phân tích 4 #$ pháp #5# có giá #3 cao trong F; C dung t% t%J tác )^
B-
I- H 4 56 789 bài:
Bài tập - Nêu trí $" #1 (. 7 trong ! và + tài (. 7
trong v
+; Q
ý:
- N /Y #; +; ; con sông (. 7 và 4 công $" cha ông
ó là C# nhánh sông Kinh bE +O ra F; 7 4" 8: Ninh và c: Phòng N>i +ây, Ngô 8 +ã +ánh tan quân xâm l%G Nam Hán, F1# Q c7 Thao, nKm 1288, nhà b3E tiêu # S Mông- Nguyên, F1# Q Ô Mã Nhi
- (. 7 giang là H : P F?# #5 cho các tác : # nên 4 áng v
i fC Tuân
- (Q M C# bài phú th%& có FQ +. +. JA +. : thích, +. bình 5
và
$" C# bài phú nói chung
- N /Y chú thích +; ; Y" $" 4 #` khó, các +; tích, +; Q nh%:
Nguyên, T ()ng, *+ ! $,& - Vân 01 & '2 Tr(4 & ! Phì, Xích Bích
Bài
nhiên, E F G "khách”? H I F danh J$ trong I K Trung L K và H
I F danh G J *, có gì K và khác nhau? Qua O F danh J$& "khách”
là ng (4 có "tráng chí” (chí P Q& có tâm R nh( E nào?).
Trang 2ý:
N /k chú thích #` "khách”, +N /k +. vKn bài phú, phân tích các hình : #
kê không gian 3C @A #& gian liên hoàn và 4 + trang #3N qua các #` >S?
? . 1# ) trong các câu #` "Gi()ng R giong gió ch)i v)i” + "Tam Ngô, Bánh *,? b` +ó 5 xét nhân 5# “khách”:
- "Khách” là ng%& mang tính cách tráng Y phóng khoáng, . l +H #& I
là C# "tao nhân S khách" ham thích du .A +i A F # 3CA làm F. @ gió
trKng, qua sông F;
- "Khách” tìm + 4 + " danh ! (+S F# là (. 7U +; G ca và suy
- Nhân 5# "khách” tuy có tính ?# công #P $" #; phú song @ ngòi bút tài
hoa, Tr%>ng Hán Siêu +ã #O H vào thành C# nhân 5# sinh +C "Khách” chính là cái tôi tác : - C# con ng%& mang tính cách tráng Y @ tâm H . : và #? lòng
%u ái +Q @ ! +?# n%@
- Cái tráng chí FQ ph%>ng $" nhân 5# "khách” T I là $" tác :U +%G G lên
qua 4 + " danh “Khách” +ã "+i qua" hai . + " danh, . + " danh ? trong +;
Q Trung 8Q (Nguyên, T()ng, *+ ! $,& U2 Giang, # + !R& Tam Ngô, Bách *,999Q
và
+ " danh #P ?# #; tráng chí FQ ph%>ng, . + " danh #P hai mang tính M #;A +%>ng +. #; tình yêu +?# n%@ A tâm H %u ái +Q @ : trí non sông
Bài
J V& W hào hay R th()ng E KA Hãy lí 9
ý
Tr%@ hình : (. 7 "Bát ngát sóng kình muôn DH.?& "th(P tha uôi 3X 1 màu” @ "n(P 34999?& "phong ”, >4 lau ”, >E lách ” “Khách” có tâm
#3. vui FH CA vui vì #B hào tr%@ ! oai hùng $" dân #C nh%ng FH vì #
Q xót th%>ng 4 anh hùng +ã /?# ây là C# V FH cao +L) +E tính nhân
vKn oN vKn #3J nên man mác, bâng khuâng
Bài
trò
nào qua 4 I G YA Thái 1& Y , G Y trong khi I $, AQ9
ý:
