Củng cố Tìm những điểm chung giữa CMTS Nêđéclan, CMTS Anh và cuộcc đấu tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ: - Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến trong hoặc ngoài nước với sự phát[r]
Trang 1LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI ( TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI- 1917)
CHƯƠNG I: THỜI Kè XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
(Từ giữa thế kỉ XVI đến nửa sau thế kỉ XIX)
Tuần : 1
Tiết : 1
Bài 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIấN
( Tiết 1)
A/ Mục tiờu bài học
1 Kiến thức:
-Nguyờn nhõn, diễn biến, tớnh chất, ý nghĩa của cỏch mạng Hà Lan giữa thế kỉ XVI, Cỏch mạng Anh giữa thế kỉ XVII, Chiến tranh giành độc lập của cỏc thuộc địa anh ở Bắc Mỹ và việc thành lập Hợp chỳng quốc Hoa Kỳ
- Cỏc khỏi niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khỏi niệm: Cỏch mạng tư tưởng
2 Kĩ năng:
- Rốn luyện bản đồ, tranh ảnh
- Độc lập làm việc để giải quyết cỏc vấn đề, đặc biệt là cõu hỏi và bài tập
3 Tư tưởng:
- Nhận thức đỳng về vai trũ của quần chỳng nhõn dõn trong cỏc cuộc cỏch mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản cú mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ búc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Tỡm hiểu cỏc thuật ngữ, khỏi niệm lịch sử trong bài
+ Bản đồ thế giới
- Hs: Đọc tr-ớc bài mới
C/ Tiến trỡnh dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra sách vở của Hs
3 Bài mới
Trong lũng chế độ phong kiến suy yếu nảy sinh ra và phỏt triển nền sản xuất của
CNTB dẫn tới mõu thuẫn ngày càng căng thẳng giữa Tư sản và Phong kiến và cỏc tầng lớp nhõn dõn lao động, cỏch mạng sẽ nổ ra
Hoạt động của Gv Hoạt động của Hs
G sử dụng bản đồ TG yờu cầu H quan
sỏt xỏc định vị trớ nước Nờđộclan( Hà
I Sự biến đổi kinh tế, xó hội Tõy
Âu trong cỏc thế kỉ XV-XVII
Cỏch mạng t- sản đầu tiên
- H xỏc định
Trang 2Lan)
? Nền sản xuất mới được ra đời trong
điều kiện lịch sử như thế nào ?
? Vì sao nó không bị ngăn chặn ?
? Nêu những biểu hiện mới về kinh tế,
xã hội ở Tây Âu trong các thế kỉ XVI
– XVII ?
? Cùng với sự phát triển của sản xuất ,
sự chuyển biến của xã hội ra sao ?
? Nêu địa vị của giai cấp tư sản ?
? Nêu địa vị của giai cấp vô sản ?
G yêu cầu H thảo luận: Hệ quả của
biến đổi xã hội?
? Tại sao TS và nhân dân Nêđéclan
mâu thuẫn sâu sắc với phong kiến
TBN?
G: Đây là nguyên nhân nổ ra các cuộc
đấu tranh
? Nguyên nhân cách mạng bùng nổ là
gì?
? Trình bày diễn biến chính của cuộc
cách mạng?
? Nêu kết quả của cuộc cách mạng Hà
Lan?
? Ý nghĩa?
? Cách mạng Hà Lan diễn ra dưới hình
thức nào?
