Kế hoạch dạy học Lịch sử - Địa lí 4

T©y Nguyªn I.Môc tiªu Häc xong bµi nµy häc sinh biÕt: - Vị trí cao nguyên ở Tây Nguyên trên bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam - Trình bày được một số đặc điểm của Tây Nguyên Vị trí địa hìn[r]

Trang 1

Kế hoạch dạy học

Lịch sử - địa lí 4

******************************************************************

Tuần 1

Ngày soạn: Thứ ngày tháng năm 2008

Lịch sử Môn lịch sử và địa lý

I.Mục tiêu:

- Học sinh biết vị trí địa lý, hình dáng của đát nước ta Trên đất nước ta có nhiều dân tộc sinh sống và có chung một lịch sử một Tổ quốc

- Một số yêu cầu khi học môn lịch sử và địa lý

II Đồ dùng dạy học

- Bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam, bản đồ hành chính Việt Nam

- Hình ảnh sinh hoạt của một số dân tộc ở một số vùng

III.Các hoạt động dạy học chủ yếu

1 – Hoạt động 1: Làm việc cả lớp.

- Giáo viên giới thiệu vị trí đất nước ta và các cư dân ở mỗi vùng

- Học sinh trình bày lại và xác định trên bản đồ hành chính Việt Nam, vị trí tỉnh, thành phố mà em đang sinh sống

2 – Hoạt động 2: Làm việc theo nhóm

- Giáo viên phát cho mỗi nhóm một tranh, ảnh về cảnh sinh hoạt của một dân Atộc nào đó ở một vùng, yêu cầu học sinh tìm hiểu và mô tả bức tranh hoặc ảnh đó

- Các nhóm làm việc và cử đại diện lên trình bày trước lớp

- Giáo viên kết luận: Mỗi dân tộc sống trên đất nước Việt Nam có nét văn hoá riêng song đều có cùng một Tổ quốc, một lịch sử Việt Nam

3 – Hoạt động 3: Làm việc cả lớp

- Giới thiệu vấn đề: Để Tổ quốc ta đẹp như ngày hôm nay ông cha ta đã trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước Em nào có thể kể được một sự việc chứng minh được điều đó

- HS phát biểu ý kiến- GV kết luận

– GV hướng dẫn cách học

………

Thứ ngày tháng năm 2008

Địa lý Làm quen với bản đồ

Trang 2

I.Mục tiêu:

Học xong bài này học sinh biết:

- Đinh nghĩa đơn giản về bản đồ

- Một số yếu tố về bản đồ: Tên, phương hưống, tỉ lệ, kí hiệu

- Các kí hiệu của một số đối tượng địa lý thể hiện trên bản đồ

II.Đồ dùng dạy học: Thế giới, châu lục, Việt Nam

Bước 1: GV treo các loại bản đồ lên bảng theo thứ tự lãnh thổ từ lớn đến nhỏ (thế giới, châu lục, Việt Nam…)

Yêu cầu HS đọc tên các bản đồ treo trên bảng

HS nêu phạm vi lãnh thổ được thể hiện trên mỗi bản đồ

Bước 2: GV sửa chữa và giúp học sinh hoàn thiện câu trả lời

Kết luận: Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ 1 khu vực hay toàn bộ bề mặt trái đất theo một tỷ lệ nhất định

2 – Hoạt động 2: Làm việc cá nhân

Bước 1: học sinh quan sát hình 1 và hình 2 rồi chỉ vị trí của hồ Hoàn Kiếm và

đền Ngọc Sơn trên từng hình đọc SGK và trả lời

? Ngày nay muốn vẽ bản đồ người ta thường phải làm như thé nào?

? Tại sao cũng vẽ về Việt Nam mà bản đồ hình 3 trong SGK lại nhỏ hơn bản

đồ địa lý TNVN treo tường?

Bước 2: Đại diện học sinh trả lời trước lớp

GV sửa chữa và giúp học sinh hoàn thiện câu trả lời

2.Một số yếu tố của bản đồ

3 – Hoạt động 3: Làm việc theo nhóm

Bước 1: Các nhóm đọc SGK, quan sát bản đồ và trả lời

? Tên bản đồ cho ta biết điều gì? (Học sinh hoàn thiện bảng nội dung SGV trang 13)

? Trên bản đồ người ta thường quy định các hướng Đ-T- N- B như thế nào?