- J +. 1, nhân 5# "khách” là cái tôi nhà vKn thì + +. 2 nhân 5# các bô lão là hình : $" #5) #; `" +. cho nhân dân + " ph%>ng, `" là P nhân $" ! +H #& I có B phân thân $" tác : Nhà vKn #. ra nhân 5# các bô lão
7 #. nên 4 nhân 5# có tính +. +; có +%G B +Q +áp #B nhiên #` +ó B lên 4 #35 #p (. 7 (qua & /; $" các bô lão)
- Các bô lão /; x%a @ ngôn #` Q +CA & l trang #3N G nên :
P ! @ âm + hào hùng 4 /q tích trên sông +%G tái qua cách #
kê B / trùng +)A các hình : +Q nhau F` F` không khí #35 @ #
7 co = # # ây là #35 #` #& Ngô 8 + b3E H%ng . nh%ng #3N tâm là #1 > \ trùng h(ng” @ #35 #p ác #A dòng sông O sóng ("Muôn 1 $= bè tinh _ J P?Q& khí # "hùng \", "sáng chói", khói !" mù
#3&A # g%>m khua, # quân reo / "ánh " $, S 4`- 34 J
S a \? b35 +ánh "kinh thiên 1 F " +%G tái F7 4 nét l phóng
Trang 3bút khoa tr%>ng 3?# #E tình Âm thanh, màu 1 A #3B :A t%J t%G +%G tác :
5 M )Q G) góp )E tô +5 trang ! vàng chói N $" dân #C
- 4 hình : +; tính +%G ! M C# cách N N A phù G) @ B #5#
! (Xích Bính, ! Phì, gieo roi ) +ó +ã góp )E i #: tài +P $" vua tôi
nhà b3E và #1 (. 7 nh% C# bài th> #B B +5 ?# hùng ca
- a # thúc +. 1, tác : # "E sông ây S \ H` #P ng(4 x(a S , chan" ây là & các bô lão nh%ng nghe trong +ó có N $" "khách” (tác :U
: hoài $" các bô lão S) 4 & FH # $" khách #. nên B C
h%J $" cái tôi tác :
Bài
E G “khách”.
ý:
. 3 $" bài phú P" suy có tính #3 # lý n& ca $" các bô lão mang âm h%J $" dòng sông ! thi, dòng sông C +&A #?# : P tha # # : ngày +êm fC# chân lý Y ! I : mãi nh% dòng sông: F?# Y" thì tiêu vong, anh hùng thì l%u danh thiên O n& Q # ) $" “khách” có ý Y" #O / #A `" ca G công +P hai vua anh minh, `" bày #u khát N hoà bình muôn #JA #Q +%G
? .A nêu cao là "V âu J I.& K mình e cao" ó là t% t%J nhân vKn
# P cao +L) $" dân #C ta
Bài tập 6 Phát I <= giá 3F 1 dung và , " G bài phú.
ý:
1 Giá
#1 hùng tráng $" 4 #35 +ánh trên sông (. 7 +ã #; lòng yêu
n%@ A #B hào dân #C +H #& I #; t% t%J nhân vKn cao +L) qua + cao vai trò, trí con ng%& $" tác :
2 Giá #3 #5# Bài phú ! M hình :A +; tích có N N A / #
G) #34 tình hoài O @ #B B tráng ca, #$ pháp liên ngâm, hình #P +Q +áp, +S F# là
B sáng #. hình t%G nhân 5# “khách” và nhân 5# “các bô lão”, C# nhân 5# +. cho #. và C# nhân 5# là P nhân !A +H #& trong V nhân 5# + có
B phân thân $" cái tôi tác :A C# cái tôi tráng Y có tâm H . : và #? lòng %u
ái +Q @ !A @ +?# n%@
Bài phú sông
Nam #& trung +.
2 . >? @AB<
Bài tập 1 !Y 1 1 K câu trong bài phú mà anh BFQ thích.