? Vì sao cách mạng Hà Lan được xem
là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên
1 Một nền sản xuất mới ra đời
H đọc phần 1
- Vào thế kỷ XV một nền sản xuất mới ra đời : Nền sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Kinh tế: công trường thủ công,
buôn bán phát triển-> nền kinh tế TBCN
- Xã hội: hình thành 2 giai cấp mới:
tư sản và vô sản
H trình bày
- Xh hình tthành 2 mâu thuẫn:
+ Mâu thuẫn giữa vô sản với tư sản + Mâu thuẫn giữa nhân dân Nêđéclan với phong kiến TBN
- Vì chế độ phong kiến TBN thống trị bóc lột cản trở sự phát triền của kinh
tế Nêđéclan
2 Cuéc c¸ch m¹ng t- s¶n ®Çu tiªn
- Nguyên nhân: Phong kiến Tây Ban Nha kìm hãm sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Nê-đéc-lan
- Diễn biến:
+ 8/ 1566 nhân dân Nêđéclan nổi dậy +1581 các tỉnh miền Bắc thành lậpnước cộng hoà với tên gọi chính thức Các tỉnh liên hiệp
+ 1648 nền đọc lập của Hà Lan chính thức được công nhận
- Kết quả : + Giải phóng đất nước + Thành lập nước cộng hòa
- Ý nghĩa: Hà Lan được giải phóng tạo điều kiện cho CNTB phát triển
- CM Hà Lan diễn ra dưới hình thức
là cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
- Vì cách mạng đã đánh đổ chế độ phong kiến (ngoại bang), thành lập
Trang 3thế giới? nước cộng hoà, xây dựng một xã hội
mới tiến bộ hơn
4 Cñng cè
- Vì sao cách mạng Hà Lan được coi là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên?
- Em hiểu thế nào là chủ nghĩa tư sản?
5 DÆn dß
- Học bài
- Hoàn thành bài tập
- Soạn bài 1 phần II
- Tìm hiểu về cuộc cách mạng tư sản Anh Tại sao nói cách mạng tư sản Anh là một cuộc nội chiến?
Tuần : 1
Tiết : 2
Bµi 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN
( TiÕt 2)
A/ Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
-Nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa của cách mạng Hà Lan giữa thế kỉ XVI, Cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII, Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa anh ở Bắc Mỹ và việc thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm: Cách mạng tư tưởng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện bản đồ, tranh ảnh
- Độc lập làm việc để giải quyết các vấn đề, đặc biệt là câu hỏi và bài tập
3 Tư tưởng:
- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tµi liÖu, so¹n gi¸o ¸n
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Bản đồ thế giới
- Hs: §äc tr-íc bµi míi
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Trang 4? Em hay trình bày nguyên nhân, diễn biến, kết quả cuộc cách mạng tư sản Hà Lan? Tại sao nói đây là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên
3 Bài mới
G: Dùng lược đồ chỉ nước Anh và
những vùng kinh tế TBCN phát triển
? Trình bày sự phát triển của CNTB ở
Anh và hệ quả của nó?
? Tình hình xã hội ở Anh như thế nào ?
? Em hiểu như thế nào là quý tộc mới ?
Họ có vị trí như thế nào ?
G nói thêm về địa vị của Quý tộc mới
trong xã hội
? Đâu là nguyên nhân dẫn đến sự bùng
nổ của cách mạng?
G sử dụng lược đồ H1 SGK trình bày
diễn biến của cách mạng qua các giai
đoạn cách mạng kèm theo các câu hỏi:
? Vì sao cuộc nội chiến bùng nổ ?
? Kết quả cuộc nội chiến
G dùng lược đồ H.1 chỉ cho H thấy
vùng ủng hộ nhà vua và vùng ủng hộ
Quốc hội
? H quan sát hình 2
? Em biết gì về việc xử tử Sac-lơ I
G cung cấp thêm tư liệu cho học sinh
? Em hiểu như thế nào là nước Cộng
hòa ?
II Cách mạng tư sản Anh giữa thế kỉ
XVII.
1 Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
ở Anh.
- Kinh tế: Kinh tế TBCN phát triển + Nông nghiệp: Ruộng đất biến thành đồng cỏ chăn nuôi cừu
+ Nhiều công trường thủ công ra đời + Nhiều trung tâm thương mại lớn ra đời
- Xã hội: Xuất hiện tầng lớp quý tộc mới và tư sản, nông dân bị bần cùng hoá
H dựa vào SGK trình bày
- Mâu thuẫn xã hội gay gắt:
+ Mâu thuẫn giữa TS, quý tộc với pk + Mâu thẫn giữa nông dân với địa chủ, quý tộc
-> cách mạng bùng nổ
2 Tiến trình cách mạng
a) Giai đoạn 1: 1642-1648
- Mâu thuẫn giữa nhà vua và Quốc hội sâu sắc-> vua chạy lên phía Bắc
- 8/ 1642 nội chiến bùng nồ
- 1648 giai đoạn 1 chấm dứt
b) Giai đoạn 2: 1649-1688
- Vua Sác-lơ I bị xử tử, Anh trở thành nước cộng hoà
H bộc lộ
Trang 5? Vì sao chế độ cộng hòa không tồn tại
được lâu ?
