NHỮNG bức THƯ từ điện BIÊN PHỦ

Đại úy Hervé Trapp , tiểu đoàn 6e BPC, đã tham gia đánh chiếm làng Điện Biên Phủ ngày 20111953. Ngày 1112, Trapp rời khu đồn trú. Sau đó ngày 163 1954, ba ngày sau khi Việt Minh tấn công Điện Biên Phủ đánh chiếm hai cứ điểm quan trọng. Ông đã tham gia những trận đánh của tiểu đoàn. Dù bị thương nặng ngày 651954, Việt Minh đã từ chối không cho ông di tản và bị bắt làm tù bịnh cho đến ngày 29 1954. Trong phần tự thuật ghi lại trước khi qua đời năm 1995, Trapp nhắc đến những thời điểm quan trọng trong chiến dịch Castor.

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

NHỮNG BỨC THƯ TỪ ĐIỆN BÊN PHỦ

(trích) Chiến dịch Castor (20 đến 25-11-1953) - Chiến dịch

không vận lớn nhất trong chiến tranh Đông Dương

Đại úy Hervé Trapp , tiểu đoàn 6e BPC, đã tham gia

đánh chiếm làng Điện Biên Phủ ngày 20-11-1953

Ngày 11-12, Trapp rời khu đồn trú Sau đó ngày

16-3-1954, ba ngày sau khi Việt Minh tấn công Điện Biên

Phủ đánh chiếm hai cứ điểm quan trọng

Ông đã tham gia những trận đánh của tiểu đoàn Dù bị

thương nặng ngày 6-5-1954, Việt Minh đã từ chối không

cho ông di tản và bị bắt làm tù bịnh cho đến ngày

2-9-1954

Trong phần tự thuật ghi lại trước khi qua đời năm 1995,

Trapp nhắc đến những thời điểm quan trọng trong chiến

dịch Castor

Ngày 20-11-1953, lúc 5 giờ sáng, chiếc Dakota chở bộ

chỉ huy không vận chiến dịch Castor cất cánh từ phi

trường Bạch Mai Ba vị tướng trên đó Họ phải quyết

định xem chiến dịch, do Navarre phát lệnh 2 ngày

trước, có được hoàn tất ngày 25-11 ngay trong trường

hợp thời tiết xấu Chiến dịch này nhằm lập căn cứ tác

chiến tại Điện Biên Phủ bảo vệ Thượng Lào, ngăn chặn

quân Việt Minh từ cao nguyên Bắc Kỳ tràn sang

6h30, máy bay bộ chỉ huy bay trên lòng chảo Điện Biên

Phủ còn đầy sương

7h20, sương bắt đầu tan, Hà Nội nhận lệnh khởi động

chiến dịch Castor

8h45, đoàn máy bayDakota gồm 65 chiếc cất cánh từ

Bạch Mai và Gia Lâm chở theo 1300 lính dù với nhiệm

vụ chiếm Điện Biên Phủ và bảo đảm an toàn cho đợt

thả lính dù thứ nhì vào lúc trưa chiều

10h40, từng tốp 3 máy bay bay trên những ngọn đồi

phía đông lòng chảo Cứ 10 giây giữa các tốp 3 chiếc

và cứ 10 phút giữa các trung đội lần lượt được thả dù,

các lính dù được thả trên hai bãi đáp:

- 6e BPC do thiếu t1 Bigeard chỉ huy cùng với

một biệt đội công binh được thả xuống bãi

Natacha phía tây bắc của làng

- Tiểu đoàn 2 của trung đoàn dù số 1 (II/I RCP)

do thiếu tá Brechignac chỉ huy và bộ chỉ huy

không vận số 1 được thả trên bãi Simone phìa

nam sông Nậm Rốm

II/1 RCP không gặp một sự kháng cự nào Vài đơn vị

của 6e BPC đáp xuống gần một đại đội Việt Minh Một

cuộc đụng đô ngắn trong điều kiện khó khăn trước khi

đơi nhày dù đầu tiên kết thúc

Gần giữa trưa, thiếu tá Bigeard và nhóm lính trong tiểu

đoàn còn lại đụng trận với lính Việt Minh núp trong khu

vực

15h, khi tình hình còn đang lộn xộn, đợt thả dù thứ hai

diễn ra gồm:

- Tiểu đoàn dù thuộc địa số 1 (1er BPC)

- Đại đội cối 120mm

- 2 đội đại bác không giật 75mm

- Một trạm phẩu thuật

16h, Điện Biên Phủ đã được chiếm hoàn toàn Có 15 người chết trong đó có đại úy Raymond Bác sĩ trưởng nhóm không vận 1 (GAP 1), và 53 bị thương

Cuối ngày, các đơn vị tập hợp với nhau Các lực lượng

an ninh được bố trí cho ban đêm

Có khoảng một trăm Việt Minh bị chết tại trận

Ngày 21-11, tiểu đoàn 1er BEP, 8e BPC và bộ chỉ huy của tướng Gilles được thả dù xuống Phi đạo cho máy bay hạng nhẹ được khởi công

Ngày 22-11, tiểu đoàn dù Việt Nam số 5 (5 BPVN) nhảy trong buồi sáng Cùng lúc, chiếc máy bay hạng nhẹ đầu tiên hạ cánh khoảng 10h30

Trong ngày 23 và 24-11, khi trinh sát được hai nhóm không vận tung ra xung quanh, đại động công binh cùng với lực lượng dù hổ trợ, đã phục chế lại sân bay

cũ Máy bay tiếp tục thả dù thức ăn, đạn dược, dây kẽm gai và một xe ủi đất

Ngày 25-11, 5 ngày sau khi chiến dịch Castor bắt đầu, chiếc Dakota đầu tiên hạ cánh vào cuố ngày

Căn cứ Điện Biên Phủ, với 5100 lính đầy đủ đạn dược

và thức ăn, có thể đánh bại các tiểu đoàn Việt Minh đang được thông báo có mặt trên vùng coa nguyên với 3-4 ngày hành quân Sân bay căn cứ có thể tiếp nhận tiếp tế từ Hà Nội

Căn cứ của nhóm tác chiến có thể bào vệ Thượng Lào Chiến dịch Castor xem như kết thúc

Trận đánh ngày 20-11-1953

Trung úy Le Boudec là một trong những sĩ quan hiếm hoi trong tiểu đoàn biệt kích dù thuộcđịa (6e BCCP) đổi tên thành 6e BPC trong hai khoảng thời gian ông ở

Sau cuộc tập kích ở Tú Lệ (10-1952) và Lang Sơn 1953), ông tham gia chiến dịch Castor

(7-Ông tiếp tục nhảy dù với tiểu đoàn này vào Điện Biên Phủ ngày 16-3-1954

Bị thương 4 lần, ông được đặc cách thăng đại úy ngày 21-4-1954

Dù bị thương nặng, Việt Minh từ chối cho ông di tản Ông phải bị bắt đến khi được thả ngày 2-9-1954 Trong bức thư ông viết gởi cho mẹ ngày 25-11-1953, trung úy Lucien le Bodec kể lại việcchuẩn bị chiến dịch

và trận đánh chiếm làng Điện Biên Phủ

Ngày 19-11-1953, 14h00

Từ chiều hôm Chúa Nhật, chúng con quay về hậu cứ ở

Hà Nội Nhưng những năm này ở Bắc kỳ, chúng con không có nhiều thời gian nghỉ Mỗi sáng thức dậy chúng con tự hỏi không biết chiểu sẽ ở đâu

4 ngày, như thói quen, để kiểm tra đồ nghề, áo quần,

vũ khí Chương trình lúc trưa chiều là kiểm tra thật kỹ các đồ đạc không vận Tức là xem kỹ từng người có tất

cả những gì cần thiết để cầm cự một tuần không cần

hổ trợ từ bên ngoài với sự nhẹ nhàng nhất

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Sau khi ăn, con nghỉ một tý theo thói quen trong khi

thiếu tá Trápp chỉ huy mang mìn đến nhờ con kiểm lại

và cọn cũng chuẩn bị những gì cấn thiết cho mình

Không thể hỏi ông giải thích thêm và con thấy trước sẽ

xuất phát

Khi con kiểm tra từng sợi dây, từng chiếc đế giày, ngay

cả từng viên đạn, các đồ nhảy dù, chúng con biết rằng

cả tiểu đoàn bị cắm trại từ lúc 18h Con không biết Việt

Minh có nghi ngờ gì không, nhưng chúng con hiện

đang bị cách ly trước một chuyến đi chắc chắn

Có nhiều tiếng xì xào không hài lòng trong đơn vị

Chúng con không được nghỉ thường xuyên trong

những ngày hiếm hoi trong trại

19h00

Chỉ huy tiều đoàn được cấp trên gọi lên để briefing Tất

cả đã xong và con ăn tối với các chỉ huy các trung đội

Họ tra hỏi con vì nghi con được biết tình hình trước

nhưng vô ích, và cũng vì những chuyện không thể nói

ra Người ta thử đóan dựa theo những thông tin sau

cùng nhưng không có gì chính xác Tất cả còn mơ hồ

21h00

Trapp mang hồ sơ họp các trung đội trưởng Sau vài

câu, chúng con đã rõ: phải chiếm Điện Biên Phủ từ tay

Việt Minh Thành phố là nơi quan trọng trong thung

lũng, có một sân bay quan trọng mà Việt Minh đã chiếm

trong chiến dịch mùa đông vừa rồi Căn cứ nhỏ này

phải rút bỏ trước khi nhiều trung đoàn Việt Minh tiến

đến Trận tấn công sang Lào hồi tháng 5 xuất phát từ

đây và chúng tôi cũng hiểu tính quan trọng này

Hồ sơ nhảy dù, rất đầy đủ, gồm nhiều bản đồ rất không

chính xác, các không ảnh và vài tài liệu Chúng con biết

có sáu đại đội Việt Minh nằm trong vùng nhưng thành

phố không bị đánh chiếm

Chiến dịch được thực hiện với nhiều đơn vị dù 2 tiểu

đoàn trong đó có tiểu đoàn của con sẽ nhảy đợt đầu

xuống nhiều khu vực khác nhau và trưa chiều sẽ có

một tiểu đoàn nhảy xuống tiếp tục Ngày hôm sau, 2

tiểu đoàn khác và ngày mố là tiểu đoàn sau cùng

Ngày “J” – 20-11-1953

4h sáng tức dậy

Trong phòng, con đã chuẩn bị xong nhưng cũng có vài

chuyện phức tạo Cái túi dết (musette) quá nhỏ với

phần ăn 4 ngày, đạn dược và dụng cụ cần thiết trở nên

quá cồng kềnh Đêm còn lạnh và có thể có mưa Phải

mang vớ để thay và đồ tắm rửa gọn nhẹ cũng không

phải là ít

6h00

Trời còn tối và trên sân bay, các máy bay bắt đầu khởi

động Chúng con nhận dù và kiểm tra Con dặn dò với

mấy anh em về việc gom quân khi đáp, đây là điểm

quan trọng vì sau khi đáp sẽ bị tản mác nên cần phải

biết điểm mốc để định hướng nhanh khi chạm đất

7h00

Chúng con ngồn trên băng ghế máy bay chen chúc

trong túi dù, vũ khí, balô, túi đeo chân và chờ cất cánh

Dây đai khắp người khá khó chịu Tất cả chúng con

Chúng con giờ đang bay Hà Nội trở nên nhỏ xíu dưới chân Chúng con nhìn ra cửa máy bay tìm cách nhận dạng cảnh vật Máy bay bay lượn vòng chờ chiếc sau cùng lên để lấy đội hình bay Chừng khoảng nửa giờ, chúng con bay thẳng về phía tây Qua của sổ, chúng con nhận thấy hay chiếc máy bay cùng nhóm bay cácg vài mét Đỉnh núi Ba Vì xuất hiện, đánh dấu trận đánh

dữ dội năm 1951, cho thấy độ cao của máy bay về phía bắc Trời trong và chúng con thấy rõ bên dưới Giờ chúng con đang bay trên vùng trung du với cây cối dày đặc và chập chùng Nhiều ngôi nhà núp bên dưới là những dấu vết con người duy nhất

Cái lạnh và buồn ngủ làm con lim dim vài phút và con tỉnh dậy khi máy bay bay trên căn cứ Nà Sản vừa rút

bỏ Cây cối bắt đầu phủ một phần trên đó

Thêm nửa giờ và chúng con cảm thấy gần đến Dây siết chặc bụng và nhiều người tỏ vẽ căng thẳng Con mừng vì thấy rằng không không có mong muốn thấy tất

cả đều hủy bỏ bất ngờ như hồi ở Tú Lệ Nhiệm vụ đáng tin cậy và rủi ro sinh ra đã động viên để tránh những trò đùa giỡn và số việc phải làm từ khi máy bay xuất phát đến khi tiếp đất cũng đủ cho chúng con phải quan tâm Điện đài báo tín hiệu nhày Trong 10 phút chúng con sẽ nhảy Kiểm tra sau cùng Con thử nhìn ra cửa xem cảnh vật nhưng không nhận biết cảnh gì

Còn 3 phút Điện đài báo “ Đứng dậy ! Móc dù” Chúng con cứng chân đúng dậy khó khăn Tai lùng bùng do máy bay hạ độ cao nhanh Vài bàn tay gân guốc chỉnh đai mở dù tự động và lò xo móc Chúng con nhảy xuống và máy bay, luôn với 2 chiếc máy bay bạn bay theo, lượt quá các ngọn đồi dưới thung lũng Giờ chúng con cách mặt đất chừng 200m và tốc độ tưởng chừng như tăng vọt gấp 10 lần

30 giây, khoang chứa đại bác không giật lấy thăng bằng ở cửa và chúng con bắt đầu nhảy Con cố nhìn ra cửa để nhận diện bãi đáp đã nghiên cứu trên bức không ảnh Không còn gì làm Vả lại chuông báo nhảy vang lên át hẳn tiếng máy bay…

Đội đại bác không giật đã được thả xuống trước Cửa

đã trống và hop ! Con thích thú khi được nhảy ra đầu tiên Cái nón sắt bay khỏi đầu con May là dù bung ra làm con lấy lại thăng bằng Tất cả ôn thỏa, con không mất gì cả

Bắt đầu có chút rắc rối Hạ sĩ nhứt Mancini nhày sau con và chân chạm lướt qua dù của con Thật là bực bội Trên không, con thấy dù trắng và xanh khắp nơi Bực bội với Mancini tiếp tục Vì phải canh chừng mà con không thấy đã gần đất Trước khi định hướng lại, con đã chạm đất lọt giữa bụi cây, may là không có gai

Vì vậy con không thấy gì xung quanh

Con tháo dù ra nhanh và đi đến Mancini rơi cách đó vài mét Các chiến đấu cơ cắm xuống ria đạn nhưng không

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

đáng lo vì mỗi lần nhảy, máy bay hay bắn vào vùng lân

cận để bảo vệ

Chúng con chừng 3,4 người trong khu rừng thưa nhỏ

va chúng con gọi các anh em rải rác xung quanh Sau

cùng, con thất cụm khói bốc lên tại điểm tập kết và con

chạy đến đó,

Trapp đã gom khoảng 20 người gần cánh ruộng có căn

nhà sàn ở đó

Các tiếng gọi, tiếng còi gọi nhau vang lên giữa tiếng

súng máy bay Các chiến máy bay sau cùng vừa thả

xong đợt dù sau cùng và bay xa dần Vài tiếng súng lẻ

tẻ cho thấy không phải các trung đội đều yên ổn

Lepage cùng đại đội của mình tiến vào thành phố đầu

tiên, hình như đã đụng trận Chúng con nghe thấy vài

tràng súng ngày càng tăng dần Vài tiếng pháo kích rải

nhay nơi chúng con vừa nhảy dù xuống cho thấy cuộc

kháng cự của địch quân bắt đầu

Chúng con nhảy dù hơi trễ và đại đội còn lại đến chậm

Con đi đến hướng họ có thể nhảy xuống Con phải

băng qua mảnh ruộng trống và phải bốn lần mới có thể

đến đó vì những tiếng súng gần đó bắn ra ngay khi con

và người lính mang điện đài đứng dây Đi vài trăm mét,

con té trên người một hạ sĩ quan được phái đi liên lạc

với người còn lại của đại đội đang tập trung ngoài điểm

dự tính Sau vài phút chờ đợi, con quay về bộ chỉ huy

của Trapp Mảnh ruộc trước mặt như một bàn bida với

những bờ ruộng xâm xấp nước nhưng có thể núp tránh

địch đi băng qua

Tiếng súng bắn dày đặc Từ chổ Lepage, có thể thấy rõ

chiến sự đang nóng và ở chổ Jacobs, yểm trợ chúng tôi

ở phía bắc, hình như không thể đi một mình Mỗi khi

bên nào cũng chúng con ló dạng là có những loạt đạn

bắn tấn công như chào mừng ngày quốc khánh 14

tháng 7 Những tiếng nổ đạn cối cách chúng con

khoảng 100m, thường không chính xác cho thấy Việt

Minh khá lo lắng và chưa quen phí đạn Gần đó, trung

sĩ nhất Lugrezi đang ngụy trang cờ hiệu Trước mắt cần

phải băng qua bãi ruộng quái quỷ này nhưng giờ con

còn phải làm những hành động cần thiết dù rằng ai

cũng có thể là người sau cùng lúc đó

Con nhảy vài bước đế nơi ẩn náu và bì bỏm vài mét

đến Trapp đang bình tĩnh nghe điện đài Chúng con nói

ngắn và nắm tình hình

Trung úy Corbineau chỉ huy nhóm biệt kích số 1 vừa bị

thương, cũngnhư Peressin, truyền tin của trapp bị trúng

đạn

Thình lình, quân Việt Minh cách chúng con 50m chạy

băng băng tràn tới Hạ sĩ nhất Cordier bên cạnh con

quạt tráng súng giữa chân một con ngựa cột dưới căn

nhà Con không hiểu gì và có một tên Việt Minh cách

chúng con 20m

Trận bắn lộn tuyệt đẹp và chúng con tiết kiệm đạn, chỉ

bắn những gì xuất hiện Một người lính bản xứ của đại

đội 3 không theo kịp đồng đội, đã lúng túng trong nhóm

chúng con Con phải lôi anh vào bụi Chúng con bị bắn

khắp nơi trừ ờ phía tây Lúc này không có thương

vong Trapp gọi nhờ con lo cho Corbineau

Con chạy ra 20m để thấy rõ hơn và mọi người đều

chạy ra nhanh Một ổ đại liên của Việt Minh bắn ra bị lộ

diện và Bauer dùng súng trường có ống nhắm tiêu diệt Đội biệt kích số 3 đã tràn ra khỏi bụi và đánh tạt sườn quân Việt Minh đang tấn công chúng con Dù đang cố

tổ chức vị trí chiến đấu, con cũng có giờ bắn 2 phát carbin Bauer cạnh con mỉm cười vì từ 6 tháng nay, anh

là thiện xạ giỏi nhất, anh duy nhất chỉ mong con bắn giỏi mà thôi

Đột nhiên Việt Minh rút chạy Đội biết kích số 3 đã đánh thẳng khiến họ hoảng sợ Sau vài phú bắn đuổi, trận đánh im lặng Nửa tiếng đồng hồ đến giờ, chúng con không có giờ suy nghĩ nhiều và chúng con tự hỏi sao trận đánh lại kết thúc

Yên tĩnh trở lại ngay điểm chiến đóng Tuy nhiên, Lepage và Magnillat còn bám trụ Chúng con thận trọng gởi vài đơn vị đi xem kết quả và tin liên lạc thắng trận bắt đầu đến Các xác chết rải rác ở các bờ ruộng, bờ đất Trong đại đội, ngoài hai người bị thương trước đó,

có một hạ sĩ hy sinh và một người bị thương Tin tức đầu tiên báo là Việt Minh bỏ lại 23 xác và chừng một chục vũ khí được thu giữ

Thình lình ở góc bờ ruộng, có một người giơ tay đầu hàng Con vui mừng nhìn ống dòm và ngạc nhiên Không phải là Việt Minh mà là người dân bản xứ của đại đội bạn Anh kể chuyện của mình: Sau khi nhảy dù, anh không thể theo đơn vị và bị lọt giữa Việt Minh, anh phải núp trong bụi và chờ tình hình Anh có thể nói rằng anh từ xa đến Con chợt nghĩ rằng đó là người con lôi vào bụi rậm Không may con chỉ tìm thấy một xác chết trúng đạn giữa đầu Ba người phe ta thuộc nhóm công binh được thả dùng cùng lúc cũng bị chết trước khi tập trung với đồng đội

Đại đội con cũng thiếu khoảng 10 người không biết họ

có lọt sang đại đội khác hay không ? Hay bị giết ? Còn trên máy bay ? Hệ thống điện đài đã bớt liên lạc và mỗi nơi gọi về báo cáo tình hình

Jacob ở phía bắc với 4 chết, khoảng 10 bị thương như chúng tôi Magnillat và Lepage phía nam phải đánh chiếm từng mét đất để vào làng và còn đang đánh 2km

ở phía nam, tiểu đoàn II/I RCP, được thả dù cùng lúc với chúng con, không đụng Việt Minh

Dần dần chúng con gom lại quân bị lạc Các xác chết được quần trong dù và Lecoq, hạ sĩ nhất quân y, lo sơ cứu thương binh

15h00, Thượng sĩ Prigent, đề nghị ăn nhẹ được anh em hưởng ứng

Mỗi người kể chuyện của mình Vài người bị thương nhẹ khi nhảy dù được đồng đội dìu đến chúng con Họ phải núp giữa đám Việt Minh trong khi đụng độ 2 ca gãy xương, vài người bị bong gân…

Bác sĩ và cha tuyên úy đến Họ kể rằng bộ chỉ huy tiểu đoàn đã phải bắn súng để chặn quân Việt Minh liều mạng

17h00, Các đe dọa đã hết chúng con bắt tay chào Lepage, vốn chịu thiệt hại khi rút khỏi lànng Các thương binh tử

sĩ được mang đến bộ chỉ huy tiểu đoàn và bắt đầu được di tản về Lai Châu bằng trực thăng cho đến chiều Chúng con tìm được những người tản lạc

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Khi chúng con đến Lepage, quân Vm đã rút Khi lục

soát trong cây cối dày đặc, chúng con té lên các xác

chết tại mỗi khúc quanh Công việc căng thẳng và 5

người chết của Lepage đã được phục thù

Tiểu đoàn khác phải đến với chúng con lúc trưa chiều

vừa được thả dù Tất cả tốt đẹp Quân Việt Minh đã

bắn lẻ tẻ từ xa cho thấy Vm chưa đi xa

Ngôi làng bị lục soát kỹ lưỡng được 3 tiểu đoàn trấn

giữ Buổi chiều tối còn lại dành cho công việc phòng vệ

và không gần phải nhắc các lính dù đà hố và ngụy

trang đàng hoàng

Đêm tối bình yên và hôm sau, hai tiểu đoàn khác đến

Giai đoạn thú vị của chiến dịch Castor đã kết thúc Tiểu

đoàn dù 6e BPC đã hổ trợ suốt trận đánh Chúng con

biết có 2 tiểu đoàn Việt Minh bảo vệ làng và bộ chỉ huy

trung đoàn Việt Minh trong khi một tiểu đoàn khác mà

chúng con đụng độ là đang huấn luyện trên bãi đáp khi

chúng con được thả dù

Thiệt hại chúng con đáng kể: 10 chết, khoảng 40 bị

thương, tất cả đã được di tản Nhưng Việt Minh bị thất

bại với hơn 140 xác bị chôn tại Điện Biên Phủ trong

những ngày kế tiếp và chúng con biết rằng số bị

thương là tổng quân số của 3 đại đội bị loại khỏi vòng

chiến Lần này chưa phải là lần mà tiểu đoàn mất tinh

thần chiến thắng

Gia cường khu đồn trú (21 đến 25-11-1953)

Sau khi thả dù bộ chỉ huy của tướng Gilles, của 1er

BEP, của 8e BPC ngày J+1 lúc 9h sáng thì ngày J+2

lúc 9h, bộ chỉ huy của 5e BPVN được thả Lúc này

4750 lính nhảy dù đã chiếm lòng hcão

Sau khi tung quân đi tirnh sát chủ yếu tại phía bắc và

động bắc thung lũng, các cứ điểm được bố trí, xung

quanh bắt đầu được phát quang, đặt lưới kẽm gai và bố

trí các điểm chốt mang tên phụ nữ

Trung úy Georges Roux, tốt ngiệp trường St-Cyy khóa

Garigliano (1949-1951), đã chỉ huy một trung đội lê

dương dù của 1er BEP torng chiến dịch Castor Đơn vị

này đã từng bị tiêu diệt torng thảm họa đường số 4 hồi

tháng 10-1950

Có mặt tại Điện Biên Phủ đến 11-1-1954, Roux bị

thương và được chuyển về Hà Nội bằng máy bay Ngày

12-4-1954, Roux lại được nhảy dù xuống lòng chão

torng đại của trung úy Stabenrath

Bị thương nặng vài giờ trước khi Điện Biên Phủ sụp đổ

nhưng ông không được phép di tản

Được thả tự do ngày 2-9-1954

Trung úy Georges Roux lo viết nhật ký hành quân của

9dại đội và đã ghi lại các sự kiện đã tham già từ ngày

21-11-1953 đến khi về nước ngày 14-9-1954 Dù bị lục

soát nhiều lần khi bị bắt, nhưng ông đã thành công giữ

lại quyễn sổ bỏ túi ghi nhận từng ngày

21-11-1953

Thức dậy 4 giờ Tiểu đoàn sẽ nhảy xuống Điện Biên

Phủ Quân số 135 người trong đó có Blank trong CCB

(compagnie de commandement de bataillon)

Cất cánh 8 giờ Nhảy dù lúc 9h30

Gom quan về làng Điện Biên Phủ lúc 11h

Trung đội 2 đến trễ, nhảy xuống 11h30 vì máy bay trục trặc Đại đội gặp tiểu đoàn đang đóng quân đêm Trước tiên phát quang và đặt vị trí

Quân số: 133 Làm việc: trung đội 4 và Đặng Văn Đang, trung đội 3 được trực thăng di tản lúc 10h Đêm yên tĩnh và lạnh

22-11-1953 Thức lúc 7h, uống café và chặt cây Phải làm sạch đỉnh núi Chiều đỉnh núi được cào sạch nhưng còn nhiều bụi cây Đại đội gom trên đỉnh vì đơn độc trong đêm Đại đội 2 đã đi làm phi đạo

23-11-1953 Thức 7 giờ, tiếp tục phát quang bụi rậm Cũng chưa xong Nghĩ trưa, đóng túi lại Đại đội 2 ngủ đêm trên đỉnh Chúng tôi đi ra phi đạo Chúng tôi chuẩn bị bãi đỗ máy bay Lấp hố suốt đêm Nghỉ từ 3h tới 7h

24-11-1953 Thức dậy 7h, quay về đỉnh núi lúc 9h Tắm rửa, nghỉ ngơi, ăn uống 14h tiếp tục làm việc

Cuối ngày, các vị trí xem như xong Chỉ còn làm chổ ngũ cho xong

Cuối buổi chiều, có mấy người nhảy dù tăng viện cho đại đội:

- Trung đội 1: Nguyễn Đình Tú

- Trung đội 2: Trần Văn Khiêm

- Trung đội 3: Knauer Friedrich Quân số: 137 Đêm yên tĩnh RAS (Rien à signaler: không có gì)

25-11-1953 Thức dậy 6h30 Ăn mặc gọn nhẹ Khởi hành 7h30: đại đội 1 và 3 Đại đội 1 dẫn đầu đi đến bản Mèn Sau đó đại đội 3 đi đến Bản Nateu Quay về lúc 12h30, ăn trưa

Từ 13h30, bắt đầu tiếp tục quát quang bụi rậm

Máy bay Dakota hạ cánh Mỗi ngày khoảng 10 chuyến Đêm yên tĩnh RAS (Rien à signaler: không có gì)

Những trận tấn công đầu tiên triệt tiêu khu Bắc căn

cứ (ngày 13 đến 17 tháng 3-1954)

Việt Minh dùng yếu tố bất ngờ để làm chũ khu vực bảo

vệ sân bay trong khoảng 4 ngày

Beatrice bị đánh ngày 13-3 lúc 17h15 chiều Gabrielle

bị chung số phận ngày 15-3 và Anne-Marie tự mất một phần ngày 17-3

“Đó là một đòn bất ngờ tạo suy sụp tinh thần trong khu

đồn trú do tin tưởng và lạc quan quá mức (Tướng Catroux)

Beatrice thất thủ:

Cách khu trung tâm 3km về phía đông bắc, với 3 điềm chốt nằm riêng biệt trên các đỉnh núi do 5 đại đội của tiểu đoàn 3 của bán lữ đoàn lê dương s61 13 đóng Trong những ngày đầu tiên, trung tá Gaucher chỉ huy bàn lữ đoàn và khu trung tâm đã đi thanh tra và đưa quân lệnh với chỉ huy tiểu đoàn trưởng Pégot, chỉ huy tiều đoàn 3 như binh nhứt lê dương Franz Fischer viết

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

: “ Phải chôn mình kỷ lưỡng vì Beactrice là con dê nhỏ

đành cho con cọp ăn sáng…”

Trước ngày bị tấm công, Fischer đã nhận xét rõ ràng

chất lượng của vị trí Beatrice

Bên cạnh các tiểu tiết, việc gia cường bắt đầu nhanh

chóng Dù vậy, một chuyên gia đã phát hiện các sai sót

trong hệ thống rao kẽm gai Chẳng hạn như nên trong

khu vực tam giác của 3 đỉnh chốt, các thành lũy không

đủ vững chắc Thay vì đi một vòng quanh trung tâm

phòng thủ, các khoảng các giữa các đỉnh chốt không

có thành lũy Hơn nữa, các vũ khí tự động chỉ bảo vệ

bên ngoài khu vực tam giác Việt Minh có những

khoảng trống để tự do thâm nhập qua đường hào chính

từ bên ngoài rừng rậm vào bên trong khu vực trống trải

này

Bên torng có các khu phụ trợ: bếp, khu rào nhốt tù binh,

phòng ăn của hạ sĩ quan, bệnh xá với trạm cấp cứu

Về việc bắn trả,, rõ ràng khá mệt mỏi khi chiến đấu với

từng cuộn dây kẽm gai, chưa kể đến không đủ mìn

Không có túi cát để núp đàng hoàng

Trên đĩnh chốt của đại đội 11, không có một lôcốt nào

đúng chuẩn để chịu được với pháo hay cối 120 ly

Gabrielle còn có một đại đội súng cối hạng nặng của lê

dương Béatrice, với vị trí lộ liễu nguy hiểm hơn, chỉcó

4 khẩu cối 81 và các khẩu cối 40, mỗi đại đội có 2 khẩu

Các tiểu đoàn dù lớn có 36 đến 40 sĩ quan, trong khi

tiểu đoàn 3/13 có 18 và tiểu đoàn 1/13 có 17 sĩ quan

Không kể các đại đội bổ sung còn đóng ở châu thổ

sông Hồng, các quân số hiện hữu vừa quá 400 tính

luôn cả sĩ quan

Một trong các tiểu đoàn được gọi là “tinh hoa”, đã sử

dụng hết mức, mệt mỏi và mà tăng viện lại không vó:

Châu Âu vừa đứng lên sau chiến tranh, đã cho giới trẻ

một tương lai tươi sáng hơn là thí mạng trong quân lê

dương Một ít tăng viện, trong tiều đoàn bạn 1/13.,

được dựng lên ở Nam Kỳ với bộ tham mưu của tiểu

đoàn 13e DBLE (bán lử đoàn lê dương số 13) với trung

tá chỉ huy Gaucher, một trog nhưng khuôn mặt nổi bật

của Điện Biên Phủ

Bộ chỉ huy của GONO (nhóm tác chiến vùng tây bắc)

đã tính rằng cuộc tổng tấn công diễ ra ngày hôm sau từ

lúc 17 giờ nhắm trước vào Béatrice và Gabirelle, ngay

cả Isablelle ở phía Nam Vá các đơn vị này đặt ở tình

trạng báo động

Franz Fisher nhớ lại những giờ phút sau cùng trước khi

trận chiến nổ ra:

Ngày 13-3 chết tiệt Tiểu đoàn chuẩn bị chiến đấu Đại

tá Gaucher thông báo những gì sẽ xảy ra Ông rảo một

vòng trong buổi trưa

Tin tức cuốc tấn công sẽ nổ ra lúc 17h30 khiến khu dồn

trú tê liệt Không ai muốn bỏ ra ngoài vị trí của mình

Không quan hải quân dội bom các điểm cao ở phía

đông, với các máy bay chỉ điểm “criquet” Việt Minh

dùng súng phòng không 12 ly 7 lần đầu tiên Các cụm

khói trắng vây quanh các máy bay bổ nhào ném bom

Nhưng làm sao biết những gì xảy ra trong thung lũng

- Stary chưa bào giờ hào phóng như vậy

- Hảy tận dụng Nếu Việt Minh tấn công, hãy ăn cho nóng

- Ở dưới Châu thổ tụi mình còn phải ăn khyẩu phần nguội hàng tháng

- Dưới châu thổ, cò thịt gà, heo, bò đầy Mình cò cho mấy đứa con nít thứ đồ hộp cho khỉ ăn

- Ai cần thêm rượu nho: lấn 1… lần 2… Không ai cần, tao đổ vô bình nước của tao

- Cho tụi tao ăn cho xong chớ ?

- Đừng uống nhiều Đừng để phải đi cầu lúc Việt Minh tấn công

Krauss luôn nhìn vào hướng sẽ bị tấn công…

Một chiếc xe đến gần tỉnh lộ 41, kéo theo đám bụi mù:

xe của đại tá Gaucher

Ông đại tá rời đi lúc 16 giờ

Trung úy Verdaguer nhớ vào lúc cuối buổi trưa:

Tôi ở cứ điểm Anne-Marie 3, uống rượu khai vị trong một nbuổi sinh nhật của ai mà tôi không nhớ Cứ điểm nằm ở đầu phi đạo tôi đang trò chuyện với đại úy Gulleminor va phụ tá của ông là Makowiack, người sau này biết giớ phút vinh quang của mình là người sĩ quan duy nhất đi theo địch Họ kể tôi chuyến đi sau cùng của

họ vào đêm trước để chặm nhóm đặc công địch mang chất nổ nhằm phá phi đạo Buổi trưa tương đối yên tĩnh Với vài tiếng tiếng đại bác hay cố bắn theo thói quen Chúng tôi nhấp Ricard và ít rượu và cảm thấy bớt

lo lắng hơn so với mấy ngày trước Thình lình một trận súng bắm giáng trên chúng tôi như là phi đạo là mục tiêu ưu tiên vì nhiều giao tranh sẽ tập trung vào tiền đồn của chúng tôi Nhưng tay nhà nghề biết ngay là pháo

105 nhưng cũng có vài tiếng nổ điếc tai như là cối hạng nặng 120 lỳ Trên phi đạo, là cuộc tháo chạy, nhiều máy bay vận tải đang dỡ hàng Đa số cất cánh dưới làn mưa đạn Vài chiếc bị trúng đạn ít nhiều không thể cất cánh và cháy tại chỗ Tệ hơn nữa, 6 chiếc chiến đấu cơ c8an bản tại Điện Biên Phủ được bảo quản đặc biệt bị

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

phá hủy ngay trọng ụ trú trước khi các phi công có thể

định phản ứng

Trung sĩ Claude Barteau, vào không quân năm 1951,

làm phi công máy bay chiến đấu trong nhóm 1/22

Saintonge (ex-1/8)

Đóng quân tại Điện Biên Phủ từ 1-1954, anh đã thực

hiện 35 phi vụ chiến đấu quanh vùng lòng chảo

Quay lại sau kỳ nghỉ phép ngắn, anh được không vận

đến Điện Biên Phủ ngày 12-3-1954 và đã cất cánh

thành công ngày hôm sau vào cuối buổi trưa lúc mà

những quả pháo đầu tiên của địch rơi trên phi đạo

Trong bức thư gởi về gia đình vài ngày sau đó, anh đã

thuật lại cuốc tháo chạy của mình:

20-3-1954

Kính bởi mẹ và Bernard,

Con nhận thư ở nhà ngày 14

Con ở Điện Biên Phủ buổi chiều để bắt đầu công việc

Chúng con đi hai máy bay Con kẹt nhiều thứ ở đó, sổ

chi phiếu, áo quần, viết máy và đồ đạc

Con hy vọng sẽ lấy lại mấy thứ đó Khi chờ đợi con

mặc quần đùi (en calecon à franges)

Mọi chuyện bình yên, lúc này chúng con bay nhiều

Con đã xong kỳ nghỉ Con thấy vui

Con bực với quyển sổ và muốn hủy nó

Chào cả nhà

Cón có thể nhận thư và không trả lời cái nào Có vài

bức thư được thả dù xuống Điện Biên Phủ và bị kẹt tại

đó

Hôn cả nhà

Claude

Ở địa ngục Béatrice, Việt Minh đã tập trung pháo binh

tấn công Anh lính lê dương Fischer nhớ lại:

17h30, 30 quả pháo của Việt Minh nổ trên đĩnh chốt

làm đất đá văng tứ tung Các tia chớp sáng ngời Binh

lính vào vị trí chiến đấu trong sự lúng túng Việt Minh đã

lộ diện

Quân Việt Minh chờ trời ốti để tràn lên tấn công Trong

bóng tối, máy bay Pháp không thể can thiệp

Các hạ sĩ quan đi tuần tra các trung đội của mình, đốc

thúc và canh chừng từng người giữ vị trí

Đầu trận đánh, Một quả đạn của Việt Minh chui vào lổ

châu mai của hầm chỉ huy của thiếu tá Pégot làm chết

3 người ở đó: thiếu tá Pégot, người phụ tá là đại úy

Pardi và trung úy Pungier liên lạc pháo binh

Tất cả bắt đầu vớ tiểu đoàn mất chỉ huy

Khoảng 18h30, một thảm họa trong hầm chỉ huy của

đại úy Philippe Nicolas, chỉ chuy đại đội 10 của bán lữ

đoàn lê dương 3/13 (3/14 DBLE), được Nicolas ghi lại

khi được thả về Hà Nội ngày 9-9-1954:

Trong những giờ đầu tiên của trận đánh, một quả 120

ly nổ chậm rơi phòng tác chiến giết chết thiếu tá Pégot,

đại úy Pardi và trung úy Pungier cùng với toàn bộ hệ

thống điện đài Lát sau, đài quan sát bị súng SKZ phá

hủy cùng với trạm điện đài liên lạc pháo bionh Dlo (đại

úy Ries) Cuối cùng, trung úy Carrìere chỉ huy đại độ 9 tử trận và

2 trung úy Tourpin và Lemoine (đại độ 12 và 13) bị thương và phải rời bỏ vị trí chỉ huy đơn vị

Trân pháo kích đã làm hỏng hệ thống điện thoại và điện đài, tôi chỉ biết Pégot và Pardi tử trận sau đó nửa tiếng (khoảng 19h) Tôi về bộ chỉ huy tiểu đoàn để chỉ huy (bỏ đại đội 10 của tôi không có sĩ quan) Tôi thấy hầm chỉ huy tình trạng như đã kể và tiếp tục chỉ huy trong sự mất hoàn toàn liên lạc với các điểm chốt của đại độ 9

và 11, với bên ngoài, với cả pháo binh Chỉ còn liên lạc với trạm 300

Khi đi qua bện hxá tiểu đoàn trước khi về vị trí, tôi thấy Turpin bị thương 9rất bị sốc) cũng như những người được mang đến

