Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. Học kì II. Ngày soạn 3/01/2010. Tiết37 : Bài 29. A xit cacbonic và muối cacbonat I. Mục tiêu. HS biết đợc: - A xit cacbonic là a xit yếu, không bền. - Tính chất hoá học của muối cacbonat. - ng dụng của muối cacbonat trong sản xuất và đời sống. II. Chuẩn bị: Bảng nhóm, nam châm. Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống nghiệm, ống hút, kẹp gỗ. Hoá chất: dd Na 2 CO 3 , K 2 CO 3 , NaHCO 3, HCl, Ca(OH) 2 , CaCl 2. Tranh vẽ: chu trình cacbon trong tự nhiên. III. Hoạt động dạy học. A. Bài cũ . 1. Nêu tính chất hoá học của cacbon đioxit? B. Bài mới : Mở bài. Hoạt động của Gv Hoạt động của Hs GV goi HS đọc mục 1 sgk. H? Tóm tắt trạng thái tự nhiên và tính chất vật lý? GV thuyết trình GV giới thiệu hai loại muối H? Lấy ví dụ? GV Yêu cầu HS xem bảng tính tan. H? Tính tan của muối cacbonat? I. A xit cacbonic(H 2 CO 3 ) 1. Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lý: (sgk) 2. Tính chất hóa học: - H 2 CO 3 là một a xit yếu, dd H 2 CO 3 làm quỳ tím hoá đỏ. - H 2 CO 3 là một a xit không bền, dễ bị phân huỷ tạo thành CO 2 và H 2 O. H 2 CO 3 CO 2 + H 2 O II. Muối cacbonat. 1. Phân loại: 2 loại. - Muối cacbonat trung hoà. - Muối cacbonat a xit. 2. Tính chất: a. Tính tan: Đa số các muối cacbonat không tan trong nớc trừ muối cacbonat của K và Na. Hầu hết các muối hiđro cacbonat đều tan trong nớc. Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 1 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. GV Y/c các nhóm tiến hành TN: Cho dd NaHCO 3 và Na 2 CO 3 lần lợt tác dụng với dd HCl. H? Viết PTPƯ? H? Nêu nhận xét? GV Y/c các nhóm tiến hành TN: Cho dd Ca(HCO 3 ) 2 và K 2 CO 3 lần lợt tác dụng với dd Ca(OH) 2 . H? Viết PTPƯ? H? Nêu nhận xét? GV HD HS làm TN: Cho dd Na 2 CO 3 vào dd CaCl 2 . H? Nêu hiện tợng và viết PTPƯ? GV? Nêu ứng dụng của muối cacbonat? Gv giới thiệu chu trình cacbon trong tự nhiên: b. Tính chất hoá học: HS quan sát, nêu hiện tợng. * Tác dụng với dd a xit. NaHCO 3(dd) +HCl (dd) NaCl (dd) + CO 2(k) + H 2 O (l) Na 2 CO 3(dd) +2HCl (dd) 2NaCl (dd) + CO 2(k) + H 2 O (l) Kết luận: Sgk * Tác dụng với dd bazơ. K 2 CO 3(dd) + Ca(OH) 2(dd) CaCO 3(r) + 2KOH (dd) 2CaHCO 3(dd) + Ca(OH) 2(dd) 3CaCO 3(r) + 2H 2 O (l) Kết luận: Sgk * Tác dụng với dd muối: Na 2 CO 3(dd) + CaCl 2(dd) 2NaCl (dd) + CaCO 3(r) . Kết luận: Sgk * Muối cacbonat bị nhiệt phân huỷ. CaCO 3(r) 0t CaO (r) + CO 2(k) 2NaHCO 3(r) 0t Na 2 CO 3(r) + H 2 O (h) + CO 2(k) 3. ng dụng(sgk) III. Chu trình cacbon trong tự nhiên Sgk C. Củng cố: - Hệ thống lại toàn bài. - HD HS làm bài tập3(sgk) IV . H ớng dẫn học ở nhà: Về nhà học bài và làm các bài tập sau: 1, 2, 3, 4, 5, 6.(sgk) Rút kinh nghiêm : Ngày soạn 05/01/2010. Tiết 38: Bài 30. Silic. công nghiệp silicat I. Mục tiêu. Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 2 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. - Học sinh biết đợc silic là phi kim hoạt động yếu, là chất bán dẫn. - Silic là chất có nhiều trong thiên nhiên ở dới dạng đất sét, cao lanh, thạch anh . - Silicđioxit là một oxit axit. - Nắm đợc sơ lợc công nghiệp silic cát II. Chuẩn bị: Các mẫu vật về đồ gốm, đồ sứ, thuỷ tinh, xi măng . III. Hoạt động dạy học. A. Bài cũ : 1. Nêu tính chất hoá học của muối cacbonat? 2. HS chữa bài tập 3, 4sgk. B. Bài mới : Mở bài: Gv mở bài nh sgk. Hoạt động của Gv Hoạt động của Hs H? Nêu trạng thái của si lic? Gv cho hs quan sát mẫu vật và nêu tính chất vật lý của silic. GV đặt vấn đề: SiO 2 thuộc loại hợp chất nào? Vì sao? Tính chất hoá học của nó? I.Si lic: KHHH: Si NTK: 28 HS đọc sgk. 1. Trạng thái tự nhiên:(sgk) 2.Tính chất: HS nhận xét tính chất vật lý. Si lic là chất rắn màu xám, khó nóng chảy, có vẻ sáng kim loại, dẫn điện kém, tinh thể si lic tinh khiết là chất bán dẫn. là phi kim hoạt động yếu hơn cacbon, clo. * Tác dụng với oxi ở nhiệt độ cao. Si (r) +O 2(k) 0t SiO 2(r) Si lic đợc dùng làm vật liệu bán dẫn trong kỹ thuật điện tử và đợc dùng để chế tạo pin mặt trời. II. Si lic đi oxit:(SiO 2 ) SiO 2 là oxit axit. *Tác dụng với kiềm(ở nhiệt độ cao) SiO 2(r) + 2NaOH (r) 0t Na 2 SiO 3(r) + H 2 O (h) * Tác dụng với oxit bazơ.(ở nhiệt độ cao) SiO 2(r) + CaO (r) 0t CaSiO 3(r) SiO 2 không phản ứng với nớc tạo thành axit. III. Sơ l ợc về công nghiệp silicat . HS Quan sát mẫu vật. Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 3 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. H? Kể tên các sản phẩm của ngành CN sản xuất đồ gốm, đồ sứ. H? Nguyên liệu để sản xuất? H? Các công đoạn chính ? H? Kể tên các cơ sở sản xuất đồ gốm, đồ sứ ở Việt nam? H? Thành phần chính của thuỷ tinh? H? Nguyên liệu và các công đoạn chính? H? Cơ sở sản xuất? 1. Sản xuất đồ gốm, sứ.(sgk) 2.Sản xuất xi măng:(sgk) 3.Sản xuất thuỷ tinh: CaCO 3(r) 0t CaO (r) + CO 2(k) CaO (r) + SiO 2(r) 0t CaSiO 3(r) Na 2 CO 3(r) (r) + SiO 2(r) 0t Na 2 SiO 3(r) C. Củng cố : Nhắc lại các nội dung chính của bài. IV . H ớng dẫn học ở nhà: Về nhà học bài và làm các bài tập sau: 1, 2, 3, 4(sgk) Rút kinh nghiêm : Ngày soạn 10/01/2010 Tiết 39: Bài 31. Sơ lợc về bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học I. Mục tiêu : Học sinh biết Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 4 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. - Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử. - Cấu tạo bảng tuần hoàn. - Quy luật biến đổi tính chất trong chu kì, nhóm áp dụng với chu kì 2, 3 nhóm I; VII. - Dựa vào vị trí của nguyên tố suy ra cấu tạo nguyên tử, T/c cơ bản của nguyên tố và ngợc lại. II. Chuẩn bị : - Bảng tuần hoàn. - Ô nguyên tố phóng to. Chu kì 2, 3 phóng to. - Sơ đồ cấu tạo nguyên tử của 1 số nguyên tố. III. Hoạt động dạy học. A. Bài cũ: Công nghiệp silicat là gì? Kể tên một số ngành công nghiệp silicat và nguyên liệu chính? B.Bài mới: Mở bài: Gv mở bài nh sgk. Hoạt động của Gv Hoạt động của Gv Gv giới thiệu về bảng HTTH và nhà bác học Menđêlêép. Giới thiệu cơ sở sắp xếp của bảng HTTH. Gv treo bảng HTTH và giới thiệu khái quát bảng HTTH: ô; chu kì; nhóm. H? Ô nguyên tố cho biết gì? Gv y/c HS giải thích các kí hiệu, các con số trong ô nguyên tố Mg. H? Cho biết ý nghĩa các con số, kí hiệu trong các ô 13; 15; 17. H? Bảng HTTH có bao nhiêu chu kì, mỗi chu kì có bao nhiêu hàng? H? Điện tích hạt nhân các nguyên tử trong 1 chu kì thay đổi nh thế nào? H? Số lớp e của nguyên tử các nguyên tố trong 1 chu kì có đặc điểm gì ? H? Bảng HTTH có bao nhiêu nhóm? H? Trong cùng 1 nhóm, điện tích hạt I. Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn. Bảng HTTH có hơn 100 ngtố đợc sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử. II. Cấu tạo bảng tuần hoàn. 1. Ô nguyên tố: Cho biết: - Số hiệu n tử. - KHHH. - Tên nguyên tố. - Nguyên tử khối 2. Chu kì. Có 7 chu kì. Chu kì 1, 2, 3 mỗi chu kì có 1 hàng. Chu kì 4,5,6,7.(chu kì lớn) Trong 1 chu kì, từ trái sang phải điện tích hạt nhân tăng dần. Số lớp e của nguyên tử các ng tố trong cùng 1 chu kì bằng nhau và bằng số thứ tự của chu kì. số thứ tự của chu kì bằng số lớp elec tron. 3. Nhóm. Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 5 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. nhân các nguyên tử của các nguyên tố thay đổi nh thế nào? H? Số e lớp ngoài cung của nguyên tố trong cùng 1 nhóm có đặc điểm gì giống nhau? Có 8 nhóm. - Số e lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố bằng nhau cà bằng số thứ tự của nhóm. C. Củng cố. Nhắc lại nội dung chính của bài. Bài tập1 Cho các nguyên tố có số thứ tự 15, 14, 20, 19 trong bảng tuần hoàn. em hãy cho biết: - Vị trí các nguyên tố trong bảng HTTH? - Đặc điểm về cấu tạo nguyên tử của các nguyên tố đó? IV . H ớng dẫn học ở nhà: Về nhà học bài và làm các bài tập sau: 1, 2, 3(sgk) Rút kinh nghiêm : Ngày soạn 11/01/2010. Tiết 40. Bài 31. Sơ lợc về bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học I. Mục tiêu: Học sinh biết - Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố theo chiêù tăng dần của diện tích hạt nhân nguyên tử - Cắu tạo bảng tuần hoàn. - Quy luật biến đổi tính chất trong chu kì, nhóm áp dụng với chu kì 2, 3 nhóm I; VII. Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 6 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. - Dựa vào vị trí của nguyên tố suy ra cấu tạo nguyên tử, T/c cơ bản của nguyên tố và ngợc lại. II. Chuẩn bị: - Bảng tuần hoàn. - Ô nguyên tố phóng to. Chu kì 2,3 phóng to. - Sơ đồ cấu tạo nguyên tử của 1 số nguyên tố. III. Hoạt động dạy học. A. Bài cũ : 1. Nêu cấu tạo của bảng HTTH? 2. HS chữa bài tập 1, 2 sgk B.Bài mới : Mở bài: Gv mở bài nh sgk. Hoạt động của Gv Hoạt động của Hs H? Hãy quan sát các nguyên tố thuộc chu kỳ 2, 3, liên hệ với dãy hoạt động hoá học của kim loại, phi kim và nhận xét. - Đi từ đầu đến cuối chu kỳ( theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân) - Sự thay đổi về số e lớp ngoài cùng nh thế nào? H? Tính kim loại và phi kim của các nguyên