? Cuộc đảo chính năm 1688 dẫn đến kết
quả gì ?
? Em hiểu như thế nào là “ quân chủ ”
? Vì sao phải lập chế độ quân chủ lập
hiến?
? Thực chất của chế độ quân chủ lập
hiến?
? Cách mạng tư sản Anh thắng lợi có ý
nghĩa gì?
-HS thảo luận:
+Mục tiêu của cách mạng ?
+Cách mạng đem lại quyền lợi cho ai?
+Ai là lãnh đạo cách mạng?
+Ai là động lực của cách mạng?
+Cách mạng có triệt để không?
G nhận xét, kết luận:
? Em hiểu như thế nào về câu nói của
Mác?
- Crôm-oen thiết lập chế độ độc tài quân sự
- 12-1688 chế độ quân chủ lập hiến được thành lập
Là chế độ nhà nước có vua đứng đầu
- Vua không nắm thực quyền mà quyền lực thuộc về quý tộc và tư sản mới
3 Tính chất và ý nghĩa
*) Tính chất
- Là cuộc CMTS không triệt để vì chỉ đem lại quyền lợi cho quý tộc và tư sản mới, người dân không được hưởng thành quả của CM
*) Ý nghĩa
- Chế độ tư bản được xác lập
- Mở đường cho kinh tế TBCN phát triển
-Thoát khỏi sự thống trị của phong kiến
4 Cñng cè
- Lập niên biểu thống kê các sự kiện lịch sử trong cuộc cách mạng tư sản Anh
- Tại sao nói cách mạng tư sản anh là cuộc cách mạng tư sản không triệt để
Gợi ý: - Cách mạng tư sản anh mang lại quyền lợi cho giai cấp tư sản
- Nông dân không được hưởng thành quả từ cuộc cách mạng: vấn đề ruộng đất, dân chủ
5 DÆn dß
- Học bài
- Hoàn thành bài tập
- Soạn bài 1 phần III
- Tìm hiểu về cuộc đấu tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở bắc Mĩ Tính chất của cuộc cách mạng
Trang 6
Tuần : 2
Tiết : 3
Bài 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN
( TiÕt 3 )
A/ Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa của cách mạng Hà Lan giữa thế kỉ XVI, Cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII, Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa anh ở Bắc Mỹ và việc thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ
-Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm: Cách mạng tư tưởng
2.Kĩ năng:
- Rèn luyện bản đồ, tranh ảnh
- Độc lập làm việc để giải quyết các vấn đề, đặc biệt là câu hỏi và bài tập
3.Tư tưởng:
- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa tư bản có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tµi liÖu, so¹n gi¸o ¸n
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Bản đồ thế giới
+ Lược đồ Châu Mĩ
- Hs: §äc tr-íc bµi míi
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? CNTB ở Châu Âu có những biểu hiện nào vào thế kỉ XVII?
? Trình bày các giai đoạn chính của cách mạnh tư sản Anh và ý nghĩa?
3 Bài mới
Sau cách mạng tư sản Anh bùng nổ trong nước thì tình hình các thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ như thế nào?
G yêu cầu H quan sát H.3, xác định vị
trí của 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ
? Nêu vài nét về sự thành lập và hình
thành các thuộc địa của thực dân Anh
ở Bắc Mỹ?
G giới thiệu thêm về quá triình thành
III/ Chiến tranh giành độc lập của
các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
1.Tình hình các thuộc địa, nguyên
nhân của chiến tranh
H đọc SGK, xác định
- Từ TK XVII- XVIII, Anh thành lập
ở Bắc Mĩ 13 bang thuộc địa
Trang 7lập 13 bang thuộc địa của Anh ở Bắc
Mĩ
? Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và
chính quốc nảy sinh?
? Vì sao TD Anh muốn kìm hãm sự
phát triển nền kinh tế của Bắc Mĩ?
Cuộc đấu tranh của nhân dân Bắc Mĩ
nhằm mục tiêu gì?
? Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến chiến
tranh là gì?
