XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN

Nhược ñiểm của phương pháp ñốt rác Tốn kém chi phí nhất so với các phương pháp khác cao hơn 10 lần so với chôn lấp Vận hành dây chuyền phức tạp, đòi hỏi năng lực kỹ thuật và tay nghề

CHƯƠNG V: XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN

Cơ sở lựa chọn phương pháp xử lý

hoặc loại bỏ thành phần không mong muốn

trong chất thải rắn như các chất thải độc hại,

không hợp vệ sinh đồng thời tận dụng vật

liệu và năng lượng trong chất thải

đặc điểm ly hoa, thành phần rác, tính chất

độc hại của rác, tài chính,

Cơ sở lựa chọn phương pháp

phương pháp này khi xử lý tổng hợp nhưng

vai trò và tầm quan trọng của mỗi pp tuỳ vào

đặc điểm thành phần rác và mục tiêu bảo vệ

môi trường

Phương pháp ñốt

và khi cháy không tạo khí thải độc hại

ẩm rác thấp, không độc hại, nhiệt độ lò đốt

caoQ

Các chất khí sinh ra trong quá trình đốt phải

được làm sạch trước khi thải vào môi trường,

nếu không chúng ta sẽ phát tán ô nhiễm

ơ các quốc gia phát triển như: Đức,Thụy Sĩ,

Hà Lan, Đan Mạch và Nhật Bản

chế

này là năng suất toả nhiệt cao (khoảng

9.000KJ/kg)

một số chất dễ bắt cháy khác, độ ẩm rác thấp

Ưu ñiểm của phương pháp ñốt

xử lý triệt để các chỉ tiêu ô nhiễm của rác thải

Không tốn diện tích đất cho xử lý rác

chôn lấp: các xỉ than và tro của rác đã cháy

khác: lò hơi, lò sưởi hoặc phát điện

Nhược ñiểm của phương pháp ñốt rác

Tốn kém chi phí nhất so với các phương pháp khác

(cao hơn 10 lần so với chôn lấp)

Vận hành dây chuyền phức tạp, đòi hỏi năng lực kỹ

thuật và tay nghề cao

Phát sinh nhiều khói độc, thậm chí cả dioxin nếu

quá trình xử lý khói không tốt (đây là khâu tốn kém

chi phí nhất)

Khó xử lý các loại rác có độ ẩm cao

Hiện tại, một số quốc gia châuÂu có xu hướng giảm

việc đốt rác vì hàng loạt các vấn đề kinh tế và môi

1 tấn MSW

Làm sạch khí sau đốt (Flue gas)

Bụi màng lọc

Hình 8.3 quân bình dioxin cho việc đốt chất thải rắn đô thị Nguồn: Vogg (1992)

Rác dư Cặn phân loại RDF Giấy,nhựa được phân loại nguồn

ĐẦU VÀO

đốt

Làm sạch (flue gas)

Bụi màng lọc

Một số lưu ý khi chọn lựa phương pháp

ñốt

Khối lượng rác thải: đủ để lò đốt hoạt động liên

tục?Dưới 300.000 tấn/năm thì khó vận hành vì chi

phí bảo trì rất cao.

Năng suất toả nhiệt của rác: Năng suất toả nhiệt

phải trên 7.000 KJ/kg thì mới đảm bảo lượng điện

tạo ra nhiêu hơn số điện sử dụng cho lò đốt (Giấy

và chất dẻo là phù hợp nhất

Tiêu chuẩn về khí thải: liệu có công nghệ để xử lý

khí thải tạo ra từ đốt rác? Đủ chi phí?

Vị trí: Cách các khu dân cư tối thiểu 200m

Chi phí vốn: khoảng 40 triệu USD cho lượng rác

luôn luôn có nhu cầu cho việc chôn lấp rác

trong bất kì hệ thống quản lý chất thải nào

Tỉ lệ chôn lấp rác ở các quốc gia phát

triển

Sự phát triển của công nghệ chôn lấp

Chôn lấp lộ thiên

Chôn lấp kín_lót đáy (có thu hồi khí)

Chôn lấp lộ thiên

Chôn lấp kín ñáy tự nhiên

Đáy có độ thấm thấp (VD: đất sét)