Lúc đó, đại đội 9 và 11 cũng bị tấn công, và Việt Minh hướng cuộc tấ công của họ ra các mặt bên ngoài các điểm chốt vốn được bảo vệ sườn bằng phần còn lại của trung tâm kháng cự

Đại đội 11 bị địch tràn ngập Thiếu chỉ huy, không có sĩ quan, bị chết nhiều trong những trận đánh đụng độ mấy ngày trước nên không thể kháng cự phối hợp, mỗi người tự chiến đấu và cuối cùng bị địch đánh bại

Fisher thuật tiếp:

Tại Béatrice như là cuộc tận thế Trước khi trung đoàn của sư đoàn 312 tung ra, pháo binh và cối hạng nặng của Việt Minh dội xối xả trên mặt đất

Các lính lê dương, dưới lớp đất bảo vệ mỏng manh 30

cm và rơm cò bị bắn tung khỏi mặt đất, tay chạn bị văng như những con bụp bê Nhiều người bị chôn hay

bị thương trong hố

Leblanc và Krantz trong nhóm lê dương, phải chiến đấu bằng phương tiện sẵn có, một khẩu đại liên 24/39 và khẩu trung liên 49 Dưới chân họ, bình nước rung rinh theo cơn động đất Bụi rơi lên xuyên qua lớp trần hầm bằng tre và cỏ làm họ nghẹt thở Khẩu trung liên nóng lên , mùi thuốc súng làm họ rát họng Emil Krantz nạp đạn do Leblanc tiếp, Tiếng pháo nổ vày nát đỉnh chốt xung quanh họ làm họ nảy tung lên Họ mất khái niệm thời gian Một tia sáng mạnh như là bao trùm đỉnh chốt

Ai đó đã có ý làm nổ thung napalm, khối chủ lực của hệ phòng thủ Ít ra đó là do đạn của Vm gây ra

Loại súng phun lửa mà đại tá Gaucher gởi đến đại đội

11 không thể bắn tia lửa dài Chiéc bình mà các binh lính mang trên lưng bắt lửa bị trúng nổ Nhiều người bị lửa thiêu là như một con vật tuyệt vọng

Một quả đạn chui vào trần hầm trung vào lưng Krantz là anh chết tại trận May mắn đến với Leblanc: quả đạn không nổ

Anh chui ra khỏi đống đất và gỗ, Trong ánh chớp, anh thấy các trợ giúp cho Emil quá trể Mắt anh cay, nước mắt chảy dài Trên đầu anh, không còn gì Anh hít hơi sâu khi chứng kiến thảm kịch xảy ra với tiếng la, tiếng nguyền rủa

Thật đà điên rồ khi ở trong hố bị bật tung Khẩu trung liên bị chôn vùi Vĩnh việt Emil Anh cúi đầu nhảy đi,

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Một chiếc hố: đường hào chính bị sụp lổ chỗ, trạm cấp

cứu

Cuối cùng gặp được người Korda đang băng quanh

đôi mắt bị mù của Corner do cú pháo vào đài quan sát

hầm chỉ huy Corner không khóc Anh bị mù vĩnh viễn

Có lẽ anh chưa nhận thấy những gì vừa xảy ra

- Stouffers chết rồi, anh nói, khi thấy mình còn

sống

- Còn trung úy Turpin ?

- Bị thương

Kuns ngồi dựa tường trong góc Mảng da phỏng lòng

thòng trên mặt Anh rên nhẹ.Anh là xạ thủ đại liên đặt

bên phải cùng, đối diện vách đá, đạn bazooka đã nổ

trong lổ châu mai Sức nóng đã làm cháy tóc anh và

lông mi chân mày Đôi tai anh treo lòng thòng Nước

mắt chảy trên đôi mắt nhắm nghiềm Hy vọng anh còn

giữ được đôi mắt

Trung sĩ nhứt Fiedler, ngồi trên đất với một tay đỡ một

bàn tay bị phỏng, còn khỏe mạnh

Hạ sĩ nhứt Bouvier trung đội 3, từ bên bệnh xá đi vào,

với cánh tay chảy máu, khi thấy bệnh xá bận rộn, anh đi

ra Sau đó anh đi vào hỏi Leblanc:

- Trung đội 3 còn cầm cự không ?

- Không thấy ai Một quả rơi xuống lôcốt của tao

Thằng bạn tao chết Súng tao hư

- Đi với tao Tao băng qua đồi của CCB Đại đội

11 tiêu rồi

- Ừ Leblanc nói

Họ theo đường hào lộ thiên ra ngoài Leblanc lấy cây

trung liên từ tay một lính lê dương đang lết sắp chết

Đường hào kết thúc gần nhà bếp

Bên bờ sông, Việt Minh bắt đầu chiếm đỉnh núi Họ la

“lại đây !” vừa bắn vào các cửa hầm và liệng lựu đạn

Bouvier và Leblanc bắn xả hết băng đạn và rút chạy

Họ leo qua rào kẽm gai của đại đội 10

- Ai ?

- Đại đội 11, hạ sĩ nhứt Bouvier và Leblanc,

người Canada

- Lên mau !

Pháo binh Việt Minh kèo dài tầm bắn,

Leblanc cảm thầy gai kẽm gai đâm xuyên giày khi anh

bị một cú đánh vô đầu bất tỉnh

Khoảng 19h45, một quả pháo rơi trúng ngay hần trung

tá Gaucher đã kết thúc sự rối loạn phòng thủ của cả

khu

Anh lê dương Mario Hernandez, đại đội 1 của tiểu đoàn

2 bán lữ đoàn lê dương 13 (13 DBLE) thuật lại giây phút

cuối của vị chỉ huy:

Đại dá của chúng tôi với nhiều sĩ quan khác chỉ huy tác

chiến từ hầm chỉ huy gần vị trí chiến đấu của tôi

Khoảng 19h30, khi loạt pháo mới vừa dội gần hầm chỉ huy và vị trí của đại đội 1/13

Lúcđó, có vài người chúng tôi la như điên khi hầm chỉ huy trúng pháo và không còn ai sống sót Khi một trong những người của họ chạy đến trạm phẩu thuật của Bác

sĩ Grauwin để tìm bác sĩ và y tá, trung sĩ Dubois cùng vài người trong trung đội của tôi cùng với tôi đến ngay đến lô cốt khác làm hầm chỉ huy thay thế,

Chúng tôi giúp nhóm xung kích của đơn vị do trung sĩ nhất Sognorini chỉ huy Khung cảnh khủng khiếp Chiếc

xe Jeep đã có tại chổđể chở trung tá còn sống nhưng bị nát người, khuôn mặt giống như xác chết trong đó có 1-2 sĩ quan đã chết và nhiều người bị thương, kể cả chỉ huy tiểu đoàn Brinon của chúng tôi Tất cả được chở đến trạm phảu thuật của GM9

Lát sau chúng tôi hay ông trung tá chết Tiếp sau đó, chỉ huy đại đội, hạ sỉ quan, lê dương, biết rằng không

có chỉ huy thì tình hình sẽ không như thế Tinh thần chúng tôi suy sụp và tôi thấy đại úy Chounet rất đau khổ

Trung úy quân y Verdaguer thuật lại:

Sau khi trận đánh nguôi dần, chúng tôi không thể tin rằng Béatrice mất ! Không những trung tâm chỉ huy mất

mà sự việc còn diễn ra quá nhanh trong vài giờ, kết thúc trước khi trời sáng., khiến cho kế hoạch phản công của bộ tham mưu nghiên cứu lâu nay không thể thực hiện được Sau khi hạ quân lê đượng của bán lữ đoàn

13 DBLE, khiến Việt Minh có khả năng làm suy sụp mọi tinh thấn của đối phương

Tổng kết thiệt hại về phía Pháp: với 400 người trong tiểu đoàn, có khoảng 100 chết, 200 tù binh, nhiều người

bị thương, khoảng 100 thoát chết do tản mác trong đêm

Lạy Chúa, hắn chưa chết Đầu hắn lùng bùng Hắn giơ tay sờ xem vết thương Một đánh lính tuần Việt Minh lấy lưỡi lê dí vào bụng hắn cấm hắn cử động “Nằm đó

Pháo còn bắn từ xa Không phải tại Béatrice Thế là hết Mùi tỡm lợm khắp nơi Mùi thịt người , mùi thuốc súng Gỗ và rơm trong các lôcốt còn bốc cháy Như là cảnh bạo chúa Attila vừa lướt qua đây

1 Nước (tiếng Đức)

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Quân Việt Minh xếp hàng mọi người ở vách nhà thờ

Chắc cha Cornelli hài lòng lắm

- Wasser ! Nước ! Aqua ! Voda ! Im cái mồm !

Một sĩ quan Việt giải thích rằng quân Pháp đến tìm họ

Chỉ huy cấp cao của Việt Minh đã đề nghị hư chiến để

di tản thương binh nặng Lính Pháp sẽ đến trong nửa

giờ, khoảng thời gian quá lâu cho những người đang

khát nước nặng

Họ đã đến: hai chiếc xe cứu thương, mộtxe tải và 2-3

chiếc xe nhỏ khác Cha tuyên úy giơ thánh giá để làm

phép Ai cũng có việc của m2inh Các y bác sĩ chích

thước ngừa phong đòn gánh Không có giờ chăm sóc

tại chỗ Trong xe cứu thương, chất đầy các phiếu ghi

bệnh màu vàng Leblanc tìm một chỗ trong băng ghế

trong xe tải…

- Thiếu tá cho nước ?

- Anh đã cho thương binh uống chưa ?

- Dạ không nhiều Vì có nhiều người bị thương ở

bụng

- Cho họ uống, nếu không họ sẽ chết trước khi

lên bàn mổ Có mấy người có thể được di tản

ngay ? Có một máy bay sẵn sàng cất cánh

Leblanc là một trong những số đó

Hai cô hộ tống viên giúp họ lên cầu thang máy bay

Phi công cho máy nổ hết ga Việt Minh đang pháo kích

trên phi đạo

Không biết họ có thể cất cánh được hay không ?

Hai cô gái lo buộc dây cho thương binh Nhiều người bị

chồng dưới ghế

- Tất cả có mặt ?

- Dạ

Từ xa, có người vẫy tay Quá trễ ! Máy bay chồm ra

phía trước như con ngựa bị ong đuổi Phi công nhấn

ga

Hai cô hộ tống viên mừng vỗ tay

Trung úy quân y Jacques Leude (3/13 DBLE) đã thoát

chết trong trận tấn công, đã nhớ lại những giây phút

đầu tiên khi bị bắt

Lúc đó tôi thấy tuyệt vọng Bọn Việt Minh lục soát lấy

tất cả nhữnggì trong túi tôi, ông chích, ống thuốc, băng,

dụng cụ Họ không cho tôi ở lại với các thương binh và

giữ tôi với một người khác như những người chạy thoát

trong đêm này Lúc sáng, sau khi đi một vòng trong sự

canh gác của chúng ,tôi thấy có 3 sĩ quan, chừng 50

lính lê dương Họ quan tâm nhất là việc tìm thiếu tá

Pegot tiểu đoàn trưởng Ông đã chết chiều hôm trước

trong hầm chỉ huy nhưng họ không tin Tôi khẳng định

rằng tôi là y sĩ của tiểu đoàn đã thấy ổng chết do một

quả pháo chui vô hầm

Sau nhiều cuộc bàn cãi, quân Việt Minh xem như tôi là

chỉ huy và bắt tôi tìm chứng cứ rằng chỉ huy Pégot đã

chết Tôi quá ngạc nhiên Tôi bảo là không thể vì cuốcchiến phải tiếp diễm “Đi !” hắn lặp lại và 4 tên bộ đội kè tôi, tôi phải đi theo đường hào của chúng quay lại trong đêm Không không hiểu nổi sự yên tĩnh Một chiếc máy bay quan sát đang bay trên đầu không một tiếng súng hay tiếng pháo khiến tôi càng ngạc nhiên không biết Điện Biên Phủ đã đầu hàng hay chưa ? Nhiều tháng sau tôi càng hiểu chuyên hư chiến trong vài giờ mà Việt Minh đưa ra cho bộ chỉ huy của Pháp

để thu lượm người chết và bị thương Đó là lần duy nhất trong toàn cuộc chiến tại Đông Dương

Tôi băng qua đoàn người cáng thương của Việt Minh Tôi thấy hàng trăm thương binh băng bó nằm trong ụ đất của đường hào Càng ngày tôi biết được kỹ thuật băng bó hiếm có

Khi thấy đỉnh núi bị bỏ đêm qua, tôi luôn ngạc nhiên với

sự im lặng Tôi bàng hoàng khi nhận ra hầm chỉ huy Tôi dẫn đường coh mấy tên lính gác Thấyrõ xác ông chỉ huy bị chôn phân nửa trong đống đổ nát Tôi ghê tởm khung cảnh này Bọn lính gách quay lại với quân hàm và cái ví của ông Pegot Nhiệm vụ hoàn thành Tôi muốn biết cócòn ai torng hầm và lợi dụng để lấy lại ít thuốc men, băng, vật dụng cá nhân trong trạm cấp cứu cách đó 20 mét Đám bộ đội đã cản trở tôi ghê gớm Vài người lính mang cung chui ra khỏi hố Tôi nhận ra những người lính trong trại chúng tôi trên đĩnh Dominique Không ai bắn và tôi không hiểu tại sao Tôi chỉ có thể biết cùng lúcđó tại tỉnh lộ 41, bên dưới đỉnh có đại úy quân y Le Damany từ bên chúng tôi đến thu gom thương binh và người chết cới 3 xe cứu thương Vài tình huống chiến tranh đôi lúc khó tin ! Tôi lại bị giải về Lúc giữa ngày hình như đánh nhau trở lại Những cú đại bác, súng phòng không của Việt Minh gần nơi tôi đi qua Cuối cùng, lúc chiều, tôi kiệt sức, tôi

ở trong nhóm lính lê dương nhưng không thấy một sĩ quan Có mấy người bị thương không thể đi Phải làm cái gì cho họ Tôi hỏi trách nhiệm của người quản lý trại tạm Ở đây, tôi bị chất vấn đầy tính hận thù của kẻ chiến thắng:

- Anh có đọc Mác hay Lênin ?

- Không

- Stalin đã làm gì cho loài người ?

- Anh không biết, anh không phải là bác sĩ thật

sự

- Anh có nhiều may mắn khi ở với chúng tôi Chúng tôi sẽ làm cho anh sáng mắt Khi đó chúng tôi sẽ trả anh về nhân dân Pháp, trong 1 năm, 10 năm, hay 25 năm nữa

Những lời nói đả suy ngẫm không phải để trấn an tôi về

số phận các thương binh Nó cứ âm vang trong đầu tôi đến nỗi tôi nhớ câu tục ngữ Trung Hoa của một học trò của Khổng Tử mà Mao đã nói: “Làm sao cho người thua trận phải ca ngợi anh thì anh là kẻ chiến thắng” Trường hợp này, Việt Minh không có Mao hay có thể

đã diễn dịch sai

Tôi nài nỉ và cuối cùng đươrc phép phân loại thương binh, lúc này đang cần chăm sóc Không thể được khi

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

tôi có 10, 20, 30 người không thể nhớ nỗi Tôi nghi chú

rõ: đứt động mạch tay, buộc garô, lực bị miểng pháo và

chân bị thương… Tôi theo người ta dẫn những anh

thương binh què vào mùng đặt trong những căn nhà lá

giấu trong rừng và tô ithấy những bácsĩ Việt minh mặc

áo trắng Đó là trạm phẩu thuật của Việt Minh Tôi từ

chối chất lượng của bác sĩ và tôi bị họ gạt ra và trờ lại

bị canh giữ Tôi không còn biết số phận những người bị

thương ra sao

Tôi bị giải đến một căn nhà lá có 3 hạ sĩ quan bị giam

mà tôi không quen Tôi bị buộc một chân với mấy người

khác Chúng tôi ở 3 ngày tại đó, với khẩu phần một

nắm cơm, ít nước và bị lính gác mang súng giữ cách ly

Tôi biết đỉnh chốt bên cạnh chúng tôi đã bị Việt Minh

bứng vào đêm kế tiếp

Trung úy Turpin bị bắt sau khi trung úy Bedaux chỉ huy

đại đội 11 chết lúc Béatrice thất thủ Tuy nhiên, với tình

huống lạ lùng mà anh được tự do vào sáng ngày 14-3

Lúc 2 giờ sáng ngày 14-3, chúng tôi bị địch trán ngập

Việt minh go chúng tôi theo từng đoàn và bắt chúng tôi

đi qua một sĩ quan của họ để “kiểm kê”

Tôi có ý lợi dụng đêm tối và đông người để qua mặt

đám lính gác Trung úy quân y trước mặt tôi Khi anh ta

bị lục soát và hỏi cung, tôi vượt qua mặt và thoát trận

lục soát Tôi thoát qua mặt đám lính gác và đi xa

khoảng chục thước Tôi trườn xuống sát một lô cốt và

nằm yên Băng bó trên mình tôi đã làm đám Việt minh

đi qua không tò mò

Khoảng 3 giờ, một lượng lớn lực lượng Việt Minh rút

khỏi khu kháng cự với các tù binh vàđể lại một tên lính

gác lục soát Một tên lính ngồi trên thành hào gần tôi và

phát hiện ra tôi Chúng tôi tranh luận và không có gì ác

ý Hắn không nài nỉ tôi vì tôi từ chối không cho hắn lấy

đồng hồ của tôi Lúc đó, tôi nhét ví và giấy tờ khỏi quần

đưa vô giày, lấy quân hàm khỏi vai phải Tay phải tôi bị

gãy khiến tôi không thể lột bên vái trái Hắn bỏ đi va

chừng 15 phút sau quay lại với một tên khác

Tên này nói rành tiếng Pháp hõi sơ tôi:

- Anh tên gì ?

- Turpin

- Cấp bậc ? Thượng sĩ ? Trung sĩ nhứt ? Trung

sĩ ?

- Trung sỉ (tôi nói đại)

- Trung đội trưởng ?