G dùng lược đồ chỉ các nơi xảy ra sự
kiện:
- Từ ngày 5/9 đến ngày 26/10/1774 hội
nghị Phi- la-đen-phi-a gồm đại biểu
các thuộc địa đòi vua Anh xoá bỏ các
đạo luật vô lí nhưng không được chấp
nhận
Chính việc đàn áp nhân dân Bô-xtơn
và không chấp nhận kiến nghị của hội
nghị lục địa-> chiến tranh bùng nổ
? Diễn biến của cuộc chiến tranh?
G: 4/1775 chiến tranh bùng nổ,chỉ huy
quân thuộc địa là Giooc-giơ
Oa-sinh-tơn
G giíi thiÖu H4 SGK giới thiệu đôi
nét về Oa-sinh-tơn: G.Oa-sinh-tơn là
nhân vật số một trong chiến tranh,
trong hoà bình và trong trái tim mỗi
người dân Mĩ
G yªu cÇu H đọc tuyên ngôn và thảo
luận: Những điểm chính trong tuyên
ngôn độc lập của nước Mỹ?
? Nhân dân Mĩ có được hưởng các
quyền nêu trong tuyên ngôn không?
? Bản tuyên ngôn này được liên hệ
- 13 thuộc địa phát triển theo CNTB nhưng bị thực dân Tây Ban Nha kìm hãm, ngăn cản
-> Mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính quốc
- Vì Anh muốn kinh tế thuộc địa gắn chặt và phụ thuộc vào kinh tế chính quốc để dễ bề cai trị và bóc lột
- Mục đích: thoát khỏi sự thống trị của TD Anh, mở đường cho CNTB phát triển
2 Diễn biến cuộc chiến tranh.
*) Nguyên nhân
- 12-1773, công nhân cảng Bô-xtơn tấn công 3 tàu chở chè của Anh
- 1774 hội nghị Phi-la-đen-phi-a đòi nhà vua xoá bỏ lệnh cấm vô lí-> vua phản đối
*) Diễn biến
- 4-1775 chiến tranh bùng nổ
- 4-7-1776 tuyên ngôn độc lập
+ Mọi người đều có quyền bình đẳng + Quyền lực của người da trắng
+ Khẳng định quyền tư hữu tài sản
- Không -Bản tuyên ngôn độc lập ngày
Trang 8trong bản tuyên ngôn nào của nước ta?
? Chiến thắng nào quyết định sự thắng
lợi của cuộc đấu tranh giành độc lập
của 13 bang thuộc địa ở Bắc Mĩ?
Cuộc chiến tranh giành độc lập đạt kết
quả gì?
G yªu cÇu H thaỏ luận: vì sao cuộc
chiến tranh giành độc lập này là cuộc
cách mạng tư sản?
2/9/1945
- 17/10/1777,chiến thắng Xa-ra-tô-ga
- 1783, Anh buộc phải kí hiệp ước Véc-xai
3 Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh
-Hiệp ước Vec-xai 1783 , Anh thừa nhận độc lập của 13 thuộc địa Một nước cộng hoà được thành lập (nước Mỹ)
-Mở đường cho CNTB phát triển
+ Mục tiêu của cuộc chiến tranh là giành độc lập
+ Ngoài ra chiến tranh còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Bắc Mỹ => thực chất là cuộc cách mạng tư sản
4 Củng cố
Tìm những điểm chung giữa CMTS Nêđéclan, CMTS Anh và cuộcc đấu tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ:
- Mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến( trong hoặc ngoài nước) với sự phát triển của sản xuất TBCN đã đưa đến sự ra đời của các cuộc CMTS
- Tư sản và nhân đân lao động là động lực chính của cách mạng( tư sản lãnh đạo, nhân dân là đóng vai trò quan trọng, quyết định thắng lợi của CM
- Các cuộc CM đầu tiên diễn ra dưới hình thức chiến tranh giành độc lập
- Thắng lợi của các cuộc CM đều mở đường cho CNTB phát triển, mở ra thời kì lịch
sử cận đại
5 Dặn dò
- Học bài,
- Làm bài tập
- Tìm hiểu về cuộc CMTS Pháp
Tuần : 2
Tiết : 4
BÀI 2: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP( 1789- 1794)
( Tiết 1) A/ Mục tiêu bài học:
Trang 91 Kiến thức:
- Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách mạng qua các giai đoạn
- Vai trò của nhân dân trong việc đưa đến thắng lợi và phát triển của cách mạng
- Ý nghĩa lịch sử của cách mạng
2 Tư tưởng:
- Nhận thức tính chất hạn chế của cách mạng tư sản
- Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng TS Pháp 1789
3 Kỹ năng:
- Vẽ-sử dụng bản đồ,sơ đồ lập niên biểu, bảng thống kê
- Phân tích, so sánh các sự kiện
B Chuẩn bị
- Gv: + NC tài liệu, soạn giáo án
+ Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử trong bài
+ Bản đồ - Lược đồ các nước phong kiến chống Pháp
+ Tranh ảnh mô tả xã hội Pháp trước cách mạng
- Hs: §äc tr-íc bµi míi
C/ Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
- Tình hình các thuộc địa, nguyên nhân chiến tranh?