ý:
Bài phú sông
#C C# Q câu tiêu F;A làm t% E # # cho các bài # 1) #@
Bài
ý:
- : hai + #; #B hào 4 công trên sông (. +7 $" dân
#C ta
- : hai + /x + A +; cao vai trò trí $" con ng%&
VN: CD TRÃI
Trang 4A- ! " # $ () %!
1 i Trãi là C# anh hùng dân #C A nhân 5# toàn tài Q C# trong ! phong / # Nam, +H #& I là ng%& V oan khiên #: /Q có trong ! Qua C +& và B ) $" i Trãi E #? +%G ông là C# nhân cách @A C# nhà vKn hoá @A nhà t% t%J @ i Trãi +ã +óng góp S# cho dân #C vKn hoá, !A + " lý S F#A ông có 4 +óng góp @ vKn N @ ba
: sáng tác chính: vKn chính 5A th> 4 Hán và th> 4 Nôm
2 Rèn /Y nKng tìm ; tác gia vKn N @ #C giai +. vKn N trung +.A /Y nKng khái quát tài A các B / +; +%a ra 4 5 xét, +ánh giá +úng +1A sâu 1
B-
I H 4 56 789 bài:
Bài
ý: HS B" theo #; ! i Trãi +; #3: &
- i Trãi Q trong #& +. có F +C 4 C nhà b3E suy vi, cH Quý Ly lên thay, quân Minh xâm l%G n%@ ta, cha i Trãi là i Phi Khanh F F1# +em Trung 8Q cùng cha con cH Quý Ly và các #3 #E i Trãi Q làm tròn +. nh%ng theo & cha S quay "32 C cho n(P& 3 thù cho cha"
! #@ bi / ?# n%@ nh%ng #` trong bi / ?A lòng yêu n%@ A chí cKm thù, tinh
#E =: : dám ': thân vì giang s>n xã #1 +ã hun +úc 4 )^ ?# $" C# trang anh hùng
- i Trãi tìm + C /J Y" Lam S>n, dâng Lê nG Bình Ngô sách và #3J thành quân s% bên . Lê nGA +%a C /J Y" + ngày toàn #1 ây là #& /q FC C rõ ?# thiên tài quân BA chính #3 A . giao J i Trãi
- B%@ sang #& /q hoà bình i Trãi ch%a / ) #B hoài bão xây B +?# n%@ thái bình # #3 thì +& ông ; sang giai +. khó khKn, bi #: F FN C #E ghen ghét, F vua nghi &A F F1# 3H không +%G #3N MA ): tìm C
Q ^ 5# i Trãi tìm + thiên nhiên nh%ng #? lòng trung quân, ái =Q
" êm ngày R 1 n(P 3= ông"
- M án n Chi Viên / i Trãi F tru di tam #C ây là M án @ ?#A oan /Q ?# trong ! # Nam H>n 20 nKm sau, vua Lê Thánh Tông minh oan cho
i Trãi B>h Trai tâm th( quang khuê ?Q& 4 tr%@ tác $" ông tuy F
?A F +Q# song tìm #? E nh% nguyên L trong lòng dân
Bài tập 2 Anh BFQ ã Y O tác nào G # $g Trãi? Hãy P ,
.1 vài tác tiêu I 9
ý:
i Trãi có 4 +óng góp @ cho vKn hoá dân #C Sáng tác $" ông
#C Y B vKn N A !A + " lý, quân B h các #; . H vKn chính 5A vKn khoa N T 4 Hán), th> T 4 Hán và 4 Nôm) v.v n. sáng tác nào $" ông I có ý Y" khai J cho +& sau !A i Trãi có Lam S)n W C,
