Truyeän nguï ngoân laø loaïi truyeän keå baèng vaên xuoâi hoaëc vaên vaàn möôïn truyeän keå veà loaøi vaät, ñoà vaät hoaëc chính con ngöôøi, nhaèm khuyeân nhuû, raên daïy ngöôøi ta[r]
Trang 1TIẾT 39 ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
(TRUYỆN NGỤ NGÔN)
A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp cho học sinh :
- Hiểu thế nào là truyện ngụ ngôn :
- Hiểu được nôïi dung ý nghĩa và một số nét nghệ thuật đặc sắc của truyện Eách ngồi đáy
giếng, thầy bối xem voi
- Biết liên hệ các truyện trên với những tình huống, hoàn cảnh thực tế phù hợp
B.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1.Oån định :
2.Kiểm tra bài cũ:
Dựa vào nhận xét sau đây hãy cho biết tên truyện
“Truyện ca ngợi lòng biết ơn đối với những người nhân hậu và nêu ra bài học thích đáng
cho những kẻ tham lam, bội bạc”
Đó là nội dung của truyện :
A.Em bé thông minh B.Cây bút thần C.Oâng lão đánh cá và con cá vàng
Thứ tự kể trong truyện Cây bút thần là:
A.Thứ tự tự nhiên (theo trình tự thời gian)
B.Không theo thứ tự tự nhiên (không theo trình tự thời gian)
3.Bài mới
Giới thiệu bài:
HĐ 1: Hướng dẫn học
sinh đọc rõ truyện và
phần chú thích
? Em hiểu thế nào là
truyện ngụ ngôn ?
(? Hãy giải nghĩa từ ngụ
ngôn? Ngụ ngôn nghĩa là
gì?)
Ở các lớp dưới em đã
nghe kể hay học truyện
ngụ ngôn nào chưa? Đó là
truyện gì?
GV So sánh truyện ngụ
ngôn với tục ngữ để HS
có thể năm rỏ hơn đặc
điểm của truyện ngụ ngôn
HĐ 2: Hướng dẫn HS trả
lời và thảo luận các câu
hỏi ở phần đọc hiểu văn
bản
? Cách sống của nhân vật
Eách có gì đạc biệt ?
-Đọc -Kể
- Giải thích từ : chúa tể, dềnh lên, nhâng nháo
- Ngụ : Hàm chứa ý kín đáo; Ngôn : lời nói (Lời nói có ngụ ý, tức lời nói có ý kín đáo để người nghe người đọc tự suy ra mà hiểu)
- Truyện ngụ ngôn là truyện kể (có cốt truyện) bằng văn xuôi hoặc văn vần
- Là truyện kể có ngụ ý (có nghĩa đen và nghĩa bóng)
- Mục đích : mượn câu truyện để thể hiện điều muốn nói 1 cách bóng bẩy, kín đáo và để điều muốn nói đó thêm sâu sắc, tăng sức thuyết phục
vd
- Eách sống lâu ngày trong giếng
- Xung quanh Eách chỉ có một vài loài vật bé nhỏ (nhái, cua, ốc)
- Hằng ngày Eách kêu ộp ộp làm vang động cả giếng khiến các con vật kia hoảng sợ
I.Khái niệm truyện ngụ ngôn :
Truyện ngụ ngôn là loại truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần mượn truyện kể về loài vật, đồ vật hoặc chính con người, nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta bài học nào đó trong cuộc sống
II.Truyện Eách ngồi đáy giếng
1.Hoàn cảnh sống và cách sống của nhân vật Eách
- Môi trường sống, thế
Trang 2Vì sao Eách tưởng bầu trời
trên đầu chỉ bé bằng cái
vung và nó thì oai như
một vị chúa tể ?
? Em có nhận xét gì về
môi trường sống, cách
sống và tính cách của
Eách
? Vì sao Eách bị con trâu
dẫm bẹp? Nguyên nhân
nào dẫn đến cái chết của
Eách ?
* Thảo luận : Bài học gì
rất cần rút ra từ cách sống
và cái chết của Eách ?
? Theo em điều gì đã làm
nên sự hấp dẫn thú vị cho
câu truyện? Cho biết ý
nghĩa ẩn dụ của các hình
ảnh “con ếch”, “cái
giếng”, “bầu trời” và các
con vật khác
? Liên hệ với đời sống
thực tế để thấy rằng bài
học của câu truyện là bài
học không chỉ riêng ai mà
là của tất cả chúng ta
HĐ 3: Hướng dẫn thực
hiện phần ghi nhớ
? Nêu ý nghĩa và bài học
của truyện
? Em hiểu thành ngữ Ếch
ngồi đáy giếng nghĩa là gì
Môi trường sống của Eách rất nhỏ bé, Eách chưa bao giờ sống thêm, biết thêm 1 môi trường, 1 thế giới khác Tầm nhìn thế giới và sự vật xung quanh của nó rất hạn hẹp Nó ít hiểu biết, 1 sự ít hiểu biết kéo dìa lâu ngày
Eách trở nên chủ quan, kiêu ngạo
A.Vì trời mưa to nước giếng tràn bờ, đưa Eách ra ngoài
B Vì ếch chủ quan kiêu ngạo vẫn giữ thói “coi trời bằng vung”
Chọn B vì trời mưa to, nước giếng tràn bờ đưa Eách ra ngoài chỉ là hoàn cảnh không phải nguyên nhân dẫn đến cái chết của Eách Tự do thảo luận phát biểu
+ Phê phán che cười những kẻ hiểu biết hạn hẹp, ít ỏi nhưng lại tự cao kiêu ngạo
+ Dù môi trường hoàn cảnh sống có giới hạn, khó khăn vẫn phải cố gắng mở rộng sự hiểu biếtù của mình
+ Không nên chủ quan, kiêu ngạo
- Truyện kể gọn
- Nhân vật Eách được nhân hóa nhưng vẫn dựa trên những đặc tính rất phù hợp với loài vật này (sống ẩm thấm, gần nước, kêu ộp ộp)
- Nghĩa bóng ám chỉ, ngụ ngôn + Con Eách: những kẻ thiếu hiểu biết nhưng hợm hỉnh, kiêu căng, ngạo mạn
+ Cái giếng: môi trường hoàn cảnh sống bé nhỏ + Bầu trời: Thế giới bên ngoài
đặc sắc nghệ thuật: truyện kể gọn từng chi tiết đều hàm chứa 2 nghĩa
- Nghĩa đen: phù hợp với đời sống loài Eách
- Nghĩa bóng:ám chỉ ngụ ngôn
- Bài học cuộc đời được đúc rút nhẹ nhàng thấm thía
- Học sinh liên hệ thực tế
- Đọc
giói sống nhỏ bé, tầm nhìn hạn hẹp Eách trở nên chủ quan kiêu ngạo
2.Cái chết của chú Eách và bài học của câu truyện
Rời khỏi môi trường sống quen thuộc nhưng Eách vẫn chủ quan, kiêu ngạo đã bị trả giá bằng tính mạng
thiếu hiểu biết, chủ quan, kiêu ngạo phải hứng chịu kết cục thảm hại
3.Đặc sắc nghệ thuật
- Truyện kể gọn từng chi tiết đều hàm chứa 2 nghĩa
+ Nghĩa đen: Phù hợp với đời sống loài Eách + Nghĩa bóng: Aùm chỉ ngụ ngôn
- Bài học cuộc đời được đúc rút nhẹ nhàng thấm thía
III.Tổng kết :
Ghi nhớ : SGK
IV.Luyện tập :