- Được (hắn không hỏi tôi tiếp việc này)

Hắn hỏi tình trạng thương binh của tôi và hỏi tôi có thể

đi được hay không

- Tôi sẽ cố

- Đừng ở đó vì chúng tôi sẽ dập pháo đỉnh núi

- Tôi sẽ đi xuống đường

- Hồ chủ tịch khuyên chúng tôi phải nhân đạo với thương binh Chúng tôi thả anh vê Điện Biên Phủ

Hắn đưa cho tôi hai tờ giấy thông hành phòng khi gặp lính quân đội nhân dân, và một tờ khác quan trọng hơn

để trao cho đại tá de Castries nói rằng Việt Minh cho phép quan Pháp sáng ngày 14 đến để chuyển thương binh và người chết Tên lính nói chuyện ban đầ ucủa tôi nắm lấy tay trái tôi và tháo chiếc đồng hồ khỏi cổ tay tôi Tôi không bị lục soát và tôi còn cái thẻ sĩ quan Họ chỉ muốn tôi không có vũ khí mà thôi Tôi được tự do ! Hai người nói chuyện với tôi bỏ đi mất Tôi không theo

họ và tôi tôi đi thẳng ra tỉnh lộ 41 Trong lúc hỏi cung, tôi phải dùng tay che lấy vai trái và nghiện đầu để không cho họ thấy quân hàm của mình

Để đi đến tình lộ 41, tôi tôi phải vượt qua hai hệ thống rào kẽm gai khó khăn Trời còn tối và im lặng đè nặng trên trung tâm của Béatrice Tối lấy hướng về Điện Biên Phủ Tôi không thấy bất cứ ai kể cả ta và địch Khi mặt trời dần lên, tôi về đến căn cứ Tôi dừng tại trạm phẫu thuật và đưa cho đại úy Noel của phòng nhì bức thư gởi cho de Castries Tôi cũng biết cái chết của trung tá Gaucher và mấy đồng đội của ông” trung úy Baily, Bretteville do trúng pháo lúc chiều 13-3 Người ta báo tôi biết Martinelli và Vadot bị thương

Nhiều anh em đến thăm tôi và sau đó tôi bị ngất đi Lúc khoảng 15 giờ, tôi có thể ngồi dậy Tôi may mắn được

di tản dười mua pháo theo chuyến bay đầu tiên ngày 14-3 cùng với 2 người khác: Paule Bourgeade (cô thư

ký của de Castries), một thương binh người Phi châu

và tôi

Khó tin khi tôi được thoát chết như thế

Như nhiều người khác, trung úy Jacques Allaire xem lần đình chiến chỉ là mưu mô hơn là lòng nhân đạo – trực giác này được một sĩ quan của sư đoàn 308 xác nhận khi gặp tại Hà Nội năm 1951

Ngày 14-3, mặt trời lên, tại Him Lam Trung úy Turpin bị thương băng ở đầu, từ Béatrice đi xuống phấy cờ trắng thương thuyết Đại tá Quang Tuyên, chỉ huy trung đoàn

141 đã chuyễn tin của tướng chỉ huy sư đoàn 312 đến cho bộ chỉ huy GONO đề nghị ngung bắn đến trưa để thu dọn thương binh Một hành động nhân đạo mà de Castries phải trình cho Hà Nội quyết định và nó được Saigon phản hồi

Không phải mùa mưa nhưng dù bắt đầu mở ra Đề nghị được chấp thuận Nó cho phép cứu tá thương binh nhưng tránh các mưu toan lấy lại Béatrice

Vì trên thực tế, việc rộng lượng này che dấu một chiến thuật nhắm vào giai đoạn 2 của cuộng tổng tiến công

và mục tiêu chỉ có thể là Gabrielle Vì sau khi chiến

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

béatrice, sư đoàn Bến Tre (312) nóng lòng phục hồi hệ

thống phòng thủ để để hổ trợ cho tiều đoàn 308 của

tướng Vương Thừa Vũ

Tệ hơn nữa là máy bay nhận lệnh không can thiệp

không phận của Điện Biên Phủ khi ngưng bắn, tướng

Giáp có thể bí mật di chuyển đại bác 75 ly từ bộ chỉ huy

của trại đồn trú

Vào lê dương tháng 11-1944, trung sĩ nhứt Vin cente

Signorinu – bí danh Signorini – đã có 4 lần sang Đông

Dương Anh là một trong những người tình nguyện theo

lệnh cũa trung úy Morin năm 1948 tham gia đại đội dù

lê dương sáp nhập 3e REI và sau đó là nòng cốt của

tiều đòan dù 1er BEP

Tại Điện Biên Phủ, anh chỉ huy trung đội xung kích của

tiều đoàn 1, bán lữ đoàn lê dương

Với tư cách chỉ huy trung đội xung kích, tôi được trung

úy Bacq đại đội trưởng gọi lên ngày 14-3-1954 lúc 8 giờ

trước sự có mặt của tiều đoàn trưởng Brinon chì huy

1/13 DBLE, trung úy Chapotin sĩ quan truyền tin (1/13

DBLE), đại úy Stermann bác sĩ trưởng (1/3 DBLE)

Trung úy Bacq giải thích nhiệm vụ của tôi: gọm toàn

trung đội không vũ khí, mắc đồ chiến đấu, đội nón sắt,

vải lều, mền, bình nước đầy, băng ca tối đa, xẻng dã

chiến, không phù hiệu hay quân hàm

Các sĩ quan quay lại đểm cuối cùng trước quyết định

của tôi là giữ huy hiệu dành coh hạ sĩ quan và các cấp

Nhiệm vụ tôi là đến cứ điểm Béatrice mất hôm 13 và

14-3 sau trận đánh dữ dội để lấy thương binh và người

chết, nhận dạng xác nhất là xác các sĩ quan và nhân

tiện báo cáo tình hình tại đây

Hai chiếc Dodge 6X6 đến chỗ tôi, một chiếc Jeeep đến

chổ đại úy quân y Stermann với y tá hạ sĩ Sgarbazzini

đi theo cùng với hai y tá mang cụng cụ y khoa

Lúc 9 giờ trên xe, chúng tôi đi đến trạm phẫu thuật để

lấy dụng cụ của bác sĩ Le Damany (Bác sĩ trưởng 13e

DBLE) và chở cha tuyên úy Trinquand (13 DBLE) đi

Đoàn xe gồm: chiếc Jeep của đại úy Le Damany dẫn

đầu, sau đó là xe cứu thương, xe jeep của đại úy

Stermann và xe của cha Trinquand

Xe có cắm cờ hồng thập tự rõ ràng

Hai chiếc Dogge cùa trung đội tôi thêm chiếc GMC đi

sau cùng Khoảng 1km các trung tâm cứ điềm, tôi thấy

2 bãi mìn chống tăng đặt 2 bên đường, nhiều nơi bố trí

súng tự động, đặc biệt là SKZ đặt giữa dốc bên đường,

nhiều vị trí chiến đấu mà tôi cho là của một đại đội đang

phục kích

Họ bố trí để ngăn cản một cuộc can thiệp quân sự của

chúng tôi nhằm giải tỏa cứ điểm

Lối vào cứ điểm, có thanh chắn ngăn lại

Nhà nguyện còn nguyên, tuy nhiên, đất xung quanh bị

đạn pháo cày nát

Đoàn xe dừng ngay nhà nguyên Tôi bước xuống và

cho xe quay đầu lại Tài xế cầm tay lái ngồi trong xe

trong tư thế sẵn sàng Trong trung tâm cứ điểm, một sự

im lặng chết chóc bao trùm

Các hố trú ẩn bị phá hũy, đường hào đầy đất và bị sạt nhiều nơi do pháo hay lựu đạn Tất cả cho thấy trận đánh diễn ra tàn khốc

Dù vậy, chúng tôi còn cảm thấy dấu hiệu sự sống Tôi chia lính lê dương thành nhiều đội va chúng tôi bắt đầu trèo lên vừa lùng sục tìm người sống sót

Cùng với đội của hạ sĩ nhứt Leiva, tôi đến hầm chỉ huy của Pigot trên đỉnh Cha Trinquant đi theo tôi Nóc hầm

bị sụp, Lỗ châu mai và lố vào bị đất lấp do pháo Không thể xác dưới dống đổ nát Tôi đoán các Pegot và Pardi

bị chôn vùi cùng với mọi người trong đó

Tôi cùng cả tổ đi xuống về phía sông Rậm Rốm trong không khí im lặng chết chóc và thê lương

Giữa đường, một sĩ quan ViệtMinh mà tôi đoán là chính

ủy gọi tôi lại ra dấu rằng đường xuống sông nậm Rốm

có 3 người bị thương bị bỏ đó, có lẽ là các lính cảnh giới bị tấn công bất ngờ Tạ isao họ lại b5 bỏ đó trong khi Việt Minh đã bắt đi tất cả những ai sống sót, kể cả người bị thương.?

Chúng tôi tiếp tục tìm người sống sót, tôi lạ itrèo lên đỉnh đối diện nhà nguyện và tìm thấy một xác chết bị chôn phân nửa dưới đống đổ nát mà chưa biết là ai Cũng tên sĩ quan Việt Minh lạ igọi tôi Hắn nói các sĩ quan, hạ sĩ quan, lê dương được giải đi về trại tù binh, các thương binh được đến các trạm xá và các người chết được chôn trong các hầm sụo và các hào

Tôi hổi thử về số phận các sĩ quan, hắn nói: “Tất cả các

tù binh được chúng tôi đối xử tử tế”:

Sau đó hắm đưa tôi chai rượu rum va nói: “Dành cho các thương binh” và bắt tay tôi chúng tôi may mắn Tôi luôn đặt câu hỏi về tên sĩ quan này vì với sự có mặt của 3 sĩ quan Pháp (Le Damany, Stermann và cha Trinquand) cới các quân hàm, sao hắm lại chỉ đến tìm tôi ?

Lúc 11h, tiếng súng đại bác phát đi từ khu đồn trú, các khẩu 155 ly bắn về hướng các ngọn đồi quanh Điện Biên Phủ

Nếu cuộc ngưng bắn được 2 bên thỏa thuận , tại sao phía pháp lại có thể làm trò vô nhân đạ khi mà có người bên mình còn trên đất địch ?

Thời gian cho nhiệm vụ chúng tôi đã hết và chúng tôi lấy xe về căn cứ mà không phải chịu đựng cú bắn pháo đặt ngay trạm phẫu thuật nơi chúng tôi đã giao người thương binh nhẹ

Sau khi báo cáo những gì đã thấy cho sĩ quan tình báo, tôi về đơn vị lúc 12 h trưa

Đại úy Nicolas, trong kết luận báo cáo của mình, đã

đưa ra lý do Béatrice thất thủ sau vài giờ đánh nhau

1- Cứ điểm Béatrice với 3 đĩnh chốt phòng thủ không cho phép thiết lập được tuyến phòng thủ thứ nhì Do đó luôn xảy ra cùng một cảnh: tuyến phòng thủ thứ nhất bị vỡ do biển người Việt Minh tràn vào, hầm chỉ huy sát hào bị đột nhập (do sự phòng thủ được tập trung ở trên cao) Đó là cái thất bại

2- Thiếu hoàn toàn vị trí dự trữ, hoạc là chỉ huy tiểu đoàn, hoặc là chỉ huy đại đội, để cho phép

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

bịt phòng tuyến bị thủng Độ trải dài của mặt

trận, nhiều bộ phận tách rời của bộ chỉ huy của

GONO ở Điện Biên Phủ (30 người của đại đội

10, không kể các tiểu đội hướng dẫn ) chỉ cho

phép nắm giữ phòng tuyến phòng thủ duy nhứt

3- Trung tâm kháng cự bị đánh bật do pháo tấ

công quá mạnh, hầm trú không chịu nổ sức

công phá của pháo 120, kể cả 105 ly, và việc

các sĩ quan chết hàng loạt gây hại để sự phối

hợp chiến đấu

Chỉ có đại đội 12 có thể chiến đấu bình thường

khiến Việt Minh phải trả giá đắt Các đơn vị

khác và nhất là đại đội 11 đã phải chiến đấu

một cách riêng biệt

4- Các điểm pháo binh yểm trợ bị động do trạm

điện đài 610 bị phá, chỉ còn liên lạc với trạm

điện đài 300

Nói chung, mất 3/4 chỉ huy, không liên lạc, không còn

quân dự trữ, tiều đoàn 3/13 DBLE không thể chiến đấu

phối hợp nên có lẽ phải chờ đến sáng chờ can thiệp

bên ngoài Mỗi người lính phải tự làm nhiệm vụ của

mình nhưng lực lượng khổng lồ của Việt mnh đã vượt

quá mức phòng thủ theo mức độ ở Nà Sản

Đêm ở Gabrielle

Trung úy quân y Verdaguer viết, từ 3 điểm chốt bào vệ

đầu bắc của phi đạo cứ điểm Béatrice ở xa nhất xem

như bị triệt tiêu Chỉ còn Gabriell và Anne-Marie cách

khoảng 1km ngay đầu cuối phi đạo/ Anne-Marie là mục

tiếp ưu tiên tiếp theo của Việt minh Có thể dự đoán

một trong hai cứ điểm sẽ bị tấn công.Chúng tôi đã

chuẩn bị cuống cuồng torng ngày 14-3, trong khi pháo

binh Việt Minh liên tục bắn phá từng cơn Trưa, chúng

tôi đón tiều đoàn 5e BPVN nhảy xuống chân

Anne-Marie Khung cảnh ngoạn mực với hàng trăm dù chiếc

dù trắng nhảy ở cao độ thấp khoảng 200m do tránh

pháo phòng không địch Dù điều kiện bất lợi với những

thiệt hại chưa kểvài sự cố nhẹ như bong gân, rối nhẹ

dây dù gây ra gãy xương đùi Tiều đoàn này đã có mặt

ở Điện Biên Phủ từ hồi 11 năm ngoái đã cùng lúc tham

chiến bên Lào giờ đã quay lại

Cuối buồi chiều, rõ ràng Gabriell sẽ là mục tiêu tấn

công thứ hai của địch Vì tất cả để chính xác quanh

trung tâm phòng thủ nơi Việt Minh cò thể đã bố trí trước

các lực lượng tấn công trên vị trí xuất phát của họ

Khác với Béatrice, nơi mà 1/13 DBLE đóng với quân số

chưa đến 400 người, đã phải phân tán quân để giữa

nhiều đĩnh núi xung quanh Gabrielle là một vị trí đơn

độc trước khoảng đất rộng với khoảng 1100 người của

trung đoàn lính Algérie 5/7 RTA và một đại đội cối hạng

nặng của lê dương Tôi đã có dịp ghé xem hệ thống

phòng thủ và ấn tượng với lực lượng hùng hậu

Trước khi trời tối, khugn cảnh tương tự diễn ra, loạt

pháo dọn đường đội xuống Gabrielle khiến Anne-Marrie

bị ảnh hưởng và lúc khoảng 20 giờ là trận tấn công

Chiều hôm đó, chúng tôi có thể bên ngoài quan sát trận

do không có gì cản trở tầm nhìn Điện đài viên chúng tôi

đã bắt sóng địch và không thể tin rằng họ phát lệnh

công khai Người thông dịch của chúng tôi cho biết rõ thời gian chính xác thông tin diễn biến sự việc

Nửa đêm, các hệ thống phòng thủ bên ngoài Gabrielle

bị pháo đánh tan, nhưng chưa hoàn toàn bị chọc thủng, nhiều Vm tử thương còn vướng trên rào kẽm gai Khung cảnh như một lò sát sinh Chỉ huy địch ra lệnh ngưng tấn công để gom người chết và bị thương về hậu cứ Lúc đó, điện đài địch giận dữ chửi bới những người có trách nhiệm trong cuộc tấn công thất bại với những lời chửi rủa mà không ai có tưởng tượng nổi để dành cho người da vàng, nhất là dành cho con người Chúng tôi tin rằng mọi việc sẽ còn đó nhưng có hướng dẫn mới trên cùng sóng điện đài thô ngbáo tung quân

dự trữ để phục hồi hai trung đoàn đã tham gia và bị thiệt hại trước đó, Lúc 3 giờ sáng, trận tấn công thứ hai

nổ ra dự đội như lúc trước mà không có lối thoát

Lúc khoảng 4h30, lúc chỉ huy Mecquenem định đưa tuy6én phòng thủ thứ hai vào vị trí trên đỉnh để chận cuốc tấn công, hầm của ông bị trúng pháo: thiếu tá Kah, người được chỉ định thay thế, vừa đến cách đây ít ngày đã bị thương nặng ở chân; hai sĩ quan khác bị loại khỏi vòng chiến Liên lạc điện đài bị cắt

Trong hồi ký của mình,Mecquenem thuật lại sau khi bị bất tỉnh 2 giờ, ông bị bắt làm tù binh ra sao

Tôi bắt đầu nhận thấy tiếng ồn Thỉnh thoảng nó trở nên cách xa Tiếng đụng trận được tiên, sau đó là tiếng gần hơn, tiếng rên siết, kêu la

Tôi bắt đầu nhìn thấy: hầm chỉ huy tối đen, đèn tắt cả Tối thấy khoảng chừng chục người la liệt trên bàn, dưới đất, có lẽ đã chết hết Kah ngối trên đất, một chân duỗi dài

Tôi nhận thấy chính trái đạn này đã giết và làm bị thương chúng tôi Tôi không rên nhưng áo lính rằn ri của tôi dính máu

Tôi nhìn đồng hồ: khoảng 6h30 Tôi ra ngoài và giở tấm lều che cửa Trời còn tối, không khí đầu bụ vàng Chiếc Dakota thả bom sáng ngời từng trái nói tiếp nhau Lửa đạn 2 phe lẫn lộn Pháo binh Điện Biên Phủ bắn lên phía bắc của Gabrielle noi của chúng tôi Khung cảnh tạo ảo giác kỳ lạ Trước lối vào hầm chỉ huy trạm cấp cứu chỉ còn là cái lỗ tang hoác Tôi về hầm chỉ huy và tôi ra bằng lối kia Tôi theo đường hầm để vị trí ổ đại liên Xạ thủ còn đó nhưng người tiếp đạn bị giết” “coi

nè, thiếu tá, chúng tràn lên tấn công đại đội 3, em bắn” Anh lính quét một loạt liên thanh, tôi về hầm chỉ huy Kah còn tỉnh trí Tôi nói anh: “Pháo binh tụi nó bắn mình, Việt Minh tràn lên tiêu diệt phía bắc điểm chốt Phía nam còn cầm cự Tôi đi đây” “Anh để em đây, khỏi lo cho em” Chúng tôi nhanh nhóng từ giã

Tôi theo đường hào dẫn sang phía nam chừng 20m, chạy băng qua bãi trực thăng Ngay góc bẻ của đường hào đầu tiên, 2 tên Vm nhạy lên tôi và tước vũ khí và giải tôi về phía bắc Tôi mang quan hàm và bị nhận dạng ngay, Họ trói tôi và giao cho 4 người dẫn lên điểm cao của Gabrielle Lúc đó là 7h45

Chúng tôi leo qua đỉnh núi và đến bộ chỉ huy địch Cách chừng chục mét là một lổ hầm Tôi bị bỏ đó với đội lính

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

canh Đám bộ đội thỉnh thoảng đến gần chửi rủa và nhổ

lên đầu tôi Tiếng bắn nhau bên ngoài giảm dần

Gabrielle chắc đã mất Trận phản công thất bại

Tôi thấy có 5-6 sĩ quan và một sĩ quan truyền tin của

tôi Larchez, đại úy Ries của Béatrice Mỗi người đều bị

cách ly và chúng cấm chúng tôi nói chuyện nhau Họ

chỉ chổ cho tôi nằm là một dống cỏ và một mái lợp bằng

lá Họ cấm tôi ra ngoài

Họ mang khẩu phần đến 2 ngày/lần buộc mình phải

làm quen ăn: một chém cơm với 2-3 miếng thịt to bằng

móng tay

Tôi kiểm vết thương Mảnh pháo ở đùi không không

sâu Vết thương và phỏng tại cùi chỏ phải Một tên bác

sĩ Việt Minh đến khám chúng tôi Hắn nói vết thương sẽ

tự lành dũ rằng bắt đầu nhiễm trùng Khác với suy nghĩ

chúng tôi, họ không thẩm vấn gì trong khoảng 4 hay 5

ngày sau thì chúng tôi rời trại để đi đến “trại y tế”

Chúng tôi bị canh phòng cẫn mật và bị giải đi về trại

sau một đêm đi bộ Lần tiếp xúc đầu tiên tệ hại Một

thương binh bị thương tay phải đã sưng vù khủng

khiếp Bên dưới cẳng tay bị mũ chảy thành dòn xuống

đất như sữa đặc không có bác sĩ hay thuốc men gì tại

đây

Khi tôi đến, một người cho tôi hay rằng Kah đã chết

hôm trước

Đám tù binh gồm sĩ quan và lính lẫn lộn Đa số là tù

binh từ Béatrice, lính lê dương, trong đó vài người phải

chấp nhận tình trạng “gia nhập” Cái gọi là trại y tế thật

là là trại turng chuyển Chúng tôi phải ngủ trên nền đất

dưới mái lá chuối Tôi có nói chuyện với vài người Một

anh xạ thủ tuồn cho tôi ít thuốc lá

Các số báo “Huma” cũ được chuyền tay nhau và bị xé

từng tờ Ai cần hút thuốc thì cứ việc xé ra vàvấn thuốc

hút Tên chính ủy cố bắt chúng tôi phải chối bỏ nước

Pháp và quân đội Pháp Tiếng đánh nhau trở nên xa

xôi nhưng chúng tôi biết làđang tiếp diễn vì các tùbinh

mới cho chúng tôi hay Hugiette (dù và lê dương đóng)

và Diminique (2/3 RTA đóng) đã thất thủ

Khi thiết tá Meecquenem bị giải đi, từ trung tâm cứ

điềm, trận phản công của tiểu đoàn dù 5e BPVN được

thả xuống đêm trước và được xe tăng yểm trợ

(Đại úy André Botella chiến đấu trong lực lượng nhảy

dù SAS hồi đệ nhị thế chiến nhảy xuống Normandie

ngày 6-6-1944 Bị thương nặng ở chân khiến Botella

mang biệt danh “chân bằng len”