+ " lý có D( F chí VKn chính 5 (chính #3 A quân BU có Quân trung S , ";
th> 4 Hán có e Trai thi ", th> 4 Nôm có N K âm thi " v.v Th> vKn $"
i Trãi mang tính B O +;
Trang 5Bình Ngô
Q quân Minh giành #1 G Tác )^ `" có giá #3 ! `" có giá #3 vKn ch%>ng to @ +%G +ánh giá nh% C# F: tuyên ngôn +C 5) $" dân #C A C# "áng thiên
\ hùng vkn"
h Trai thi " là #5) th> 4 Hán +iêu A tình #PA tao nhã $" i Trãi mà
V bài là C# : H $" { Trai tiên sinh
N K âm thi " $" i Trãi là #5) th> Nôm @ ?# còn + ngày nay,
#5) th> #; ý #P # nói dân #C I là ý #P #B tôn dân #C trên Y B vKn hoá, vKn N A +S F# i Trãi +ã sáng #. 4 bài #?# ngôn xen M ngôn 3?# tài tình v v
Th> vKn i Trãi có 4 +S +; sau +ây:
- Luôn '?# phát #` quan +; t% t%J “J$ dân làm K? (dân vi ), t% t%J
+ó hoà = @ tinh #E yêu dân, yêu n%@
- Có ý #P xây B nhân cách con ng%& mang tinh #E nhân vKn cao +L) T
N A #3N +P A #3N tài, +em tài +P Q cho dân, cho n%@ A cho +&U
- b3 # lý : mà sâu 1 A giàu #3: C +&A #; nhân cách P
uA trong sáng, thích làm + #A không tham danh G
- Tình yêu thiên nhiên, coi thiên nhiên là FE F.
- Tâm H tình #PA phong l%u, lãng .
- i Trãi là ng%& +S# móng cho th> ca # #A vì 4 tác )^ th>
ca F7 4 Nôm $" ông có trí khai J cho th> ca n%@ nhà Th> i Trãi dùng hình : +L) mang tính dân #C (bên . 4 hình : có tính %@ trong vKn N Hán) i Trãi +%a #` #E # vào th>, +S F# ca dao, #M
4A #` láy i Trãi sáng #. #; th> #?# ngôn xen M ngôn ch%a #` có tr%@ +ó, coi nh% C# #; +S tr%ng $" th> # #A )O F trong # /v XV, XVI
Bài tập 3 Phân tích <l m tâm R # $g Trãi qua 1 K câu th) mà anh BFQ
" sâu a J9
ý:
i Trãi không v là C# con ng%& Y +. @ 4 t% t%J @ lao, phi th%& mà i Trãi còn mang C# tâm H Y 3?# +V lãng .A #5 chí có lúc +a tình fC# Q câu th>, bài th> tiêu F; #; + +ó nh%:
- Tình th ( 1 e phong còn kín Gió n )i âu g( .V xem
(Cây KQ
- Khách E chim S hoa : $ 1 Chè tiên B J Q n(P ghín (gánh) $, eo <=9
B' " e n 3)
- Láng = .1 áng mây \
Khách e hai ngàn núi xanh
Có Lòng th ) ngàn DH $, ba canh.
B kính Pn 42)
- Bao 4 nhà DW - non Pha trà n (P K K hòn á ng)i.
(Hà thì
Trang 6Bài tập 4 Nêu khái quát O giá 3F c) <= 1 dung và , " G th)
v kn # $g Trãi.