? Chỉ các hướng trên bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam (H3)

? Tỉ lệ bản đồ cho em biết điều gì?

? Đọc tỉ lệ bản đồ H2 và cho biết 1cm trên bản đồ ứng với bao nhiêu mét trên thực tế?

? Bảng chú giải ở hình 3 có những kí hiệu nào? kí hiệu của bản đồ được dùng

để làm gì?

Bước 2: Đại diện các nhóm trình bày kết quả, nhóm khác bổ sung GV giảI thích thêm và kết luận

4 – Hoạt động 4: Thực hành vẽ một số kí hiệu của bản đồ

Bước 1: Làm việc cá nhân

Bước 2: Làm việc theo cặp:

Một em vẽ kí hiệu, một học sinh nói kí hiệu đó thể hiện cái gì?

Tổng kết bài: HS nhắc lại KN bản đồ, kể một số yếu tố của bản đồ GV khai thác kinh nghiệm sống của HS bằng câu hỏi? Bản đồ được dùng để làm gì?

5 – Củng cố, dặn dò

Trang 3

Nhắc học sinh về xem lại bài

………

Tuần 2

Lịch sử và địa lí Làm quen với bản đồ( Tiếp)

I.Mục tiêu

- Học xong bài này học sinh biết:

- Trình tự các bước sử dụng bản đồ

- Tìm 1 số đối tượng địa lý dựa vào bảng chú giải của bản

II.Đồ dùng dạy học

- Bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam

- Bản đồ hành chính Việt Nam

3.Cách sử dụng bản đồ

Bước 1: Học sinh trả lời

? Tên bản đồ cho ta biết điều gì?

? Dựa vào bảng chú giải ở H3( bài2) đọc các kí hiệu của một số đối tượng địa lý

? Chỉ đường biên giới phần đất liền của Việt Nam với các nước láng giềng trên H3(bài 2) và giảI thích vì sao lại biết đó là biên giưói Quốc gia?

Bước 2: đại diện học sinh trình bày

Bước 3: GV giúp học sinh nêu được các bước sử dụng bản đồ

1.Bài tập

2 – Hoạt động 2: Thực hành theo nhóm

Bước 1: Học sinh làm bài tập a,b trong SGK

Bước 2: Đại diện nhóm trình bày trước lớp kết quả làm việc của nhóm học sinh khác sửa chữa bổ sung

Giáo viên hoàn thiện câu trả lời

Bài b ý 3

- Các nước láng giềng của Việt Nam: Trung Quốc, Lào,Cam-pu-chia

- Vùng biển nước ta là một phần của Biển Đông

- Quần đảo của nước ta: Hoàng Sa, Trường Sa…

- Một số đảo của Việt Nam: Phú Quốc, Côn Đảo, Cát Bà…

- Một số sông chính: sông Hồng, sông Thái Bình, sông Tiền, sông Hậu…

Trang 4

Giáo viên treo bản đồ hành chính Việt Nam lên bảng yêu cầu:

- Một học sinh lên bảng đọc tên bản đồ và chỉ các hướng B-N-Đ- T

- Một học sinh lên chỉ vị trí nêu trên những tỉnh thành phố giáp với tỉnh thành phố của mình

4 – Củng cố, dặn dò : Về nhà tập xem bản đồ.

………

Địa lý Dãy núi Hoàng Liên Sơn

I.Mục tiêu

- Chỉ vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn trên lược đồ và bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam

- Trình bày một số đặc điểm cuả dãy núi Hoàng Liên Sơn về vị trí địa hình khí hậu

- Mô tả núi Phan- xi –păng

- Dựa vào lược đồ (bản đồ) tranh ảnh bảng số liệu để tìm ra kiến thức

- Tự hào về cảnh đẹp thiên nhiên của đất nước Việt Nam

Bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam

Tranh, ảnh về dãy núi Hoàng Liên Sơn và đỉnh núi Phan- xi -păng

1.Hoàng Liên Sơn- dãy núi cao và đồ sộ nhất nước Việt Nam

1 – Hoạt động 1: Làm việc nhóm 2 học sinh

Bước 1: Chỉ vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn trên bản đồ Địa lý tự nhiên Việt Nam treo tường và yêu cầu học sinh dựa vào kí hiệu tìm vị trí của dãy núi Hoàng Liên Sơn ở hình 1 trong SGK, trả lời câu hỏi

? Kể tên những dãy núi chính ở phía bắc của nước ta, trong những dãy núi

đó, dãy núi nào dài nhất?