Tình nguyện sang Viễn Đông với 3 kỳ công tác

Chỉ huy tiểu đoàn dù 5e BPVN ngày 20-12-1953, nhảy

xuống Điện Biên Phủ ngày 14-3-1954 đầu giờ trưa

Đặc cách tiểu đoàn trưởng ngày 21-4-1954, theo Julles

Roy, đây là “một trong những người chỉ ngừng chiến

đấu khi kiệt sức và hết đạn”)

Botella đã báo cáo, sau khi được thả, một tình trạng

không khả quan mà tiểu đoàn của mình được chỉ định

nhảy xuống Điện Biên Phủ để phản công giảu cứu

Gabrielle

Ngày 13-3, trong căn nhà lá dùng là b6ọ chỉ huy, tôi nghe các đại đội báo cáp tình hình phục kích trong khu vực Bạch Mai Lúc nửa đêm, đại tá Fourvade chỉ huy Nhóm không vận miền Bắc (TAPN) gọi tôi:

“Tập trung tiểu đoàn khẩn cấp đến Bạch Mai gặp tôi Điện Biên Phủ đang nguy” Một giờ sau, tôi trình diện trước Fourcade “Tình hình là: Việt Minh tấm công đêm nay Họ đã hạ Béatrice và tiếp tục tấn công Tiểu đoàn của anh dự kiến được tăng viện trước tiên nhưng ít có

cơ may để anh nhảy dù Congy đã phản đối Ổng xem như đã thất bại và không nên lãng phí những đội quân tinh nhuệ Nhưng không ai biết rõ Dù sao anh nên vào briefing ở FTNV (lực lượng bộ binh Bắc Việt)”

Các nhân viên FTNV đang bị căng thẳng Tôi gặp đại tá Bastiani Ông đã từng phản đối chiến dịch Điện Biên Phủ Giờ ông ông lại phản đối việc tăng viện: ” Trò ngu

đã được thực hiện Không thể làm trầm trọng tình hình bằng cách rút hết quân khỏi châu thổ đổ vào đó Điện Biên Phủ đã thua Giờ phải chuẩn bị đánh nhau trong vùng châu thổ” Congy đồng ý việc này nhưng tổng chỉ huy mới có quyền quyết định

Tôi về Bạch Mai Tiểu đoàn đang mang dù tập trung dưới chân máy bay

Lúc 11 giờ, có tin: “ 5e BPVN sẽ nhảy dù xuống Điện Biên Phủ khi điều kiện khí tượng cho phép” Số phận

600 người đã định

Họp, lên máy bay, máy bay cất cánh Trên không, tôi nhận tin của Langlais: “Tiểu đoàn tăng viện sẽ tập trung phía nam bản Kéo Thiết tá tiểu đoàn được triệu tập ở hầmchỉ huy của GAP để nhận nhiệm vụ”

14 giờ, đoàn máy bay Dakota bay bên trên Điện Biên Phủ Khói mịt mù, những hầm sụp và các hố pháo kính lởm chởm bên dưới

về phía nam và tận phía đông bắc Isabelle Tập trung quân lại không dễ

Sau khi tháo mócdù, tôi đế trung tâm khác cự Huguette phíabắc phi đạo Các điểm chốt gần như trống Không ai ở vị trí chiến đấu Một người râu quai nón chui khỏi hầm như con quỷ ra khỏi hộp, chụp một

tấ ảnh và nhanh chóng chui xuống hầm Vị trí sân máy bay vận tải, bên cạnh những bãi phóng uế, xáx cháy đen của chiếc C119 và chiếc Curtiss commando cón

đó Các ụ đất xa hơn, mấy chiếc máy bay Bearcat bị nổ còn bốc khói Xung quanh, các hố đạn 105 Cảnh vật cho thấ cứ điểm bị tấn công và bị rút bỏ Có lẽ sẽ là một

cú tinh thần mạnh cho đám lính Thai, Việt, bắc Phi vốn tin tưởng nước Pháp bất khả chiến bại Thêm một mới đường hàm rối rắm dẫn đến bô chi huy củ Langlais Langlais ôm tôi:

- Tao mừng gặp lại mày, Dédé Người ta kể gì ở

Hà Nội ?

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

- Cogny nghĩ rằng Điện Biên Phủ thất bại và

không muốn cho em đến đây

- Mấy thằng chó đấy muốn bỏ tụi tao chết sao ?

Nhưng tụi tao còn sống Bigeard đâu ?

- Sẽ nhảy ngày mai haymốt nếu Cogny không

phản đối

- Tao thích mày lắm, Dédé nhưng thú thiệt tao

thích Bigeard đến hôm nay hơn Tourret sẽ

giao nhiệm vụ cho mày Tiện ghé qua đại tá để

cho ổng lên tinh thần một cái

Hầm của de Castries gần hơn, ông ngồi bàn mặt hốc

hác, mắt quầng thâm

- Chào Botella Anh tin rằng cầm cự được ?

- Chắc vậy thưa đại tá Giờ em ở đây thì không

còn rắc rối gì nữa

Tôi gặp thiếu tá Tourret ở ven rừng của cứ điểm Opéra:

- Anh thấy chỏm núi giữa Éliane 1 và 2 không ?

Đó là vị trí đang phòng thủ và anh phải đến đó

Nhưng báo anh để anh cười: không có một

hầm nào ở đó

Trên chỏm núi sau này là Éliane 4, tôi thất một người to

con trình diện tôi:

- Trung úy Martinez, tiểu đoàn Thái Trắng

- Đại úy Botella, 5e BPVN

- Botella sao? Ở Oran, có cả đống Botella Em

mừng là được nhường vị trí cho đại úy vì chổ

này sắp mất Chỉ nói cho đại úy biết như vậy !

Tiều đoàn 5e BPVN gom quân từ từ trên Éliane 4

nhừng nhóm nhỏ

Việc thả dù xuống 3 vị trí là xé nhỏ tiểu đoàn ra Có

thương vong khi nhảy dùdo đạn phòng không Việt Minh

bắn và bị pháo kích khi chạm đấy Chưa kể vài dù bị

bốccháy Trung úy Rouault, y sĩ tiểu đoàn đã thoát chết

thêm lần nữa Lúc lên máy bay, anh đã lấy lầm dù với y

tá của minh, Ruitz và anh này đã bị nát thân khi nhảy

dù, dù bị bốc cháy

Tiểu đoàn 5e BPVN gom quân suốt đêm

Không một hoạt động nào torng lòng chảo qua mặt

được quân Việt Minh, họ thấy gom quân tại Éliane 4 và

bắt đầu pháo kích Họ pháo bằng pháo 120 thay vì 105,

ít chính xác nhưng sát thương cao Trung đội pháo

năng bị phá hủy bằng một cú pháo trúng đích Người

của trung đội không có dụng cụ Họ phải đào bằng doa

lê, bằng nón sắt, bằng tay

Phía tây bắc, trời đỏ ửng và tiếng súng tự động cùng

tiếng nổ vang rền Đó là Gabrielle bị tấn công

Gần sáng ngày 15-3, Langlais gọi điện đài cho tôi

:”Dedé, biết mày kẹt, nhưng tao xin mày ráng chútnữa

Gebrielle bị tấm công nhưng còn giữ vững Mày phản

công ngay cùng với tiều đoàn BEP (dù hải ngoại) Hai

bên cố bắttay nhau tại phíabắc phi đạo” Trung úy

Armandi nghe nói không thể tin ở tai mình: ”Họ nói giỡn sao đại úy ?”

Đúng là hỏng Tiều đoàn gần như đã gom đủ lúc gần sáng nhưng cũng có thiệt hại về người và của cần thay thế Các liên lạc điện đài đã nối lại Đại hình đã thay đổi nhiều và lộ trình phản công vẫn chưa được biết Dù vậy cũng phải làm còn hơn không

Botella kết luận trong báo cáo của mình:

Làm sao có thể trách mắng những ngườilính Việt sau khi vượt qua tầm quan trọng của trận đánh, trong khi các sĩ quan đội nón chui xuống hầm ? Nhưng nỗi sợ hã

là căn bệnh dịch lan tràn trọng tiểu đoàn Do đó phải loại trừ ngay những kẻ sợ hãi Phú luôn luôn có chủ trương triệt để: lập danh sách xử tử một số người Tôi áp dụng sự trừng phạt tệ nhất: trừ lính dù ra Tôi giữ bên tôi 450 người Những người bị trừng phạt làm gia tăng số lượng của “lũ chuột sông Rậm Rốm” Phần đông quay lại tiểu đoàn sau đó và biết chắc rằng sẽ chết

Tình trạng này gia tăng và chúng tôi phải cố che dấu Ở Điện Biên Phủ, nhiều vụ đào ngũ đồng loại, không riêng

gì ở các đơn vị, ở mọi cấp bậc và không chỉ riêng trong đám lính Thái và Bắc Phi Chiến tranh là thế Người anh hùng thuần túy không bao giờ thiếu Cũng có những người dụng kẻ hèn vànhững người xung phong ngày hôm nay sẽ nằm xuống ngày mai, hay sợ hãi trốn chạy Chắc chắc có những ngoại lệ hiếm hoi như đại

úy Bizard chẳng hạn

Tại vị trí quan sát ở Anne-Marie cách Gabrielle vài trăm mét, trung úy quân y Verdaguer chứng kiến trận phản công thất bại

Chúng tôi đã chứng kiến những giây phút này và chúng tôi thấy rõ đó định đọat số phận cuộc chiến…Sau Béatrice, Gabrielle đã mất và số phận phi đạo trở nên đen tối Tuy nhiên cũng có chút gì đó còn thuận lợi cho chúng tôi chỉ cần bộ chỉ huy biết thời điểm cól ợi và bàng những phương tiện hiện có để phản công thắng lợi Nhưng sau cái ngày thảm họa 13-3 xem như đã bị đánh gục Người ta có thể nào hy vọng một võ sĩ đang đảo đảm có thể còn tỉnh táo hay không ?

Tại Anne-Marie, Verdaguer viết tiếp, tinh thần lúc này đang xuống thấp Chúng tôi chỉ còn pháo đài cuối cùng

ở phía bắc phi đạo và xem như số phận chúng tôi đã định/ Tiều đòan lính Thái BT3 đóng , về giá trị quân sự

là những đơn vị tinh hoa đóng ở Béatrice và Gabrielle

đã bị địch tràn ngập Vả lại 4 điểm chốt cách nhau xa, thậm chí đấn hơn 1 km chỉ có lợi cho địch Nhất là các binh lính đã chứng kiến trực tiếp những trận tại Gabrielle thấy rõ sự vượt trội về khả năng xoay sở cũng như hỏa lực địch Việt Minh đã gởi người đưa tin suốt đêm đển để giải thích cho lính bảo vệ của chúng tôi tại rào kẽm gai để nói rằng cách duy nhất để thoát ra là phải bỏ theo họ ngay Thimmonier đã kêu gọi nhiều lần một cách tuyệt vọng về chỉ huy để cho thấy sự lo lắng

và kêu gọi quân dự trữ như là 1 BEP hày 8e Choc thay thế quân hiện có để lấy lại tinh thần lính Thái Cũng vô

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

ích, cấp cao gần như chưa hiểu gì vì không có giải

pháp để cứu vị trí quan trọng này để ngăn địch đến phi

đạo

Cuối ngày, chúng tôi vẫn chờ pháo binh như mọi khi để

dọn đường tấn công Tôi cho rằng ngày hôm sau và

trong lúc tốt nhất, tôi sẽ gặp thằng bạn Jacques Leude

bị bắt sống tại Béatrice Nhưng không có xảy ra như tôi

dự tính Theo các thông tin xác nhận mà chúng tôi

không thật sự tin tưởng, không có nhắc đến sự chuẩn

bị gì đáng ngờ của địch cho Anne-Marie Bên ngoài

tiếng súng vu vơ như thường lệ, dầo đêm yên tĩnh và

tôi lợi dụng để nghỉ một lát vì mọi người đã không ngủ

từ hơn 40 giờ qua

Ngạc nhiên là Việt Minh không tấn công Có 2 giải thích

bổ ung nhau đưa ra Một: do địich thiệt hại nặng hai

đêm sau cùng tại Gabrielle nên phải dưỡng quân Hai:

tin tức lạc quan và sáng sủa hơn là họ thấy không cần

phải tốn quân để gặt một trái cây đã chín mùi thay vì

cho nó tự rụng Các biến cố nối tiếp nhau đã chứng

minh hai giả thuyết trên

Ngày 16-3 cũng giống như trước: pháo binh Việt Minh

tiếp tục bắn vu vơ không mục tiêu rõ ràng Chúng tôi bị

bắn vài tràng đạn khá dày đặc nhưng không có gìbiểu

hiện một biểu hiện chuẩn bị tấn công Tiểu đòan trưởng

của chúng tôi cho rằng việc nghỉ ngợi 24 giờ cho phép

chỉ huy lấy lại tinh thần và nắm bắt tình hình, và anh lặp

lại yêu cầu xin tăng viện của mình nhưng vẫn không

được giải quyết

Những chuyến bay cứu thương hiếm hoi với những

chiếc C47 mang dầu hiệu hồng thập tự cố hạ cánh

nhưng bị phòng không 9ịch bắn rát Nhiều chiếc phải

hủy hạ cánh Đối phương cũng được thông báo rõ màu

sắc: chiến tranh hòan tòan Theo công ước Geneve và

Việt Minh không đặt bút ký c1 nghĩa là họ không tôn

trọng gì hết Lúc này khởi đầu một sự nghiệp bi thảm

của các y bác sĩ tại Điện Biên Phủ từ chiều 13-3, ngày

đầu cuộc chiến, để chăm sóc cho hàng trăm thương

bình Chỉ một số rất ít được đưa về Hà Nội nhờ những

cú hạ cánh ngọan mục dưới làn mưa pháo tren phi đạo

cũng như lưới đạn phòng không trên cao Trong số họ

có hai người bạn của chúng tôi là Chauveau và

Dechelotte bị thương ngày 13 và 14 tại Gabrielle đã

may mắn thóat khỏi đây Hệ thống phòng không của

Việt Minh ngày càng dày đặc thêm bên trên lòng chảo

Nhiều máy bay kể cả máy bay chiến đấu cũng bị dính

đạn và nó đánh mốc chuyển biến cuộc chiến khiến máy

bay không còn làm chủ tuyệt đối bầu trời như trước

Cuối buổi chiều, một anh lính của turng đòan lính

Algérie 5/7 RTA, bị thương và bị bắt tại Gabrielle có

mặt tại rào kẽm gai và mang đến một tờ giấy phép của

địch để nghị chúng tôi đến tải 13 thương binh Algérie

Một khỏang thời gian ngưng bắn vài giờ trong khu vực

đã định sẵn từ 8 giờ sáng ngày hôm sau Cùng một

kịch bản tại Béatrice Quân Việt Minh thích hình thức

này để họat động nhiều mặt khác: trước hết về mặt

tuyên truyền với sự tiếp tay quen thuộc là báo

Humanite có thể ca ngợi lòng nhân đạo của họ mà

không nhắc đến việc họ bắn máy bay cứu thương; về

mặt quân sự có hai cái lợi: đẩy những gánh nặng cho

họ về cho đối phương và từ đó hạn chế sức mạnh đối phương Để chứng minh, họ đã không gấp gáp và cuối cùng là từ chối nhận lại thương binh của họ bị chúng tôi giam giữ, dù đã có đưa thời gian hẹn nhưng họ không đến

Diễn biến này diễn ra nhanh chóng trong không khí tích cực vì chúng tôi gần như chắc chắn việc xảy ra đêm hôm sau Việc này cho phép nhiều người chúng tôi có thể ngũ yên ổn và tiếng súng vu vơ cũng không ảnh hưởng gì chúng tôi Tuy vậy tôi cũng có những cảm giác trái ngược nhau trong đầu Tôi vừa mừng vừa lo cho ngày mai Mừng là được tham gia họat động nhân đạo theo truyền thống của đơn vị sau khi chứng kiến tính vô nhân đạo của các trận chiến đã qua; lo không phải là một sự tráo trở nào mà lo là nó không phải là cái tầm của nhiệm vụ của mình mà nó làm tôi mất mặt với cái lũ đang chiến thắng vào lúc này

Chiến và 25 nhân viên tải thương không mang vũ khí đi với tôi đến đúng giờ đã định cách Anne-Marie về phía Bắc 800m Một tên bộ đội chờ chúng tôi tại đó để đưa tin chính xác số thương binh nằm cách đó vài trăm thước Chúng tôi theo hắm đến khu rừng nơi các thương binh nằm cạnh nhau do một tiểu đội canh gác Tên tiểu đội trưởng đến gặp tôi Trong khi các y tá thay băng và bó vết thương, tên sĩ quan Việt Minh giải thích rất khéo léo bằng tiếng Pháp với những đọan đã được học trước nói về cuốc chiến bẩn thỉu do người Pháp gây ra với sự thất bại sắp d8ến, về lòng cao thương của HCM và sự quan tâm nhân đạo của ông qua việc thu gom thương binh Hắn báo tôi rằng chúng tôi không còn máy bay và lính biệt kích vì hôm nay các máy bay tại 2 căn cứ lớn là Bạch Mai ở Hà Nội và Cát Bị tại Hải Phòng vừa bị đánh phá

Ngay lúc đó, 2 chiếc B26 xuất hiện bên trên Gabrielle rất gần chúng tôi và chúng tôi có đủ thời giạn để núp

Vỡ tuồng, hắn cười trả lời và bắt đầu nói chuyện mà không còn tuyên truyền hay ý thức hệ gì nữa Chúng tôi chỉ còn là hai thanh niên Hắn đã đính hôn, tôi đã có vợ con, cùng đồng cảm việc chiến tranh là ghê tởm Hắn thú nhận là thiệt hại của phe mình tại Gabrielle rất cao hơn dự tính lạc quan nhất và xác nhận với tôi rằng Việt Minh cũng cần phải nghỉ dưỡng quân Hắn cho tôi biết tin tức của vài sĩ quan của trung đòan 5/7 RTA mà hắn biết, trong đó hắn báo cái chết của một vị chỉ huy mà tôi đóan là tiểu đòan trưởng nhưng chưa rỏ vì sau này tôi biết có hai chốt chỉ huy ban đầu và chốt chỉ huy thay thế Tôi nghĩ phải ký biên bản bàn giao thương binh nhưng hắn không đề nghị mà chỉ cần biết tên tôi Tôi đưa danh thiếp cho hắn Hắn viết cho tôi 7,8 dòng bằng tiếng Việt trên mảnh giấy bristol Tôi cất giấy vào túi Không biết một trong hai chúng tôi có nghĩ rằng sẽ gặp nhau lần nữa ?