tố thay đổi nh thế nào? GV bổ sung: số e của các nguyên tố tăng dần từ 1e đến 8e và kặp lại một cách tuần hoàn ở các chu kỳ sau. Bài tập 1. Sắp xếp các nguyên tố sau theo thứ tự: a. Tính kim loại tăng dần: Mg, Al, Na. b. Tính phi kim giảm dần: C, O, N, F. (HS làm vào vở) H? Số lớp e và số e lớp ngoài cùng của các nguyên tố trong cùng một nhóm có đặc điểm ntn? H? Tính kim loại và tính phi kim của các nguyên tố phi kim trong cùng một nhóm thay đổi ntn? Bài tập 2: Sắp xếp các nguyên tố sau theo III. Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn. Hs nhận xét: 1.Trong một chu kỳ: Khi đi từ đầu tới cuối chu kỳ theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân. Số e lớp ngoài cùng của nguyên tử tăng dần từ 1e đến 8e. Tính kim loại của các nguyên tố giảm dần, tính phi kim tăng dần Đầu chu kỳ là một kim loại mạnh, cuối chu kỳ là một halôgen, kết thúc chu kỳ là một khí hiếm. 2.Trong một mhóm. Số e lớp ngoài cùg bằng nhau. số lớp e tăng dần từ 1 đến 7 Tính kim loại tăng dần, tính phi kim giảm Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 7 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. thứ tự a. Tính kim loại giảm dần: K, Mg, Na, Al. b. Tính phi kim tăng dần; S, Cl, F, P. H? Khi biết vị trí của nguyên tố trên bảng HTTH, ta có thể suy đoán đợc những đặc điểm gì về nguyên tử đó? dần. IV. í nghĩa của bảng HTTH các nguyên tố hoá học. Biết vị trí của nguyên tố, ta có thể suy đoán cấu tạo nguyên tử và tính chất của nguyên tố. Biết cấu tạo nguyên tử cả các nguyên tố ta co thể suy đoán vị trí và tính chất của nguyên tố đó. C. Củng cố: Nhắc lại nội dung chính của bài. Giải thích từ tuần hoàn và hiểu rõ định luật tuần hoàn và bảng HTTH. IV . H ớng dẫn học ở nhà: Về nhà học bài và làm các bài tập sau: 3, 4, 5, 6, 7.(sgk) Rút kinh nghiêm : Ngày soạn : 17/01/2010. Tiết 41: Bài32. Luyện tập chơng III: Phi kim Sơ lợc bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học. I. Mục tiêu: - Giúp HS hệ thống lại các kiến thức đã học ở chơng 3. - Chọn chất thích hợp lập sơ đồ dãy biến đổi giữa các chất. Viết PTHH cụ thể. - Biết vận dụng bảng HTTH. II. Chuẩn bị: Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 8 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. - Hệ thống câu hỏi và bài tập, phiếu học tập. III. Hoạt động dạy học. A.Bài cũ: 1. Nêu quy luật biến đổi tính chất các nguyên tố trong bảng HTTH? 2. í nghĩa của bảng HTTH? B. Bài mới : Mở bài: Gv mở bài nh sgk. Hoạt động của Gv Hoạt động của Hs GV treo bảng bảng phụ có sơ đồ yêu cầu các nhóm thảo luận thực hiện theo yêu cầu của Gv. Gv nhận xét, bổ sung (nếu cần) Gv ra bài tập 1 yêu cầu học sinh giải. 1. Bài tập 1: Trình bày phơng pháp hoá học để phân biệt các chất khí không màu đựng trong các bình riêng biệt bị mất nhãn: CO 2, CO, H 2 . Gv ra bài tập 2 yêu cầu học sinh giải. 2. Bài tập 2. Cho 10,4g hỗn hợp gồm MgO, MgCO 3 hoà tan hoàn toàn trong dd HCl. Toàn bộ lợng khí sinh ra đợc hấp thụ hoàn toàn bằng