- Kết quả, ý nghĩa chiến tranh ở Bắc Mỹ?
3 Bài mới
Cách mạng tư sản đã thành công ở một số nước và tiếp tục nổ ra trong đó có nước Pháp đạt đến trình độ cao.Vậy tiến trình của cách mạng Pháp ra sao ?
? Tình hình kinh tế Pháp trước cách
mạng như thế nào?
? Nền nông nghiệp nước Pháp trước
cách mạng như thế nào ?
? Do đâu có sự lạc hậu đó ?
? Nền công , thương của Pháp trước
Cách mạng như thế nào ?
? Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự
phát triển của công thương nghiệp ra
sao ?
? So với sự phát triển của CNTB Anh
thì sự phát triển của CNTB Pháp có
điểm gì khác?
I Nước Pháp trước cách mạng
H đọc phần I
1 Tình hình kinh tế
- Nông nghiệp lạc hậu do bị kìm hãm, bóc lột nặng nề của pk địa chủ
- Công, thương nghiệp phát triển nhưng bị pk kiềm hãm
HS trả lời -> Mâu thuẫn giữa TS với chế độ phong kiến sâu sắc
- Anh: CNTB phát triển mạnh trong nông nghiệp
Pháp: CNTB phát triển mạnh trong công- thương nghiệp
2 Tình hình chính trị xã hội
Trang 10? Nước Pháp trước cách mạng tồn tại
chế độ chính trị nào?
? Xh Pháp chia thành mấy đẳng cấp?
? Vị trí cuả các đẳng cấp trong xã hội?
? Quan sát hình 5 nhận xét bức tranh
và mối quan hệ của 3 đẳng cấp trong
xã hội Pháp?
? Lên bảng vẽ sơ đồ 3 đẳng cấp?
G: Mâu thuẫn giữa nền kinh tế TBCN
với chế độ phong kiến, chế độ chính
tri xã hội bảo thủ đối lập với nhân dân
đòi hỏi nước pháp phải tiến hành cuộc
CMTS giống nưoc Anh Song CMTS
Pháp cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn
nhờ cuộc đấu tranh quyết liệt của g/c
TS trên lĩnh vực tư tưởng
? Quan sát hình 6,7,8 Phần chữ in nhỏ
rút ra các quan điểm của các nhà tư
- Chính trị: nhà nước quân chủ chuyên chế
- XH: 3 đẳng cấp: Tăng lữ, Quý tộc, đẳng cấp thứ 3
+ Tăng lữ - Có mọi quyền + Quý tộc - Không đóng thuế + Đẳng cấp thứ 3
Nông dân Tư sản Bình dân thành thị
- Không có quyền lợi gì
- Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ với phong kiến
- Quan sát, nhận xét:
+ Người nông dân bị 2 tầng áp bức bóc lột: Tăng lữ và quý tộc-> Đời sống cực khổ
+ Kinh tế nông nghiệp lạc hậu: công
cụ lao động thô sơ( cuốc), đồng ruộng nứt nẻ, chuột bọ phá hoại
- Sơ đồ 3 đẳng cấp:
Đẳng cấp thứ 3
3 Đấu tranh trên măt trận tư tưởng
- Đại biểu: Sac lơ Mông-téc-ki-ơ, Vôn-te, Giăng giắc Rút-xô
- Nội dung:
+ Thức tỉnh nhân dân đấu tranh chống