Sau nhiều ngày quay cuồng theo cuộc chiến, tôi quên mất tờ giấy đến khi bị bắt lục sóat tôi mới biết nó nằm trong ví của mình, một vật duy nhất bị mất torng khi mà tất cả mọi thứ còn lại đã được trả lại gồm cả những bức ảnh Tôi không nghĩ rằng kẻ cầm cái tin nhắn mang tính hữu nghị và xúc động này nữa Tôi chỉ hy vọng nó

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

không ngượic lại với những đường lối ý thức hệ để hắn

bị phiền toái

Chúng tôi về Anne-Marie yên ổn nhưgn hơi trễ Chúng

tôi quá giờ ngưng bắn để có thể bị pháo kích trong khi

đưa thương binh xuống hầm và ẩn náu Nhiều xe cứu

thương chờ chúng tôi và khi đã yên ổn, tôi thở ra nhẹ

nhõm sau khi giải quyết 13 thương binh về trạm phẩu

thuật Họ đã may mắn tận cùng vì tôi biết sau đó họ đã

được đưa về Hà Nội trên một chiến máy bay hạ cánh

thành công

Trong bức thư của một tổng chỉ huy Pháp tại Đông

Dương, Maurice Dejean, đã viết trong báo cáo hồi

tháng 8-1954:

Hai ngày đầu trận đánh đã làm tiêu tan hy vọng và các

tính tóan về tính ư uviệt của pháo binh chúng ta do đặt

trong lòng chão tại các nơi trú ẩn không bắng bêtông và

bị địch phái hiện dễ dàng để thành những tấm bia cố

định Ngược lại, những ổ pháo của Việt Minh ngụy

trang trong rừng, dưới hầm và cực kỳ cơ động, khó

phát hiện vào ban ngày cũng như đêm: không thế xác

nhận rằng có một ổ pháo nào bị đại bác, napalm hay

máy bay chúng ta tiêu diệt

Để giải quyết tình trạng khó khăn này, nhiều giải pháp ý

tưởng được đưa ra:

- Rút bỏ khu đồn trú: việc này xem như không

thể

- Lập một đạo quân hùng hậu để giải cứu: bộ

tham mưu thấy không thể có đủ quân hiện hữu

cũng nhưng phương tiện hàng không cần thiết

để cho hậu cần cũng như yểm hô hỏa lực cần

thiết

- Tăng viện mạnh bằng máy bay đến các vị trí chỉ

huy

2 giải pháp đầu xem như bỏ qua Giài pháp 3 được tập

trung trong trận đánh theo hết sức của tôi và của bộ chỉ

huy

Trong mật điện từ hanoi gởi ngày 16-3-1954 gời cho bộ

trưởng bảo trợ, tiên đóan sự thất bại có thể xảy ra của

quân đội Mauride Dejean phác họa “bi kịch truyền

thông” mà chính phủ phải, theo ông, chấp nhận đối mặt

với những tình huống:

1- Chúng ta phải có những nguồn chắc chắn rằng

việc leo thang cuộc chiến – Trận Điện Biên Phủ

và việc phát triền các chiến dịch du lích lớn ở

miền bắc và nam VN – để phản ứng trên hội

nghị Genève

2- Về phía chúng ta cần phải làm tối đa để có mặt

ở hội nghị Genève trong điều kiện tốt nhất có

thể Theo quan điểm này có hai tình huống phải

tính đến:

Một: chúng ta thắng ở Điện Biên Phủ: khi ấy

chúng ta sẽ khai thác chiến thắng về mặt quốc

tế cũng như VN Việc Việt Minh thất bại, nếu

được khai thác thích hợp, có thể thay đổ quan điểm VN có lợi cho Pháp và chính phủ quốc gia

Hai: ta thất bại tại Điện Biên Phủ: phải giảm thiểu tối đa Tại Pháp, đặc biệt báo giới đang thù ghét việc theo đuổi cuộc chiến sẽ kích động, có thể tạo nên một trào lưu mạnh giải tán bằng mọi giá việc buốn bán tại Đông Dương Người tiền nhiệm ở Thakkhet đã quan tâm đến việc cảnh báo này Mà không có giải pháp chung nào giữa việc rút bỏ tạm thời Thakhet và Điện Biên Phủ thất thủ với 12 tiều đòan quân đồn trú

Chính phủ phải đi trước báo chí bằng cách tuyên bố thật cứng rắn để có thể khai triển các chủ đề sau, nhất là phải hòan tòan chính xác:

a Thất bại ở Điện Biên Phủ là một thất bại (revers) nhưng không hải là thảm họa, cũng không phải là một thất bại kéo theo những hậu quả quân sự khác Chúng ta đã mất dưới 5% lực lượng thường trực và dưới 3% tồng lực lượng trên tòan Đông Dương

b Việc thất bại hòan tòan tương đối Địch cũng thiệt hại ít nhất cũng như chúng ta và dịch đã chết hàng ngàn người trong khi chúng ta hầu hết bị bắt làm tù binh Lần đầu tiên, những đơn vị giỏi nhất của Việt Minh bị đập tan Địch sẽ tốn nhiêu thời gian hơn chúng ta để tái lập các sư đòan bị thử thách ghê gớm

c Thất bại tại Điện Biên Phủ của chúng chúng ta ngược lại, từ 11-154, đã là một cái nhọt (abcès de fixation) đã lôi kép 36 tiểu đòan Việt Minh đối mặt với 12 tiều đòan của chúng ta Không có Điện Biên Phủ, Việt Minh có thể xâm nhập Lào và chiến Luang Prabang và Vientiane dễ dàng Họ phải bố trí cho một chiến dịch trong châu thổ sông Hồng 30 tiều đoàn bổ sung Do đó họ bị thiệt hại nhiều hơn cái thiệt hại khu khu đồn trú của chúng ta tại

xứ Thái

Theo tôi, việc tuyên bố gồm các việc khẳng định các thiệt hại đã được bù đắp và các nổ lực chiến tranh của pháp và VN sẽ được tiếp tục theo đuổi

3- Nếu việc tuyên bố này cần thiết cho hội nghị Genève, nó cũng sẽ an tòan cho lực lượng viễn chinh, những người dân Pháp tại Đông Dương

và những người Việt thân Pháp

Nếu vẫn giữ ý kiến rằng chúng ta thất bại nặng nề và ý chí theo đuổi cuộc chiến bị lung lay Sợ rằng ở VN có một sự rạn nút trong lực lượng hiện tại, nhất là các đơn

vị Việt Nam sẽ quay lưng chống lại chúng ta Một khi đã phát động, một phong trào rút bỏ tương sẽ sẽ lan tràn

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

nhanh chóng và suy giảm bằng những rắc rối đẫm

máu

4- Trường hợp sau thất bại ở Điện Biên Phủ,

chính phủ Pháp quyết định mà theo tôi chỉ vì

danh dự cũng như ích lợi nước Pháp Thì cần

thiết rằng phía VN phải nghiên về chúng ta và

lập một chính phủ công khai với sự thúc đẩu

của quốc trưởng để quyết định rằng cà nước

đang trong chiến tranh và xem những ai từ chối

tham gia vào nỗ lực quốc gia là những kẻ phản

bội

5- Các tin tức từ hôm qua về các thiệt hại của địch

(5-6000 trong đó 2500-3000 chết) để lấy lại 2

cứ điểm vòng ngòai, với mổi tiểu đòan đóng tại

một cứ điểm, để cho thấy 3 sư đòan địch sẽ bị

thiệt hại trước khi đến khu phòng thủ chính

Thành công lớn của chúng ta phải được mô tả bằng

việc lực lượng chúng ta đã thu hút trên sự chờ thời và

hững hờ của Đông Dương cũng như quyền lực của đại

diện chúng ta tại Genève

6- Bức điện này được viết với sự hợp tác và đồng

ý của tổng chỉ huy

Rút bỏ Anne-Marie

Ngày hôm sau, trung úy quân y Verdaguer ghi lại

chuyến quay về Anne-Marie 3 sau khi tải thương binh

tại Gabrielle trong không khí căng thẳng và lo lắng

Tiếng Việt Minh nói chuyện với lính Thái trong đêm qua

hàng rào kẽm gai tằng cuộc tấn công được dự tính vào

lúc chiều Dù thiệt hay giả nhưng tin dồn làm tình hình

chúng tôi thêm bi đát trong khi bộ chỉ huy vẫn cứ từ

chối cho quân tăng viện

Tôi ăn hết hộp khẩu phần không được ngon miệng lắm

torng khi khỏang 14 giờ, pháo Việt Minh dội rát lên

chúng tôi như hồi những ngày trước vào lúc trước khi

tấn công Béatrice và Gabrielle Đó là tín hiệu rối lọan,

tôi vừa ra ra khỏi trạm cấp cứu thì thấy những nhóm

lính xô đẩy kiếm chuyện nhau và mấy ông hạ sĩ quan

già lúng túng hòan tòan không thể cản họ giải tán vào

trong ruộng Trong vài phút chỉ còn 3 đại đội đóng tại

Anne-Marie 1 và 2 và vài nhóm lính già chung quanh

các hạ sĩ quan chỉ huy, và dĩ nhiên những nhóm người

Âu ít ỏi, hạ sĩ quan hay lính trước tình hình bao vây

càng thê thảm Chiến và các y tá của ôti không mốun

bỏ đi, nhưng rất thực tế và thực dụng, bình tĩnh nói nhỏ

với tôi: “giờ phải đi thôi trung úy”

Ông tiểu đòan trưởng biết chuyện và tuyệt vọng gọi

điện đòi tăng quân để giữ cứ điểm Ông không nghe gì

hơn cũng như những lần yêu cầu trước phải giải quất

bằng cách rút bỏ và tiếp tục phá hủy những gì để lại

Tôi phá lệ bằng cáhc không phá hủy cái kính hiển vi, hy

vọng Việt Minh có thể lấy lại sử dụng vì n1o không

phục vị chiến tranh Cái món đồ đã từng được người

Nhật dùng, sau đó người Pháp, và giờ sẽ vào tay người

Việt với điều kiện nó chịu được những trận oanh tạc tại đây sau khi chúng tôi rút đi Cách chúng tôi khỏang 1,8km với các điểm chốt từ vị trí phòng thủ trung tâm,

để đến Huguette gần 2km băng qua khỏang đất trống chằng chịt lưới kẽm gai và các chướng ngại ít ỏi Cũng may quân Việt Minh cần thời gian phản ứng, chúng tôi

có thể hành động nhanh Nhưng khi họ biết tình hình,

họ đã đội pháo mạnh và chúng tôi đang trơ trọi trên đất Chúng tôi phải tản ra từng nhóm nhỏ và tôi mất liên lạc với Chiến, người lính giúp việc duy nhất còn bên chúng tôi Lợi dụng nơi trú tạm bằng đất bị dịch chuyển và nhất là các hố bom trên mặt đất chúng tôi tiến chậm chạp trong sự căng thẳng và thú thật rằng rất sợ hãi Trong những tình trạng xấu nhất.cũng có những bất ngờ hòan tòan bất lịch sự, đôi lúc hài hước, có lúc cảm động Cũng như trong hố trú, tôi nhận thấy một người

đã núp trong đó, hạ sĩ Krumins của ½ REI từng làm y tá của tôi ở Kef trong khi anh ta còn ở trong 6e Etranger Người này té vào tay của người kia khiến ngạc nhiên hơn là nghi ngờ rằng Chiến trước đây cũng còn chưa từng nồng nhiệt như vậy Nhờ Krumins, tôi đã đến một chốt cứ điểm Huguette dễ dàng vào lúc chiều Tôi mệt mỏi hòan tòan cho thiếu ngủ từ mấy đêm qua cũng như hơn hai giờ lăn lội trong ruộng, tinh thần suy sụp Với những căng thẳng trong 3 ngày qua, cảm giác tội lỗi ghe tở, do tiểu đòan mình bỏ vị trí cứ điểm Tôi cố lặp lại cho mình rằng trách nhiệm mình không dính tới Dù sao tôi rất buồn dù có sự thông cảm của các anh em sĩ quan và hạ sĩ quan

Không thể di tản thương binh từ lúc ấy là “một trong những vấn đề lo lắng cho giới chỉ huy Pháp” như từ hôm 24-3, Maurice Dejean đã đánh trong bức điện mật gởi cho bộ trưởng bảo trợ (ministre de tutelle)

Địch, từ hôm sau ngày tấn công lần đầu tiên (14-3) đã yêu cầu ngưng bắn 6 tiếng để di tản thương binh Chúng tôi đã chấp thuận trong hy vọng đến phiên chúng tôi cũng có thể yêu cầu tương tự để di tản thương binh bằng hàng không (máy bay hay trực thăng) Chúng tôi nghĩ rằng địch sẽ không bắn vào các máy bay mang cờ hiệu hồng thập tư

Sự thật việc di tản được thực hiện trong điều kiện khó khăn và nguy hiểm Nhất là địch đã bắn lên các may bay tải thương Hôm qua, con trai tướng Gambiez bị thương và được trực thăng chở đi và trúng pháo kích lúc máy bay vừa cất cánh

Trong những ngày tôi ở Hà Nội gần đây (16-19-3) chì huy trưởng và tôi đã liên lạc với giáo sư Huard chủ nhiệm viện y khoa, người mà trong quá khứ từng nhiều lần cho mượn cơ sở của mình, để tiến hành tiếp xúc với bên y tế của Việt Minh và nhờ đó có thể di tản thương binh ở Cao Bằng ngày hôm sau

Trường hợp lần này với Việt Minh rất khó khăn Họ không muốn gặp ông vì biết tình hình thương binh đang tăng cao trong khu đồn trú là khó khăn chính cho chúng

ta và họ cản trở nhằm tăng áp lực lên binh lính ở Điện Biên Phủ

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Mặt khác, Việt Minh chắc chắn không được lợi gì trước

hội nghi geneve với các yếu tố nhân đạo

Trong các điều kiện mà chúng tôi đã chấp nhận lời đề

nghị của giáo sư Huard, với danh nghĩa cá nhân, gời

đến Việt Minh một lời kêu gọi duy nhất dựa trên sự

quan tâm này, yêu cầu tôn trọng việc chuyên chở hàng

không thuần túy mục đích y tế và bảo đàm rằng chỉ

chuyên chở thương binh và nhân viên y tế

Ngòai việc kêu gọi đã phải gời ngày hôm qua, tôi ước

tính với tướng Navarre rằng chính phủ Pháp phải phản

đối mạnh chống lại việc máy bay và các thương binh bị

phái binh địch bắn phải được chấm dứt

Một phản đối kích liệt như vậy và sự quảng bá thích

hợp đặt trong đối phương trong tình trạng nhạy cảm

phải cân nhắc trong sự tuyên truyền và trong cơ hiội

hiện tại là phải đặc biệt mong muốn không được quá

đụng chạm đến quan điểm quốc tế

Tôi rất muốn thông báo khẩn sau đó rằng chính phủ

cân nhắc về đề nghị này trước khi địch đánh qui mô lớn

vào Điện Biên Phủ, vấn đề có tính gấp gáp và nghiêm

trọng Bên cạnh những vấn đề đặt ra cho bộ chỉ huy, nó

cũng ảnh hưởng mạnh đến tinh thần binh lính

Trước tình hình địch từ chối không chịu ngưng bắn máy

bay cứu thương Giải pháp duy nhất của bộ chỉ huy là

gởi tăng cường đội y tế xuống Điện Biên Phủ

Trung úy quân y Ernest Hantz thuật lại những điều kiện

mà trong đó ông được thả dù với đội phẩu thuật trong

đêm 11 và 12-4-1954 để làm việc cho đến hết trận

chiến

3 trạm phẩu thuật nhày dù (ACP) được thả trong suốt

trận đánh: ACP3 của trung úy quân y Resillot đóng tại

Isabell, ACP6 của Vidal nàgy 17-3 đóng tại chân Éliane

4 và AC5 của tôi đóng gần trạm phẩu thuật trung tâm

phía nam bộ chỉ huy GONO

Mỗi trạm gồm 7 y tá cùng với Bác sĩ phẩu thuật là một

đội đồng nhất Mỗi người có chuyên môn riêng từ nhân

viên ây mê đến nhân viên tiệt trùng, dụng cụ và lo máy

phát điện 1200kg hàng cho một ACP được đặt trong

10 khoang, 10 balô và 12 giỏ bằng ỗg liễu Việc triển

khai diễn ra trong một phòng tô sơ hay trong một lô cốt

chôn ngầm Nhiệm vụ trước tiên của chúng tôi là tạo

cho trạm chúng tôi có khả năng họat động tối đa, nhất

là tại Mường Sai

ACP5 bị triệu về hanội ngày 7-4-1954 trong tình trạng

báo động để nhảy xuống Điện Biên Phủ Tôi bị bệnh

vàng da và tôi phải để ACP 4 đi trước nhưng việc thả

dù bị hủy ngày 10-4 khi chiếc Dakota của họ bay bên

trên khu đồn trú Việt Minh đã đặt cọc tiêu đánh dấu

vùng thả dù giả bằng chữ T chiếu sáng giống như ta đã

làm Phi công nghi ngờ và từ chối thả dù và quay về Hà

Nội: ẠCP được chỉ định thay thế

Thú thật rằng tôi có thể nhảy dù được và không phải là

dân nhảy dù Tôi xem việc nhảy dù là phương tiện hiệu

quả để làm việc, ngược lại nhân viên hồi sức của tôi

từng tham gia nhiều họat động y tế ở nhiều nước trong

khỏang 20 năm lại nói “tôi không muốn nhảy”

Đêm 11 đến 12-4, tôi nhớ lại: trên sân Gia Lâm, trong tiếng ầm ĩ của hàng chục chiếc máy bay sẵn sàng chở lính thả dù và tiếp tế cho Điện Biên Phủ vào ban đêm, người ta chất đội chúng tôi và vật dụng lên một chiếc Dakota

300km từ Hà Nội tới Điện Biên Phủ mất một tiếng rưỡi

Ở độ cao 2000 thước, máy bay bay vòng hạ độ cao Khi chúng tôi cách mặt đất 300-500 thước, chúng tôi như bay lướt trên các ngọn đồi quanh lòng chảo Sau

đó chiếc Dakota chúi xuống theo trục của vùng thả dù (DZ) được đốt bằng những biđông, nhét cát và dầu, xếp hình chữ T

Từ đó, trong ánh lửa đạn vây máy bay chúng tôi như pháo bông ở độ cao dưới 500 thước, máy bay buộc phải bay chậm vào lúc chúng tôi nhảy dù Hơn nữa, phải bay qua hai lần để tránh chạm đất ngoài giới hạn vốn bị thu hẹp Ở độ cao thấp, dù trên lưng vừa đủ thời gian bung ra trước khi tiếp đất Dù phụ ở bụng chỉ mang tính “tâm lý” không ích lợi gì

Chúng tôi tiếp đất ấn tượng và được chào đón bằng lưới đạn pháo, rơi trên kẽm gai, đường hào hay vào các xe cộ bị chôn trong các hố đất May mắn không có

y tá nào của chúng tôi bị thuo7ng Còn tôi, tôi rơi xuống trên nắp chiếc Dodge và sau đó tôi phải trườn xuống bụng xa để chờ dứt cơn mưa pháo vốn trở nên thường xuyên trong suốt trân chiến

Vậy dụng chúng tôi tản mác trong chu vi khỏang 500m còn nguyên vẹn Chúng tôi chạy đi thu gom trong khỏang thời gian kỷ lục Đại úy quân y Le Damany tiếp đón chúng tôi và 3 tiếng sau đó, tại căn hầm ngầm của nhà bếp cũ phủ bằng các súc gỗ trơ trọi trước gió với các lỗ thông hơi mở ra các phía, chúng tôi đã có thể bắt đầu phân loại thương binh và làm ca mổ đầu tiên…và tiếp tục làm việc cho đến hơn 1 tháng sau đó Chúng tôi

lộ thiên trước tầm bắn của địch do các lổ thông hơi không được bảo vệ Các miểng pháo thường văng trên các súc sỗ trần và các mảnh vụn rơi như mưa vào các vết thương đang mổ

Có lần, một quả đạn nổ chậm chui sau vào lòng đất 2 thước trước khi nổ trong bức tường phòng phân lọai Các vách để đỗ và chôn các thương binh nằm trên băng ca ở đó

