Giáo án Vật Lý 9 Bài 42: THẤU KÍNH HỘI TỤ

Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường.. Khi tia sáng[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu hỏi:

• Thế nào là hiện tượng khúc xạ ánh sáng?

• Nhận xét mối quan hệ giữa góc tới và góc khúc

xạ khi tia sáng truyền từ môi trường không khí sang nước và ngược lại?

S

I N

N’

Nước Không khí

K

Hãy chỉ ra tia tới, tia khúc xạ, góc tới, góc khúc

xạ trong hình vẽ

1 Hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường.

2 Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước:

góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

Khi tia sáng truyền từ nước sang không khí:

góc khúc xạ lớn hơn góc tới

3 Trong hình vẽ: SI là tia tới, IK là tia khúc xạ

Góc SIN là góc tới, góc KIN’ là góc khúc xạ.

Gợi ý trả lời:

THÍ NGHIỆM ĐỐT CHÁY GIẤY BẰNG CÁCH DÙNG THẤU

KÍNH HỘI TỤ HỨNG CÁC TIA NẮNG MẶT TRỜI.

Nguồn sáng

Màn hứng

Hình 42.2

Nguồn sáng

Màn hứng

Hình 42.2

Nguồn sáng

Thấu kính

Giá quang

Màn hứng

Màn hứng

Nguồn sáng Hộp khói Thấu kính

Giá quang học

SI là tia tới

IK là tia ló

S I

K

Mô tả kết quả thí nghiệm hình 42.2

Hình 42.3

- Tiết diện của một số thấu kính hội tụ bị cắt theo một mặt phẳng vuông góc với mặt thấu kính hình 42.3 a, b, c.

- Kí hiệu thấu kính hội tụ hình 42.3 d.

Cách 1: Dựa vào chùm tia ló (là chùm hội tụ

khi chiếu chùm tia tới song song theo phương vuông góc với mặt thấu kính).

Cách 2: Dựa vào hình dạng của thấu kính

(phần rìa mỏng hơn phần giữa).

Cách 3: Đưa thấu kính lại gần dòng chữ trên trang sách thấy chữ trên trang sách to hơn

Có những cách nào để nhận biết một thấu kính hội tụ?

Hình 42.2

C4 Trong ba tia sáng tới thấu kính, tia ở giữa truyền thẳng không bị đổi hướng.

Tia ở giữa truyền thẳng và không bị đổi hướng.

 O

F

Điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên trục chính.

F

Hình 42.2

 F O

Hình 42.4

Hình ảnh biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló

trong thí nghiệm hình 42.4

Chùm tia ló vẫn hội tụ tại một điểm trên trục chính.

 F O

Hình 42.5 a)

b)

Tiêu cự là khoảng cách OF = OF’ = f

f f



Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua

thấu kính hội tụ

- Tia tới đến quang tâm

- Tia tới song song với trục chính

- Tia tới qua tiêu điểm

F’



thì tia ló qua tiêu điểm.

thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới.

thì tia ló song song với trục chính.

III Vận dụng.

C7 Trên hình 42.6 có vẽ thấu kính hội tụ, quang tâm

O, trục chính , hai tiêu điểm F và F’ các tia tới 1,

2, 3 Hãy vẽ tia ló của các tia này

Bạn Kiên: Cậu dùng loại

kính gì hứng ánh sáng mặt

trời mà lại đốt cháy được

miếng giấy trên sân như

C8 Trả lời câu hỏi bạn Kiên nêu ra ở

Trong kính thiên văn và kính hiển vi người ta lắp ghép nhiều thấu kính hội tụ tạo thành một hệ thấu kính để nhìn rõ những vật nhỏ hoặc những vật ở xa.

Thấu kính hội tụ được dùng làm vật kính của máy

ảnh.

- Học thuộc nội dung ghi nhớ.

- Đọc mục có thể em chưa biết.

-BTVN: 42.1 - 42.3

- xem tiếp nội dung bài:

Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.

+ Nhóm chuẩn bị nến + Kẻ sẵn bảng 1 vào vở.