dd Ca(OH) 2 d, thấy thu đợc 10 g kết tủa. Tính khối lợng mỗi chất trong hỗn hợp đầu. I. Kiến thức cần nhớ. Hs: Đại diện các nhóm lên bảng trình bày, nhóm khác bổ sung. II. Bài tập: Bài 1: ( HS làm bài tập vào vở) Bài 2: HS làm vào vở, gv chấm 1 số vở. PTPƯ: MgO (r) + 2HCl (dd) MgCl 2(dd) + H 2 O (l) MgCO 3(r) +2HCl (dd) MgCl 2(dd) +H 2 O (l) + CO 2(k) CO 2(k) + Ca(OH) 2(dd) CaCO 3(r) + H 2 O (l) nCaCO 3 = 100 10 = 0,1(mol) Theo phơng trình ta có: n CO 2 = n MgCO 3 = 0,1(mol) => m MgCO 3 = 0,1. 84 = 8,4(g) mMgO = 10,4 8,4 = 2(g) IV . H ớng dẫn học ở nhà: Về nhà học bài và làm các bài tập sau: 1, 2, 3, 4.(sgk) Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 9 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009 -2010. Rút kinh nghiêm : Ngày soạn : 18/01/2010 Tiết 42: Bài 33:Thực hành: Tính chất hoá học của phi kim và hợp chất của chúng I.Mục tiêu: - Khắc sâu kiến thức về phi kim, tính chất đặc trng của muối cacbonat, muối clorua. - Tiếp tục rèn luyện kỹ năng thực hành hoá học, giải bài tập thí nhiệm hoá học. - Rèn luyện ý thức nghiêm túc cẩn thận . trong học tập thực hành hoá học. II. Chuẩn bị: - Dụng cụ: giá ống nghiệm, 10 ống nghiệm, đèn cồn, giá sắt, ống dẫn khí, ống hút. - Hoá chất: CuO, C, dd nớc vôi trong d, NaHCO 3 , Na 2 CO 3 , dd NaCl, dd HCl, H 2 O. III. Hoạt động dạy học. A.Bài cũ: 1. Tính chất của cacbon ? 2. Tính chất bị nhiệt phân huỷ của các muối hiđrocacbon. 3.Tính tan và tính chất tác dụng đợc với dd axit của các muối cacbonat. B.Bài mới: Tiến hành thí nghệm: 1. Thí nghiệm1: Cacbon khử đồng II oxit ở nhiệ độ cao. GV HD HS lắp dụng cụ: Gv hd hs làm thí nghiệm, quan sát hiện tợng xảy ra trong ống nghiệm, đựng dd Ca(OH) 2 sau đó bỏ đèn cồn ra và quan sát kĩ hỗn hợp chất rắn trong ống nghiệm A. - Đại diện nhóm nêu nhận xét và viết ptpứ. 2. Thí nghiệm 2: Nhiệt phân muối NaHCO 3 . GV HD HS lắp dụng cụ nh thí nghiệm 1. HS tiến hành làm TN2, quan sát hiện tợng và viết ptpứ. 3. Thí nghiệm 3: Nhận biết muối cacbonat và muối clorua. GV y/c các nhóm trình bày cách phân biệt 3 lọ hoá chất đựng 3 chất rắn ở dạng bột: CaCO 3 ; Na 2 CO 3 ; NaCl. C. Làm tờng trình. Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên N hậ n xé tH ? G V yê u cầ u H S ho àn th àn h sơ đồ và vié t PT P Ư: P h i k i m G V yê u cầ u H S ho àn I. Kiến thức cần nhớ. 1.Tính chất hoá học của phi kim. 2. Tính chất hoá học của một phi kim cụ thể. a. Tính chất hoá học của clo. b. Tính chất hoá học của cacbon và các hơp chất của cacbon. 10 [...]...Giáo án hóa học 9 Năm học: 20 09 -2010 Mỗi em viết một bản tờng trình theo mẫu sau: Tt Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 11 . cần nhớ. 1.Tính chất hoá học của phi kim. 2. Tính chất hoá học của một phi kim cụ thể. a. Tính chất hoá học của clo. b. Tính chất hoá học của cacbon và các. dẫn học ở nhà: Về nhà học bài và làm các bài tập sau: 1, 2, 3, 4.(sgk) Giáo viên: Văn Đức Thành Trờng THCS Quỳnh Liên 9 Giáo án hóa học 9 Năm học: 2009