? Dãy núi Hoàng Liên Sơn dài bao nhiêu km? rộng bao nhiêu km?

? Đỉnh núi, sườn và thung lũng ở dãy núi Hoàng Liên Sơn như thế nào? Bước 2: học sinh trình bày kết quả trước lớp

2 Khí hậu lạnh quanh năm

Bước 1: ? Chỉ đỉnh núi Phan- xi- păng trên hình 1 và cho biết độ cao của nó?

? Tại sao đỉnh núi Phan -xi- păng được gọi là “nóc nhà” của Tổ quốc?

Bước 2: Đại diên nhóm trình bày kết quả trước lớp

Bước 1: Học sinh đọc thầm mục 2 SGK và cho biết khí hậu ở những nơI cao của Hoàng Liên Sơn như thế nào?

Trang 5

Gọi 1-2 học sinh trả lời trước lớp, GV nhận xét và hoàn thiện phần trả lời của học sinh

Bước 2: 1 học sinh chỉ vị trí của Sa Pa trên bản đồ

- Học sinh trả lời các câu hỏi mục 2 SGK - GV sửa chữa và hoàn thiện câu trả lời

- Sa Pa có khí hậu mát mẻ, phong cảnh đẹp nên đã trở thành nơI du lịch nghỉ mát lý tưởng của vùng núi phía bắc

*Tổng kết bài:

Học sinh trình bày lại những đặc điểm tiêu biểu về vị trí, địa hình và khí hậu của dãy núi Hoàng Liên Sơn

3 – Củng cố, dặn dò:

Về nhà xem lại bài

………

Tuần 3

Lịch sử Nước Văn Lang I.Mục tiêu

- Văn Lang là nước đầu tiên trong lịch sử nước ta Nhà nước này ra đời khoảng

700 năm trước công nguyên

- Mô tả sơ lược về tổ chức xã hội thời Hùng Vương

- Mô tả những nét chính về đoèi sống vâth chất và tinh thần của người Lạc Việt

- Một số tục lệ của người Lạc Việt còn lưu giữ tới ngày nay ở địa phương mà học sinh được biết

Hình trong SGK phóng to

Phiếu học tập của học sinh

Lược đồ Bắc Bộ và Trung Bộ phóng to

1 – Hoạt động 1: Xác định địa phận của

nước Văn Lang và kinh đô Văn Lang trên

bản đồ

-GV giưói thiệu về trục thời gian,

người ta quy ước năm 0 trước công

nguyên Phia trái hoặc phía dưới năm

công nguyên là những năm trước công

nguyên, phía bên phải hoặc phía trên năm

công nguyên là những năm sau công

1.Địa phận của nước Văn Lang và kinh

đô Văn Lang

Trang 6

nguyên

500 TCN CN

năm 500 SCN

- Học sinh dựa vào kênh hình và

kênh chữ xác định địa phận nước Văn

Lang và kinh đô Văn Lang Xác đinh thời

điểm ra đời trục thời gian

2 – Hoạt động 2: Hoàn thành sơ

đồ các tầng lớp vua, lạc hầu, lạc tướng,

lạc dân, nô tì

- GV đưa vào khung sơ đồ

- HS đọc GSK và điền vào sơ đồ

các tầng lớp cho phù hợp

3 – Hoạt động 3: Đời sống vật

chất tinh thần của người Lạc Việt

- GV đưa bảng thống kê( SGV)

yêu cầu học sinh đọc kênh chữ và xem

kênh hình để điền các nội dung vào các

cột cho hợp lý

-1 vài học sinh mô tả về đời sống

của người Lạc Việt

4 – Hoạt động 4: Những tục lệ

của người Lạc Việt ở địa phương GV nêu

câu hỏi HS trả lời

GV kết luận

5 - Củng cố- dặn dò

Về xem lại và học lại bài

2.Hùng vương

Lạc hầu- lạc tướng Lạc dân

Nô tì

3 Dời sống vật chất tinh thần của người Lạc Việt

4.Tục lệ của người Lạc Việt ở địa phương

Địa lý Một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

I.Mục tiêu

- Trình bày những đặc điểm tiêu biểu về dân cư, về sinh hoạt, trang phục, lễ hội của một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