Tôi gặp lại Cayre, nhân viên hồi sức với cái đầu lòi ra trên đống đất ! Tôi đang mổ Phải tạm ngưng việc , dùng cuốc xẻng để cứu người, rửa vết thương bằng nước bùn Vì nước sạch với chúng tôi là thứ xa xỉ Tại mỗi trạm việc phân loại thương binh đến hàng lọat

là một thử thách lớn cho các phẩu thuật gia trẻ Làm cách nào chẩn đóan họ chính xác trong bộ áo rằng ri đầy bùn và máu nằm ngổn ngang trên băng ca trên mặt đất mà không dùng máy chiếu điện, không xet nghiệm

gì cả ? Sai tù binh “PIM” rửa ráy họ nhanh bằng nước bùn múc từ nước sông Nậm Rốm trong lúc tạm ngưng pháo trong đêm để có thể tạm đánh giá thương tích: cắt

từ dưới lên hay bị vết thương do đạn, chảy máu trong hay vết thương lớn bị miểng pháo xé Mỗi y tá có một vai trò rõ ràng và với động tác gần như tự động, để có thể tổng kết và ghi tình trạng bị thương: bắt mạch và đo huyết áp

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Sự hiện diện của phiếu ghi bệnh ghim trên áo của

người lính nói rõ các chăm sóc và thuốc do Bác sĩ tiểu

đòan đã chích (Dolosal, thuốc giảm đau, trụ sinh…) và

cũng có giờ buộc garô Nhưng chúng tôi ở giữa trận

đánh và nhiều thương binh đã đi thẳng đến trạm phẩu

thuật để khám lần đầu

Các chăn sóc tiền phẫu thuật được diễn ra có hệ thống:

huyết thnah chống phong đòn gánh, thuốc trụ sinh, tiên

truyền, chuẩn mẽ (prémédication) cũng như cố định vết

gãy Máu và các chất lỏng cho việc hồi sức được thả

dù từng đợt nhỏ và chúng tôi phải chấp nhận huyết

thanh đẳng trương (isotonique) và glucô hay máu khô…

Theo dây chuyền phải thiết lập chương trình phẩu thuật

và ở trong phòng bên cạch là phòng mổ, thương binh

khẩn được gây mê ngủ bằng penthotal và máy éther cổ

Ombredanne vì không thể thả dù bình oxy Những tấm

dù trắng lót vách và trần hầm nhưng mỗi khi bị pháo

kích, bụi đất văng bụi đầy các tấm vải dù Hon nữa,

nước từ vách và trần bằng đất do các cơn mưa gây ra

làm rỉ nước như trong hang động, thậm chí nhỏ giọt lên

ngay phẩu trường

Tuy vậy, những chiếc bàn mổ của chúng tôi vẫn mổ

hàng trăm thương binh không ngừng do các Bác sĩ tiền

tuyến thực hiện, lộ thiên trước hỏa lực của địch

Tại nơi khác, những ca cấp cứu cực khẩn thường

không đến bs phẩu thuật Nhưng ở Điện Biên Phủ

Chúng tôi nhận những vết thương ngực há miệng do

bàn tay đồng đội bịt lấy, một cái hơi lò rèn của phổi bị lộ

ra do việc hô hấp lạ đời Các vết thương chiến trường

là nguyên nhân thường xuyên của cái chết cho nghẹt

thở Ở đó, việc chuyên chở nhanh chóng cho phép

chúng tôi bịt khí quản và tống hơi trong màng phổi ra

Cũng có những vết thương thường là ở động mạch

Garôt đặt ở phía trước hay ở nắm tay ý tá chỉ có tính

cầm máu tạm thời mà sau đó cần phải tiếp tục buộc

hay kẹp động mạch mà sổ tay lỹ thuật phẩu thuật

không có miêu tả Việc trị vết thương, cưa tay chân,

những can thiệp “nhỏ” được thực hiện ngay trên băng

ca và nhân viên gây mê, phầu thuật gia quỳ gối làm

việc Nhưng thường các bác sĩ tiền tuyến tại trạm cấp

cứu phải làm nhiều thao tác phẩu thuật: cưa tay chân,

trị thương, cắt apxe, mờ khí quản…Những vết thương

nặng hay vế gãy nặng đường gây sốc cho thương binh

vốn đã kiệt sức vì trong trận chiến

Trên bàn của ca phầu thuật bụng, các vết thương ở

bụng (có thể kéo dài đến 7-8 tiếng) cần có khám xét

vùng lân cận khá rộng để tổng kết các thương tích bên

trong khi không có máy X quang Người ta không mấy

tin vào đường đạn và nghi ngờ tăng cao khi vết thương

bị lấp với lỗ vào xa vùng bụng: mông, ngực…

Không có một phòng hồi sức đàng hòang do thiếu máu

bắt buộc phải khám nhanh bằng đường rạch dài đôi lúc

tận khớp mu (sypho-pubienne), việc làm sạch màng

bụng bằng bọt biển iệt trùng vì không có máy hút Vả lại

máy hút sẽ bị nghẹt liên tục do cát đá và thức ăn, phân,

thậm chí do cả sá lãi, thứ vật lý sinh phổ biến tại Đông

Dương Sau khi tổng kết, phải chữa trị nhiều vết

thương ruột hay bao tử bằng đường may không thấm

nước, phải làm lộ ra phần ruột kết bị nát nhờ vào hậu

môn nhân tạo, phải cắt bỏ lá lách hay quả thận bị vỡ Tất cả đều tăng thêm lo lắng khó cầm máu, vỡ gan khó cứu, những vết thương mặt trong màng bụng gây ra những bọc máu de đọa đầu động mạch chủ hay tĩnh mạch lớn (volumineuse veine cave) Đóng màng bụng phải chắc và lực 9dẩu trong bụng do thuốc mê quá nhẹ đòi hỏi dây chỉ phải chắc Đôi khi phải dùng chỉ đồng… Chúng tôi không thể nào làm “vi phẩu thụât” được ! Các vết thương nội tạng có thể cùng tồn tại và làm tăng thêm sự chẩn đóan đối với người bị thương nhiều nơi” gãy chi nhiều nơi và vết thương bụng, bị vết thương tại mặt và vết thương ngực-bụng hay mông-xương chậu, khóet bỏ nhạn cầu và vết thương nặng ờ hàm dưới hay ngực đòi hỏi phải mở khí quản cực khẩn

Mỗi lúc, có những thương binh khác chờ mà tình trạng nặng dần đôi lúc bắt buộc phải mổ không báo trước Một vòng quay thật sự bắt chúng tôi phải rời phòng mổ giữa chừng để cứu thêm các thương binh vừa đến Nhón của tôi theo tôi làm việc hiệu quả, họ quên sự căng thẳng bằng tiếng đại bác thường xuyên, họ canh chừng phần đông những người được mổ đưa về các trạm cấp cứu của các đơn vị của họ sau ngày đầu tiên

để trống các giường để dành cho thương binh khác đến Trong phòng mổ, thương phải thay phiên may thành bụng, đóng nẹp, băng bột để làm nhẹ gánh công việc của tôi và nhân viên phụ mổ Họ đút chúng tôi ăn tại chỗ để cho công việc không gián đọan: cơm, thịt bò ườp nescafe Một chế độ ăn đặc biệt thích hợp cho bệnh vàng da của tôi… và trị ốm cho các y tá của tôi !

Họ mất vài phút để đổi thương binh trên bàn mổ Tôi và trợ lý của tôi lăn đùng ra ngủ một tý trên đống vải dù Không có một chăm sóc vệ sinh nào có thể làm được Cúng tôi sống trong sự dơ bẩn, hôi thúi, mùi máu, mồ hôi của căn hầm mộ này Không có các y tá thì tôi không thể nào cầm cự nổi

Các bệnh nhân mổ tỉnh dậy sẽ được các Bác sĩ tiểu đòan chăm sóc hậu phẫu trong các đường hầm gần trạm cấp cứu, thường là giữa những người lính Việc chăm sóc trong điều kiện tê hại nhất về tiện nghi và an tòan Những thương binh nhẹ quay về chiến đấu và có người bị thương 2, 3 lần như Michel Chanteux nhảy dù lần thứ 2 xuống Điện Biên Phủ trong đêm 1 và 2 tháng

4 Anh bị thương 3 lần ngày 8, 10, và 18-4 Anh trúng 1 lọat 6 viên đạn Skoda và một nhát lưỡi lê vào bụng Gindrey đã mổ anh và anh tỉnh dậy với một bộ kim cặp

và hậu môn nhân tạo

Trong hầm ngầm, người bạn kế bên anh là anh lính dù của 2e BEP, Haas, bị cưa cổ tay, cẳn tay và một chân Nhiều người khác chết khi về đến hầm các điểm chốt hay trong các lổ khóet trong vách hầm

Hộp khẩu phần dùng làm mọi thứ: để ăn, chứa nước tiểu, ói mửa và hứng phân ! Thậm chí làm khay băng

bó

Chúng tôi không còn biết thời gian Bầu trời chi chít những làn đạn phòng không của Việt Minh Những chớp sáng của đạn pháo dội lên các điểm chốt và khu vực “T” của vùng thả dù Việc thả dù liên tục dù thời tiết

có mưa rào Các máy bay Dakota và Packett quần không ngớt bên trên lòng chảo để có thả dù thấp nhất

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

trong khi hỏa châu bay chiếu sáng cà vùng đang bị tàn

phá

Những đợt thương binh còn kéo đến trong khi những

đợt khác bị nhẹ hơn đang chờ từ hơn 24 giờ Cũng có

những người không thể điều trị Khó mà vô cảm trong

mấy tình huống: anh trung úy bị thương chết yêu cầu

được chăm sóc ằng toa thuốc của Maroc tên là “Ánh

trăng” Anh lê dương thú nhận đã bỏ gia đình và xin

người ta báo cho vợ anh ở Tubingen Các thương binh

khác đòi rửa tội Tôi gặp lại anh da đen người Senegal

với hai tròng mắt bị mất do pháo: thùy trước não thòng

ra ở vị trí mắt và mũi, anh còn nói gián đọan trong cơn

rên rỉ…; anh còn sống trong vài giờ nhờ vào thuốc giảm

đau Dolosal chích liên tục Còn bao nhiêu người khác

nữa ?

Trong tiềng nổ ầm ĩ gần trạm phẩu thuật, tất cả như các

BS phải quên đi cái nguy hiểm để tiếp tục mổ trong điều

kiện không giống ai Cũng may là luôn không có cú bắn

nào chính xác hơn Một chuyện xảy ra tại trạm phẩu

thuật trung tâm khi trái phá đã giết 30 người bị thương

và 3 y tá trong phòng phân lọai/ Một quả khác nổ trong

phòng hồi sức giết 7 thương binh bị thương ở bụng

Một quả nữa đả phá chiếc máy X quang duy nhất

Hàng trăn thân thể bị cắt xẻ, tay chân bị cưa chồng

chất tại nơi chất xác gần trạm phẩu thuật của chúng tôi

Mùi xác chết, từngđàn ruồi xanh cứ mãi ám ảnh chúng

tôi

Trên các điểm chốt hàng ngàn xác chết nham chở do

pháo bị thúi rữa mà không thể đem chôn được

Chúng tôi lo sợ pháo nổ chậm Ngày 24-4, tiếng đặc

trưng của trái nổ chậm chui vào lòng đất một thước

rưỡi làm chúng tôi sợ tình trạng tương tự Một tiếng nổ,

trạm phẩu thuật đầy ngập bụi đất và vách phòng phân

lọai sụp đè các thương binh nằm trên băng ca Người

ta phải dùng xẻng để đào gỡ lớp đất dính phủ đè trên

người và vết thương mở miệng Nói về vấn đề vô trùng

làm sao ? Phải tin rằng thuốc sát trùng và thuốc trụ sinh

để hy vọng tránh nhiễm trùng và nhiểu trùng máu

(septicémie)

Tình trạng bi đát hơn và người ta không thể nào sát

trùng vải phẩu thuật vốn đã thành những miếng giẻ hôi

hám Các dụng cụ chỉ được đốt bằng cồn Khi quá mệt

mỏi, nhóm phẩu thuật ở trần và chỉ mang cái tạp-dề cao

su Tay mang găng “Chaput” lọai lớn, nhúng vô cồn,

sau đó lại nhúng vào trong vết thương ổ bụng đầy phân

pha với nội tạng bị bắn nát Cùng lúc còn có những vết

thương bấy nhầy pha lẫn bùn đất

Mưa khiến cả trại thành một bãi bùn và các Bác sĩ phẩu

thuật của ACP6 phải mổ trong khi nước ngập đến bắp

chân và quân Việt Minh ở cách đó vài chục thước Phải

tiết kiệm mọi thứ vì nhiều thùng hàng thả xuống bị mất

Thuốc mê novocaine thay thế lọai thuốc mê thông

thường Các hũ thủy tinh hiện có phải dùng để chứa

các chai nước biển hay các túi nhựa dễ vỡ để có thể

thả dù được Ở Hà Nội, người ta để các chai nước

viển trong các chai bia không Các thùng hàng thả dù

trong đêm được thu gom trong rào kẽm gai trước mặt

quân Việt Minh và được mang về các trạm cấp cứu và

các trạm phẩu thuật Dù bị thất thóat không tránh khỏi,

do lọt vào tay địch hay bị đổ bể, nhưng việc chữa trị không bao giờ bị gián đọan !

Nói về các cô gái nhà thổ phục vụ tại Điện Biên Phủ, Trung úy quân y Verdaguer đã viết:

Những thương binh nằm bất động trong các hầm, trên

4 vách ngăn được các y tá của tôi chăm sóc, nuôi nấng cùng với 4 cô gái Việt Nam trẻ của nhà thổ lính lê dương Mấy cô đã tận tụy đáng khâm phục trong mọi lúc, và hơn thế nữa đó là sự có mặt của những người phụ nữ duy nhất trong cái thế giới đàn ông, đó là tia sáng nhỏ trong những suy nghĩ đen tối Tôi chưa từng thấy bài viết nào đã vinh danh họ sau trận đánh Chỉ có Chúa mới biết rằng họ xứng đáng như thế nào…”

Trung úy quân y Pierre Rouault của 5e BPVN cho thấy vai trò của các bác sĩ trong tiểu đòan đang bị cô lập trên các đỉnh chốt:

Số phận Bác sĩ tiểu đòan dính với sốp hận của đơn vị mình Họ đúng ra là Bác sĩ của đại đội hợp nhất, sau đó

là Bác sĩ của đại đội còn lại, cuối cùng thành Bác sĩ của trung đội phản công gồm các thương binh còn khỏe mạnh

Trong những trận phản công như ở trường hợp tạo Gabrielle ngày 15-3-1954, với không có gì khó khăn nhiều, ông Bác sĩ đi với nhóm y tá và dụng cụ, thì mỗi đại đội có y tá của mình càng có thể can thiệp ngay khi khi vừa đụng trận

Thương binh nhẹ thì băng bó, buộc garô, có hể chích morphine, trụ sinh, chống phong đòn gánh và được để

đó tư tư di tản sau

Thương binh nặng, thậm chí tuyệt vọng hết chữa thì ông Bác sĩ có mặt là một hy vọng sau cùng: tôi quỳ xuống gần họ, và nói: “ có tôi đây, sẽ tốt thôi”, và họ ra

đi yên ổn…Tôi bẻ tầm thẻ bài và bỏ túi sau đó tiếp tục

đi đến người thương binh bị thương ở bụng hay ngực khác và cứ nói “có tôi đây, sẽ tốt thôi” và tiếp tục bẻ tấm thẻ bài…

Trong những trận phản công từng đợt như tại Dominique 2, Éliane 1 và Huguette 6, các y tác đại đội cũng trở thành quân tấn công Bác sĩ và 2 y tá đi theo, nhóm y tá còn lại, ở tại các đường hầm trên Éliane 4 dùng làm trạm xá và đặt tại tuyến đầu vì Éliane 4 chỉ có một đường hào Mọi người đều phải đối mặt với quân Việt Minh Trong khi tấn công Cần thiết là không nên cản trở binh lính và phải giải tỏa các trục tiến quân của đại đội cũng như luôn phãi “có tôi đây, sẽ tốt thôi” và tiếp tục bẻ tấm thẻ bài

Từng đợt các trung đội phản công như ở Phu San chẳng hạn, chính ông Bác sĩ tiểu đòan và 2 y tá cũng phải tấn công, phải làm những gì có thể và nhất là luôn

“có tôi đây, sẽ tốt thôi” và bẻ tấm thẻ bài

Đêm đến trong các hào, sau khi dội pháo dọn đường, quân Việt Minh tràn lên tấn công Trong ánh sáng mờ,

lơ lửng của hỏa châu, bụi bay do pháo nổ ngột ngạt, tiếng hét của quân Việt Minh trên Éliane 4và tiếng im lăng và bất động của lính dù chịu đựng trận tràn quân

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Sau thất vọng mấy đêm đầu tiên (làm sau nhận dạng 1

tên Việt Minh với 1 anh lính dù người Việt), lệnh chín

hthức ban ra: không la, không di chuyển trong khi quân

Việt Minh tấn công Tất cả ai cữ động sẽ bị liện lựu đạn

Phòng ngự tại chỗ và tồng kết lúc về sáng Lúc đó Bác

sĩ có thể can thiệp… và di tản về Điện Biên Phủ

Đó là những hành động lúc chiến tranh nhưng cũng có

ngày không làm thế Việt Minh chỉ tốn công về đêm và

ban ngày lo bố trí công việc mà không ra ngòai: lương

thực, thuốc men, vệ sinh, tiêu tiểu, tắm rửa ) và hòan

tòan nan giải vì từ khi đại úy quân y, BS trưởng nhóm

không vận, tử trận từ những ngày đầu cuộc chiến,

không con có sự phối hợp ý tế tập trung và mỗi Bác sĩ

tiểu đoàn dù phải tự xoay trở bằng cách liên lạc trực

tiếp với hậu cứ tại … Hà Nội ! Nhưng từ ngày

28-3-1954, khi sân bay không còn sử dụng, việc thả dù bắt

đầu và việc xoay trở mà việc này thì là sở trường của

người Việt ! Mỗi người mở thùng, phân lọai và mang về

Điện Biên Phủ những gì mà tiều đòan không cần Cũng

có vài thùng “rượu rum y tế” không thể đi xa quá Éliane

4 Nhiều người cho rằng mấy thùng này có nguồn gốc

từ Eliane 4, chốt sau cùng bị thất thủ Tôi đã xin thu lại

cho tôi morphine, thuốc trụ sinh, thuốc chống sốt rét và

cồn !