Thu nước rác

sơ cấp

Thu nước rác thứ cấp Lớp sét nén chặt

Rác Sét nén chặt

Thực vật

Lớp phủ

composite

Chơn lấp kín cĩ lĩt đáy

Chôn lấp kín hợp vệ sinh

Hố chôn được lót

đáy bằng plastic Hệ thống thu hồi nước rác hệ thống thu hồi khí đốt

Bã phân trộn

cặn RDF

Nguyên liệu thứ cấp

Năng lượng

Phân SH

Chất thải trơ cuối cùng

bụi

tro

Thối rữa

Khí thải Nước thải

Chất thải rắn hộ gia đình/

thương mại

Chất tái sinh khô

Phân lọai RDF Phân lọai MRF

Tiền phân loại Tạo thành khí mê tan Tạo thành phân SH

Đốt RDF Đốt nhiên

liệu Đốt tổng hợp

Tiền xử lý chôn Bãi chơn rác

nguy hiểm

Phân loại tại nguồn từ gia đình Chất thải dư Thu gom

Kho nguyên liệu thô

Rác sinh học Chất tái sinh khô

Rác trong vườn Rác sinh học Rác độ sộ Rác sinh học thương mại

Chất tái sinh thương mại

Kho nguyên liệu pha trộn

Hệ thống thu gom tận nơi

Hệ thống thu gom

Năng lượng

Nguyên liệu thô RANH GIỚI HỆ

THỐNG

Hình 9.1 Vai trò của việc chôn rác trong một hệ thống quản lý chất thải thống nhất

Ở nhiều quốc gia châu Âu (Anh, Ailen, Tây Ban Nha ), chơn

lấp rác vẫn tiếp tục là phương pháp phân hủy chất thải quan

trọng, và ngày càng khĩ khăn hơn trong việc tìm kiếm những địa

điểm chơn rác thích hợp, và do đĩ vị trí này đang cĩ dấu hiệu

thay đổi.

Khơng phải trường hợp chơn lấp rác nào cũng cĩ nghĩa là chơn

vào đất Mặc dù việc lấp những mỏ đá đã cạn và những hầm

khai thác đất sét diễn ra ở nhiều nước, và nhất là ở Anh, thường

là trên mặt đất, ở một số nước như Nhật Bản, chơn rác cĩ nghĩa

là chơn vào lịng biển, nơi các chất kim loại được sử dụng để

làm vững chắc hơn những hịn đảo nhân tạo ở vịnh Tokyo và

vịnh Osaka

CHƠN LẤP RÁC: CÁC VẤN ĐỀ CÂN NHẮC

- Có thể xử lý nhiều loại rác thải khác nhau

- Về bản chất, đây là một quy trình xử lý tạo ra những chất thải sau đây:

- khí thải

- nước rỉ rấc

- Chất thải rắn trơ

- Những thông số của quy trình xử lý rác thải có thể được tối ưu hóa:

- Duy trì được độ khô ráo

- Sự quay vòng nước rỉ rấc

- Công nghệ lót đáy bãi rác

- Tập trung được khí thải va nước rỉ

- Có thể được sử dụng để phục hồi đất hoặc để lấn biển

- Nên tránh xa khu vực dẫn và khai thac nước ngầm.

Ơ nhiễm từ bãi rác đang vận hành

Khí bãi rác (CH 4 & CO 2 )

Khí bãi rác

Khí bãi rác

Nước rỉ rác

(ơ nhiễm cao)

Ơ nhiễm từ bãi rác đã đĩng cửa

PHÂN TÍCH ðẦU VÀO VÀ ðẦU RA

CỦA CHƠN LẤP CTR

ĐẦU VÀO

Rác thải (có thể là tổng lượng chất thải rắn đô thị MSW)

Những phế phẩm đã được phân loại

Nguyên liệu được xử lý sinh học

Rác sau cùng sau khi đã xử lý nhiệt (tro, bụi và các thứ còn lại từ tiến trình

làm sạch khí gas)

ĐẦU RA

Khí gas từ:

- thành phần dễ bị phân hủy trong CTRĐT: 150 m3

- Vật liệu đã được xử lý sinh học: 100 m3 tấn

- Tro, bụi 0 Nm3 tấn Nước rỉ: 150 lít/ tấn

Thành phần thông dụng có trong

Tây Ban Nha

Bồ Đào Nha

Rác dư Cặn phân lọai Tro/ bụi màng

lọc Phân sinh học

nhiên liệu/ rác nhiên liệu

Hình 9.4 Các đầu vào và đầu ra của quá trình chôn rác

Tóm tắt chi phí chôn rác tại Châu Âu

Quốc gia Chất thải Chi phí thông thường Nguồn

(ecu/ tấn) Trung bình Châu Âu CTRĐT 47 ORCA (1991a)

Áo CTRĐT 176 pers comm (1994)

Bỉ CTRĐT 30-45 ORCA, pers.Comm (1994)

Đan Mạch CTRĐT 26 pers Comm (1994)

Phần LanCTRĐT 18-38 Maddox (1994)

Pháp CTRĐT 26-47 Maddox (1994)

Đức

các bang cũ Rác căn hộ 69 UBA (1993)

Rác căn hộ nặng 72

Rác xây dựng 15

Rác độc hại lên tới 500

các bang mới Rác căn hộ 13

Hy Lạp CTRĐT 10 pers comm (1994)

Ý CTRĐT 15 pers comm (1994)

Hà Lan CTRĐT 34-92 Maddox (1994)

Tây Ban Nha CTRĐT 3-13 Maddox (1994)

Xử lý bùn hoạt tính

Ưu ñiểm của phươngpháp chôn lấp

Khó chọn vị trí cho bãi chôn lấp

Thời gian xử lý lâu

Xử lý sinh học

Áp dụng đối với các loại rác hữu cơ-dễ phân huỷ

Hướng chính là sản xuất phân compost

Chi phí xử lý thấp

Khả năng thu hồi thành phần có lợi cao

Tốn diện tích kho bãi cho xử lý

Thời gian phân huỷ khá lâu: 40-70 ngày.