- Dựa vào tranh, ảnh, bảng số liệu để tìm ra kiến thức

- Xác lập mối quan hệ địa lý giữa thiên nhiên và sinh hoạt của con người ở Hoàng Liên Sơn

- Tôn trọng truyền thống văn hoá của các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

Trang 7

Bản đồ địa lý tự nhiên ở Hoàng Liên Sơn

Tranh ảnh về nhà sàn, trang phục, lễ hội, sinh hoạt của một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

III Các hoạt động dạy học chủ yếu

1.Kiểm tra bài cũ.

? hãy nêu đặc điểm tiêu biểu của dãy núi Hoàng Liên Sơn?

2.Bài mới:

a.Hoàng Liên Sơn – nơi cư trú của một số dân tộc ít người

Bước 1: Học sinh trả lời câu hỏi

? Dân cư ở Hoàng Liên Sơn đông đúc hơn hay thưa thớt hơn so với Đồng Bằng?

? Kể tên một số dân tộc ít người ở Hoàng Liên Sơn?

? Xếp thứ tự các dân tộc theo địa bàn cư trú từ nơi thấp sang nơi cao?

? Người dân ở những nơi núi cao thường đi lại bằng phương tiện gì? Vì sao? Bước 2: Trình bày kết quả

Giáo viên sửa chữa và giúp học sinh hoàn thiện câu trả lời

b.Bản làng với nhà sàn

2 – Hoạt động 2: Hoạt động theo nhóm

Bước 1: học sinh trả lời câu hỏi

? Bản làng thường nằm ở đâu?

? Bản có nhiều nhà hay ít nhà?

? Vì sao một số dân tộc ở Hoàng Liên Sơn sống ở nhà sàn?

? Nhà sàn được làm bằng vật liệu gì?

? Hiện nay nhà sàn ở đây có gì thay đổi so với trước kia?

Bước 2: Đại diện nhóm trình bày kết quả

GV sửa chữa và giúp học sinh hoàn thiện câu trả lời

c.Chợ phiên, lễ hội, trang phục

3 – Hoạt động 3: Làm việc theo nhóm.

Bước 1: HS trả lời câu hỏi

? Nêu những hoạt động trong chợ phiên?

? Kể tên một số hàng hoá bán ở chợ? Tại sao lại bán nhiều hàng hoá vậy?

?Kể tên một số lễ hội của các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn

? Lễ hội của các dân tộc ở Hoàng Liên Sơn được tổ chức vào mùa nào? trong lễ hội có những hoạt động nào?

?Nhận xét trang phuch truyện thống của các dân tộc trong H 4,5 và hình 6 Bước 2: Đại diện nhóm trình bày kết quả GV giúp học sinh hoàn thiện câu trả lời

*Tổng kết bài: Học sinh trình bày lại đặc điểm tiêu biểu về dân cư dân cư sinh hoạt trong tháng trang phục, lễ hội…của các dân tộc ở Hoàng liên Sơn

4 – Hoạt động 4: Củng cố dặn dò

………

Trang 8

Tuần 4

Lịch sử: Nước âu Lạc I.mục tiêu.

Học xong bài này học sinh biết

- Nước Âu Lạc là sự tiếp nối của nước Văn Lang

- Thời gian tồn tại của nước Âu Lạc, tên vua, nơi kinh đô đóng

- Sự phát triển quân sự cảu nước Âu Lạc

- Nguyên nhân thắng lợi và nguyên nhân thất bại của nước Âu Lạc trước

sự xâm lược của Triệu Đà

Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

Phiếu học tập của học sinh

1.Kiểm tra bài cũ

? Nêu một số đặc điểm về đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt?

2.Bài mới

Hoạt động của giáo viên và học sinh

HS đọc SGK và làm bài tập: Điền dấu x vào ô

trống sau những điểm khác nhau về cuộc sống của người

Lạc Việt và người Âu Lạc

Sống cùng trên một địa bàn

Đều biết chế tạo đồ đồng

Đều biết rèn sắt

Đều biết trồng lúa và chăn nuôi

Tục lệ có nhiều điểm khác nhau

GV hướng dẫn HS và kết luận: Cuộc sống của

người Lạc Việt và Âu Lạc có nhiều điểm tương đồng và

họ sống hoà hợp với nhau

2 – Hoạt động 2: Làm việc với cả lớp

-Xác định trên lược đồ nơi đóng đô của nước Âu

Lạc

-GV: So sánh sự khác nhau về nơi đóng đô của

nhà nước Văn Lang và nước Âu Lạc?