1 Giá #3 C dung: Luôn '?# phát #` quan +; t% t%J “J$ dân làm K?, t%
t%J +ó hoà = @ tinh #E yêu dân, yêu n%@ lí t%J nhân Y" +ã #3J thành :
P $ +. xuyên Q# trong th> vKn i Trãi I '?# phát #` t% t%J này mà th> vKn i Trãi mang tinh #E +? vì dân, vì n%@ A vì chính Y"
- Th> vKn i Trãi #; rõ ý #P xây B nhân cách con ng%& mang tinh
#E nhân vKn cao +L) T N A #3N +P A #3N tài, +em tài +P Q cho dân, cho n%@ A cho +&UA +H #& mang 4 #3 # lý : mà sâu 1 A giàu #3: Tình yêu thiên nhiên, tâm H tình #PA phong l%u, lãng . I là C# trong 4 C dung +S 1 $" th> vKn i Trãi
2 Giá #3 #5# "# $g Trãi là bông hoa - mùa $, m G th) Nôm
*, Nam" (Lê Trí iU Ông là ng%& +S# móng cho th> ca # # Th> i
Trãi dùng #` 4A hình : mang tính dân #C i Trãi +ã sáng #. #; th> #?# ngôn xen M ngôn và +%G coi nh% C# #; +S tr%ng $" th> # # )O F trong
# /v XV, XVI
II . >? @AB<
th (4 9 Anh BFQ hãy phân tích 1 K 1 dung th) vkn # $g Trãi I làm sáng p " F trên.
ý:
jB / # G) hài hoà 4" ng%& anh hùng Y +. và con ng%& +& th%& trong
i Trãi +%G #; rõ qua C# Q C dung th> vKn:
- T% t%J nhân Y"A lí t%J +C 5)A tinh #E vì dân, vì n%@ #; rõ qua
Quân trung
- Tình yêu thiên nhiên, tình : gia +ình, tình F.A 4 tâm B riêng tr%@ # B
+%G #; qua bài th> trong h Trai thi " và N K âm thi " nh% jC Thuý
s )n, các bài kính P, các bài ' " hoài, Ngôn hoài, Ngôn chí,
LÀM VN:
% # BÀI LÀM V'N F 4: V'N C# MINH
(Bài làm V nhà)
A- ! " # $ VÀ "& N'NG () %!
1 ; làm #Q# bài làm vKn Q 4, HS E có tri #P C dung ): trình bày, # # minh fQ 5A HS E quan tâm tìm ; #B # A +H #& ): #. cho mình P thú trình bày, F # +S# mình vào + " ng%& +N +; có #; #B +ánh giá bài làm $" mình
5 M 4 / #P và /Y nKng làm vKn # # minh J ?) THCS +; làm #Q# bài #A 7 # # minh rõ ràng, ^ xác C# B 5#A B A t%GA con ng%&
Qua bài #A HS #? rõ h>n trình +C làm vKn ?# là vKn # # minh $" F: thân +; rút kinh làm các bài sau +.# / # =: cao h>n
2 Rèn /Y nKng làm vKn # # minh, /Y nKng ! M # # trong dùng
#`A +S# câu +; & vKn trong sáng, thu hút B chú ý $" ng%& +N (ng%& nghe) Qua +ây, HS E có ý #P h>n trong rèn /Y nKng quan sát, phân tích và miêu #:
4 B 5#A B A t%GA con ng%& trong +& Q
Trang 7B-
Đề 1: *E 1 bài vkn $E minh <= vai trò G cây K BH G 3S & G các
loài
ý:
HS có #; N C# trong các +Q t%G mà +; bài yêu E # # minh ? + F:
môi tr%& +ã và +ang là Q quan tâm $" toàn nhân . nên dù N +Q t%G nào +; # # minh, ng%& # I ): h%@ #@ M tiêu là vai trò $" +Q t%G ? trong
F: môi tr%& Q
HS có #; tham /: dàn ý sau +ây cho bài # # minh vai trò $" cây Q trong
F: môi tr%& Q
+ fJ bài:
o@ # khái quát: cây Q có #E quan #3N ?# trong F: môi tr%&
Q
+ Thân bài:
nE l%G# # # minh các tính nKng, tác M $" cây Q trong F: môi
tr%& Q nh%:
- Cây Q cung ?) C# l%G ôxi /O H
- Cây Q góp )E 4 cân F7 sinh thái
- Cây Q góp )E Q xói JA I M#
- Cây Q 4 +C ^ E # # khi #3& . v.v
Bài # I có #; + 5) #@ tình #3. S# phá 3` F`" bãi #@ nguy c> thiên tai ngày càng gia tKng, môi tr%& Q F +e
+ a # bài:
ánh giá #O quát S tuyên #3 #3H cây, F: cây, 3`
<P 4 K G con ng(49
ý:
b . ma tuý, r%GA #Q lá +ang ngày C# gia tKng #5 chí '?# ngày
C# trong nhà tr%& Các ph%>ng # thông tin +. chúng không ` tuyên
#3 tác . $" nó HS quan tâm thì không # t% +; làm #Q# bài # # minh
HS có #; tham /: dàn ý sau +ây cho bài # # minh tác . $" ma tuý +Q
@ +& Q $" con ng%&
a- fJ bài:
o@ # khái quát: ma tuý là C# ; $" loài ng%&
b- Thân bài:
nE l%G# # # minh các S# tác . $" ma tuý +Q @ +& Q con ng%&
- H Q phát sinh ma tuý
- Các ?# +%G N là ma tuý
- 4 tác . $" ma tuý +Q @ C Q con ng%&
+ Ma tuý / ng%& dùng nó ?# /: nKng làm $A #E kinh tê #
+ Ma tuý gây #O . kinh # A suy /# nòi Q
+ Ma tuý là con +%& chính #@ lây i cKn F # /v HIV
- Tình hình ma tuý nay và 4 E làm 7 +^ lùi # . này c- a # bài:
Trang 8Nêu suy Y $" F: thân tr%@ tác . $" ma tuý và 1 J N ng%& hãy tránh xa
Đề 3- *E 1 bài vkn $E minh <= 1 kinh , Y vkn H làm vkn.
ý:
- Bài # này # # minh C# ? + $" chính F: thân ng%& # Vì 5 +òi
u ng%& # không v chKm N A làm bài #Q# mà còn th%& xuyên chú ý #@ +úc rút kinh và /: nKng # # minh 4 kinh ? cho ng%& khác
- là N vKn thì có #; là kinh +N tác )^ vKn N có ghi chép tóm #1#A kinh # câu vKn, +. vKn hay, kinh # ) thu bài trên @)A kinh
rèn quan sát, suy YA liên t%J t%J t%G +; trau H +& Q tâm
H
- là kinh làm vKn thì có #; là +N /Y + bài, 5) + c%>ng,
#3; khai các ý, +N và /; tra tr%@ khi .) bài
20 2
VN:
CÁO BÌNH NGÔ
(Bình Ngô +. cáo)
>L Trãi A- ! " # $2 "& N'NG () %!
1 Bình Ngô
thiên O hùng vKn", C# F: tuyên ngôn +C 5) `" có giá #3 ! to @ `" có giá #3
vKn ch%>ng +S 1 Tác : +ã / # G) C# cách tài tình P . $" lý l và giá #3 F; : $" hình t%G #5#
Bình Ngô
1428, khi C /J Y" Lam S>n hoàn toàn #1 G Bài cáo +%G # theo Q vKn F A / # ? chia làm FQ +. nêu 5 + chính Y"h . #C ác / thù; /; quá trình kháng +i + #1 Gh tuyên FQ hoà bình, /x + B ) chính
Y" Bài cáo nêu cao t% t%J nhân Y"A lòng yêu n%@ và ý #P #B tôn dân #C ó
là 4 #Q = # + #1 G vang $" C /J Y" Lam S>n
Tác : +ã 5 M C# cách sáng #. Q / # ? chung $" #; cáo, ? t% t%J nhân Y" và +C 5) dân #C làm c> J chân lí +; #3; khai 5) 5 fN lí l luôn 1 @ #B #i F7 4 P xác +áng Tác : +ã / # G) C# cách tài tình
P . $" lý l và giá #3 F; : $" hình t%G #5# #. nên C# áng vKn F?#
$
2 Rèn /Y nKng +N - ; C# tác )^ #C #; . vKn chính 5 O +;
@ 4 +S tr%ng riêng $" #; cáo.