Đúng như suy đóan, ông BS tiểu đòan trên các điểm

chốt đi theo số phận tiểu đòan của mình và nhận được

trận tấn công dứt điển của địch và bị cầm tù Không thể

quên những người đã chứng kiến thời điểm cuối cùng

này, cái thời điểm mà những người sống sót mất tích

chỉ trong vài giây Tôi nhớ đến các Bác sĩ ở chốt

Béatrice (trung úy quân y Leude), tại Éliane 4 (rung úy

quân y Andrè Jourdan, bị thương nặng), tại Gabrielle (

hai trung úy quân y Cyrille Chauveau và Jean

Dechelotte bị thương và được di tản về Hà Nội; sau đó

y tá trưởng Soldati thay thế họ và bị giết trong trận tấn

công của Việt Minh)

Sau ngày 7-5-1954

Thình lình, ngày 7-5-1954 lúc 17h30:

Sau 56 ngày chiến đấu điên cuồng, một sự im lặng thật

sự, rộng lớn và đè nặng – trung úy quân y Verdaguer

viết – bao trùm thê lương trên lòng chảo bằng một lớp

vỏ chì vô hình, nhưng có thật

Trung sĩ nhất Louis legrain, 8e BPC 2 cũng viết tương tự

khi anh thấy sự cô đơn của tù binh:

17 giờ 30 tôi ra khỏi hầm, một sự im lặng, im lặng lạ

lùng sau 56 ngày địa ngục

Trên khắp các điểm chốt, lửa còn đốt cháy các khi đạn

và vật dụng, các khẩu pháo hạng nặng bị lật đầy vết

đạn, thậm chí nham nhở…Các khẩu đại liên nặng cũng

biến dạng, cháy đen thành từng mảnh Các hố xung

quanh còn dính máu, một khung cảnh đổ nát đã thay

thế khung cảnh trật tự của cánh đồng Điện Biên Phủ,

2 6e BPC: Tiểu đoàn dù thuộc địa số 6

một chiếc cờ trắng Hồng Thập Tự bay yếu ớt trên trạm phẩu thuật

Quân Việt Minh chạy khắp nơi Những đoàn tù đã lên đường về phía bắc tỉnh lộ 41 Họ có vẻ ngạc nhiên vì cái chiến thắng Tôi ngồi ở nơi từng là hầm trú của tôi, tôi thấy tướng de Castries đi qua đội nón calô đỏ, ngậm điếu thuốc cùng những người trong bộ tham mưu bị các sĩ quan Việt Minh đẫn đi Tôi cũng thấy các anh em

ở 8e Choc, khuôn mặt méo mó vì mệt mỏi như những

gì xảy ra cho họ Vài người ra dấu từ giã tôi một cách khổ sở, nhiều người tôi không bao giờ gặp lại sau này

Có người ra dấu tôi mà tôi hiểu rằng họ có ý định chạy trốn dù rằng chưa chắc được

Một sĩ quan Việt Minh đến tôi và ra lệnh tôi theo các anh em; sau đó khi thấy chân tôi bị băng bột, anh nói tôi ngồi đó Anh bạn Régnier muốn đi đến trạm phẩu thuật của tiều đoàn và chúng tôi uống cạn chai rượu nhỏ còn lại Các anh lính người Việt đã đi Tôi về hầm buồn bã, chán nản, nhực nhã và đầy điên dại Thế là hết Chúng

ôi đã làm hết sức nhiệm vụ của mình để hy vọng thắng tới cùng Nhưng sự thất bại vừa hạ chúng tôi

Một tên Việt Minh chạy vào hầm tôi, tay cầm tiểu liên như có vẻ chưa rành sử dụng vời vẻ mặt không tốt Hắn la bắt tôi ra khỏi hầm ngay Tôi đưa chân cho hắn xem Hắn không muốn hiểu và la lớn hơn và chỉa súng

về tôi Tôi năng nề bước ra ngoài Hắn gọi hai người lính Pháp dìu tôi đi Họ dìu tôi đi chừng 50m sau đó bỏ tôi lại để di theo đoàn tù cho kịp Tôi không mang gì thêm ngoài chiếc áo vét, quần, bóp giấy tờ, quyển kinh thánh và xâu chuỗi

Tôi bị đoàn tủ bỏ xa, khi ra khỏi Điện Biên Phủ tôi bị một mình và trời đã tối Trời trong vắt Torng thung lũng yên tĩnh, lửa còn cháy Từ xa người ta còn nghe tiếng đại bác của cứ điểm Isabelle còn chiến đấu Đoàn quên Việt Minh tản ra khắp nơi để khiêng thương binh và tử

sỉ của họ, lắp đường điện thoại, kích hoạt bằng mọi cách Tôi đi giữa hai khu Dominique, trên cánh đồng bằng, nhiều tốp culi chôn người chết, hàng trăm nấm

mồ như những gò nhỏ đã mọc lên Các hố đào ở khắp nơi chở chôn xác chết Việt Minh đã trả giá đắt cho chiến thắng của mình

Tôi đi, hay đúng hơn là chống gậy lết đi Tôi băng qua cánh đồng lúa đã bị cày nát bằng người và bom đạn Khi đến con đường thì tôi bị kiệt sức Tôi mất một giờ

để đi vài trăm mét Chân tôi đau khủng khiếp, cổ khô cháy, bụng đau do bắt đầu bị lỵ Tôi muốn uống nước nhưng tìm nước ở đâu ? Tôi biết rằng sông Nậm Rốm không xa nhưng có ai để tôi ra sông ? Quá nặng nề Sau cùng, dòng sông đã trước mặt tôi, ngay đầu con đường mòn cáhc đó vài thước Tôi đến gần không thấy

ai Tôi bắt buộc nằm xuống để vốc nước uống Tôi rửa mặt và uống vài ngụm dù biết không tốt cho bệnh lỵ của mình Nước làm mát bụng và tôi đang sốt Thây kệ ! Chúng tôi thấy rằng lúc này không phải lúc tuyệt vọng Ngược lại tôi đi theo con đường và bước đi đau đớn thêm 100m nữa Tôi té lên bải cỏ ven đường Tôi không thể nghĩ rằng mình đau không những về thể xác và còn tinh thần, Tôi ở đó như một tù binh không bị canh giữ nhưng không thể nào chạy trốn được…

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

Tại cứ điểm Huguette 3, quân Việt Minh luôn làm đại úy

Verdaguer bực mình

Quân Việt Minh dã cho biết sớm rằng chuyện đã xong

Trong 15 phút, từ khi các hào chúng tôi bị họ chiếm,

hàng đàn người mặc áo xanh lá , đội nón truyền thống

của họ bằng lá cọ, tràn ra tập trung vào các vị trí tiền

tuyến của chúng tôi Rồi tôi thận trong dựng cây cờ

Hồng Thập Tự của trạm cấp cứu và tôi đưa cho họ

thấy mảnh băng y tế trên tay

Tôi gặp một người nói rành tiếng Pháp và ra dấu cho

họ thấy là hầm đều có thương binh Hắn giải tôi đến

một sĩ quan của hắn, có lẽ là cao cấp Ai ? Tôi không

thể nói vì không có dấu hiệu phân biệt, cho người mà

tôi đặt vấn đề Hắn lấy mẩu giấy viết vội – việc này xảy

ra khá hiếm ở phía họ - có thể bảo đảm tôi đi lại tự do

bên trong căn cứ Tất nhiên, họ kiểm tra từng hầm và

tìm những anh lính nào còn khỏe; Ít có ai trong đó đã

chạy trốn, tất cả bị tách ra một cách không kiêng nể và

cho nhập vào đoàn tù dài bị canh gác kỷ lưỡng Không

một thương binh nào không bị quấy rầy, tất cả đều bị

bỏ tại chỗ và tôi tự khen mình đã cố băng bó các chi

dưới, việc này xem như là giấy chứng nhận thật sự bị

thương nặng mà không thể kiểm soát

Đêm đến, tôi về trạm phẩu thuật trung tâm của bác sĩ

Grauwin và tôi gặp Hantz, Prémilieu, Gindrey, Sterman

và Le Damany cũng như các y tá Việt Minh mà y tá

trưởng của sư đoàn 316 là cựu sinh viên y khoa ở Hà

Nội, rành tiếng Pháp và tỏ ra am hiểu Anh phát hiện

ngay ở đây có lượng thương binh lớn và việc này sẽ

không đặt nhiều vấn đề nếu không có anh Chúng tôi

đồng thỏa thuận rằng những gì chúng tôi có thể làm để

quản lý tình trạng này trong một bửa ăn nhỏ chung với

nhau, và tôi không dám gọi là vui vẻ, nhưng dù sau đã

tránh những gay gắt tò mò giữa những người vừa bị

mổ bụng chu đáo từ gần hai tháng nay Chúng tôi được

phép tiếp tục lo bệnh nhân và thuốc men và đồ nghể

của mình Hantz được phép được phép mổ hai, ba ca

cấp cứu

Tôi được nhẹ người và an tâm nhờ việc tiếp xúc này

sau khi biết người đống nghiệp mình đã học qua phẩu

thuật Tôi tặng anh số báo nổi tiếng của Revue du

Praticien đã nhận được khi chiến đâu viết dành cho

phẩu thuật bằng tay, mà ít số nào trong tạp chí này đã

phải biết đến một mục tiêu độc đáo này

Đêm thanh vắng, ấm và im lặng tuyệt vời Tôi không

khó mời Hantz và Vidal cùng nhau ngủ một đêm ngoài

trời Nhưng không thể dù chúng tôi buồn ngủ nhanh do

mệt mỏi tinh thần và thể xác Trong lúc yên tĩnh, ý nghĩ

chúng tôi lại nảy ra sự phân tích sáng suốt về tình hình

đang xuất hiện trong thực tại bi thảm Cùng lúc, một sự

nhẹ gánh không đúng lúc làm giảm sự mệt mỏi bao

chặt chúng tôi

Chúng tôi chắc chắn đã bị thất bại, bởi sự thất bại mà

chúng tôi đã làm ngoài sức mình Nó cũng là thất bại

của nước Pháp mà chúng tôi rất buồn Nhưng củng là

cái buồn khi bị cầm tù mà những người bị bắt trước đây

đã có những mối quan hệ kinh hoàng Tuy nhiên, cá

nhân tôi cảm thấy nhẹ nhõm khó tả để thấy rằng tôi đã không còn tiếp nhận hàng chục người chết hay bị thương vốn ám ảnh tôi nhiều đêm Để nghĩ rằng có lẽ vài người trong số họ cũng được ra khỏi cái địa ngục và được chăm sóc đàng hoàng, nhất là các người bị ngực mưng mủ Nhưng có lẽ, và nhất là – tại sao phải dấu diếm ? – được tự do khỏi nổi sợ xảo trá, dai dẳng, kéo dài trong trong đơn vị mà trong đó mình phải sống vì một sức mạny ý chí thường xuyên và mệt mỏi về tâm

lý Sự thật cái sợ, cũng như tình yêu, nảy sinh trong lòng chúng ta một cách không điều khiển được, hoàn toàn độc lập với ý chí của ý thức Có người cảm thấy,

có người có thể điều khiển chúng và giấu kính trong lòng, có người thì không và đã có biểu hiện tội lỗi và lệch lạc Sự nhận thức nguy hiểm thật sự sinh ra sợ hãi cho những ai bình thường Họ khác với những ai ở chổ tình cảm được làm chủ hay không Can đảm, không phải là không sợ, đó là sợ và không để nó xuất hiện Cuối cùng tôi đã ngủ say và khi thức đậy thì trời đã sáng Tôi thấy rằng tôi đã đến lúc chót cố không nghĩ đến gia đình vợ con Hình ảnh họ lbắt ta xóa những gì còn lại, Tin tức mớ về những trận đánh, hy vọng của

họ đáng lẽ đễ giáng như búa xuống cho họ Tôi nhớ lại Arlette, luôn can đảm, nhưng lần lần này chắc phải suy sụp Hai đứa con trai còn quá nhỏ để hiểu sao mẹ buồn như vậy

Nhưng tôi nghĩ, từ sáng hôm đó, hình như là trận đánh thua chỉ là trận cuối cùng và lần này các chính khách bắt buộc phải có trách nhiệm để cho việc giam giữ chúng tôi không kéo dài Tôi không biết tại sao tôi chọn ngày này, có lẽ chỉ là lý do của gánh nặng biểu tượng Nhưng tôi quyết định là Giáng Sinh năm nay tôi sẽ được về với gia đình

Tại Isabelle, việc tiếp xúc của trung úy quân y Résillot

và địch khá căng thẳng

Việt Minh đến và họ chiếm các điểm chốt thận trọng

Bị người da vàng nhỏ bé đánh bại, lấy đi gần như tất

cả, nhưng họ có lý tưởng Quả thật nhục nhã ! Nhiều người mang khẩu trang y tế Tại sao ? Phòng bệnh, chiến tranh vi khuẩn Họ nói thế Họ đòi xem thương binh của họ Tôi có 3 thương binh Việt Minh Một người

bị cưa chân, một người bị cưa cẳng tay và một người bị áp-xe não Cả ba được mang đi Việt Minh muốn chúng tôi hạ trạm và phóng hỏa, đe dọa chúng tôi… Họ đò lấy pénicilline Họ lục bừa bãi các hộp đồ nghề và lấy đi dù chúng tôi phản đối Họ giảu các sĩ quan, hạ sĩ quan, lính, với đại tá Lalande oai vệ đi đầu

Trời sáng, sương sớm như mọi ngày nhưng đại bác im lặng Các đại liên không còn bắn nữa Im lặng Trên các điểm chốt, Việt Minh đông như kiến đi thu gom một cách có phương pháp Chúng tôi ở lại với các thương binh đang nằm đó Các đồ nghể bị lấy sạch… Cần phải băng bó vài người nhất là những người phải lắp hậu môn nhân tạo, nhất là cho trung úy Daval và các người khác Đo đó phải liên lạc với Việt Minh Tôi đi cùng Calvet gặp chỉ huy Việt Minh “Từ này, chúng tôi sẽ chăm sóc thương binh Vai trò các anh đã hết Các anh

là thành phần lính viễn chinh Các anh là tù binh chiến

Những bức thư từ Điện Biên phủ (trích)

tranh” Họ bắt chúng tôi làm danh sách thương binh

theo sắc dân, trọng lượng và cấp bậc tại các điểm

chốt Tôi cùng Calvet phải mất cả ngày mệt mỏi Những

sự kích động rối rắm đã hết và chúng tôi không gì phải

làm với quân Việt Minh Tuy nhiên, có 8 người cần mổ,

2 người cần phải cưa (một anh bị hoại tử ở chân, anh

kia hoại tử (gangrène isclinémique) sau khi buộc garot

khi bị thương cung cơ giạng ở đùi (fémorale au Hunter)

Tôi sẽ mổ khi quân Việt Minh đến Tên chỉ huy Việt

Minh hứa tôi sẽ mang đồ nghề đến Nếu họ không

cướp đồ nghể thì tôi cũng đã mổ được

Trưa chiều tôi có thể ra sông Nậm Rốm tắm vì rất cần

Tôi cùng Calvet ở trong lôcốt gần bộ chỉ huy và bắt đầu

lục lại ít áo quần nát mà tôi mất hết Tôi chỉ còn cái

quần ngắn và đôi giày bốt Chiều, chúng tôi chờ mãi tên

y tá Việt Minh Chứng hoại tử đã phát Hai thương binh

đang bị u rê máu xem như số phận đã định Ban đêm

ngủ rất ngon (lân đầu từ khi tôi đến Isabelle) dù bị đám

Việt Minh đến làm phiền lục soát và mang đi từ đoạn

dây điện đến kính lúp, xà bông, dù Các kho đạn và

trạm y tế còn bốc cháy

Sáng Chúa Nhật 9-5, một anh người Algérie đánh thức

chúng tôi và mang café nóng trước mắt tên Việt Minh

“Giờ không còn sĩ quan, anh không cần phải tuân lệnh

họ” Hắn nói

Sau đó tên Việt Minh gọi chúng tôi lên Hắn đặt bộ chỉ

huy của hắm trong một lôcốt tiện nghi và tiếp chúng tôi

đàng hoàng Hắn vẫn luôn lải nhải chuyện ấy Điều tôi

lo lắng và hắn không lo là các bệnh nhân đang chờ cần

mổ Hắn chơi xấu chúng tôi Hắn đòi làm lại danh sách

mới Chúng tôi không còn gì và cũng không thể băng

bó lại cho ai

Chiều, tên y tá Việt Minh đến Một thằng tồi bại “Tôi

học chính trị cùng lúc với y khoa” Hắn nói tôi Hắn nói

về lệnh mới “trường hợp khẩn cấp, binh nhì ưu tiên

trước hạ sĩ quan, người Algérie trước người Pháp…”

Tối đến, bộ đồ nghề được mang đến, khá tệ hại hắn

bắt đầu mổ một người tù “PIM” 3 , sau đó là một anh

binh nhì Anh Taberkouki bị hoại tử chân và hắn phải

lo cưa tận đùi ngay nhưng mà hắn không biết Thấy

hăn lục lọi mở sách dạy phẩu thuật và mất một giờ để

cưa xong đùi thay vì chỉ cần 10 phút Taberkouki chết

trong đêm đó Về phần Moreau bị hoại tử chân thì tệ

hơn Hắn không biết tháo khớp gối và hắn nhờ tôi chỉ

Thay vì mất 5 phút, hắn rị mọ trong nữa giờ Tôi chán

nản bỏ ra ngoài Moreau chết trong đêm đó

Những ngày sau, chúng tôi để bệnh nhân dưới những

chiếc lều dù Các y tá Việt Minh băng bó theo kiểu của

họ Tôi thấy họ bôi thuốc thuốc đỏ vào hậu môn nhân

tạo và rắc sulfamide lên trên Tôi đã chửi thẳng mà bọn

chúng vẫn trơ trơ tiếp tục

Trạm xá chúng tôi đã cháy rụi Tôi quay lại vét ít đồ và

vật dụng cá nhân, cái huy hiệu nhảy dù và chiếc nón

bêrê đỏ

3 PIM: prisonier interné militaire: tù binh nhưng không bị

giam giữ để phục dịch trong căn cứ

Tin rằng các bác sĩ Pháp không có đồ nghề để chữa trị thương binh, bộ chỉ huy Pháp quyết định thả dù thuôc men từ ngày 8-5 xuống lòng chảo

Đại úy René Rougier trưởng nhóm vận tải 2/63 Sénégal

đã thực hiện 51 chuyến bay trên Điện Biên Phủ, đã thuật lại một trong những chuyến cuối cùng

Sau chuyến thả dù lính sau xùng của tôi, tối 5 và

6-5-1954 Tôi đã không nghĩ còn khả năng bay trên Điện Biên Phủ

Nhưng chiều ngày 7-5, GATAC4 khu vực phía bắc yêu cầu tôi sơn dấu hiệu Hồng Thập Tự trên cánh và thân hai chiếc máy bay C-47 Việc này được giải quyết Chiều ngày 7-5, tôi nhận lệnh dự kiến một chuyến thả

dù vật dụng y tế cho ngày mai Tôi sẽ bay với phi hành đoàn như mọi lần, Chúng tôi rời Gia Lâm với 2.5 tấn thuốc, băng, nói chung những gì cần thiết để chăm sóc các thương binh

9 giờ sáng, tôi đến Điện Biên Phủ và hạ độ cao Tôi bao cao 200m ở khu vực Isabelle Tôi thấy trước mắt, lần đầu tiên kể từ tháng 3, một khu vực không có khói Chúng tôi thấy thích kei63u này hơn Dưới kia, xác chiếc D-47 bị hạ, đàng kia xác các xe tăng Quanh phi đạo là những đường hào

Nhưng ấn tượng nhất là hàng trăm chiếc lều bằng dù tròn mà các anh em thương binh nằm trong đó

Không tấy sự chuyển động, dấu vết con người ngòa vài chiếc xe jeep bị quân Việt Minh chiến chạy tới lui Tôi bắt đầu thả dù theo hướng bắc-nam theo mục tiêu đầu đường phi đạo Việc thả dù rất tốt Hàng rơi đúng nơi mong muốn Chúng tôi thấy xe jeep Việt Minh lái ngừng trước một thùng hàng Chúng tôi bay thấp để xem họ thích trò nhận hàng này ra sao

Khi thả thùng hàng sau cùng, tôi lượn một vòng lớn sang trái và tôi báy cất lên về phía nam Chúng tôi có thời gian cuối cùng để nhìn lại khu vực mà các binh lính hải quân, không quân đã bỏ mình

Quan hệ giữa trung úy quân y Verdaguer và các đồng nghiệp Việt Minh khá căng thẳng:

Trong 3 ngày, chúng tôi đã có một sự hợp tác hiệu quả với các bác sĩ Việt Minh, ít ra những người trong số họ, tương đối lớn tuổi, chừng khoảng 30, là những cựu sinh viên y khoa Hà Nội, mà chúng tôi có thể nói chuyện nhau bằng tiếng Pháp Với các bác sĩ “giả” còn trẻ, được đào tạo 2 năm torng đại học đã chiến của Việt Minh thì không, do họ không có cái nhìn y học như chúng tôi Khổ là họ rằng chúng tôi phải phân loại cấp cứu: do đó tôi không bao giờ cho họ chấp nhận họ việc xem người bị cưa chân đang hồi phục không phải là cấp cứu, truy nhiên trường hợp lồng ngực bị nhiễm trùng không có biểu hiện bên ngoài là ca cấp cứu, nhưng họ không thèm nghe

Tôi có thêm vấn đề trách nhiệm – tôi không nghĩ là họ

là bác sĩ hay dược sĩ- khi lo kiểm kê các đồ nghề sử

4 Groupes Aériens Tactiques: Nhóm không quân chiến thuật