GV nêu tác dụng của nỏ thần và thành cổ Loa

(qua sơ đồ)

-Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Triệu

Đà của nhân dân Âu Lạc

? Vì sao cuộc xâm lược của Triệu Đà lại thất bại?

Ghi bảng

Bài tập 1

2.Nơi đóng đô của nước

Âu Lạc

Thành cổ Loa

3.Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Triệu Đà của nhân dân

Âu Lạc

Trang 9

? Vì sao năm 179 trước công nguyên nước Âu

Lạc lại roi vào ách đô hộ của nước phong kiến phương

Bắc.?

HSTL và trả lời

3 Củng cố -dặn dò

GV tóm tắt nội dung bài- dặn học sinh về nhà xem lại bài

………

Địa lý

hoạt động sản xuất của người dân ở Hoàng Liên Sơn

I.Mục tiêu

Thình bày được những đặc điểm tiêu biểu về hoạt động sản xuất của người dân ở Hoàng Liên Sơn

Dựa vào tranh, ảnh để tìm ra

Dựa vào hình vẽ nêu được quy trình sản xuất phân lân

Xác lập được mối quan hệ địa lý giữa thiên nhiên và hoạt độgn sản xuất của con người

Bản đồ địa lý tự nhiên

Tranh, ảnh một số mặt hàng thủ công, khai thác khoáng sản…

? Nêu những đặc điểm tiêu biểu về dân cư, sinh hoạt, trang phục lễ hội của một số dân tộc vùng núi Hoàng Liên Sơn?

2.Bài mới

a.Trồng trọt trên đất dốc

1 – Hoạt động 1: Làm việc với cả lớp

? Người dân ở Hoàng Liên Sơn thường trồng những cây gì? ở đâu?

1 HS tìm vị trí của địa điểm ghi ở hình 1 trên bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam

? Ruộng bậc thang thường được làm ở đâu? (sườn núi)

? Tại sao phải làm ruộng bậc thang?

b.Nghề thủ công truyền thống

2 – Hoạt động 2: Nhóm

Bước 1: Thảo luận

? Kể tên một số sản phẩm thủ công nổi tiếng của một số dân tộc ở vùng núi Hoàng Liên Sơn

Trang 10

? Nhận xét và màu sắc của hàng thổ cẩm

? Hàng thổ cẩm thường được dùng để làm gì?

Bước 2: Đại diện nhóm trả lời câu hỏi

c.Khai thác khoáng sản

3 – Hoạt động 3: Làm việc cá nhân.

Bước 1: Hs quan sát hình 3 và đọc mục 3 SGK trả lời câu hỏi

? Kể tên một số khoáng sản có ở Hoàng Liên Sơn

? ở vùng núi Hoàng Liên Sơn hiện nay khoáng sản nào được khai thác nhiều nhất?

? Mô tả quy trình sản xuất phân lân

? Tại sao chúng ta phải bảo vệ, giữ gìn và khai thác khoáng sản hợp lý?

? Ngoài khai thác khoáng sản người dân miền núi còn khai thác gì?

Bước 2: : Gọi học sinh trả lời những câu hỏi trên

*Tổng kết bài:

? Người dân ở Hoàng Liên Sơn làm những nghề gì? nào nào là nhề chính?

4 – Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò

Dặn: về nhà học bài

Tuần 5

Lịch sử

Nước ta dưới ách đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc

I.Mục tiêu

- Từ năm 179 trước công nguyên đến năm 938 nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ

- Kể lại một số chính sách áp bức bóc lột của các triều đại phong kiến phương bắc đối với nhân dân nước ta

- Nhân dân ta đã không cam chịu làm nô lệ, liên tục đứng lên khới rnghĩa

đánh đuổi quân xâm lược, giữ giìn nền văn hoá dân tộc

Phiếu bài tập của học sinh

HS kể lại cuộc khởi nghĩa chống quân xâm lược Triệu Đà của nhân dân Âu Lạc

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	191,52 KB