B-
I- H 4 56 789 bài:
Bài
G = chung G bài cáo là nêu cao t( t(V nhân X và t( t(V 1 " dân 1
nh ( E nào?
ý:
Ý chính $" các +. nh% sau:
Trang 9- . 1: ax + t% t%J nhân Y" và chân lí +C 5) dân #C $" n%@ .
#
- . 2: Nêu cao lòng cKm thù, #Q cáo và lên án gay 1# #C ác $" S Minh
- . 3: a; i F $" C kháng #` khi J +E # P khó khKn + lúc #1 G hoàn toàn, nêu cao P . $" t% t%J nhân Y" và P . $" lòng yêu n%@ / # tinh thành P . $" C /J Y" Lam S>n
- . 4: n& tuyên FQ hoà bình, /x + ý Y" $" C kháng
Bài
a Có O chân lí nào ( q F I làm r DW & làm ckn e xác áng cho
<, 3I khai toàn 1 1 dung bài cáo?
b Vì sao
c Tác ã có cách <E nh( E nào I làm \ " = W hào dân 1A
ý:
a i Trãi nêu nguyên lí chính Y" làm V B"A làm cKn P xác +áng +;
#3; khai toàn FC C dung bài cáo Nguyên lí này có hai C dung: t% t%J nhân Y"
và chân lí B #H #. +C 5) $" n%@ . #
b . J +E có ý Y" nh% & tuyên ngôn +C 5) FJ vì sau khi nêu cao t%
t%J nhân Y"A tác : nói B #H #. +C 5)A $ = $" n%@ . # nh% C# chân lí khách quan ; nhiên, Q có, lâu +&
c ; làm O F5# #B hào dân #C A i Trãi +ã +%a ra 4 #Q cKn F: +; xác + +C 5)A $ = c%>ng B lãnh #OA phong #M #5) quán, vKn lâu +& và +S F# +S# các #3 +. phong / # Nam song song @ các #3 +. phong / Trung 8Q
d'S '3, & inh, Lý, '3- bao 4 gây = 1 "
Cùng Hán, (4 & 'K & Nguyên r bên x(ng E 1 ph()ng”.
HS E so sánh @ bài th> Nam L K s)n hà $" Lý Th%& a# (+S F# chú ý
4 "Nam E?) +; #? +%G ý #P #B tôn dân #C +ã #3J thành #3 #Q
Bài
a Tác ã K cáo O âm m(u, O hành 1 1 ác nào G H Minh?
Âm m (u nào là thâm 1 JA '1 ác nào là man 3 JA
b
ý:
a i Trãi +ã +P trên 5) tr%& dân #C +; . rõ âm m%u $" S Minh
và +P trên 5) tr%& nhân F: +; #Q cáo $ tr%>ng cai #3 thâm +C và #C ác $" S
ó là âm m%u c%@) n%@ A là 5 + "phù b3EA # cHm F ) FG ó là #C "n(P dân
4 âm m%u ; +C và 4 #C ác man 3G
b i Trãi =: là C# cây bút # cáo #3. '?# 1 Tác : dùng hình t%G
có P khái quát cao:
“N (P dân en trên Y 2 hung tàn
Vùi con
(7 cách này, i Trãi nh% /1 vào #3& +?# và /1 vào lòng ng%& lòng cKm thù muôn +&A muôn / ) Q cùng, +; / # thúc F: cáo #3.A tác : # C# câu
vKn +E hình t%G
“1 ác thay, trúc Nam s)n không ghi E 1
D ) thay, n(P ông không 32 E mùi”.
Trang 10ây là #5# dùng “cái vô cùng” +; nói “cái vô cùng”.