Các nguy cơ ô nhiễm: nước rỉ và mùi hôi, nếu

không đảm bảo vệ sinh sẽ là trung gian cho vi

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

EM ĐỂ GIẢM MÙI VÀ TĂNG ĐỘ PHÂN HỦY

Ủ RÁC BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐỔ ĐỐNG HẢO KHÍ CÓ ĐẢO

TRỘN

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

ĐỒNG

THEO DÕI NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM (Nhiệt độ cao nhất 60oC, ẩm tối ưu 60%)

Ủ RÁC BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐỔ ĐỐNG HẢO KHÍ CÓ ĐẢO

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

ĐỒNG

PHÂN COMPOST SAU KHI SÀNG LỌC

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

ĐỒNG

PHÂN COMPOST SAU KHI SÀNG LỌC

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

ĐỒNG

PHÂN CÒN THỪA SAU KHI SÀNG LỌC SẼ ĐƯỢC Ủ TIẾP

HOẶC ĐEM CHÔN TẠI BÃI RÁC

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI CỘNG

ĐỒNG

PHÂN COMPOST ĐƯỢC VIÊN THÀNH HẠT ĐỂ BÁN CHO NHÀ MÁY LÀM PHÂN BÓN

T1= Zero Fertilizer (native

fertility), Absolute Control

T2= Chemical Fertilizer T3 = Chemical Fertilizer +

compost produced from the research on Box and Windrow method

Application of Compost

Nhu cầu phân vi sinh cao

Nhà máy xử lý rác làm phân compost đầu

tiên tại Hóc Môn năm 1988

Sau gần 10 năm hoạt động nhà máy đóng

cửa

Hiện tại, một số nhà máy quy mô lớn đã đượcthành lập

-Vietstar: công suất hiện tại 500 tấn/ngày Sẽ nâng lên

1200 tấn ngày.

Khu xử lý rác Đa Phước: dự kiến công suất 1500

tấn/ngày

Nhận xét

ở TP.HCM chậm và công suất rất thấp

nhân chính nhưng bên cạnh đó có nhiều

nguyên nhân khác:

ðiều kiện cho composting

> Định hướng: phân loại tại nguồn > huy động

sự tham gia của các bên > tăng chất lượng

phân compost > trình diễn > nâng cao nhận

thức > nền nông nghiệp bền vững (organic

farming) > thi trường bền vững

Composting tại hộ gia đình

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

PHÂN LOẠI RÁC TRONG NHÀ BẾP

enda Vietnam

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

PHÂN LOẠI RÁC KHÓ PHÂN HỦY

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

XE THU GOM RÁC KHÓ PHÂN HỦY

enda Vietnam

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

Rác khó phân hủy

được thu gom riêng

để tái chế hoặc đem

chôn

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

THÙNG ĐỰNG RÁC DỄ PHÂN HỦY

RÁC:

TỪ THỨC ĂN, THỰC PHẨM.

RÁC TỪ VƯỜN CÂY

 XÁC CHẾT XÚC VẬT, ĐỘNG VẬT

enda Vietnam

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

THÙNG ĐỰNG RÁC DỄ PHÂN HỦY

RÁC:

TỪ THỨC ĂN, THỰC PHẨM.

RÁC TỪ VƯỜN CÂY

 XÁC CHẾT XÚC VẬT, ĐỘNG VẬT

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

THÙNG ĐỰNG RÁC DỄ PHÂN HỦY

RÁC:

TỪ THỨC ĂN, THỰC PHẨM.

RÁC TỪ VƯỜN CÂY

 XÁC CHẾT XÚC VẬT,

enda Vietnam

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

THÙNG ĐỰNG RÁC DỄ PHÂN HỦY

RÁC:

TỪ THỨC ĂN, THỰC PHẨM.

RÁC TỪ VƯỜN CÂY

 XÁC CHẾT XÚC VẬT, ĐỘNG VẬT

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

Nắp đậy

thùng rác

Phần đáy thùng để chứa phân compost bị phân hủy

enda Vietnam

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

Bố trí thùng rác trong sân nhà hoặc vườn

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

Bố trí thùng rác trong sân nhà

enda Vietnam

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ

Bố trí thùng rác

trong cộng đồng

MÔ HÌNH LÀM PHÂN COMPOST TẠI NHÀ