Bài
a Giai
b Khi tái
1 V X Lam S)n:
- Tác
"A
- Phân tích O , pháp , " miêu E E a G quân ta và W
- Phân tích tính
F , câu vkn
ý:
a Giai +. +E $" C /J Y" +%G tác : $ #5) trung /1 hình
t%G Lê nG Chân dung $ t%@ lên qua cách x%ng danh /: khái (Ta ây: núi Lam S )n DJ$ X 999Q& qua lòng cKm thù S sâu 1 B# t thù P 999& Ckm H
n (P999Q& qua ý #P #B giác và # # P n%@ #3J thành th%& #3B (au lòng e óc , #E ." gai , Quên kn vì " 999& # t tr(P E nay , Uu bkn khokn 1 r R R999), qua thái +C E B'J lòng e n(P999 còn dành phía Q& qua tinh
#E /1 )M khó khKn (Khi Linh s)n a C gian nan), qua /: nKng thu )M
lòng ng%& #. nên P . +oàn / # quân dân (Nhân dân K cõi chén r( Y
ngào), +S F# là m%u ch%@ tài u B'E 3" : J kì J$ ít F = Q Tác : +ã !
M 4 #` 4A +; QA hình : có P F; +.# @ +; B lên chân dung +E +$
$" ng%& anh hùng dân #C Lê nG / cho ng%& +N #B hào, ng% CA : )M jP . giúp quân ta #1 chính là P . +oàn / # toàn dân i Trãi trong F: tuyên ngôn +C 5) này +ã + cao vai trò và P . $" nhân dân
b @ N vKn tung hoành, H C khí # nh% C# F: anh hùng ca
#1A và @ 4 hình : so sánh t%>ng ): +C +áo, tác : +ã miêu #: thành công khí # #1 $" quân ta và B #?# F. #: . $" S Minh So sánh:
- j? vang @) 5#h trúc tro
bay; #`" #1 3O dài
- %a l% dao tung phá; FQ S#
vây thành; ng%& hùng Oh / Q#
nanh; g%>m mài +á; voi Q n%@ h
. không kình . Ah tan tác chim
muông; c>n gió to; #O / O
- Nghe h>i mà ?# vía; nín #J E
thoát thân; máu : thành sông thây ?# +E C
- Lê Q dâng #& # #Ch trói tay #B xin hàng; thây ?# +E +%&h máu trôi +u n%@ h máu : trôi chày; thây
?# thành núi; u C +E +ìa máu +en
Tb3E ình j!U Bên . ! M hình : ^ MA so sánh, t%>ng ):A tác : còn
! M #5# # kê, trùng +)A câu vKn, ) + dài 1 +an xen, B F hoá linh .#A tài tình #. nên âm h%J `" hào hùng `" . l `" G : tráng ca
`" /1 khí # rung #3&A ; +?# $" Y" quân, `" /1 N" B tan tác t>i F& $" quân S
- b` hình t%G + ngôn #`A #` màu 1 + âm thanh, ) +A #?# : + mang +5 tính ?# anh hùng ca 4 hình t%G phong phú, +a . +%G +o F7 B 3C @A kì Y $" thiên nhiên Câu vKn khi 1A khi dài F hoá linh .# mà . +
... \", "sáng chói", khói !" mù#3&A # g%>m khua, # quân reo / "ánh " $, S 4` - 34 J
S a \? b35 +ánh "kinh...
- N /Y #; +; ; sông (. 7 4 công $" cha ơng
ó C# nhánh sơng Kinh bE +O F; 7 4" 8: Ninh c: Phòng N>i +ây, Ngô 8 +ã +ánh tan... N>i +ây, Ngô 8 +ã +ánh tan quân xâm l%G Nam Hán, F1# Q c7 Thao, nKm 1288, nhà b3E tiêu # S Mơng- Ngun, F1# Q Ơ Mã Nhi
- (. 7 giang H : P F?# #5 cho tác